ഭൂചക്രം തേന ദത്തം സ്യാത്സശൈലവനകാനനമ് । ശാലഗ്രാമശിലായാ യോ മൂല്യമുത്പാദയേന്നരഃ
ശാലഗ്രാമശിലയുടെ വില അർപ്പിച്ചാൽ, ആ മനുഷ്യൻ പർവതങ്ങളും കാടുകളും വനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഭൂമണ്ഡലമൊക്കെയും ദാനം ചെയ്തതുപോലെയാകും.
വിക്രേതാ ചാനുമംതാ യഃ പരീക്ഷാസു ച മോദതേ । തേ സര്വേ നരകം യാംതി യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ്
ശിലകൾ വിൽക്കുന്നവരും, അനുമതി നൽകുന്നവരും, പരിശോധിച്ച് സന്തോഷിക്കുന്നവരും—allവരും സൃഷ്ടി നശിക്കുന്നതുവരെ നരകത്തിൽ പോകും.
തതഃ സംവര്ജയേദ്വൈശ്യ ചക്രസ്യ ക്രയവിക്രയമ് । ബഹുനോക്തേന കിം വൈശ്യ കര്തവ്യം പാപഭീരുണാ
അതുകൊണ്ട്, വ്യാപാരി ശിലയുടെ വാങ്ങലും വിൽപ്പനയും ഒഴിവാക്കണം. അധികം പറയേണ്ടതില്ല, പാപത്തെ ഭയന്ന് വ്യാപാരികൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യണം.
സ്മരണം വാസുദേവസ്യ സര്വപാപഹരം ഹരേഃ । തപസ്തപ്ത്വാ നരോ ഘോരമരണ്യേ നിയതേംദ്രിയഃ
ഹരിയാകുന്ന വാസുദേവനെ സ്മരിക്കുന്നത് എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന തപസ്സാണ്; ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച് ഭയാനകമായ കാട്ടിൽ തപസ്സു ചെയ്യുന്നവൻ,
യത്ഫലം സമവാപ്നോതി തന്നത്വാ ഗരുഡധ്വജമ് । കൃത്വാപി ബഹുശഃ പാപം നരോ മോഹസമന്വിതഃ
ഗരുഡധ്വജനായ ഭഗവാനെ നമസ്കരിച്ച് ലഭിക്കുന്ന ഫലം, മനസ്സിൽ മോഹം പിടിച്ചുപറ്റിയിട്ടും ഒരാൾ എത്ര പാപം ചെയ്താലും,
ന യാതി നരകം ഗത്വാ സര്വപാപഹരം ഹരിമ് । പൃഥിവ്യാം യാനി തീര്ഥാനി പുണ്യാന്യായതനാനി ച
ഹരിയെ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നവനെ സമീപിച്ചാൽ, അവൻ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല; ഭൂമിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും,
താനി സര്വാണ്യവാപ്നോതി വിഷ്ണോര്നാമാനുകീര്തനാത് । ദേവം ശാര്ങ്ഗധരം വിഷ്ണും യേ പ്രപന്നാഃ പരായണാഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ നാമങ്ങൾ ജപിച്ചാൽ അവയെല്ലാം ലഭിക്കും; ശാരംഗധനുസ് ധരിക്കുന്ന ദേവനായ വിഷ്ണുവിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചവർക്കു,
ന തേഷാം യമസാലോക്യം ന തേ സ്യുര്നരകൌകസഃ । വൈഷ്ണവഃ പുരുഷോ വൈശ്യ ശിവനിംദാം കരോതി യഃ
അവർക്ക് യമലോകം കാണാനോ, നരകത്തിൽ വാസം ചെയ്യാനോ സംഭവിക്കില്ല; എന്നാൽ, വൈഷ്ണവനായും ശിവനെ നിന്ദിക്കുന്നവൻ,
ന വിംദേദ്വൈഷ്ണവം ലോകം സ യാതി നരകം മഹത് । ഉപോഷ്യൈകാദശീമേകാം പ്രസംഗേനാപി മാനവഃ
അവൻ വൈഷ്ണവലോകം പ്രാപിക്കില്ല; വലിയ നരകത്തിലേക്ക് പോകും. ഒരാൾ യാദൃശ്ചികമായി ഒന്നാം ഏകാദശി ഉപവാസം ചെയ്താലും,
ന യാതി യാതനാം യാമീമിതി ലോമശതഃ ശ്രുതമ് । നേദൃശം പാവനം കിംചിത്ത്രിഷു ലോകേഷു വിദ്യതേ
അവൻ യമന്റെ യാതനകൾ അനുഭവിക്കേണ്ടതില്ല—ഇത് ലോമശനിൽ നിന്ന് കേട്ടതാണ്. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇതുപോലെ വിശുദ്ധിയുള്ളത് ഒന്നുമില്ല.
ഉഭയം പദ്മനാഭസ്യ ദിനം പാതകനാശനമ് । താവത്പാപാനി ദേഹേഽസ്മിന്വസംതീഹ വിശാംവര
പദ്മനാഭന്റെ ഇരുവശ ദിവസവും പാപനാശിനിയാണ്; രാജാവേ, പദ്മനാഭദിനം ആചരിക്കുന്നതുവരെ പാപങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ നിലനിൽക്കും.
യാവന്നോപവസേജ്ജംതുഃ പദ്മനാഭദിനം ശുഭമ് । അശ്വമേധസഹസ്രാണി രാജസൂയശതാനി ച
ഒരു ജീവി പദ്മനാഭദിനം ആചരിക്കുന്നതുവരെ, ആയിരക്കണക്കിന് അശ്വമേധയാഗങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് രാജസൂയയാഗങ്ങളും പോലും,
ഏകാദശ്യുപവാസസ്യ കലാം നാര്ഹംതി ഷോഡശീമ് । ഏകാദശേംദ്രിയൈഃ പാപം യത്കൃതം വൈശ്യ മാനവൈഃ
ഏകാദശി ഉപവാസത്തിന്റെ പുണ്യത്തിന്റെ പതിനാറിൽ ഒന്നിനും തുല്യമല്ല; ഏകാദശി ഇന്ദ്രിയങ്ങളുള്ള മനുഷ്യരും വ്യാപാരികളും ചെയ്യുന്ന പാപം,
ഏകാദശ്യുപവാസേന തത്സര്വം വിലയം വ്രജേത് । ഏകാദശീസമം കിംചിത്പുണ്യം ലോകേ ന വിദ്യതേ
ഏകാദശി ഉപവാസം ചെയ്താൽ ആ പാപങ്ങൾ എല്ലാം നശിക്കും; ലോകത്തിൽ ഏകാദശിക്ക് തുല്യമായ പുണ്യം ഒന്നുമില്ല.
വ്യാജേനാപി കൃതാ യൈസ്തു വശം യാംതി ന ഭാസ്കരേഃ । സ്വര്ഗമോക്ഷപ്രദാ ഹ്യേഷാ ശരീരാരോഗ്യദായിനീ
കപടമായി ആചരിച്ചവരും സൂര്യന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വരും; ഈ ദിനം സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും ശരീരാരോഗ്യവും നൽകുന്നു.
സുകലത്രപ്രദാ ഹ്യേഷാ ജീവത്പുത്രപ്രദായിനീ । ന ഗംഗാ ന ഗയാ വൈശ്യ ന കാശീ ന ച പുഷ്കരമ്
നല്ല ഭാര്യയും ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പുത്രന്മാരും ഈ ദിനം നൽകുന്നു; ഗംഗയും ഗയയും കാശിയും പുഷ്കരവും,
ന ചാപി വൈഷ്ണവം ക്ഷേത്രം തുല്യം ഹരിദിനേന തു । യമുനാ ചന്ദ്രഭാഗാ ന തുല്യാ ഹരിദിനേന തു
ഏതെങ്കിലും വൈഷ്ണവക്ഷേത്രവും ഹരിദിനത്തിന് തുല്യമല്ല; യമുനയും ചന്ദ്രഭാഗയും ഹരിദിനത്തിന് തുല്യമല്ല.
അനായാസേന യേനാത്ര പ്രാപ്യതേ വൈഷ്ണവം പദമ് । രാത്രൌ ജാഗരണം കൃത്വാ സമുപോഷ്യ ഹരേര്ദിനേ
ഇവിടെ യാതൊരു പ്രയാസവുമില്ലാതെ വൈഷ്ണവലോകം പ്രാപിക്കാവുന്നതാണ്; ഹരിദിനത്തിൽ ഉപവാസം ചെയ്തു രാത്രി ജാഗരണം ചെയ്താൽ.
ദശ വൈ പൈതൃകേ പക്ഷേ മാതൃകേ ദശ പൂര്വജാഃ । പ്രിയായാ ദശ യേ വൈശ്യ താനുദ്ധരതി നിശ്ചിതമ്
പിതാവിന്റെ വംശത്തിൽ പത്ത്, മാതാവിന്റെ വംശത്തിൽ പത്ത്, പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബത്തിൽ പത്ത് പുരാതനർ — ഇവരെ വൈശ്യൻ ഉറപ്പായും മോചിപ്പിക്കുന്നു.
ദ്വംദ്വസംഗ പരിത്യക്താ നാഗാരി കൃതകേതനാഃ । സ്രഗ്വിണഃ പീതവസനാഃ പ്രയാംതി ഹരിമംദിരമ്
ദ്വന്ദ്വങ്ങളോടുള്ള ബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ചവർ, ഗൃഹസ്ഥരല്ലാത്തവർ, വ്രതങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചവർ, പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചവർ, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവർ — ഇവർ ഹരിയുടെ വാസസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ബാലത്വേ യൌവനേ വാപി വാര്ദ്ധകേ വാ വിശാംവര । ഉപോഷ്യൈകാദശീം നൂനം നൈതി പാപോഽതിദുര്ഗതിമ്
ബാല്യത്തിൽ, യൗവനത്തിൽ, വയോധികത്തിൽ — ഏത് കാലത്തും — ഏകാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ, പാപം കൊണ്ടു അതി ദുർഗതി പ്രാപിക്കില്ല.
ഉപോഷ്യേഹ ത്രിരാത്രാണി കൃത്വാ വാ തീര്ഥമജ്ജനമ് । ദത്വാ ഹേമതിലാന്ഗാശ്ച സ്വര്ഗം യാംതീഹ മാനവാഃ
മൂന്ന് രാത്രികൾ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാലും, തീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ചാലും, സ്വർണ്ണവും എള്ളും ദാനം ചെയ്താലും, മനുഷ്യർ ഈ ലോകത്തിൽ സ്വർഗം പ്രാപിക്കുന്നു.
തീര്ഥേ സ്നാംതി ന യേ വൈശ്യ ന ദത്തം കാംചനം ച യൈഃ । നൈവ തപ്തം തപഃ കിംചിത്തേ സ്യുഃ സര്വത്ര ദുഃഖിതാഃ
തീർത്ഥത്തിൽ കുളിക്കാത്തവർ, സ്വർണ്ണം ദാനം ചെയ്യാത്തവർ, യാതൊരു വ്രതവും അനുഷ്ഠിക്കാത്തവർ — ഇവർ എല്ലായിടത്തും ദുഃഖത്തിൽ കഴിയുന്നു.
സംക്ഷിപ്യ കഥിതം ധര്മ്മം നരകസ്യ നിരൂപണമ് । അദ്രോഹഃ സര്വഭൂതേഷു വാങ്മനഃ കായ കര്മഭിഃ
സംഗ്രഹമായി, ധർമ്മവും നരകത്തിന്റെ വിവരണവും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: വാക്കിലൂടെ, മനസ്സിലൂടെ, ശരീരത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഹാനി ചെയ്യാതിരിക്കുക.
ഇംദ്രിയാണാം നിരോധശ്ച ദാനം ച ഹരിസേവനമ് । വര്ണാശ്രമക്രിയാണാം ച പാലനം വിധിതഃ സദാ
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുക, ദാനം ചെയ്യുക, ഹരിയെ സേവിക്കുക, വർണ്ണാശ്രമത്തിന്റെ കൃത്യങ്ങൾ എപ്പോഴും നിയമപ്രകാരം പാലിക്കുക.
സ്വര്ഗാര്ഥീ സര്വദാ വൈശ്യ തപോദാനം ന കീര്തയേത് । യഥാശക്തി തഥാ ദദ്യാദാത്മനോ ഹിതകാമ്യയാ
സ്വർഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ തന്റെ വ്രതവും ദാനവും പ്രചരിപ്പിക്കരുത്; കഴിവിനനുസരിച്ച്, സ്വന്തം ഉത്തമത്വം ആഗ്രഹിച്ച് ദാനം ചെയ്യണം.
ഉപാനദ്വസ്ത്രമന്നാനി പത്രം മൂലം ഫലം ജലമ് । അവംധ്യം ദിവസം കാര്യ്യം ദരിദ്രേണാപി വൈശ്യക
ചെരുപ്പും വസ്ത്രവും അന്നവും ഇലയും മൂലവും ഫലവും വെള്ളവും — ദാരിദ്ര്യത്തിൽ കഴിയുന്ന വൈശ്യനും ഓരോ ദിവസവും ഫലപ്രദമാക്കണം.
ഇഹലോകേ പരേ ചൈവ ന ദത്തം നോപതിഷ്ഠതേ । ദാതാരോ നൈവ പശ്യംതി താം താം വൈ യമയാതനാമ്
ഈ ലോകത്തിലും അപ്രത്യക്ഷ ലോകത്തിലും, ദാനം ചെയ്യാത്തത് കൂടെ പോകില്ല; ദാനകർ യമന്റെ വിവിധ യാതനകൾ കാണുന്നില്ല.
ദീര്ഘായുഷോ ധനാഢ്യാശ്ച ഭവംതീഹ പുനഃപുനഃ । കിമത്ര ബഹുനോക്തേന യാംത്യധര്മേണ ദുര്ഗതിമ്
ദീർഘായുസ്ക്കളും ധനവാന്മാരും വീണ്ടും വീണ്ടും ഈ ലോകത്ത് ജനിക്കുന്നു; കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല, അധർമ്മം ചെയ്താൽ ദുർഗതി പ്രാപിക്കും.
ആരോഹംതി ദിവം ധര്മ്മേ നരാഃ സര്വത്ര സര്വദാ
ധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ മനുഷ്യർ എല്ലായിടത്തും എപ്പോഴും സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു.