ഏതദ്രഹസ്യമാഖ്യാതം മാഹാത്മ്യം തേ കപര്ദ്ദിനഃ । ന കശ്ചിദ്വേത്തി തമസാ വിദ്വാനപ്യത്ര മുഹ്യതി
ഈ രഹസ്യവും ജടാധാരിയുടെ മഹാത്മ്യവും ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇതു ആരും അറിയുന്നില്ല, പണ്ഡിതന്മാരും ഇവിടെ അന്ധകാരത്തിൽ കുഴയുന്നു.
യ ഇമാം ശൃണുയാന്നിത്യം കഥാം പാപപ്രണാശിനീമ് । ത്യക്തപാപവിശുദ്ധാത്മാ രുദ്രസാമീപ്യമാപ്നുയാത്
ഈ പാപനാശിനിയായ കഥയെ ആരെങ്കിലും പ്രതിദിനം ശ്രവിച്ചാൽ, അവൻ പാപങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് വിശുദ്ധാത്മാവായി, രുദ്രന്റെ സാന്നിധ്യം പ്രാപിക്കും.
പഠേച്ച സതതം ശുദ്ധോ ബ്രഹ്മപാരം മഹാസ്തവമ് । പ്രാതര്മധ്യാഹ്നസമയേ സ യോഗം പ്രാപ്നുയാത്പരമ്
ആരും ഈ മഹാസ്തുതിയെ ശുദ്ധഹൃദയത്തോടെ പ്രഭാതത്തിൽ, മധ്യാഹ്നത്തിൽ, സന്ധ്യാകാലത്ത് പാരായണം ചെയ്താൽ, പരമയോഗം പ്രാപിക്കും.
നാരദ ഉവാച- വാരാണസ്യാം മഹാരാജ മധ്യമേശം പരാത്പരമ് । തസ്മിന്സ്ഥാനേ മഹാദേവോ ദേവ്യാ സഹ മഹേശ്വരഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, വാരാണസിയിൽ പരമപരമായ മധ്യമേശൻ വസിക്കുന്നു; ആ സ്ഥലത്ത് മഹാദേവൻ ദേവിയോടൊപ്പം പാർക്കുന്നു.
രമതേ ഭഗവാന്നിത്യം രുദ്രൈശ്ച പരിവാരിതഃ । തത്ര പൂര്വം ഹൃഷീകേശോ വിശ്വാത്മാ ദേവകീസുതഃ
ഭഗവാൻ എപ്പോഴും രുദ്രന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവിടെ ആനന്ദിക്കുന്നു. അതിൽ, പഴയകാലത്ത്, ഹൃഷീകേശൻ, ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവും ദേവകിയുടെ പുത്രനുമായവൻ അവിടെ വസിച്ചു.
ഉവാസ വത്സരം കൃഷ്ണഃ സദാ പാശുപതൈര്യുതഃ । ഭസ്മോദ്ധൂലിതസര്വാംഗോ രുദ്രാധ്യയനതത്പരഃ
കൃഷ്ണൻ ഒരു വർഷം പാശുപതന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ എപ്പോഴും കഴിയുകയും, ശരീരം മുഴുവൻ ചാരുപൂശി, രുദ്രന്റെ ഉപദേശങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധയോടെ മുഴുകുകയും ചെയ്തു.
ആരാധയന്ഹരിഃ ശംഭും കൃത്വാ പാശുപതംവ്രതമ് । തസ്യ തേ ബഹവഃ ശിഷ്യാഃ ബ്രഹ്മചര്യപരായണാഃ
ഹരി, പാശുപതവ്രതം സ്വീകരിച്ച് ശംഭുവിനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു. അവനു ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന അനേകം ശിഷ്യന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ലബ്ധ്വാ തദ്വദനാജ്ജ്ഞാനം ദൃഷ്ടവംതോ മഹേശ്വരമ് । തസ്യ ദേവോ മഹാദേവഃ പ്രത്യക്ഷം നീലലോഹിതഃ
അവരുടെ വായിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം ലഭിച്ചശേഷം, അവർ മഹേശ്വരനെ നേരിൽ കണ്ടു. അവനോട് മഹാദേവൻ, നീലയും ചുവപ്പും നിറമുള്ളവൻ, നേരിട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ദദൌ കൃഷ്ണസ്യ ഭഗവാന്വരദോ വരമുത്തമമ് । യേഽര്ചയംതി ച ഗോവിംദം മദ്ഭക്താ വിധിപൂര്വകമ്
ഭഗവാൻ കൃഷ്ണനു ഉത്തമമായ വരം നൽകി: 'എന്റെ ഭക്തന്മാരായവർ നിർദ്ദിഷ്ടരീതിയിൽ ഗോവിന്ദനെ ആരാധിക്കുന്നവർ—'
തേഷാം തദൈശ്വരം ജ്ഞാനമുത്പത്സ്യതി ജഗന്മയമ് । നമസ്യോഽര്ചയിതവ്യശ്ച ധ്യാതവ്യോ മത്പരൈര്ജനൈഃ
'അവർക്കു ആ ദൈവികമായ ജ്ഞാനം, ലോകമാകെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്, ഉദിക്കും. എനിക്ക് ഭക്തിയുള്ളവർ എന്നെ വന്ദിക്കുകയും, ആരാധിക്കുകയും, ധ്യാനിക്കുകയും വേണം.'
ഭവിഷ്യംതി ന സംദേഹോ മത്പ്രസാദാദ്ദ്വിജാതയഃ । യേഽത്ര ദ്രക്ഷ്യംതി ദേവേശം സ്നാത്വാ ദേവം പിനാകിനമ്
'എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ഈശ്വരനെ, പിനാകധാരിയെ, കാണുന്ന ദ്വിജന്മാർക്ക് സംശയമില്ലാതെ—'
ബ്രഹ്മഹത്യാദികം പാപം തേഷാമാശു വിനശ്യതി । പ്രാണാംസ്ത്യക്ഷ്യംതി യേ ര്മത്യാഃ പാപകര്മരതാ അപി
'ബ്രഹ്മഹത്യയുള്പ്പെടെയുള്ള പാപങ്ങൾ വേഗത്തിൽ നശിക്കും. പാപകൃത്യങ്ങളിൽ ആസ്വാദം കാണുന്നവരും ഇവിടെ ജീവൻ വിട്ടാൽ—'
തേ യാംതി തത്പരം സ്ഥാനം നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ । ധന്യാസ്തു ഖലു തേ വിജ്ഞാ മംദാകിന്യാം കൃതോദകാഃ
'അവർ ആ പരമാവസ്ഥയിലേക്കെത്തും—ഇതിൽ സംശയിക്കാൻ ഒന്നുമില്ല. മണ്ടാകിനിയിൽ ജലം അർപ്പിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യശാലികളും ജ്ഞാനികളും ആകുന്നു.'
അര്ചയിത്വാ മഹാദേവം മധ്യമേശ്വരമീശ്വരമ് । ജ്ഞാനം ദാനം തപഃ ശ്രാദ്ധം പിംഡനിര്വപണം ത്വിഹ
ഇവിടെ മദ്ധ്യമേശ്വരനായ മഹാദേവനെ ആരാധിച്ച ശേഷം, ജ്ഞാനം, ദാനം, തപസ്, ശ്രാദ്ധം, പിണ്ഡദാനം എന്നിവ—
ഏകൈകശഃ കൃതം കര്മ പുനാത്യാസപ്തമം കുലമ് । സന്നിഹത്യാമുപസ്പൃശ്യ രാഹുഗ്രസ്തേ ദിവാകരേ
ഇവിടെ ഓരോ കർമ്മവും ചെയ്താൽ ഏഴാം തലമുറവരെ ശുദ്ധിയാകും. രാഹു സൂര്യനെ മൂടുമ്പോൾ ഇവിടെ ജലത്തിൽ സ്പർശിച്ചാൽ—
യത്ഫലം ലഭതേ മര്ത്ത്യസ്തസ്മാദ്ദശഗുണം ത്വിഹ । ഏവമുക്തം മഹാരാജ മാഹാത്മ്യം മധ്യമേശ്വരേ । യഃ ശൃണോതി പരം ഭക്ത്യാ സ യാതി പരമം പദമ്
മനുഷ്യൻ ഇവിടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലം മറ്റിടങ്ങളിൽ ലഭിക്കുന്നതിനെക്കാൾ പത്ത് മടങ്ങ് കൂടുതലാണ്. രാജാവേ, മദ്ധ്യമേശ്വരന്റെ മഹത്വം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനെ പരമഭക്തിയോടെ കേൾക്കുന്നവൻ പരമപദം പ്രാപിക്കും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ വാരാണസീമാഹാത്മ്യേ ഷട്ത്രിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിൽ വാരാണസീമാഹാത്മ്യത്തിൽ മുപ്പത്താറാം അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച-। അന്യാനി ച മഹാരാജ തീര്ഥാനി പാവനാനി തു । വാരാണസ്യാം സ്ഥിതാനീഹ സംശൃണുഷ്വ യുധിഷ്ഠിര
നാരദൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, വാരാണസിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മറ്റു pavithramaya തീർത്ഥങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ.
പ്രയാഗാദധികം തീര്ഥം പ്രയാഗം പരമം ശുഭമ് । വിശ്വരൂപം തഥാ തീര്ഥം താലതീര്ഥമനുത്തമമ്
പ്രയാഗത്തേക്കാൾ ഉത്തമമായ ഒരു തീർത്ഥം ഉണ്ട്; അതേ പ്രയാഗം തന്നെ അത്യന്തം പുണ്യമുള്ളതും ഉത്തമവുമാണ്. വിശ്വരൂപം തീർത്ഥവും തുല്യമായില്ലാത്ത താല തീർത്ഥവും ഉണ്ട്.
ആകാശാഖ്യം മഹാതീര്ഥം തീര്ഥം ചൈവാര്ഷഭം പരമ് । സുനീലം ച മഹാതീര്ഥം ഗൌരീതീര്ഥമനുത്തമമ്
ആകാശം എന്ന മഹാതീർത്ഥം, ഉത്തമമായ ഋഷഭം തീർത്ഥം, സുനീല മഹാതീർത്ഥം, തുല്യമായില്ലാത്ത ഗൗരീ തീർത്ഥം—
പ്രാജാപത്യം തഥാ തീര്ഥം സ്വര്ഗദ്വാരം തഥൈവ ച । ജംബുകേശ്വരമിത്യുക്തം ധര്മാഖ്യം തീര്ഥമുത്തമമ്
പ്രാജാപത്യ തീർത്ഥം, സ്വർഗ്ഗദ്വാര തീർത്ഥം, പ്രശസ്തമായ ജംബുകേശ്വരം, ഉത്തമമായ ധർമ്മം തീർത്ഥം—
ഗയാതീര്ഥം പരം തീര്ഥം തീര്ഥം ചൈവ മഹാനദീ । നാരായണപരം തീര്ഥം വായുതീര്ഥമനുത്തമമ്
ഗയാ തീർത്ഥം എന്ന ഉത്തമമായ തീർത്ഥം, മഹാനദിയുടെ തീർത്ഥം, നാരായണ തീർത്ഥം, തുല്യമായില്ലാത്ത വായു തീർത്ഥം എന്നിവയും ഉണ്ട്.
ജ്ഞാനതീര്ഥം പരം ഗുഹ്യം വാരാഹം തീര്ഥമുത്തമമ് । യമതീര്ഥം യഥാപുണ്യം തീര്ഥം സംമൂര്തികം ശുഭമ്
അവിടെ ജ്ഞാനതീർഥം എന്ന അത്യന്തം രഹസ്യവും ഉത്തമവുമായ വാരാഹതീർഥവും, യമതീർഥം എന്നതുപോലെ തന്നെ പുണ്യവും, സന്മൂർത്തികം എന്ന ശുഭതീർഥവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
അഗ്നിതീര്ഥം മഹാരാജ കലശേശ്വരമുത്തമമ് । നാഗതീര്ഥം സോമതീര്ഥം സൂര്യതീര്ഥം തഥൈവ ച
അഗ്നിതീർഥം, മഹാരാജാവേ, ഉത്തമമായ കലശേശ്വരം, കൂടാതെ നാഗതീർഥം, സോമതീർഥം, സൂര്യതീർഥം എന്നിവയും അവിടെ കാണാം.
പര്വതാഖ്യം മഹാഗുഹ്യം മണികര്ണ്യമനുത്തമമ് । ഘടോത്കചം തീര്ഥവരം ശ്രീതീര്ഥം ച പിതാമഹമ്
പർവതം എന്ന പേരിലുള്ള മഹാരഹസ്യമായ തീർഥം, അതുല്യമായ മണികർണ്ണിക, ഉത്തമമായ ഘടോൽക്കചതീർഥം, പിതാമഹനായ ശ്രീതീർഥം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്.
ഗംഗാതീര്ഥം തു ദേവേശം യയാതേസ്തീര്ഥമുത്തമമ് । കാപിലം ചൈവ സോമേശം ബ്രഹ്മതീര്ഥമനുത്തമമ്
ഗംഗാതീർഥം, ദേവേശ്വരം, ഉത്തമമായ യയാതിതീർഥം, കാപിലം, സോമേശം, അതുല്യമായ ബ്രഹ്മതീർഥം എന്നിവയും അവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തത്ര ലിംഗം പുരാണീയം സ്ഥാതും ബ്രഹ്മാ യഥാഗതഃ । തദാനീം സ്ഥാപയാമാസ വിഷ്ണുസ്തല്ലിംഗമൈശ്വരമ്
അവിടെ പുരാതനമായ ലിംഗം ബ്രഹ്മാവ് വന്നതുപോലെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് വിഷ്ണു ആ ദൈവികമായ ലിംഗം അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.
തത്ര സ്നാത്വാ സമാഗമ്യ ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച തം ഹരിമ് । മയാനീതമിദം ലിംഗം കസ്മാത്സ്ഥാപിതവാനസി
അവിടെ സ്നാനം കഴിച്ച് കൂടിച്ചേർന്നപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് ഹരിയോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ ലിംഗം ഞാൻ കൊണ്ടുവന്നതാണ്. നീ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്?'
തമാഹ വിഷ്ണുസ്ത്വത്തോഽപി രുദ്രേ ഭക്തിര്ദൃഢാ മമ । തസ്മാത്പ്രതിഷ്ഠിതം ലിഗം നാമ്നാ തവ ഭവിഷ്യതി
വിഷ്ണു അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്കാളും എനിക്ക് രുദ്രനോടുള്ള ഭക്തി കൂടുതൽ ദൃഢമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ലിംഗം ഞാൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. ഇനി ഇത് നിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടും.'
ഭൂതേശ്വരം തഥാ തീര്ഥം തീര്ഥം ധര്മസമുദ്ഭവമ് । ഗംധര്വതീര്ഥം സുശുഭം വാഹ്നേയം തീര്ഥമുത്തമമ്
ഭൂതേശ്വരതീർഥം, ധർമ്മത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച തീർഥം, ഗന്ധർവതീർഥം എന്ന അത്യന്തം ശുഭമായത്, ഉത്തമമായ വാഹ്നേയതീർഥം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്.