തസ്യ പാദൌ തു സഫലൌ തദര്ഥം ഗതിശാലിനൌ । താവേവ ധന്യാവാഖ്യാതൌ യൌ തു പൂജാകരൌ കരൌ
അവന്റെ കാലുകൾ സഫലമാണ്, അതിനാൽ തന്നെ നടക്കാൻ യോഗ്യമാണ്. പൂജ ചെയ്യുന്ന കൈകൾ മാത്രമാണ് ഭാഗ്യശാലികൾ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
ഉത്തമാംഗമുത്തമാംഗം തദ്ധരൌ നമ്രമേവ യത് । സാ ജിഹ്വാ യാ ഹരിം സ്തൌതി തന്മനസ്തത്പദാനുഗമ്
ഹരിക്ക് നമസ്കരിക്കുന്ന തലയാണ് ഉത്തമം. ഹരിയെ സ്തുതിക്കുന്ന നാവാണ് ഭാഗ്യശാലി, അവന്റെ പാദങ്ങളെ പിന്തുടരുന്ന മനസ്സാണ് ഉത്തമം.
താനി ലോമാനി ചോച്യംതേ യാനി തന്നാമ്നി ചോത്ഥിതമ് । കുര്വംതി തച്ച നേത്രാംബു യദച്യുതപ്രസംഗതഃ
ഹരിയുടെ നാമം കേൾക്കുമ്പോൾ എഴുന്നേൽക്കുന്ന രോമങ്ങൾ ആണ് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്. അച്യുതന്റെ കൃപയാൽ കണ്ണുനീർ വരുന്നത് അതാണ്.
അഹോ ലോകാ അതിതരാം ദൈവദോഷേണ വംചിതാഃ । നാമോച്ചാരണമാത്രേണ മുക്തിദം ന ഭജംതി വൈ
അയ്യോ, ലോകം ദൈവത്തിന്റെ കളിയാൽ വളരെ വഞ്ചിതരായി. നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ മോക്ഷം കിട്ടാമെങ്കിലും, അതു സ്വീകരിക്കുന്നില്ല.
വംചിതാസ്തേ ച കലുഷാഃ സ്ത്രീണാം സംഗപ്രസംഗതഃ । പ്രതിഷ്ഠംതി ച ലോമാനി യേഷാം നോ കൃഷ്ണശബ്ദനേ
സ്ത്രീകളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആസ്വാദനം ചെയ്യുന്ന അശുദ്ധർ വഞ്ചിതരാണ്. കൃഷ്ണന്റെ നാമം കേൾക്കുമ്പോൾ അവരുടെ രോമങ്ങൾ എഴുന്നേൽക്കാറില്ല.
തേ മൂര്ഖാ ഹ്യകൃതാത്മാനഃ പുത്രശോകാദി വിഹ്വലാഃ । രുദംതി ബഹുലാലാപൈര്ന കൃഷ്ണാക്ഷരകീര്തനേ
അവർ മണ്ടന്മാരാണ്, ആത്മസംയമനം ഇല്ലാത്തവർ, മക്കളെ കുറിച്ചുള്ള ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയവർ. അവർ അനവധി വാക്കുകൾ കൊണ്ട് കരയുന്നു, പക്ഷേ കൃഷ്ണന്റെ നാമം പാടുന്നില്ല.
ജിഹ്വാം ലബ്ധ്വാപി ലോകേഽസ്മിന്കൃഷ്ണനാമജപേന്നഹി । ലബ്ധ്വാപി മുക്തിസോപാനം ഹേലയൈവ ച്യവംതി തേ
ഈ ലോകത്ത് നാവു ലഭിച്ചിട്ടും കൃഷ്ണന്റെ നാമം ജപിക്കാത്തവർ, മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള പടവുകൾ കിട്ടിയിട്ടും അവഗണനകൊണ്ട് വീഴുന്നു.
തസ്മാദ്യത്നേന വൈ വിഷ്ണും കര്മയോഗേന മാനവഃ । കര്മയോഗാര്ച്ചിതോ വിഷ്ണുഃ പ്രസീദത്യേവ നാന്യഥാ
അതിനാൽ മനുഷ്യൻ പരിശ്രമത്തോടെ വിഷ്ണുവിനെ കർമയോഗത്തിലൂടെ ആരാധിക്കണം. കർമയോഗത്തിലൂടെ ആരാധിക്കുമ്പോൾ മാത്രം വിഷ്ണു പ്രസന്നനാകും.
തീര്ഥാദപ്യധികം തീര്ഥം വിഷ്ണോര്ഭജനമുച്യതേ । സര്വേഷാം ഖലു തീര്ഥാനാം സ്നാനപാനാവഗാഹനൈഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ ഭജനം എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും നിന്ന് ഉത്തമമായ തീർത്ഥമാണ്. എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ കുളിച്ചും കുടിച്ചും മുങ്ങിയാലും,
യത്ഫലം ലഭതേ മര്ത്യസ്തത്ഫലം കൃഷ്ണസേവനാത് । യജംതേ കര്മയോഗേന ധന്യാ ഏവ നരാ ഹരിമ്
മനുഷ്യൻ നേടുന്ന ഫലം കൃഷ്ണസേവനത്തിലൂടെ ലഭിക്കും. കർമയോഗത്തിലൂടെ ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നവരാണ് ഭാഗ്യശാലികൾ.
തസ്മാദ്ഭജധ്വം മുനയഃ കൃഷ്ണം പരമമംഗലമ്
അതിനാൽ, മഹർഷിമാരേ, പരമമംഗളമായ കൃഷ്ണനെ ആരാധിക്കുക.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ വിഷ്ണുഭക്തിപ്രശംസനം നാമ പംചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിൽ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിൽ വിഷ്ണുഭക്തിപ്രശംസനമെന്ന അമ്പതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഋഷയ ഊചു- കര്മയോഗഃ കഥം സൂത യേന ചാരാധിതോ ഹരിഃ । പ്രസീദതി മഹാഭാഗ വദ നോ വദതാം വര
മഹാഭാഗനേ, ഹരിയെ ആരാധിക്കാനുള്ള കർമ്മയോഗം എങ്ങനെയാണ്? ആ കർമ്മയോഗം വഴി ഹരി പ്രസന്നനാകുന്നതെങ്ങനെ? സംസാരത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനേ, ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് അതു പറഞ്ഞുതരിക.
യേനാസൌ ഭഗവാനീശഃ സമാരാധ്യോ മുമുക്ഷുഭിഃ । തദ്വദാഖിലലോകാനാം രക്ഷണം ധര്മസംഗ്രഹമ്
മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഭഗവാൻ ഇശ്വരനെ എങ്ങനെയാണ് ആരാധിക്കേണ്ടത്? എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും രക്ഷയും ധർമ്മത്തിന്റെ സംരക്ഷണവും വേണ്ടി ദയവായി അതു ഞങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിക്കുക.
തം കര്മയോഗം വദ നഃ സൂത മൂര്തിമയസ്തു യഃ । ഇതി ശുശ്രൂഷവോ വിപ്രാ ഭവദഗ്രേ വ്യവസ്ഥിതാഃ
സൂതനേ, ആ കർമ്മയോഗം എന്താണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞുതരിക, അതു ശരീരഭാവത്തിൽ പ്രകടമായിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ആകാംക്ഷയോടെ നിങ്ങളുടെ മുന്നിൽ കേൾക്കാൻ തയ്യാറാണ്.
സൂത ഉവാച- ഏവമേവ പുരാ പൃഷ്ടോ വ്യാസഃ സത്യവതീസുതഃ । ഋഷിഭിരഗ്നിസംകാശൈര്വ്യാസസ്താനാഹ തച്ഛൃണു
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇതുപോലെ തന്നെ പുരാതനകാലത്ത് സത്യവതിയുടെ മകനായ വ്യാസനെ അഗ്നിപോലുള്ള ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ വ്യാസൻ അവരോട് പറഞ്ഞത് കേൾക്കൂ.
വ്യാസ ഉവാച- ശൃണുധ്വംമൃഷയഃ സര്വേ വക്ഷ്യമാണം സനാതനമ് । കര്മയോഗം ബ്രാഹ്മണാനാമാത്യംതികഫലപ്രദമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാ ഋഷിമാരും, ഞാൻ പറയാൻ പോകുന്ന ശാശ്വതമായ ബ്രാഹ്മണരുടെ കർമ്മയോഗം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. അതു പരമഫലം നൽകുന്നു.
ആമ്നായസിദ്ധമഖിലം ബ്രാഹ്മണാര്ഥം പ്രദര്ശിതമ് । ഋഷീണാം ശൃണ്വതാം പൂര്വം മനുരാഹ പ്രജാപതിഃ
വേദപരമ്പരയിൽ സ്ഥാപിതമായ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ബ്രാഹ്മണരുടെ ഹിതത്തിനായി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതു മുൻകാലങ്ങളിൽ പ്രജാപതിയായ മനു, ശ്രവണമുള്ള ഋഷിമാർക്ക് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സര്വവ്യാധിഹരം പുണ്യമൃഷിസംഘൈര്നിഷേവിതമ് । സമാഹിതധിയോ യൂയം ശൃണുധ്വം ഗദതോ മമ
അതു എല്ലാ രോഗങ്ങളും മാറ്റുന്ന, മഹാപുണ്യമുള്ളതും, ഋഷിസംഘങ്ങൾ ആചരിച്ചതുമാണ്. മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
കൃതോപനയനോ വേദാനധീയീത ദ്വിജോത്തമഃ । ഗര്ഭാഷ്ടമേഽഷ്ടമേവാബ്ദേ സ്വസൂത്രോക്തവിധാനതഃ
ഉപനയനം കഴിഞ്ഞ്, ഉത്തമനായ ദ്വിജൻ, ഗർഭം ധരിച്ച എട്ടാം വർഷം അല്ലെങ്കിൽ ജനനത്തിന്റെ എട്ടാം വർഷം മുതൽ, സ്വന്തം ആചാരപ്രകാരം വേദങ്ങൾ പഠിക്കണം.
ദംഡീ ച മേഖലീ സൂത്രീ കൃഷ്ണാജിനധരോ മുനിഃ । ഭിക്ഷാഹാരോ ഗുരുഹിതോ വീക്ഷ്യമാണോ ഗുരോര്മുഖമ്
അവൻ ദണ്ഡം കൈവശം വയ്ക്കണം, മേഖല ധരിക്കണം, യജ്ഞോപവീതം ഇടണം, കൃഷ്ണാജിനം അണിയണം, ഭിക്ഷയെടുത്ത് ഗുരുവിന്റെ ഉപകാരത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കണം, ഗുരുവിന്റെ മുഖം നോക്കി ഇരിക്കണം.
കാര്പാസമുപവീതാര്ഥം നിര്മിതം ബ്രഹ്മണാ പുരാ । ബ്രാഹ്മണാനാം ത്രിവൃത്സൂത്രം കൌശം വാ വസ്ത്രമേവ വാ
പഴയകാലത്ത് ബ്രഹ്മാവു തന്നെ, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കായി, യജ്ഞോപവീതം നിർമ്മിച്ചത് കാർപ്പാസം കൊണ്ടാണ്. അതു മൂന്നു നൂലുകളുള്ളതോ, കുശയിലോ, വസ്ത്രത്തിലോ ഉണ്ടാക്കാം.
സദോപവീതീ ചൈവ സ്യാത്സദാബദ്ധ ശിഖോ ദ്വിജഃ । അന്യഥാ യത്കൃതം കര്മ്മ തദ്ഭവത്യയഥാകൃതമ്
ദ്വിജൻ എല്ലായ്പ്പോഴും യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചിരിക്കണം, ശിഖയും കെട്ടിയിരിക്കണം. അതില്ലാതെ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും അശുദ്ധമായിരിക്കും.
വസേദവികൃതം വാസഃ കാര്പാസം വാ കഷായകമ് । തദേവ പരിധാനീയം ശുക്ലം താംതവമുത്തമമ്
അവൻ മാറ്റം വരുത്താത്ത വസ്ത്രം അണിയണം, അല്ലെങ്കിൽ കഷായ നിറമുള്ള കാർപ്പാസം. അതു തന്നെ ധരിക്കണം, വെളുത്തതും നന്നായി നെയ്തതുമായത് ഏറ്റവും ഉത്തമം.
ഉത്തരം തു സമാമ്നാതം വാസഃ കൃഷ്ണാജിനം ശുഭമ് । അഭാവേ ഗാവയമപി രൌരവം വാ വിധീയതേ
ഉത്തരീയമായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത് ശുഭമായ കൃഷ്ണാജിനമാണ്. അതില്ലെങ്കിൽ, പശുവിന്റെ ചർമ്മം അല്ലെങ്കിൽ ആടിന്റെ മുടി ഉപയോഗിക്കാം.
ഉദ്ധൃത്യ ദക്ഷിണം ബാഹും സവ്യബാഹൌ സമര്പിതമ് । ഉപവീതം ഭവേന്നിത്യം നിവീതം കംഠസജ്ജനേ
വലതുകൈ ഉയർത്തി ഇടതുകൈയിൽ വയ്ക്കുമ്പോൾ, യജ്ഞോപവീതം എപ്പോഴും ശരീരത്തിൽ ഇടതുഭാഗത്ത് ധരിക്കണം. കഴുത്തിൽ ചുറ്റുമ്പോൾ അതു നിവീതം എന്നു പറയുന്നു.
സവ്യബാഹും സമുദ്ധൃത്യ ദക്ഷിണേ തു ധൃതം ദ്വിജാഃ । പ്രാചീനാവീതമിത്യുക്തം പിത്ര്യേകര്മണി യോജയേത്
ഇടതുകൈ ഉയർത്തി വലതുകൈയിൽ വയ്ക്കുമ്പോൾ, ദ്വിജന്മാരേ, അതു പ്രാചീനാവീതം എന്നു പറയുന്നു. പിതൃകർമ്മകൾക്കായി അതു ഉപയോഗിക്കണം.
അഗ്ന്യാഗാരേ ഗവാം ഗോഷ്ഠേ ഹോമേ തപ്യേ തഥൈവ ച । സ്വാധ്യായേ ഭോജനേ നിത്യം ബ്രാഹ്മണാനാം ച സന്നിധൌ
അഗ്നിശാലയിൽ, പശുക്കളുടെ കാളപ്പുറത്ത്, ഹോമത്തിൽ, തപസ്സിൽ, സ്വാധ്യായത്തിൽ, ഭക്ഷണസമയത്ത്, ബ്രാഹ്മണരുടെ സന്നിധിയിൽ എപ്പോഴും,
ഉപാസനേ ഗുരൂണാം ച സംധ്യയോഃ സാധുസംഗമേ । ഉപവീതീ ഭവേന്നിത്യം വിധിരേഷ സനാതനഃ
ഗുരുക്കളുടെ സന്നിധിയിൽ, സന്ധ്യാകാലങ്ങളിൽ, സത്സംഗത്തിൽ, ഉപാസനയിൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചിരിക്കണം; ഇതാണ് ശാശ്വത നിയമം.
മൌംജീ ത്രിവൃത്സമാം ശ്ലിഷ്ടാം കുര്യാദ്വിപ്രസ്യ മേഖലാമ് । മുംജാഭാവേ കുശേനാഹുര്ഗ്രംഥിനൈകേന വാ ത്രിഭിഃ
മുൻജ പുല്ല് മൂന്നു മടക്കം ചുരുണ്ടെടുത്ത് ബ്രാഹ്മണന്റെ മേഖല ഉണ്ടാക്കണം. മുൻജില്ലെങ്കിൽ കുശ പുല്ല് കൊണ്ടോ, ഒരു ഗ്രന്ഥിയോ മൂന്നു ഗ്രന്ഥിയോ ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കാം.