ബ്രാഹ്മണക്ഷത്രിയാദ്യൈശ്ച ശ്രീകാമൈഃ സാദരം സദാ । നാഭിവാദ്യാശ്ച വിപ്രേണ ക്ഷത്രിയാദ്യാഃ കഥംചന
സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരും ക്ഷത്രിയന്മാരും മറ്റുള്ളവരും എല്ലായ്പ്പോഴും ആദരപൂർവം അഭിവാദ്യം ചെയ്യണം. പക്ഷേ, ബ്രാഹ്മണൻ ക്ഷത്രിയന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും തിരിച്ചും അഭിവാദ്യം ചെയ്യരുത്.
ജ്ഞാനകര്മഗുണോപേതാ യദ്യപ്യേതേ ബഹുശ്രുതാഃ । ബ്രാഹ്മണഃ സര്വവര്ണാനാം സ്വസ്തി കുര്യാദിതി ശ്രുതിഃ
അവർക്ക് വിജ്ഞാനവും കർമ്മവും ഗുണങ്ങളും ഉണ്ടെങ്കിലും, വളരെ പഠിച്ചവരായാലും, ബ്രാഹ്മണൻ എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളെയും അനുഗ്രഹിക്കണം എന്ന് വേദം പറയുന്നു.
സവര്ണേന സവര്ണാനാം കാര്യമേവാഭിവാദനമ് । ഗുരുരഗ്നിര്ദ്വിജാതീനാം വര്ണാനാം ബ്രാഹ്മണോ ഗുരുഃ
ഒരേ വർഗ്ഗത്തിൽ ഒരുമിച്ചിരിക്കുന്നവർക്ക് പരസ്പരം അഭിവാദ്യം ചെയ്യണം. ദ്വിജന്മാരിൽ അഗ്നിയാണ് ഗുരു; വർഗ്ഗങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണൻ ഗുരുവാണ്.
പതിരേകോ ഗുരുഃ സ്ത്രീണാം സര്വത്രാഭ്യാഗതോ ഗുരുഃ । വിദ്യാകര്മവയോബംധുര്വിത്തം ഭവതി പംചമമ്
സ്ത്രീകൾക്ക് ഭർത്താവാണ് ഒരേയൊരു ഗുരു. അതുപോലെ അതിഥി എപ്പോഴും ഗുരുവാണ്. വിജ്ഞാനം, കർമ്മം, പ്രായം, ബന്ധം—ഇവ നാലും, ധനം അഞ്ചാമത്തേതാണ്.
മാന്യസ്ഥാനാനി പംചാഹുഃ പൂര്വം പൂര്വം ഗുരൂത്തരാത് । പംചാനാം ത്രിഷു വര്ണേഷു ഭൂയാംസി ബലവംതി ച
ഈ അഞ്ചിടങ്ങൾ ആദരയോഗ്യമായവയാണെന്ന് പറയുന്നു; മുൻപുള്ളവയ്ക്ക് പിന്നെയുള്ളവയിൽ കൂടുതൽ മഹത്വമുണ്ട്. മൂന്നു വർഗ്ഗങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ശക്തിയുള്ളവരെ ആദരിക്കണം.
യത്ര സ്യുഃ സോഽത്ര മാനാര്ഹഃ ശൂദ്രോഽപി ദശമീം ഗതഃ । പംഥാ ദേയോ ബ്രാഹ്മണായ സ്ത്രിയൈ രാജ്ഞേ വിചക്ഷുഷേ
അവിടെയുണ്ടെങ്കിൽ ആൾ ആദരത്തിന് അർഹനാണ്—even ശൂദ്രൻ പത്താം സ്ഥാനത്ത് എത്തിയാലും. ബ്രാഹ്മണനും സ്ത്രീക്കും രാജാവിനും ജ്ഞാനിയ്ക്കും വഴി വിട്ടുകൊടുക്കണം.
വൃദ്ധായ ഭാരഭഗ്നായ രോഗിണേ ദുര്ബലായ ച । ഭിക്ഷാമാഹൃത്യ ശിഷ്ടാനാം ഗൃഹേഭ്യഃ പ്രയതോഽന്വഹമ്
വയസ്സായവർക്കും ഭാരത്തിൽ തളർന്നവർക്കും രോഗികൾക്കും ദുർബലരായവർക്കും, നല്ലവരുടെ വീടുകളിൽ നിന്ന് പരിശ്രമത്തോടെ ഓരോ ദിവസവും ഭിക്ഷയെടുത്തു കൊടുക്കണം.
നിവേദ്യ ഗുരുവേഽശ്നീയാദ്വാഗ്യതസ്തദനുജ്ഞയാ । ഭവത്പൂര്വം ചരേദ്ഭൈക്ഷ്യമുപവീതീ ദ്വിജോത്തമഃ
ആ ഭിക്ഷ ഗുരുവിന് സമർപ്പിച്ചശേഷം, വാക്കിൽ നിയന്ത്രണമാക്കി, ഗുരുവിന്റെ അനുമതിയോടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം. യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ച ദ്വിജന്മാർ, ഭഗവാനെ കഴിഞ്ഞ് ഭിക്ഷയെടുക്കണം.
ഭവന്മധ്യം തു രാജന്യോ വൈശ്യസ്തു ഭവദുത്തരമ് । മാതരം വാ സ്വസാരം വാ മാതുര്വാ ഭഗിനീം നിജാമ്
നിങ്ങളിൽ, ക്ഷത്രിയൻ രണ്ടാമതായി പോകണം, വൈശ്യൻ അതിന് ശേഷം. അമ്മയോടോ സഹോദരിയോടോ അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം അമ്മയുടെ സഹോദരിയോടോ നിന്ന് ഭിക്ഷയെടുക്കാം.
ഭിക്ഷേത ഭിക്ഷാംപ്രഥമം യാചൈനം ന വിമാനയേത് । സജാതീയഗൃഹേഷ്വേവ സാര്വവര്ണികമേവ വാ
ആദ്യം അവരിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷയെടുക്കണം, അവരെ അവഹേളിക്കരുത്. തനിക്കു സമാനമായ വർഗ്ഗത്തിലുള്ളവരുടെ വീടുകളിൽ മാത്രം അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളുടെയും വീടുകളിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷയെടുക്കാം.
ഭൈക്ഷ്യസ്യാചരണം പ്രോക്തം പതിതാ ദിവി വര്ജിതമ് । വേദയജ്ഞൈരഹീനാനാം പ്രശസ്താനാം സ്വകര്മ്മസു
ഭിക്ഷയെടുക്കാനുള്ള ശരിയായ മാർഗം ഇതാണ്; ദുർചരിത്ര സ്ത്രീകളിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കണം. വേദയജ്ഞങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവരിൽ നിന്ന് അല്ല, തങ്ങളുടെ കർമ്മത്തിൽ പ്രശംസിതരായവരിൽ നിന്ന് മാത്രം ഭിക്ഷയെടുക്കണം.
ബ്രഹ്മചാര്യ്യാഹരേദ്ഭൈക്ഷ്യം ഗൃഹേഭ്യഃ പ്രയതോഽന്വഹമ് । ഗുരോഃ കുലേ ന ഭിക്ഷേത ന ജ്ഞാതികുലബംധുഷു
ബ്രഹ്മചാരികൾ ഓരോ ദിവസവും പരിശ്രമത്തോടെ വീടുകളിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷയെടുക്കണം; ഗുരുവിന്റെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നോ സ്വന്തം ബന്ധുക്കളിൽ നിന്നോ ഭിക്ഷയെടുക്കരുത്.
അലാഭേത്വന്യഗേഹാനാം പൂര്വം പൂര്വം വിവര്ജയേത് । സര്വം വാ വിചരേദ്ഗ്രാമം പൂര്വോക്താനാമസംഭവേ
മറ്റു വീടുകളിൽ നിന്ന് ഒന്നും ലഭിക്കാതിരുന്നാൽ, മുമ്പ് പോയ വീടുകൾ ഒഴിവാക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ, മുമ്പ് പറഞ്ഞവ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, മുഴുവൻ ഗ്രാമവും ഭിക്ഷയെടുക്കാൻ പോകാം.
നിയമ്യ പ്രയതോ വാചം ദിശസ്ത്വനവലോകയന് । സമാഹൃത്യ തു ഭൈക്ഷ്യാന്നം യാവദര്ഥമമായയാ
വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച്, ചുറ്റും നോക്കാതെ, ആവശ്യമുള്ളത്ര മാത്രം ഭിക്ഷയെടുക്കണം; വഞ്ചനയില്ലാതെ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യണം.
ഭുംജീത പ്രയതോ നിത്യം വാഗ്യതോഽനന്യമാനസഃ । ഭൈക്ഷ്യേണ വര്തയേന്നിത്യം നൈവേകാന്നോ ഭവേദ്വ്രതീ
എപ്പോഴും ഭക്തിപൂർവ്വം, വാക്കിൽ നിയന്ത്രണമാക്കി, മനസ്സിൽ മറ്റൊന്നും ചിന്തിക്കാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം. ഭിക്ഷയിലൂടെയാണ് കഴിയേണ്ടത്; ഒരേ വീട്ടിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിക്കരുത്.
ഭൈക്ഷ്യൈണ വര്ത്തിനോ വൃത്തിരുപവാസസമാ സ്മൃതാ । പൂജയേദശനം നിത്യമദ്യാച്ചൈനമകുത്സയന്
ഭിക്ഷയിലൂടെ ജീവിക്കുന്നവരുടെ ജീവിതം ഉപവാസത്തിന് തുല്യമാണ് എന്ന് പറയുന്നു. ഭക്ഷണം എപ്പോഴും ആദരവോടെ സ്വീകരിക്കണം, അവഹേളിക്കാതെ കഴിക്കണം.
ദൃഷ്ട്വാ ഹൃഷ്യേത്പ്രസീദേച്ച പ്രതിനംദേച്ച സര്വശഃ । അനാരോഗ്യമനായുഷ്യമസ്വര്ഗ്യം ചാതിഭോജനമ്
ഭക്ഷണം കണ്ടാൽ സന്തോഷിക്കണം, തൃപ്തനാകണം, എപ്പോഴും നന്ദി പ്രകടിപ്പിക്കണം. അത്യാഹാരം രോഗവും ആയുസ്സ് കുറയലും സ്വർഗ്ഗം നഷ്ടപ്പെടലും വരുത്തും.
അപുണ്യം ലോകവിദ്വിഷ്ടം തസ്മാത്തത്പരിവര്ജയേത് । പ്രാങ്മുഖോഽന്നാനി ഭുംജീത സൂര്യാഭിമുഖമേവ വാ
അത് പുണ്യമില്ലാത്തതും എല്ലാവരും വെറുക്കുന്നതുമാണ്; അതിനാൽ അതു ഒഴിവാക്കണം. കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് അല്ലെങ്കിൽ സൂര്യനോടു നേരെ നോക്കി ഭക്ഷണം കഴിക്കണം.
നാദ്യാദുദങ്മുഖോ നിത്യം വിധിരേഷ സനാതനഃ । പ്രക്ഷാല്യ പാണിപാദൌ ച ഭുംജാനോ ദ്വിരുപസ്പൃശേത്
ഉത്തരദിശയിലോട്ടു നോക്കി ഒരിക്കലും ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്; ഇതാണ് ശാശ്വത നിയമം. കൈയും കാലും കഴുകിയശേഷം ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ രണ്ടുതവണ വെള്ളം തൊടണം.
ശുദ്ധേ ദേശേ സമാസീനോ ഭുക്ത്വാ ച ദ്വിരുപസ്പൃശേത്
ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് ഇരുന്നു, ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം രണ്ടുതവണ വെള്ളം തൊടണം.
വ്യാസ ഉവാച- ഭുക്ത്വാ പീത്വാ ച സുപ്ത്വാ ച സ്നാത്വാ രഥ്യോപസര്പണേ । ഓഷ്ഠാവലോമകൌ സ്പൃഷ്ട്വാ വാസോ വിപരിധായ ച
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം, വെള്ളം കുടിച്ചശേഷം, ഉറങ്ങിയശേഷം, കുളിച്ചശേഷം, തെരുവിലേക്കു ചെന്നശേഷം, അധരങ്ങളോ ശരീരത്തിലെ രോമങ്ങളോ തൊട്ടശേഷം, വസ്ത്രം മാറ്റിയശേഷം—
രേതോമൂത്രപുരീഷാണാമുത്സര്ഗേഽനൃതഭാഷണേ । ഷ്ഠീവിത്വാഽധ്യയനാരംഭേ കാസശ്വാസാഗമേ തഥാ
ശുക്ലം, മൂത്രം, മലം എന്നിവ ഒഴിച്ചതിനുശേഷം, അസത്യവാക്ക് പറഞ്ഞശേഷം, തുപ്പിയശേഷം, പഠനം തുടങ്ങുമ്പോൾ, ചുമക്കുമ്പോൾ, ആഴമായി ശ്വസിക്കുമ്പോൾ—
ചത്വരം വാ ശ്മശാനം വാ സമാക്രമ്യ ദ്വിജോത്തമഃ । സംധ്യയോരുഭയോസ്തദ്വദാചാംതോഽപ്യാചമേത്പുനഃ
ചത്വരം അല്ലെങ്കിൽ ശ്മശാനം കടന്നുപോയാൽ, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ, അപ്രകാരം ഇരുപാടും സംധ്യാകാലങ്ങളിൽ—even if already purified—വീണ്ടും ആചമനം ചെയ്യണം.
ചംഡാലമ്ലേച്ഛസംഭാഷേ സ്ത്രീശൂദ്രോച്ഛിഷ്ടഭാഷണേ । ഉച്ഛിഷ്ടം പുരുഷം ദൃഷ്ട്വാ ഭോജ്യം ചാപി തഥാവിധമ്
ചണ്ഡാലനോടോ വിദേശിയോടോ സംസാരിച്ചശേഷം, അശുദ്ധയായ സ്ത്രീയോടോ ശൂദ്രനോടോ സംസാരിച്ചശേഷം, അശുദ്ധനായ ആളെയോ അത്തരം ഭക്ഷണത്തെയോ കണ്ടശേഷം—
ആചാമേദശ്രുപാതേ വാ ലോഹിതസ്യ തഥൈവ ച । ഭോജനേ സംധ്യയോഃ സ്നാത്വാ പീത്വാ മൂത്രപുരീഷയോഃ
കണ്ണുനീർ അല്ലെങ്കിൽ രക്തം വീണ ശേഷം, ഭക്ഷണം കഴിച്ച ശേഷം, പ്രഭാതസന്ധ്യയിലും സായംസന്ധ്യയിലും, കുളിച്ച ശേഷം, മൂത്രം അല്ലെങ്കിൽ മലം പുറത്താക്കിയ ശേഷം, ആചമനം ചെയ്യണം.
ആഗതോ വാചമേത്സുപ്ത്വാ സകൃത്സകൃദഥാന്യതഃ । അഗ്നേര്ഗവാമഥാലംഭേ സ്പൃഷ്ട്വാ പ്രയതമേവ വാ
ഉറക്കം കഴിഞ്ഞ് എഴുന്നേറ്റപ്പോൾ, സംസാരിച്ച ശേഷം, തുമ്മിയ ശേഷം, അഗ്നിയെ സ്പർശിച്ചാൽ, പശുവിനെ സ്പർശിച്ചാൽ, അശുദ്ധമായതോ ശുദ്ധമായതോ സ്പർശിച്ചാൽ, ആചമനം ചെയ്യണം.
സ്ത്രീണാമഥാത്മനഃ സ്പര്ശേ നീലദ്യം വാ പരിധായ ച । ഉപസ്പര്ശേജ്ജലം വാര്തം തൃണം വാ ഭൂമിമേവ ച
സ്ത്രീയെ അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം സ്പർശിച്ചാൽ, നീല വസ്ത്രം അല്ലെങ്കിൽ തണുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചാൽ, വെള്ളം, ചീളു, പുല്ല്, നിലം എന്നിവ സ്പർശിച്ചാൽ, ആചമനം ചെയ്യണം.
കേശാനാം ചാത്മനഃ സ്പര്ശേ വാസസഃ സ്ഖലിതസ്യ ച । അനുഷ്ണാഭിരകേശാഭിരദുഷ്ടാഭിശ്ച ധര്മതഃ
സ്വന്തം മുടി അല്ലെങ്കിൽ വസ്ത്രം സ്പർശിച്ചാൽ, ഇടറിപ്പോയാൽ, ചൂടല്ലാത്തതും മുടി കലർന്നതല്ലാത്തതും അശുദ്ധമല്ലാത്തതുമായ വെള്ളത്തിൽ ആചമനം ചെയ്യണം.
ശൌചേഽപ്സു സര്വദാ ചാമേദാസീനഃ പ്രാഗുദങ്മുഖഃ । ശിരഃ പ്രാവൃത്യ കംഠം വാ മുക്തകേശശിഖോഽപി വാ
ശുദ്ധീകരണത്തിനായി, എല്ലായ്പ്പോഴും കിഴക്കോട്ടോ വടക്കോട്ടോ മുഖം നോക്കി ഇരുന്ന്, തല അല്ലെങ്കിൽ കഴുത്ത് മൂടി, മുടി അഴിച്ചോ കെട്ടിയോ ആചമനം ചെയ്യണം.
അകൃത്വാ പാദയോഃ ശൌചം മാര്ഗതോ ന ശുചിര്ഭവേത് । സോപാനത്കോപാനസ്ഥോ വാ നോഷ്ണീഷീ ചാചമേദ്ബുധഃ
കാൽ കഴുകാതെ വഴിയിൽ ശുദ്ധി ഉണ്ടാകില്ല; ചെരിപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ ചപ്പൽ ധരിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും തലയിൽ തൊപ്പി ധരിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും ആചമനം ചെയ്യരുത്.