ദൌര്വാസികം വ്യോമതീര്ഥം ചംദ്രതീര്ഥം യുധിഷ്ഠിര । ചിംതാംഗദേശ്വരം തീര്ഥം പുണ്യം വിദ്യാധരേശ്വരമ്
ദൗർവാസികം, വ്യോമതീർഥം, ചന്ദ്രതീർഥം, യുധിഷ്ഠിരാ, ചിന്താംഗദേശ്വരതീർഥം, പുണ്യമുള്ള വിദ്യാധരേശ്വരതീർഥം എന്നിവയും അവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
കേദാരതീര്ഥമുഗ്രാഖ്യം കാലംജരമനുത്തമമ് । സാരസ്വതം പ്രഭാസം ച രുദ്രകര്ണഹ്രദം ശുഭമ്
ഉഗ്രം എന്ന പേരിലുള്ള കെദാരതീർഥം, അതുല്യമായ കാലഞ്ജരം, സാരസ്വതം, പ്രഭാസം, ശുഭമായ രുദ്രകർണഹ്രദം എന്നിവയും അവിടെ കാണാം.
കോകിലാഖ്യം മഹാതീര്ഥം തീര്ഥം ചൈവ മഹാലയമ് । ഹിരണ്യഗര്ഭം ഗോപ്രേക്ഷം തീര്ഥം ചൈവമനുത്തമമ്
കോകിലം എന്ന മഹാതീർഥം, മഹാലയതീർഥം, ഹിരണ്യഗർഭം, ഗോപ്രേക്ഷം, അതുപോലെ തന്നെ അതുല്യമായ മറ്റൊരു തീർഥവും അവിടെയുണ്ട്.
ഉപശാംതം ശിവം ചൈവ വ്യാഘ്രേശ്വരമനുത്തമമ് । ത്രിലോചനം മഹാതീര്ഥം ലോകാര്കം ചോത്തരാഹ്വയമ്
ഉപശാന്തം, ശിവം, അതുല്യമായ വ്യാഘ്രേശ്വരം, മഹാതീർഥമായ ത്രിലോചന, ഉത്തരം എന്ന പേരിലുള്ള ലോകാർകം എന്നിവയും അവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
കപാലമോചനം തീര്ഥം ബ്രഹ്മഹത്യാവിനാശനമ് । ശുക്രേശ്വരം മഹാപുണ്യമാനംദപുരമുത്തമമ്
കപാലമോചനതീർഥം, ബ്രഹ്മഹത്യ പാപം നശിപ്പിക്കുന്നതും, മഹാപുണ്യമുള്ള ശുക്രേശ്വരം, ഉത്തമമായ ആനന്ദപുരം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്.
ഏവമാദീനി തീര്ഥാനി വാരാണസ്യാം സ്ഥിതാനി വൈ । ന ശക്യം വിസ്തരാദ്വക്തും കല്പകോടിശതൈരപി
ഇങ്ങനെ അനേകം തീർഥങ്ങൾ വാരാണസിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അനന്തം കാലം പറഞ്ഞാലും അവയെ മുഴുവനായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ വാരാണസീമാഹാത്മ്യേ സപ്തത്രിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മമഹാപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിൽ വാരാണസിയുടെ മഹാത്മ്യം വിവരിക്കുന്ന മുപ്പത്തേഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച- വാരാണസ്യാശ്ച മാഹാത്മ്യം തസ്യാം തീര്ഥാനി ച പ്രഭോ । കഥിതാനി സമാസേന തീര്ഥാന്യന്യാനി സംശൃണു
നാരദൻ പറഞ്ഞു: പ്രഭോ, വാരാണസിയുടെ മഹത്വവും അവിടെയുള്ള തീർഥങ്ങളും സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി മറ്റു തീർഥങ്ങളെക്കുറിച്ചും കേൾക്കൂ.
തതോ ഗയാം സമാസാദ്യ ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ । അശ്വമേധമവാപ്നോതി ഗമനാദേവ ഭാരത
അതിനുശേഷം ഗയയിൽ എത്തുന്ന ബ്രഹ്മചാരിയും ഏകാഗ്രതയുള്ളവനും അവിടെ പോകുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കുന്നു, ഭാരതാ.
യത്രാക്ഷയ്യവടോ നാമ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതഃ । പിതൄണാം തത്ര വൈ ദത്തമക്ഷയം ഭവതി പ്രഭോ
അവിടെ അക്ഷയവടം എന്ന പേരിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ വടവൃക്ഷം ഉണ്ട്. അവിടെ പിതാക്കന്മാർക്കായി അർപ്പിക്കുന്നതെല്ലാം, പ്രഭോ, അക്ഷയമാകുന്നു.
മഹാനദ്യാമുപസ്പൃശ്യ തര്പയേത്പിതൃദേവതാഃ । അക്ഷയാന്പ്രാപ്നുയാല്ലോകാന്കുലം ചൈവ സമുദ്ധരേത്
വലിയ നദിയില് കുളിച്ച് പിതാക്കളെയും ദേവതകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തുമ്പോള്, അവന് അക്ഷയമായ ലോകങ്ങള് നേടുകയും തന്റെ കുടുംബത്തെ രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യും.
തതോ ബ്രഹ്മസരോ ഗച്ഛേദ്ബ്രഹ്മാരണ്യോപസേവിതമ് । പുംഡരീകമവാപ്നോതി പ്രഭാതമിവ ശര്വരീ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാസരസ്സിലേക്ക് പോകണം, അഹങ്കാരികള് ആരാധിക്കുന്ന സ്ഥലമായ അവിടെ, രാത്രിക്ക് ശേഷം പ്രഭാതം വരുന്നതുപോലെ, അവന് പുണ്ഡരീകം നേടും.
സരസി ബ്രഹ്മണാ തത്ര യൂപശ്രേഷ്ഠഃ സമുച്ഛ്രിതഃ । യൂപം പ്രദക്ഷിണം കൃത്വാ വാജപേയഫലം ലഭേത്
അവിടെ ബ്രഹ്മാസരസ്സില് ഉന്നതമായ യൂപം നിലകൊള്ളുന്നു; ആ യൂപം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താല് വാജപേയയാഗഫലം ലഭിക്കും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര ധേനുകം ലോകവിശ്രുതമ് । ഏകാരാത്രോഷിതോ രാജന്പ്രയച്ഛേത്തിലധേനുകാമ്
അതിനുശേഷം രാജാവേ, ജനപ്രശസ്തമായ ധേനുകയിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ച്, തിലംകൊണ്ടുള്ള ഒരു പശുവിനെ സമര്പ്പിക്കണം.
സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ സോമലോകം വ്രജേദ്ധ്രുവമ് । തത്ര ചിഹ്നം മഹാരാജ അദ്യാപി ഹി ന സംശയഃ
എല്ലാ പാപങ്ങളും ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, അവന് ഉറപ്പായും സോമലോകം പ്രാപിക്കും; അതിന്റെ അടയാളം ഇന്നും അവിടെRajave, സംശയമില്ല.
കപിലാ സഹവത്സാ വൈ പര്വതേ വിചരത്യുതഃ । സവത്സായാഃ പദാന്യസ്യാ ദൃശ്യംതേഽദ്യാപി ഭാരത
കപില വർണ്ണമുള്ള ഒരു പശു കാളക്കുട്ടിയോടൊപ്പം ആ മലയില് സഞ്ചരിക്കുന്നു; ആ പശുവിന്റെയും കാളക്കുട്ടിയുടെയും കാൽപ്പാടുകൾ ഇന്നും കാണാം ഭാരതകുലജ.
തേഷൂപസ്പൃശ്യ രാജേംദ്ര പദേഷു നൃപസത്തമ । യത്കിംചിദശുഭം പാപം തത്പ്രണശ്യതി ഭാരത
രാജാവേ, ആ കാൽപ്പാടുകളിൽ കുളിച്ചാൽ, എത്രയോ ദുർഭാഗ്യങ്ങളും പാപങ്ങളും ഉണ്ടെങ്കിലുമത് നശിക്കും, ഭാരതകുലജ.
തതോ ഗൃധ്രവടം ഗച്ഛേത്സ്ഥാനം ദേവസ്യ ശൂലിനഃ । സ്നായാത്തു ഭസ്മനാ തത്ര സംഗമ്യ വൃഷഭധ്വജമ്
അതിനുശേഷം ശൂലധാരിയായ ദേവന്റെ സ്ഥലം ആയ ഗൃധ്രവടത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ ചാരുപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്ത് വൃഷഭധ്വജനെ ആരാധിക്കണം.
ബ്രാഹ്മണേന ഭവേച്ചീര്ണം വ്രതം ദ്വാദശവാര്ഷികമ് । ഇതരേഷാം തു വര്ണാനാം സര്വപാപം പ്രണശ്യതി
ഒരു ബ്രാഹ്മണന് അവിടെ പന്ത്രണ്ട് വര്ഷത്തെ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാല് അത് പൂര്ത്തിയാകും; മറ്റുള്ളവര്ക്ക് എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
ഗച്ഛേത തത ഉദ്യംതം പര്വതം ഗീതനാദിതമ് । സാവിത്രം തു പദം തത്ര ദൃശ്യതേ ഭരതര്ഷഭ
അതിനുശേഷം പാട്ടും സംഗീതവും മുഴങ്ങുന്ന ഉദയപര്വ്വതത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ, ഭാരതകുലശ്രേഷ്ഠ, സാവിത്രപദം കാണാം.
തത്ര സംധ്യാമുപാസീത ബ്രാഹ്മണഃ സംശിതവ്രതഃ । ഉപാസ്താഹി ഭവേത്സംധ്യാ തേന ദ്വാദശവാര്ഷികീ
അവിടെ, ദൃഢവ്രതനായ ബ്രാഹ്മണന് സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യണം; ആ സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്താല് പന്ത്രണ്ട് വര്ഷത്തെ വ്രതഫലം ലഭിക്കും.
യോനിദ്വാരം ച തത്രൈവ വിശ്രുതം ഭരതര്ഷഭ । തത്രാഭിഗമ്യ മുച്യേത പുരുഷോ യോനിസംകടാത്
അവിടെ തന്നെ പ്രശസ്തമായ യോനിദ്വാരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, ഭാരതകുലശ്രേഷ്ഠ; അവിടെ എത്തുന്നവന് ജനനബന്ധനത്തില് നിന്നു മോചിതനാകും.
ശുക്ലകൃഷ്ണാവുഭൌ പക്ഷൌ ഗയായാം യോ വസേന്നരഃ । പുനാത്യാസപ്തമം രാജന്കുലം നാസ്ത്യത്ര സംശയഃ
ശുക്ലപക്ഷത്തിലും കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലും ഗയയില് താമസിക്കുന്നവന്, രാജാവേ, ഏഴാം തലമുറ വരെ തന്റെ കുടുംബത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കും; ഇതില് സംശയമില്ല.
ഏഷ്ടവ്യാ ബഹവഃ പുത്രാ യദ്യപ്യേകോ ഗയാം വ്രജേത് । യജേത വാശ്വമേധേന നീലം വാ വൃഷമുത്സൃജേത്
അനേകം പുത്രന്മാരെ ആഗ്രഹിക്കേണ്ടതാണെങ്കിലും, ഒരുവന് മാത്രം ഗയയിലേക്ക് പോയാലോ, അശ്വമേധം നടത്തുകയോ, നീല കാളയെ വിട്ടയക്കുകയോ ചെയ്താലും ഫലം ലഭിക്കും.
തതഃ ഫല്ഗും വ്രജേദ്രാജംസ്തീര്ഥസേവീ നരാധിപ । അശ്വമേധമവാപ്നോതി സിദ്ധിം ച പരമാം വ്രജേത്
അതിനുശേഷം, തീര്ഥയാത്രികന് ഫല്ഗുനദിയിലേക്ക് പോകണം, രാജാവേ; അവന് അശ്വമേധയാഗഫലം നേടുകയും പരമസിദ്ധി പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര ധര്മപൃഷ്ഠം സമാഹിതഃ । യത്ര ധര്മോ മഹാരാജ നിത്യമാസ്തേ യുധിഷ്ഠിര
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ഏകാഗ്രതയോടെ ധര്മപൃഷ്ഠത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ, മഹാരാജാവേ, ധര്മം എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു, യുദിഷ്ഠിര.
ധര്മ്മം തത്രാഭിസംഗമ്യ വാജിമേധഫലം ലഭേത് । തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര ബ്രഹ്മണസ്തീര്ഥമുത്തമമ്
അവിടെ ധര്മത്തെ സന്ദര്ശിച്ചാല് വാജിമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും; അതിന് ശേഷം, രാജാവേ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉത്തമതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.
തത്രാഭിഗമ്യ ബ്രഹ്മാണമര്ചയേന്നിയതവ്രതഃ । രാജസൂയാശ്വമേധാഭ്യാം ഫലം പ്രാപ്നോതി ഭാരത
അവിടെ ബ്രഹ്മാവിനെ സന്ദര്ശിച്ച്, ദൃഢവ്രതത്തോടെ ആരാധിക്കണം; രാജസൂയയാഗത്തിന്റെയും അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെയും ഫലം ലഭിക്കും, ഭാരതകുലജ.
തതോ രാജഗൃഹം ഗച്ഛേത്തീര്ഥസേവീ നരാധിപ । ഉപസ്പൃശ്യ തതസ്തത്ര കക്ഷീവാനിവ മോദതേ
ശുദ്ധമായ തീർഥങ്ങളിൽ സേവനം ചെയ്ത രാജാവ് പിന്നെ രാജധാനിയിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ ശുദ്ധി ആചരിച്ച ശേഷം, പഴയ മലിന വസ്ത്രം മാറ്റിയവനെപ്പോലെ സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കും.
യക്ഷിണ്യാ നൈത്യകം തത്ര പ്രാഗഗ്നിപുരുഷഃ ശുചിഃ । യക്ഷിണ്യാസ്തു പ്രസാദേന മുച്യതേ ബ്രഹ്മഹത്യയാ
അവിടെ, യക്ഷിണിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ദൈനംദിനമായി അഗ്നിക്കു ഹോമം ചെയ്യുന്ന ശുദ്ധനായ മനുഷ്യൻ ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.