അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ ജീവിതം സഫലം തഥാ । അദ്യ വിഷ്ണുഃ പ്രസന്നോ മേ സനാഥോഽദ്യാസ്മി പാവനഃ
'ഇന്ന് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായിരിക്കുന്നു, ജീവിതവും ഫലപ്രദമായിരിക്കുന്നു; ഇന്ന് വിഷ്ണു എന്നോട് സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു, ഇന്ന് ഞാൻ സംരക്ഷിതനും ശുദ്ധനും ആയിരിക്കുന്നു.'
ധന്യോഽസ്മ്യദ്യ ഗൃഹം ധന്യം ധന്യാ അദ്യ കുടുംബിനഃ । മമാദ്യ പിതരോ ധന്യാ ധന്യാ ഗാവഃ ശ്രുതം ധനമ്
'ഇന്ന് ഞാൻ ഭാഗ്യവാനാണ്, എന്റെ വീട് ഭാഗ്യവാനാണ്, കുടുംബം ഭാഗ്യവാനാണ്; ഇന്ന് എന്റെ പിതാക്കന്മാർ ഭാഗ്യവാനാണ്, പശുക്കൾ, പഠനം, ധനം—all ഭാഗ്യവാനാണ്.'
യദ്ദൃഷ്ടൌ ഭവതാം പാദൌ താപത്രയഹരൌ മയാ । ഭവതാം ദര്ശനം യസ്മാദ്ധന്യസ്യൈവ ഹരേരിവ
'നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങൾ ഞാൻ കണ്ടതുകൊണ്ട്, അതു മൂന്നു തരത്തിലുള്ള ദുഃഖങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നു; നിങ്ങളുടെ ദർശനം ഹരിയുടെ ദർശനത്തേക്കാൾ ഭാഗ്യവാനാണ്.'
ഏവം സംപൂജ്യ കൃത്വാ തു പാദപ്രക്ഷാലനം തഥാ । ധൃതം മൂര്ധ്നി വിശാംശ്രേഷ്ഠ ശ്രദ്ധയാ പരയാ തദാ
ഇങ്ങനെ അവരെ ആദരിച്ച്, പാദങ്ങൾ കഴുകി, ആ വെള്ളം വലിയ വിശ്വാസത്തോടെ തലയിൽ വെച്ചു, വിശ്രുതനായ പുരുഷനേ.
യത്ര പാദോദകം വൈശ്യ ശ്രദ്ധയാ ശിരസാ ധൃതമ് । ഗംധപുഷ്പാക്ഷതൈര്ധൂപൈര്ദീപൈര്ഭാവപുരഃസരമ്
വിശ്വാസത്തോടെ പാദജലം തലയില് വച്ച്, സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങളും അക്ഷതയും ധൂപവും ദീപങ്ങളുമായി, ഹൃദയത്തില് ഭക്തിയോടെ വൈശ്യന് അര്പ്പിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്—
സംപൂജ്യ സുംദരാന്നേന ഭോജിതാ യതയസ്തഥാ । തൃപ്താഃ പരമഹംസാസ്തേ വിശ്രാംതാ മംദിരേ നിശി
അവിടെ സുന്ദരമായ അന്നം നല്കി യതികളെ ആദരിക്കുകയും ഭക്ഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്താല്, പരമഹംസന്മാര് തൃപ്തരായി ആ രാത്രി ക്ഷേത്രത്തില് വിശ്രമിക്കുന്നു.
ധ്യായംതശ്ച പരം ബ്രഹ്മ യജ്ജ്യോതിര്ജ്യോതിഷാം മതമ് । തേഷാമാതിഥ്യജം പുണ്യം ജാതം യത്തേ വിശാംവര
അവര് പരബ്രഹ്മത്തെ, പ്രകാശങ്ങളുടെ പ്രകാശമായ അതിനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, അതിഥിസേവനത്തിലൂടെ ലഭിച്ച പുണ്യം നിന്നിലേക്കാണ് വന്നത്, മഹാനായവനേ.
ന തദ്വക്ത്രസഹസ്രേണ വക്തും ശക്നോമ്യഹം ഖലു । ഭൂതാനാം പ്രാണിനഃ ശ്രേഷ്ഠാഃ പ്രാണിനാം മതിജീവിനഃ
ആ പുണ്യത്തെ ഞാൻ ആയിരം വായുണ്ടായാലും മുഴുവനായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല; സകല ജീവികളിലും, ജ്ഞാനത്താൽ ജീവിക്കുന്നവരാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതര്.
മതിമത്സു സുരാഃ ശ്രേഷ്ഠാ നരേഷു ബ്രഹ്മജാതയഃ । ബ്രാഹ്മണേഷു ച വിദ്വാംസോ വിദ്വത്സു കൃതബുദ്ധയഃ
ജ്ഞാനികളില് ദേവന്മാരാണ് ശ്രേഷ്ഠര്; മനുഷ്യരില് ബ്രഹ്മജന്മം പ്രാപിച്ചവരാണ് ഉന്നതര്; ബ്രാഹ്മണരില് പണ്ഡിതന്മാര്; പണ്ഡിതന്മാരില് നിശ്ചയബുദ്ധിയുള്ളവരാണ് ഉത്തമര്.
കൃതബുദ്ധിഷു കര്താരഃ കര്തൃഷു ബ്രഹ്മവേദിനഃ । അതഏവ സുപൂജ്യാസ്തേ തസ്മാച്ഛ്രേഷ്ഠാ ജഗത്ത്രയേ
നിശ്ചയബുദ്ധിയുള്ളവരില് സൃഷ്ടാക്കന്മാര്; സൃഷ്ടാക്കന്മാരില് ബ്രഹ്മജ്ഞാനികള്; അതുകൊണ്ട്, അവരാണ് ഏറ്റവും ആരാധ്യരും, മൂന്നു ലോകത്തിലും ശ്രേഷ്ഠരുമാണ്.
തത്സംഗതിര്വിശാംശ്രേഷ്ഠ മഹാപാതകനാശിനീ । വിശ്രാംതാ ഗൃഹിണോ ഗേഹേ സംതുഷ്ടാ ബ്രഹ്മവേദിനഃ
അവരോടുള്ള സാന്നിധ്യം, മഹാനായവനേ, വലിയ പാപങ്ങള് നശിപ്പിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മജ്ഞാനികള് കൂടെ ഇരിക്കുന്നതില് ഗൃഹസ്ഥര് സന്തോഷത്തോടെയാണ് വീട്ടില് വിശ്രമിക്കുന്നത്.
ആജന്മസംചിതം പാപം നാശയംതീക്ഷണേന വൈ । സംചിതം യദ്ഗൃഹസ്ഥസ്യ പാപമാമരണാംതികമ്
ജനനം മുതല് സമ്പാദിച്ച പാപം ഒരു നിമിഷം കൊണ്ടു തന്നെ നശിക്കുന്നു; മരണം വരെ ഗൃഹസ്ഥന് സമ്പാദിച്ച എല്ലാ പാപങ്ങളും—
വിനിര്ദഹതി തത്സര്വമേകരാത്രോഷിതോ യതിഃ । സ്വഭ്രാത്രേ ദേഹി തത്പുണ്യം നരകാദ്യേന മുച്യതേ
ഒരു രാത്രി പോലും താമസിക്കുന്ന യതി അവയെല്ലാം ദഹിപ്പിക്കുന്നു; ആ പുണ്യം സഹോദരനു നല്കൂ, അതിലൂടെ അവന് നരകത്തില് നിന്ന് മോചിതനാകും.
ഇതി ദൂതവചഃ ശ്രുത്വാ ദദൌ പുണ്യം സ സത്വരമ് । ഹൃഷ്ടേന ചേതസാ ഭ്രാതാ നിരയാത്സോഽപി നിര്ഗതഃ
ദൂതന്റെ വാക്കുകള് കേട്ടയുടന് അവന് പുണ്യം നല്കി; സന്തോഷത്തോടെ സഹോദരനും നരകത്തില് നിന്ന് മോചിതനായി.
ദേവൈസ്തു പുഷ്പവര്ഷേണ പൂജിതൌ ച ദിവംഗതൌ । താഭ്യാം സംപൂജിതഃ സമ്യഗ്ഗതോ ദൂതോ യഥാഗതഃ
ദേവന്മാര് പുഷ്പവൃഷ്ടിയോടെ ആദരിക്കുകയും, അവര് സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് ഉയര്ന്നപ്പോള് ദൂതനും അവരില് നിന്ന് യഥാവിധി ആദരിക്കപ്പെട്ടു തിരികെ പോയി.
അഖിലഭുവനബോധം ദേവദൂതസ്യവാക്യം നിഗമവചനതുല്യം വൈശ്യപുത്രോ നിശമ്യ । സ്വകൃതസുകൃതദാനാദ്ഭ്രാതരം താരയിത്വാ സുരപതിവരലോകം തേന സാര്ദ്ധം ജഗാമ
ദേവദൂതന്റെ വാക്കുകള് മുഴുവന് ലോകജ്ഞാനത്തോടും ശാസ്ത്രവാക്യങ്ങളോടും തുല്യമായതാണെന്ന് കേട്ട വൈശ്യപുത്രന്, തന്റെ സുകൃതങ്ങള് നല്കി സഹോദരനെ രക്ഷിച്ചു, പിന്നെ അവനോടൊപ്പം ദേവേന്ദ്രന്റെ ഉത്തമലോകത്തിലേക്ക് പോയി.
ഇതിഹാസമിമം രാജന്യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദപി । സ ഗോസഹസ്രദാനസ്യ വിശോകോ ലഭതേ ഫലമ്
രാജവംശത്തില്പ്പെട്ട ആര്ക്കെങ്കിലും ഈ കഥ വായിക്കുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ആയിരം പശുക്കള് ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ദു:ഖമില്ലാതെ ലഭിക്കും.
നാരദഉവാച- തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര സുഗംധംലോകവിശ്രുതമ് । സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ
നാരദന് പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ലോകപ്രശസ്തമായ സുഗന്ധയിലേക്ക് പോകണം; എല്ലാ പാപങ്ങളില് നിന്നും ശുദ്ധനായവന് ബ്രഹ്മലോകത്തില് ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
രുദ്രാവര്തം തതോ ഗച്ഛേത്തീര്ഥസേവീ നരാധിപ । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ
അതിനുശേഷം, തീര്ഥാടകന് രുദ്രാവര്ത്തത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താല് രാജാവേ, സ്വര്ഗലോകത്തില് ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഗംഗായാശ്ച നരശ്രേഷ്ഠ സരസ്വത്യാശ്ച സംഗമേ । സ്നാതോഽശ്വമേധമാപ്നോതി സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി
ഗംഗയും സരസ്വതിയും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്, മഹാനായവനേ, സ്നാനം ചെയ്താല് അശ്വമേധയാഗഫലവും സ്വര്ഗലോകവും ലഭിക്കും.
തത്ര കര്ണഹ്രദേ സ്നാത്വാ ദേവമഭ്യര്ച്യ ശംകരമ് । ന ദുര്ഗതിമവാപ്നോതി സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി
അവിടെ കര്ണഹ്രദത്തില് സ്നാനം ചെയ്ത് ശങ്കരനെ ആരാധിച്ചാല്, ദു:ഖകരമായ ഗതിയിലേക്കു പോകുന്നില്ല; സ്വര്ഗലോകത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
തതഃ കുബ്ജാമ്രകം ഗച്ഛേത്തീര്ഥസേവീ യഥാക്രമമ് । ഗോസഹസ്രമവാപ്നോതി സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി
അതിനുശേഷം, തീര്ഥാടകന് ക്രമാനുസരണം കുബ്ജാമ്രകത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ ആയിരം പശുക്കള് ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലവും സ്വര്ഗലോകവും ലഭിക്കും.
അരുംധതീവടം ഗച്ഛേത്തീര്ഥസേവീ നരാധിപ । സാമുദ്രകമുപസ്പൃശ്യ ത്രിരാത്രോപോഷിതോ നരഃ
പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ സേവനം ചെയ്യുന്ന രാജാവ് അരുന്ധതീ വൃക്ഷത്തിൻ അടുക്കൽ ചെന്നു, സാമുദ്രകത്തെ സ്പർശിച്ച്, മൂന്നു രാത്രി ഉപവാസം ചെയ്താൽ,
ഗോസഹസ്രഫലം വിംദ്യാത്സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി । ബ്രഹ്മാവര്ത്തം തതോ ഗച്ഛേദ്ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ
അവന് ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തും; പിന്നെ, ഭക്തിയോടെ ബ്രഹ്മചാരിയായി ബ്രഹ്മാവർത്തത്തിലേക്ക് പോകണം.
അശ്വമേധമവാപ്നോതി സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി । യമുനാപ്രഭവം ഗച്ഛേത്സമുപസ്പൃശ്യ യാമുനമ്
അവന് അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തും; യമുനയുടെ തീരത്ത് എത്തി, യമുനാ ജലത്തിൽ കുളിച്ച്, യമുനയുടെ ഉദ്ഭവസ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം.
അശ്വമേധഫലം ലബ്ധ്വാ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ । ദര്വീസംക്രമണം പ്രാപ്യ തീര്ഥം ത്രൈലോക്യവിശ്രുതമ്
അശ്വമേധയാഗഫലം നേടി, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും; മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ ദർവീസംക്രമണ തീർഥത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ,
അശ്വമേധമവാപ്നോതി സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി । സിംധോശ്ച പ്രഭവം ഗത്വാ സിദ്ധഗംധര്വസേവിതമ്
അവന് അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തും; സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ആരാധിക്കുന്ന സിന്ധുവിന്റെ ഉദ്ഭവസ്ഥലത്തേക്ക് എത്തണം.
തത്രോഷ്യ രജനീഃ പംച ദദ്യാദ്ബഹുസുവര്ണകമ് । അഥ ദേവീം സമാസാദ്യ നരഃ പരമദുര്ഗമാമ്
അവിടെ അഞ്ചു രാത്രികൾ താമസിച്ച് ധാരാളം പൊന്നു ദാനം ചെയ്യണം; പിന്നെ ഏറ്റവും ദുർഗമമായ ദേവിയെ സമീപിക്കണം.
അശ്വമേധമവാപ്നോതി ഗച്ഛേച്ചൌശനസീം ഗതിമ് । ഋഷികുല്യാം സമാസാദ്യ വസിഷ്ഠം ചൈവ ഭാരത
അശ്വമേധഫലം ലഭിച്ച്, ഉശനസ്സിന്റെ മാർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും; ഋഷികുല്യയിലും വസിഷ്ഠനിലും എത്തണം, ഭാരത.
വസിഷ്ഠം സമതിക്രമ്യ സര്വേ വര്ണാ ദ്വിജാതയഃ । ഋഷികുല്യാം നരഃ സ്നാത്വാ ഋഷിലോകം പ്രപദ്യതേ
വസിഷ്ഠനെ കടന്ന് എല്ലാ വർണ്ണക്കാരും ദ്വിജന്മാരും, ഋഷികുല്യയിൽ കുളിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ ഋഷിമാരുടെ ലോകം പ്രാപിക്കും.