യത്ര പ്രസൂതിര്ജഗതോ വിനാശോ യേനാവൃതം സര്വമിദം ശിവേന । തം ബ്രഹ്മപാരം ഭഗവംതമീശം പ്രണമ്യ നിത്യം ശരണം പ്രപദ്യേ
ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും നാശവും നടക്കുന്നിടത്ത്, ഈ എല്ലാം ശിവത്വത്തിൽ മൂടിയവനിൽ, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അതിരായ ഭഗവാനെ, ഈശ്വരനെ, ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിച്ചു ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
അലിംഗമാലോകവിഹീനരൂപം സ്വയംപ്രഭും ചിത്പതിമേകരൂപമ് । തം ബ്രഹ്മപാരം പരമേശ്വരം ത്വാം നമസ്കരിഷ്യേ ന യതോഽന്യദസ്തി
രൂപരഹിതനും കാഴ്ചയില്ലാത്തവനും സ്വയംഭുവും ചൈതന്യത്തിന്റെ അധിപനുമായ ഏകസ്വരൂപിയായ പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അതിരായ നിന്നെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; കാരണം മറ്റൊന്നുമില്ല.
യം യോഗിനസ്ത്യക്തസബീജയോഗാ ലബ്ധ്വാ സമാധിം പരമാത്മഭൂതാഃ । പശ്യംതി ദേവം പ്രണതോഽസ്മി നിത്യം തം ബ്രഹ്മപാരം പരമസ്വരൂപമ്
ബീജയോഗം ഉപേക്ഷിച്ച് സമാധി പ്രാപിച്ച യോഗികൾ പരമാത്മാവിൽ ലയിച്ച് ആ ദേവനെ കാണുന്നു. അങ്ങനെയുള്ള ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അതിരായ പരമസ്വരൂപത്തെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.
ന യത്ര നാമാദിവിശേഷ കൢപ്തിര്ന സംദൃശേ തിഷ്ഠതി യത്സ്വരൂപമ് । തം ബ്രഹ്മപാരം പ്രണതോഽസ്മി നിത്യം സ്വയംഭുവം ത്വാം ശരണം പ്രപദ്യേ
പേര് മുതലായ വ്യത്യാസങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തതും, യഥാർത്ഥ രൂപം കാണാനാകാത്തതുമായ സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അതിരായ നിന്നെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു; നിന്നെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
യദ്വേദവാദാഭിരതാ വിദേഹം സബ്രഹ്മവിജ്ഞാനമഭേദമേകമ് । പശ്യംത്യനേകം ഭവതഃ സ്വരൂപം തം ബ്രഹ്മപാരം പ്രണതോഽസ്മി നിത്യമ്
വേദവചനങ്ങളിൽ ആസ്വാദമുള്ളവർ ദേഹരഹിതനും ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ ഏകത്വം പ്രാപിച്ചവനും ആയിരിക്കുന്ന നിന്റെ അനേകം സ്വരൂപങ്ങൾ കാണുന്നു. അങ്ങനെയുള്ള ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അതിരായവനെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.
യതഃ പ്രധാനം പുരുഷഃ പുരാണോ ബിഭര്തി തേജഃ പ്രണമംതി ദേവാഃ । നമാമി തം ജ്യോതിഷി സന്നിവിഷ്ടം കാലം ബൃഹംതം ഭവതഃ സ്വരൂപമ്
പ്രധാനവും പുരാതനപുരുഷനും നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന പ്രകാശം വഹിക്കുന്ന, പ്രകാശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, കാലത്തേക്കാൾ വിശാലമായ നിന്റെ ആ രൂപത്തെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
വ്രജാമി നിത്യം ശരണം ഗുഹേശം സ്ഥാണും പ്രപദ്യേ ഗിരിശം പുരാണമ് । ശിവം പ്രപദ്യേ ഹരിമിംദുമൌലിം പിനാകിനം ത്വാം ശരണം വ്രജാമി
ഞാൻ എപ്പോഴും ഗുഹയുടെ അധിപനായ, അചഞ്ചലനായ, പർവ്വതാധിപനായ പുരാതനനിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. ശിവനിൽ, ഹരനിൽ, ചന്ദ്രമUDIയിൽ, പിനാകധാരിയിൽ, നിന്നിൽ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
സ്തുത്വൈവം ശംകുകര്ണോഽപി ഭഗവംതം കപര്ദിനമ് । പപാത ദംഡവദ്ഭൂമൌ പ്രോച്ചരന്പ്രണവം പരമ്
ഇങ്ങനെ ശംകുകർണൻ ഭഗവാനായ ജടാധാരിയെ സ്തുതിച്ച ശേഷം, ഭൂമിയിൽ ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്ത് പരമപ്രണവം ഉച്ചരിച്ചു.
തത്ക്ഷണാത്പരമം ലിംഗം പ്രാദുര്ഭൂതം ശിവാത്മകമ് । ജ്ഞാനമാനംദമത്യംതം കോടിജ്വാലാഗ്നിസന്നിഭമ്
അപ്പോൾ തന്നെ ശിവസ്വരൂപമായ പരമലിംഗം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അതു ജ്ഞാനത്തിലും ആനന്ദത്തിലും പരിപൂർണ്ണമായും കോടികൾ അഗ്നിജ്വാലയെപ്പോലെയും തിളങ്ങി.
ശംകുകര്ണോഽഥ മുക്താത്മാ തദാത്മാ സര്വഗോഽമലഃ । നിലില്യേ വിമലേ ലിംഗേ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
അപ്പോൾ ശംകുകർണൻ, മോചിതാത്മാവായി, വിശുദ്ധനും സർവ്വവ്യാപിയുമായവൻ, അതിവിശുദ്ധമായ ലിംഗത്തിൽ ലയിച്ചു; അതു അത്ഭുതമായി മാറി.
ഏതദ്രഹസ്യമാഖ്യാതം മാഹാത്മ്യം തേ കപര്ദ്ദിനഃ । ന കശ്ചിദ്വേത്തി തമസാ വിദ്വാനപ്യത്ര മുഹ്യതി
ഈ രഹസ്യവും ജടാധാരിയുടെ മഹാത്മ്യവും ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇതു ആരും അറിയുന്നില്ല, പണ്ഡിതന്മാരും ഇവിടെ അന്ധകാരത്തിൽ കുഴയുന്നു.
യ ഇമാം ശൃണുയാന്നിത്യം കഥാം പാപപ്രണാശിനീമ് । ത്യക്തപാപവിശുദ്ധാത്മാ രുദ്രസാമീപ്യമാപ്നുയാത്
ഈ പാപനാശിനിയായ കഥയെ ആരെങ്കിലും പ്രതിദിനം ശ്രവിച്ചാൽ, അവൻ പാപങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് വിശുദ്ധാത്മാവായി, രുദ്രന്റെ സാന്നിധ്യം പ്രാപിക്കും.
പഠേച്ച സതതം ശുദ്ധോ ബ്രഹ്മപാരം മഹാസ്തവമ് । പ്രാതര്മധ്യാഹ്നസമയേ സ യോഗം പ്രാപ്നുയാത്പരമ്
ആരും ഈ മഹാസ്തുതിയെ ശുദ്ധഹൃദയത്തോടെ പ്രഭാതത്തിൽ, മധ്യാഹ്നത്തിൽ, സന്ധ്യാകാലത്ത് പാരായണം ചെയ്താൽ, പരമയോഗം പ്രാപിക്കും.
നാരദ ഉവാച- വാരാണസ്യാം മഹാരാജ മധ്യമേശം പരാത്പരമ് । തസ്മിന്സ്ഥാനേ മഹാദേവോ ദേവ്യാ സഹ മഹേശ്വരഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, വാരാണസിയിൽ പരമപരമായ മധ്യമേശൻ വസിക്കുന്നു; ആ സ്ഥലത്ത് മഹാദേവൻ ദേവിയോടൊപ്പം പാർക്കുന്നു.
രമതേ ഭഗവാന്നിത്യം രുദ്രൈശ്ച പരിവാരിതഃ । തത്ര പൂര്വം ഹൃഷീകേശോ വിശ്വാത്മാ ദേവകീസുതഃ
ഭഗവാൻ എപ്പോഴും രുദ്രന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവിടെ ആനന്ദിക്കുന്നു. അതിൽ, പഴയകാലത്ത്, ഹൃഷീകേശൻ, ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവും ദേവകിയുടെ പുത്രനുമായവൻ അവിടെ വസിച്ചു.
ഉവാസ വത്സരം കൃഷ്ണഃ സദാ പാശുപതൈര്യുതഃ । ഭസ്മോദ്ധൂലിതസര്വാംഗോ രുദ്രാധ്യയനതത്പരഃ
കൃഷ്ണൻ ഒരു വർഷം പാശുപതന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ എപ്പോഴും കഴിയുകയും, ശരീരം മുഴുവൻ ചാരുപൂശി, രുദ്രന്റെ ഉപദേശങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധയോടെ മുഴുകുകയും ചെയ്തു.
ആരാധയന്ഹരിഃ ശംഭും കൃത്വാ പാശുപതംവ്രതമ് । തസ്യ തേ ബഹവഃ ശിഷ്യാഃ ബ്രഹ്മചര്യപരായണാഃ
ഹരി, പാശുപതവ്രതം സ്വീകരിച്ച് ശംഭുവിനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു. അവനു ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന അനേകം ശിഷ്യന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ലബ്ധ്വാ തദ്വദനാജ്ജ്ഞാനം ദൃഷ്ടവംതോ മഹേശ്വരമ് । തസ്യ ദേവോ മഹാദേവഃ പ്രത്യക്ഷം നീലലോഹിതഃ
അവരുടെ വായിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം ലഭിച്ചശേഷം, അവർ മഹേശ്വരനെ നേരിൽ കണ്ടു. അവനോട് മഹാദേവൻ, നീലയും ചുവപ്പും നിറമുള്ളവൻ, നേരിട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ദദൌ കൃഷ്ണസ്യ ഭഗവാന്വരദോ വരമുത്തമമ് । യേഽര്ചയംതി ച ഗോവിംദം മദ്ഭക്താ വിധിപൂര്വകമ്
ഭഗവാൻ കൃഷ്ണനു ഉത്തമമായ വരം നൽകി: 'എന്റെ ഭക്തന്മാരായവർ നിർദ്ദിഷ്ടരീതിയിൽ ഗോവിന്ദനെ ആരാധിക്കുന്നവർ—'
തേഷാം തദൈശ്വരം ജ്ഞാനമുത്പത്സ്യതി ജഗന്മയമ് । നമസ്യോഽര്ചയിതവ്യശ്ച ധ്യാതവ്യോ മത്പരൈര്ജനൈഃ
'അവർക്കു ആ ദൈവികമായ ജ്ഞാനം, ലോകമാകെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്, ഉദിക്കും. എനിക്ക് ഭക്തിയുള്ളവർ എന്നെ വന്ദിക്കുകയും, ആരാധിക്കുകയും, ധ്യാനിക്കുകയും വേണം.'
ഭവിഷ്യംതി ന സംദേഹോ മത്പ്രസാദാദ്ദ്വിജാതയഃ । യേഽത്ര ദ്രക്ഷ്യംതി ദേവേശം സ്നാത്വാ ദേവം പിനാകിനമ്
'എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ഈശ്വരനെ, പിനാകധാരിയെ, കാണുന്ന ദ്വിജന്മാർക്ക് സംശയമില്ലാതെ—'
ബ്രഹ്മഹത്യാദികം പാപം തേഷാമാശു വിനശ്യതി । പ്രാണാംസ്ത്യക്ഷ്യംതി യേ ര്മത്യാഃ പാപകര്മരതാ അപി
'ബ്രഹ്മഹത്യയുള്പ്പെടെയുള്ള പാപങ്ങൾ വേഗത്തിൽ നശിക്കും. പാപകൃത്യങ്ങളിൽ ആസ്വാദം കാണുന്നവരും ഇവിടെ ജീവൻ വിട്ടാൽ—'
തേ യാംതി തത്പരം സ്ഥാനം നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ । ധന്യാസ്തു ഖലു തേ വിജ്ഞാ മംദാകിന്യാം കൃതോദകാഃ
'അവർ ആ പരമാവസ്ഥയിലേക്കെത്തും—ഇതിൽ സംശയിക്കാൻ ഒന്നുമില്ല. മണ്ടാകിനിയിൽ ജലം അർപ്പിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യശാലികളും ജ്ഞാനികളും ആകുന്നു.'
അര്ചയിത്വാ മഹാദേവം മധ്യമേശ്വരമീശ്വരമ് । ജ്ഞാനം ദാനം തപഃ ശ്രാദ്ധം പിംഡനിര്വപണം ത്വിഹ
ഇവിടെ മദ്ധ്യമേശ്വരനായ മഹാദേവനെ ആരാധിച്ച ശേഷം, ജ്ഞാനം, ദാനം, തപസ്, ശ്രാദ്ധം, പിണ്ഡദാനം എന്നിവ—
ഏകൈകശഃ കൃതം കര്മ പുനാത്യാസപ്തമം കുലമ് । സന്നിഹത്യാമുപസ്പൃശ്യ രാഹുഗ്രസ്തേ ദിവാകരേ
ഇവിടെ ഓരോ കർമ്മവും ചെയ്താൽ ഏഴാം തലമുറവരെ ശുദ്ധിയാകും. രാഹു സൂര്യനെ മൂടുമ്പോൾ ഇവിടെ ജലത്തിൽ സ്പർശിച്ചാൽ—
യത്ഫലം ലഭതേ മര്ത്ത്യസ്തസ്മാദ്ദശഗുണം ത്വിഹ । ഏവമുക്തം മഹാരാജ മാഹാത്മ്യം മധ്യമേശ്വരേ । യഃ ശൃണോതി പരം ഭക്ത്യാ സ യാതി പരമം പദമ്
മനുഷ്യൻ ഇവിടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലം മറ്റിടങ്ങളിൽ ലഭിക്കുന്നതിനെക്കാൾ പത്ത് മടങ്ങ് കൂടുതലാണ്. രാജാവേ, മദ്ധ്യമേശ്വരന്റെ മഹത്വം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനെ പരമഭക്തിയോടെ കേൾക്കുന്നവൻ പരമപദം പ്രാപിക്കും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ വാരാണസീമാഹാത്മ്യേ ഷട്ത്രിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിൽ വാരാണസീമാഹാത്മ്യത്തിൽ മുപ്പത്താറാം അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച-। അന്യാനി ച മഹാരാജ തീര്ഥാനി പാവനാനി തു । വാരാണസ്യാം സ്ഥിതാനീഹ സംശൃണുഷ്വ യുധിഷ്ഠിര
നാരദൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, വാരാണസിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മറ്റു pavithramaya തീർത്ഥങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ.
പ്രയാഗാദധികം തീര്ഥം പ്രയാഗം പരമം ശുഭമ് । വിശ്വരൂപം തഥാ തീര്ഥം താലതീര്ഥമനുത്തമമ്
പ്രയാഗത്തേക്കാൾ ഉത്തമമായ ഒരു തീർത്ഥം ഉണ്ട്; അതേ പ്രയാഗം തന്നെ അത്യന്തം പുണ്യമുള്ളതും ഉത്തമവുമാണ്. വിശ്വരൂപം തീർത്ഥവും തുല്യമായില്ലാത്ത താല തീർത്ഥവും ഉണ്ട്.
ആകാശാഖ്യം മഹാതീര്ഥം തീര്ഥം ചൈവാര്ഷഭം പരമ് । സുനീലം ച മഹാതീര്ഥം ഗൌരീതീര്ഥമനുത്തമമ്
ആകാശം എന്ന മഹാതീർത്ഥം, ഉത്തമമായ ഋഷഭം തീർത്ഥം, സുനീല മഹാതീർത്ഥം, തുല്യമായില്ലാത്ത ഗൗരീ തീർത്ഥം—