യദ്യപ്യവസരോനാസ്തി മമ സേവാപരസ്യ വൈ । തഥാപി ച തവ സ്നേഹാത്പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാമതി
എനിക്ക് സേവനത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു, സമയം കുറവാണ്; എങ്കിലും, നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ, എന്റെ അറിവുപ്രകാരം ഞാൻ പറയാം.
കര്മണാ മനസാ വാചാ സര്വാവസ്ഥാസു സര്വദാ । പരപീഡാം ന കുര്വംതി ന തേ യാംതി യമാലയമ്
പ്രവൃത്തിയിൽ, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും, മറ്റുള്ളവരെ ദുഃഖിപ്പിക്കാത്തവർ യമലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല.
ന വേദൈര്ന ച ദാനൈശ്ച ന തപോഭിര്ന ചാധ്വരൈഃ । കഥംചിത്സ്വര്ഗതിം യാംതി പുരുഷാഃ പ്രാണിഹിംസകാഃ
വേദപഠനം, ദാനം, തപസ്സ്, യാഗം എന്നിവയാൽ ജീവികളെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തുന്നില്ല.
അഹിംസാ പരമോ ധര്മോ ഹ്യഹിംസൈവ പരം തപഃ । അഹിംസാ പരമം ദാനമിത്യാഹുര്മുനയഃ സദാ
അഹിംസയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ധർമ്മം; അഹിംസ തന്നെ ഉത്തമമായ തപസ്സ്; അഹിംസയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ദാനം എന്നും സന്യാസികൾ എന്നും പറയുന്നു.
മശകാന്സരീസൃപാന്ദംശാന്യൂകാദ്യാന്മാനവാംസ്തഥാ । ആത്മൌപമ്യേന പശ്യംതി മാനവാ യേ ദയാലവഃ
മശകങ്ങൾ, പാമ്പുകൾ, കടി ചെയ്യുന്ന കീടങ്ങൾ, മനുഷ്യർ എന്നിവയെ സ്വയം പോലെ കാണുന്നവരാണ് കരുണയുള്ളവർ.
തപ്താംഗാരമയസ്കീലം മാദംപ്രേതരംഗിണീമ് । ദുര്ഗതിം നൈവ ഗച്ഛംതി കൃതാംതസ്യ ച തേ നരാഃ
ചൂടുള്ള കനൽ, ഇരുമ്പ് കുത്തുകൾ, മദ്യം നിറഞ്ഞ നദി എന്നിവയുള്ള നരകത്തിലേക്ക് ഇവർ പോകുന്നില്ല; ഇവർ യമന്റെ ലോകത്തേക്ക് എത്തുന്നില്ല.
ഭൂതാനി യേഽത്ര ഹിംസംതി ജലസ്ഥലചരാണി ച । ജീവനാര്ഥം ച തേ യാംതി കാലസൂത്രം ച ദുര്ഗതിമ്
ഇവിടെ ജീവികളെ, ജലത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവരെയും, കരയിൽ ജീവിക്കുന്നവരെയും, സ്വന്തം ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നവർ കാളസൂത്ര നരകത്തിലേക്ക്, ദുഷ്ടഗതിയിലേക്കും പോകുന്നു.
ശ്വമാംസഭോജനാസ്തത്ര പൂയശോണിതപായിനഃ । മജ്ജംതശ്ച വസാപംകേ ദഷ്ടാഃ കീടൈരധോമുഖൈഃ
അവിടെ, നായയുടെ മാംസം കഴിക്കുന്നവർ, പുഴു, രക്തം കുടിക്കുന്നവർ, കൊഴുപ്പിന്റെ കുഴിയിൽ മുങ്ങി, കീടങ്ങൾ കടി ചെയ്യുന്നു.
പരസ്പരം ച ഖാദംതോ ധ്വാംതേ ചാന്യോന്യ ഘാതിനഃ । വസംതി കല്പാനേകാംസ്തേ രുദംതോ ദാരുണം രവമ്
അവിടെ, ഒരുമിച്ച് ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും, അന്യോന്യം കൊല്ലുകയും, ഇരുണ്ടതിൽ വാസം ചെയ്യുകയും, അനേകം കാലങ്ങൾ ദാരുണമായ നിലവിളി cry ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
കൃമിയോനി ശതം ഗത്വാ സ്ഥാവരാഃ സ്യുശ്ചിരം തു തേ । തതോച്ഛംതി തേ ക്രൂരാസ്തിര്യഗ്യോനി ശതേഷു ച
വേട്ടയുടെ ശതം കൃമിയുടെ ഗർഭത്തിൽ കഴിഞ്ഞ്, അവർ ദീർഘകാലം അചലരായി, പിന്നീട് ക്രൂരർ ശതം മൃഗജന്മങ്ങൾക്കു വരുന്നു.
പശ്ചാദ്ഭവംതി ജാതാംധാഃ കാണാഃ കുബ്ജാശ്ച പംഗവഃ । ദരിദ്രാശ്ചാംഗഹീനാശ്ച മാനുഷാഃ പ്രാണിഹിംസകാഃ
പിന്നീട് മനുഷ്യരായി ജനിച്ചാൽ, അന്ധൻ, ഒറ്റ കണ്ണുള്ളവൻ, കുനിഞ്ഞവൻ, കാൽമുറിഞ്ഞവൻ, ദരിദ്രൻ, ശരീരഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ടവൻ—ജീവികളെ ദുഃഖിപ്പിച്ചവരാണ്.
തസ്മാദ്വൈശ്യ പരത്രേഹ കര്മണാ മനസാ ഗിരാ । ലോകദ്വയസുഖപ്രേപ്സുര്ധര്മജ്ഞോ ന തദാചരേത്
അതിനാൽ, വൈശ്യാ, ഇരുവായ ലോകങ്ങളിലും സുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്ന, ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ പ്രവൃത്തിയിൽ, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ, ഇവിടെ അല്ലെങ്കിൽ അപ്പുറത്ത്, അത്തരം പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യരുത്.
ലോകദ്വയേന വിംദംതി സുഖാനി പ്രാണിഹിംസകാഃ । യേന ഹിംസന്തി ഭൂതാനി ന തേ ബിഭ്യതി കുത്രചിത്
ജീവജന്തുക്കളെ ഉപദ്രവിക്കുന്നവരും ഇരുവശത്തുനിന്നും സുഖം അനുഭവിക്കുന്നവരും എവിടെയും ഭയപ്പെടുന്നില്ല; കാരണം, അവർ മറ്റുള്ളവരെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നു.
പ്രവിശംതി യഥാ നദ്യഃ സമുദ്രമൃജുവക്രഗാഃ । സര്വേ ധര്മാ അഹിംസായാം പ്രവിശംതി തഥാ ദൃഢമ്
നദികൾ നേരേയും വളഞ്ഞും കടലിൽ ചേർന്നുപോകുന്നതുപോലെ, എല്ലാ സദ്ഗുണങ്ങളും ഉറപ്പോടെ അഹിംസയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
സ സ്നാതഃ സര്വതീര്ഥേഷു സര്വയജ്ഞേഷു ദീക്ഷിതഃ । അഭയം യേന ഭൂതേഭ്യോ ദത്തമത്ര വിംശാംവര
ഇവിടെ ജീവജന്തുക്കൾക്ക് ഭയമില്ലാതെ ജീവിക്കാൻ അവസരം നൽകുന്നവൻ, എല്ലാതീർത്ഥങ്ങളിലും स्नാനം ചെയ്തതുപോലെയും എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും പങ്കെടുത്തതുപോലെയും മഹത്വം നേടുന്നു.
യേ നിയോഗാംശ്ച ശാസ്ത്രോക്താന്ധര്മാധര്മ വിമിശ്രിതാന് । പാലയംതീഹ യേ വൈശ്യ ന തേ യാംതി യമാലയമ്
ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന, ധർമ്മവും അധർമ്മവും കലർന്ന കർമ്മങ്ങൾ പോലും പാലിക്കുന്ന വൈശ്യന്മാർ യമലോകത്തേക്ക് പോകുന്നില്ല.
ബ്രഹ്മചാരീ ഗൃഹസ്ഥശ്ച വാനപ്രസ്ഥോ യതിസ്തഥാ । സ്വധര്മനിരതാഃ സര്വേ നാകപൃഷ്ഠേ വസംതി തേ
ബ്രഹ്മചാരിയും ഗൃഹസ്ഥനും വാനപ്രസ്ഥനും സന്ന്യാസിയും തങ്ങളുടെ കർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവർ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ വസിക്കുന്നു.
യഥോക്തചാരിണഃ സര്വേ വര്ണാശ്രമസമന്വിതാഃ । നരാ ജിതേംദ്രിയാ യാംതി ബ്രഹ്മലോകം തു ശാശ്വതമ്
വിവിധ വർണ്ണാശ്രമങ്ങളിൽ പെട്ടും, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ജീവിച്ചും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചും ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യർ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
ഇഷ്ടാപൂര്തരതാ യേ ച പംചയജ്ഞരതാശ്ച യേ । ദയാന്വിതാശ്ച യേ നിത്യം നേക്ഷംതേ തേ യമാലയമ്
സദാ ദാനത്തിലും യജ്ഞങ്ങളിലും, അഞ്ചു മഹായജ്ഞങ്ങളിൽ, കരുണയിൽ ആസ്വാദനമുളളവർക്ക് യമലോകം കാണേണ്ടി വരില്ല.
ഇംദ്രിയാര്ഥനിവൃത്താ യേ സമര്ഥാ വേദവാദിനഃ । അഗ്നിപൂജാരതാ നിത്യം തേ വിപ്രാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്ന, വേദപാഠത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, എപ്പോഴും അഗ്നിപൂജയിൽ ലീനരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
അദീനവദനാഃ ശൂരാഃ ശത്രുഭിഃ പരിവേഷ്ടിതാഃ । ആഹവേഷു വിപന്നാ യേ തേഷാം മാര്ഗോ ദിവാകരഃ
സന്തോഷത്തോടെയും ധൈര്യത്തോടെയും ശത്രുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടും യുദ്ധത്തിൽ വീഴുന്ന വീരന്മാർക്ക് സൂര്യന്റെ വഴി തുറന്നിരിക്കുന്നു.
അനാഥ സ്ത്രീ ദ്വിജാര്ഥേ ച ശരണാഗതപാലനേ । പ്രാണാംസ്ത്യജംതി യേ വൈശ്യ ന ച്യവംതി ദിവസ്തു തേ
അനാഥർക്കായോ സ്ത്രീകൾക്കായോ ബ്രാഹ്മണർക്കായോ അഭയം തേടിയവർക്കായോ ജീവൻ ത്യജിക്കുന്ന വൈശ്യന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും വീഴുന്നില്ല.
പംഗ്വംധബാലവൃദ്ധാംശ്ച രോഗ്യനാഥദരിദ്രിതാന് । യേ പുഷ്ണംതി സദാ വൈശ്യ തേ മോദംതി സദാ ദിവി
പംഗുവായവരെയും കുരുടരെയും കുട്ടികളെയും മൂപ്പന്മാരെയും രോഗികളെയും അനാഥരെയും ദരിദ്രരെയും എപ്പോഴും പോഷിപ്പിക്കുന്ന വൈശ്യന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എപ്പോഴും സന്തോഷിക്കുന്നു.
ഗാം ദൃഷ്ട്വാ പംകനിര്മഗ്നാം രോഗമഗ്നം ദ്വിജം തഥാ । ഉദ്ധരംതി നരാ യേ ച തേഷാം ലോകോഽശ്വമേധിനാമ്
ചളിയിൽ മുങ്ങിയ പശുവിനെയോ രോഗം ബാധിച്ച ബ്രാഹ്മണനെയോ രക്ഷിക്കുന്നവർ അശ്വമേധയാഗം നടത്തിയവരുടെ ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
ഗോഗ്രാസം യേ പ്രയച്ഛംതി യേ ശുശ്രൂഷംതി ഗാഃ സദാ । യേനാരോഹംതി ഗോപൃഷ്ഠേ തേ സ്വര്ലോകനിവാസിനഃ
പശുക്കൾക്ക് ചോറു കൊടുക്കുന്നവരും എപ്പോഴും അവയെ സേവിക്കുന്നവരും, അവരുടെ പരിശ്രമത്തിൽ പശുക്കൾ ഉയരത്തിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
ഗര്തമാത്രം തു യേ ചക്രുര്യത്ര ഗൌരതൃഷാ ഭവേത് । യമലോകമദൃഷ്ട്വൈവ തേ യാംതി സ്വര്ഗതിം നരാഃ
ദാഹംകൂടിയ പശുവിന് വെള്ളം കുടിക്കാൻ ചെറിയൊരു കുഴി പോലും ഉണ്ടാക്കുന്നവർ യമലോകം കാണാതെ തന്നെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു.
അഗ്നിപൂജാ ദേവപൂജാ ഗുരുപൂജാ രതാശ്ച യേ । ദ്വിജപൂജാ രതാ നിത്യം തേ വിപ്രാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
അഗ്നിപൂജയിലും ദേവപൂജയിലും ഗുരുപൂജയിലും ബ്രാഹ്മണപൂജയിലും എപ്പോഴും ഭക്തിയുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
വാപീകൂപതഡാഗാദൌ ധര്മസ്യാംതോ ന വിദ്യതേ । പിബംതി സ്വേച്ഛയാ യത്ര ജലസ്ഥല ചരാസ്തദാ
വാപ്പിയും കിണറും തടാകവും പോലുള്ളവയിൽ ധർമ്മത്തിന് ഒരവസാനവും ഇല്ല; അവിടെ ജലജീവികളും കരജീവികളും ഇഷ്ടം പോലെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നു.
നിത്യം ദാനപരഃ സോഽത്ര കഥ്യതേ വിബുധൈരപി । യഥായഥാ ച പാനീയം പിബംതി പ്രാണിനോ ഭൃശമ്
എപ്പോഴും ദാനത്തിൽ താൽപര്യമുള്ളവനെ ദൈവങ്ങൾ പോലും പ്രശംസിക്കുന്നു; ജീവജാലങ്ങൾ എത്രമാത്രം വെള്ളം കുടിക്കുമോ, അത്രയും വലിയ ഫലമാണ് അവനു ലഭിക്കുന്നത്.
തഥാതഥാഽക്ഷയഃ സ്വര്ഗോ ധര്മബുദ്ധ്യാ വിശാം വര । പ്രാണിനാം ജീവനം വാരി പ്രാണാ വാരിണി സംസ്ഥിതാഃ
ധർമ്മബുദ്ധിയുള്ളവർക്കു സ്വർഗ്ഗം അക്ഷയമാണ്; ജീവജാലങ്ങൾക്ക് ജീവൻ വെള്ളമാണ്, അവരുടെ ജീവൻ വെള്ളത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.