ഉഭയം പദ്മനാഭസ്യ ദിനം പാതകനാശനമ് । താവത്പാപാനി ദേഹേഽസ്മിന്വസംതീഹ വിശാംവര
പദ്മനാഭന്റെ ഇരുവശ ദിവസവും പാപനാശിനിയാണ്; രാജാവേ, പദ്മനാഭദിനം ആചരിക്കുന്നതുവരെ പാപങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ നിലനിൽക്കും.
യാവന്നോപവസേജ്ജംതുഃ പദ്മനാഭദിനം ശുഭമ് । അശ്വമേധസഹസ്രാണി രാജസൂയശതാനി ച
ഒരു ജീവി പദ്മനാഭദിനം ആചരിക്കുന്നതുവരെ, ആയിരക്കണക്കിന് അശ്വമേധയാഗങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് രാജസൂയയാഗങ്ങളും പോലും,
ഏകാദശ്യുപവാസസ്യ കലാം നാര്ഹംതി ഷോഡശീമ് । ഏകാദശേംദ്രിയൈഃ പാപം യത്കൃതം വൈശ്യ മാനവൈഃ
ഏകാദശി ഉപവാസത്തിന്റെ പുണ്യത്തിന്റെ പതിനാറിൽ ഒന്നിനും തുല്യമല്ല; ഏകാദശി ഇന്ദ്രിയങ്ങളുള്ള മനുഷ്യരും വ്യാപാരികളും ചെയ്യുന്ന പാപം,
ഏകാദശ്യുപവാസേന തത്സര്വം വിലയം വ്രജേത് । ഏകാദശീസമം കിംചിത്പുണ്യം ലോകേ ന വിദ്യതേ
ഏകാദശി ഉപവാസം ചെയ്താൽ ആ പാപങ്ങൾ എല്ലാം നശിക്കും; ലോകത്തിൽ ഏകാദശിക്ക് തുല്യമായ പുണ്യം ഒന്നുമില്ല.
വ്യാജേനാപി കൃതാ യൈസ്തു വശം യാംതി ന ഭാസ്കരേഃ । സ്വര്ഗമോക്ഷപ്രദാ ഹ്യേഷാ ശരീരാരോഗ്യദായിനീ
കപടമായി ആചരിച്ചവരും സൂര്യന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വരും; ഈ ദിനം സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും ശരീരാരോഗ്യവും നൽകുന്നു.
സുകലത്രപ്രദാ ഹ്യേഷാ ജീവത്പുത്രപ്രദായിനീ । ന ഗംഗാ ന ഗയാ വൈശ്യ ന കാശീ ന ച പുഷ്കരമ്
നല്ല ഭാര്യയും ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പുത്രന്മാരും ഈ ദിനം നൽകുന്നു; ഗംഗയും ഗയയും കാശിയും പുഷ്കരവും,
ന ചാപി വൈഷ്ണവം ക്ഷേത്രം തുല്യം ഹരിദിനേന തു । യമുനാ ചന്ദ്രഭാഗാ ന തുല്യാ ഹരിദിനേന തു
ഏതെങ്കിലും വൈഷ്ണവക്ഷേത്രവും ഹരിദിനത്തിന് തുല്യമല്ല; യമുനയും ചന്ദ്രഭാഗയും ഹരിദിനത്തിന് തുല്യമല്ല.
അനായാസേന യേനാത്ര പ്രാപ്യതേ വൈഷ്ണവം പദമ് । രാത്രൌ ജാഗരണം കൃത്വാ സമുപോഷ്യ ഹരേര്ദിനേ
ഇവിടെ യാതൊരു പ്രയാസവുമില്ലാതെ വൈഷ്ണവലോകം പ്രാപിക്കാവുന്നതാണ്; ഹരിദിനത്തിൽ ഉപവാസം ചെയ്തു രാത്രി ജാഗരണം ചെയ്താൽ.
ദശ വൈ പൈതൃകേ പക്ഷേ മാതൃകേ ദശ പൂര്വജാഃ । പ്രിയായാ ദശ യേ വൈശ്യ താനുദ്ധരതി നിശ്ചിതമ്
പിതാവിന്റെ വംശത്തിൽ പത്ത്, മാതാവിന്റെ വംശത്തിൽ പത്ത്, പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബത്തിൽ പത്ത് പുരാതനർ — ഇവരെ വൈശ്യൻ ഉറപ്പായും മോചിപ്പിക്കുന്നു.
ദ്വംദ്വസംഗ പരിത്യക്താ നാഗാരി കൃതകേതനാഃ । സ്രഗ്വിണഃ പീതവസനാഃ പ്രയാംതി ഹരിമംദിരമ്
ദ്വന്ദ്വങ്ങളോടുള്ള ബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ചവർ, ഗൃഹസ്ഥരല്ലാത്തവർ, വ്രതങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചവർ, പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചവർ, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവർ — ഇവർ ഹരിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ബാലത്വേ യൌവനേ വാപി വാര്ദ്ധകേ വാ വിശാംവര । ഉപോഷ്യൈകാദശീം നൂനം നൈതി പാപോഽതിദുര്ഗതിമ്
ബാല്യത്തിൽ, യൗവനത്തിൽ, വയോധികത്തിൽ — ഏത് കാലത്തും — ഏകാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ, പാപം കൊണ്ടു അതി ദുർഗതി പ്രാപിക്കില്ല.
ഉപോഷ്യേഹ ത്രിരാത്രാണി കൃത്വാ വാ തീര്ഥമജ്ജനമ് । ദത്വാ ഹേമതിലാന്ഗാശ്ച സ്വര്ഗം യാംതീഹ മാനവാഃ
മൂന്ന് രാത്രികൾ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാലും, തീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ചാലും, സ്വർണ്ണവും എള്ളും ദാനം ചെയ്താലും, മനുഷ്യർ ഈ ലോകത്തിൽ സ്വർഗം പ്രാപിക്കുന്നു.
തീര്ഥേ സ്നാംതി ന യേ വൈശ്യ ന ദത്തം കാംചനം ച യൈഃ । നൈവ തപ്തം തപഃ കിംചിത്തേ സ്യുഃ സര്വത്ര ദുഃഖിതാഃ
തീർത്ഥത്തിൽ കുളിക്കാത്തവർ, സ്വർണ്ണം ദാനം ചെയ്യാത്തവർ, യാതൊരു വ്രതവും അനുഷ്ഠിക്കാത്തവർ — ഇവർ എല്ലായിടത്തും ദുഃഖത്തിൽ കഴിയുന്നു.
സംക്ഷിപ്യ കഥിതം ധര്മ്മം നരകസ്യ നിരൂപണമ് । അദ്രോഹഃ സര്വഭൂതേഷു വാങ്മനഃ കായ കര്മഭിഃ
സംഗ്രഹമായി, ധർമ്മവും നരകത്തിന്റെ വിവരണവും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: വാക്കിലൂടെ, മനസ്സിലൂടെ, ശരീരത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഹാനി ചെയ്യാതിരിക്കുക.
ഇംദ്രിയാണാം നിരോധശ്ച ദാനം ച ഹരിസേവനമ് । വര്ണാശ്രമക്രിയാണാം ച പാലനം വിധിതഃ സദാ
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുക, ദാനം ചെയ്യുക, ഹരിയെ സേവിക്കുക, വർണ്ണാശ്രമത്തിന്റെ കൃത്യങ്ങൾ എപ്പോഴും നിയമപ്രകാരം പാലിക്കുക.
സ്വര്ഗാര്ഥീ സര്വദാ വൈശ്യ തപോദാനം ന കീര്തയേത് । യഥാശക്തി തഥാ ദദ്യാദാത്മനോ ഹിതകാമ്യയാ
സ്വർഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ തന്റെ വ്രതവും ദാനവും പ്രചരിപ്പിക്കരുത്; കഴിവിനനുസരിച്ച്, സ്വന്തം ഉത്തമത്വം ആഗ്രഹിച്ച് ദാനം ചെയ്യണം.
ഉപാനദ്വസ്ത്രമന്നാനി പത്രം മൂലം ഫലം ജലമ് । അവംധ്യം ദിവസം കാര്യ്യം ദരിദ്രേണാപി വൈശ്യക
ചെരുപ്പും വസ്ത്രവും അന്നവും ഇലയും മൂലവും ഫലവും വെള്ളവും — ദാരിദ്ര്യത്തിൽ കഴിയുന്ന വൈശ്യനും ഓരോ ദിവസവും ഫലപ്രദമാക്കണം.
ഇഹലോകേ പരേ ചൈവ ന ദത്തം നോപതിഷ്ഠതേ । ദാതാരോ നൈവ പശ്യംതി താം താം വൈ യമയാതനാമ്
ഈ ലോകത്തിലും അപ്രത്യക്ഷ ലോകത്തിലും, ദാനം ചെയ്യാത്തത് കൂടെ പോകില്ല; ദാനകർ യമന്റെ വിവിധ യാതനകൾ കാണുന്നില്ല.
ദീര്ഘായുഷോ ധനാഢ്യാശ്ച ഭവംതീഹ പുനഃപുനഃ । കിമത്ര ബഹുനോക്തേന യാംത്യധര്മേണ ദുര്ഗതിമ്
ദീർഘായുസ്ക്കളും ധനവാന്മാരും വീണ്ടും വീണ്ടും ഈ ലോകത്ത് ജനിക്കുന്നു; കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല, അധർമ്മം ചെയ്താൽ ദുർഗതി പ്രാപിക്കും.
ആരോഹംതി ദിവം ധര്മ്മേ നരാഃ സര്വത്ര സര്വദാ
ധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ മനുഷ്യർ എല്ലായിടത്തും എപ്പോഴും സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു.
തേന ബാലത്വമാരഭ്യ കര്തവ്യോ ധര്മസംഗ്രഹഃ । ഇതി തേ കഥിതം സര്വം കിമന്യച്ഛ്രോതുമിച്ഛസി
അതിനാൽ ബാല്യത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ ധർമ്മം ആചരിക്കണം; ഇതോടെ എല്ലാം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ഇനി എന്ത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
വികുംഡല ഉവാച- ശ്രുത്വാ ത്വദ്വചനം സൌമ്യ പ്രസന്നം ചിത്തമേവ മേ । ഗംഗോദം പാപഹം സദ്യഃ പാപഹാരി സതാം വചഃ
വികുണ്ടലൻ പറഞ്ഞു: നിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, സ്നേഹമുള്ളവനേ, എന്റെ മനസ്സ് ശാന്തമായി; സന്മാർഗ്ഗികളുടെ വാക്കുകൾ ഗംഗയുടെ പോലെ പാപം ഉടനെ നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
ഉപകര്തും പ്രിയം വക്തും ഗുണോ നൈസര്ഗികഃ സതാമ് । ശീതാംശുഃ ക്രിയതേ കേന ശീതലോഽമൃതമംഡലഃ
സന്മാർഗ്ഗികളുടെ സ്വഭാവം സഹായിക്കാനും സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കാനുമാണ്; ചന്ദ്രൻ എങ്ങനെ തണുപ്പുള്ളതാകുന്നു, അതിന്റെ അമൃതം പോലെ വൃത്തം ആരാണ് തണുപ്പാക്കുന്നത്?
ദേവദൂത തതോ ബ്രൂഹി കാരുണ്യാന്മമ പൃച്ഛതഃ । നരകാന്നിഷ്കൃതിഃ സദ്യോ ഭ്രാതുര്മേ ജായതേ കഥമ്
ദൈവദൂതനേ, ദയയോടെ ചോദിക്കുന്ന എന്നോട് പറയൂ: എന്റെ സഹോദരൻ എങ്ങനെ ഉടനെ നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകാം?
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ദേവദൂതോ ജഗാദ ഹ । ധ്യാനം ദൃഷ്ട്വാ ക്ഷണം ധ്യാത്വാ തന്മൈത്രീ രജ്ജുബന്ധനഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദൈവദൂതൻ പറഞ്ഞു: ഒരു നിമിഷം ധ്യാനം ചെയ്ത്, സൗഹൃദത്തിന്റെ ബന്ധം കെട്ടി.
യത്തേ വൈശ്യാഷ്ടമേ പുണ്യം ത്വയാ ജന്മനി സംചിതമ് । തദ്ഭ്രാത്രേ ദീയതാം സര്വം സ്വര്ഗം തസ്യ യദീച്ഛസി
നിന്റെ എട്ടാം ജന്മത്തിൽ വൈശ്യനായി സമ്പാദിച്ച പുണ്യം മുഴുവൻ സഹോദരനു നൽകുക; അവൻ സ്വർഗം പ്രാപിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ.
വികുംഡല ഉവാച- കിം തത്പുണ്യം കഥം ജാതം കിം ജന്മ ച പുരാതനമ് । തത്സര്വം കഥ്യതാം ദൂത തതോ ദാസ്യാമി സത്വരമ്
വികുണ്ടലൻ ചോദിച്ചു: ആ പുണ്യം എന്താണ്, അതെങ്ങനെ ഉണ്ടായി, പഴയ ജന്മം എന്തായിരുന്നു? ദൂതാ, അതെല്ലാം പറയൂ; പിന്നെ ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ സമ്മാനം നൽകും.
ദേവദൂത ഉവാച- ശൃണു വൈശ്യ പ്രവക്ഷ്യാമി തത്പുണ്യം ച സഹേതുകമ് । പുരാ മധുവനേ പുണ്യേ ഋഷിരാസീച്ച ശാകുനിഃ
ദൈവദൂതൻ പറഞ്ഞു: കേൾക്കൂ, വാണിയേ, ആ പുണ്യവും അതിന്റെ കാരണവും ഞാൻ പറയാം. പഴയകാലത്ത്, വിശുദ്ധമായ മധുവനത്തിൽ, ശാകുനി എന്നൊരു ഋഷി ഉണ്ടായിരുന്നു.
തപോഽധ്യയന സംപന്നസ്തേജസാം ബ്രഹ്മണാ സമഃ । ജജ്ഞിരേ തസ്യ രേവത്യാം നവ പുത്രാ ഗ്രഹാ ഇവ
അവൻ തപസ്സിലും പഠനത്തിലും നിപുണനായിരുന്നു; പ്രകാശത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിനോട് സമം. അവന്റെ ഭാര്യ രേവതിയിൽ നിന്ന്, ഗ്രഹങ്ങളെപ്പോലെ, ഒമ്പത് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
ധ്രുവഃ ശീലോ ബുധസ്താരോ ജ്യോതിഷ്മാനുത പംചമഃ । അഗ്നിഹോത്രരതാ ഹ്യേതേ ഗൃഹധര്മേഷു രേമിരേ
ധ്രുവൻ, ശീലൻ, ബുധൻ, താരൻ, ജ്യോതിഷ്മാൻ എന്ന അഞ്ചാമൻ—ഇവർ അഗ്നിഹോത്രത്തിൽ ആസക്തരായിരുന്നു, കുടുംബജീവിതത്തിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയവരാണ്.