തേന സഖ്യം വനേ തസ്മിംസ്തവ ജാതം വിശാംവര । തത്സംഗേന ത്വയാ സ്നാതം മാഘമാസദ്വയം തഥാ
ആ കാടിൽ, വിശാംവര, നീ അവനുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു. ആ ബന്ധം കൊണ്ടു, നീ മാഘ മാസത്തിൽ രണ്ട് മാസം സ്നാനം ചെയ്തു.
കാലിംദീ പുണ്യപാനീയേ സര്വപാപഹരേ വരേ । തത്തീര്ഥേ ലോകവിഖ്യാതേ നാമ്നാ പാപപ്രണാശനേ
കാളിന്ദിയുടെ പുണ്യജലത്തിൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്ന അതി വിശിഷ്ടമായ തീർത്ഥത്തിൽ, പാപനാശത്തിന് പ്രശസ്തമായ സ്ഥലത്തിൽ.
ഏകേന സര്വപാപേഭ്യോ വിമുക്തസ്ത്വം വിശാംപതേ । ദ്വിതീയമാഘപുണ്യേന പ്രാപ്തഃ സ്വര്ഗസ്ത്വയാനഘ
ആ ഒരു പ്രവർത്തനത്തിൽ, വിശാംപതിയെ, നീ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി. രണ്ടാം മാഘ മാസത്തിലെ പുണ്യഫലത്തിൽ, നീ സ്വർഗം നേടി, പാപരഹിതനേ.
ത്വം തത്പുണ്യപ്രഭാവേണ മോദസ്വ സതതം ദിവി । നരകേഷു തവ ഭ്രാതാ മഹതീം പാപയാതനാമ്
ആ പുണ്യത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ, നീ എപ്പോഴും സ്വർഗത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കാം; നിന്റെ സഹോദരൻ, പാപങ്ങൾകൊണ്ടു, നരകത്തിൽ വലിയ യാതനകൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
ഛിദ്യമാനോഽസിപത്രൈശ്ച ഭിദ്യമാനസ്തു മുദ്ഗരൈഃ । ചൂര്ണ്യമാനഃ ശിലാപൃഷ്ഠേ തപ്താംഗാരേഷു ഭര്ജിതഃ
കത്തി കൊണ്ട് വെട്ടപ്പെടുകയും, ദണ്ഡം കൊണ്ട് അടിക്കപ്പെടുകയും, കല്ല് മേൽ ചതുപ്പിക്കപ്പെടുകയും, ചൂടുള്ള കനൽക്കരിയിൽ ചുട്ടുപോകുകയും ചെയ്യുന്നു—
ഇതി ദൂതവചഃ ശ്രുത്വാ ഭ്രാതൃദുഃഖേന ദുഃഖിതഃ । പുലകാംകിത സര്വാംഗോ ദീനോഽസൌ വിനയാന്വിതഃ
ദൂതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, സഹോദരന്റെ ദുഃഖം മനസ്സിലാക്കി, ശരീരമൊട്ടും രോമാഞ്ചം കൊണ്ടു, ദു:ഖിതനായി, വിനയത്തോടെ ദീനനായി.
ഉവാച തം ദേവദൂതം മധുരം നിപുണം വചഃ । മൈത്രീ സപ്തപദീ സാധോ സതാം ഭവതി സത്ഫലാ
അവൻ ആ ദൈവദൂതനോട് മധുരവും നൈപുണ്യവും നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: "സന്മാർഗത്തിൽ ഏഴു പടികൾ കൂടെ നടന്നവരുടെ സൗഹൃദം സത്യമുള്ള ഫലം നൽകുന്നു, സദ്ഭാവം നിറഞ്ഞതാണ്."
മിത്രഭാവം വിചിംത്യ ത്വം മാമുപാകര്തുമര്ഹസി । തതോ ഹി ശ്രോതുമിച്ഛാമി സര്വജ്ഞസ്ത്വം മതോ മമ
നമ്മുടെ സൗഹൃദം ഓർത്തു, നീ എന്നെ സഹായിക്കേണ്ടതുണ്ട്; അതിനാൽ, ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, നീ എല്ലാം അറിയുന്നവൻ എന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
യമലോകം ന പശ്യംതി കര്മണാ കേന മാനവാഃ । ഗച്ഛംതി നിരയം യേന തന്മേ ത്വം കൃപയാ വദ
മനുഷ്യർ യമലോകം കാണാതിരിക്കാൻ എന്ത് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യണം? എങ്ങനെ അവർ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു? ദയവായി ഇതെല്ലാം എനിക്ക് പറയൂ.
ദേവദൂത ഉവാച- സമ്യക്പൃഷ്ടം ത്വയാ വൈശ്യ നഷ്ടപാപോഽസി സാംപ്രതമ് । വിശുദ്ധേ ഹൃദയേ പുംസാം ബുദ്ധിഃ ശ്രേയസി ജായതേ
ദൈവദൂതൻ പറഞ്ഞു: "നീ ശരിയായി ചോദിച്ചു, വൈശ്യാ; ഇപ്പോൾ നീ പാപം വിട്ടിരിക്കുന്നു. ഹൃദയം ശുദ്ധമായവരിൽ ഉത്തമമായ ബോധം ഉദിക്കുന്നു."
യദ്യപ്യവസരോനാസ്തി മമ സേവാപരസ്യ വൈ । തഥാപി ച തവ സ്നേഹാത്പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാമതി
എനിക്ക് സേവനത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു, സമയം കുറവാണ്; എങ്കിലും, നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ, എന്റെ അറിവുപ്രകാരം ഞാൻ പറയാം.
കര്മണാ മനസാ വാചാ സര്വാവസ്ഥാസു സര്വദാ । പരപീഡാം ന കുര്വംതി ന തേ യാംതി യമാലയമ്
പ്രവൃത്തിയിൽ, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും, മറ്റുള്ളവരെ ദുഃഖിപ്പിക്കാത്തവർ യമലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല.
ന വേദൈര്ന ച ദാനൈശ്ച ന തപോഭിര്ന ചാധ്വരൈഃ । കഥംചിത്സ്വര്ഗതിം യാംതി പുരുഷാഃ പ്രാണിഹിംസകാഃ
വേദപഠനം, ദാനം, തപസ്സ്, യാഗം എന്നിവയാൽ ജീവികളെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തുന്നില്ല.
അഹിംസാ പരമോ ധര്മോ ഹ്യഹിംസൈവ പരം തപഃ । അഹിംസാ പരമം ദാനമിത്യാഹുര്മുനയഃ സദാ
അഹിംസയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ധർമ്മം; അഹിംസ തന്നെ ഉത്തമമായ തപസ്സ്; അഹിംസയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ദാനം എന്നും സന്യാസികൾ എന്നും പറയുന്നു.
മശകാന്സരീസൃപാന്ദംശാന്യൂകാദ്യാന്മാനവാംസ്തഥാ । ആത്മൌപമ്യേന പശ്യംതി മാനവാ യേ ദയാലവഃ
മശകങ്ങൾ, പാമ്പുകൾ, കടി ചെയ്യുന്ന കീടങ്ങൾ, മനുഷ്യർ എന്നിവയെ സ്വയം പോലെ കാണുന്നവരാണ് കരുണയുള്ളവർ.
തപ്താംഗാരമയസ്കീലം മാദംപ്രേതരംഗിണീമ് । ദുര്ഗതിം നൈവ ഗച്ഛംതി കൃതാംതസ്യ ച തേ നരാഃ
ചൂടുള്ള കനൽ, ഇരുമ്പ് കുത്തുകൾ, മദ്യം നിറഞ്ഞ നദി എന്നിവയുള്ള നരകത്തിലേക്ക് ഇവർ പോകുന്നില്ല; ഇവർ യമന്റെ ലോകത്തേക്ക് എത്തുന്നില്ല.
ഭൂതാനി യേഽത്ര ഹിംസംതി ജലസ്ഥലചരാണി ച । ജീവനാര്ഥം ച തേ യാംതി കാലസൂത്രം ച ദുര്ഗതിമ്
ഇവിടെ ജീവികളെ, ജലത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവരെയും, കരയിൽ ജീവിക്കുന്നവരെയും, സ്വന്തം ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നവർ കാളസൂത്ര നരകത്തിലേക്ക്, ദുഷ്ടഗതിയിലേക്കും പോകുന്നു.
ശ്വമാംസഭോജനാസ്തത്ര പൂയശോണിതപായിനഃ । മജ്ജംതശ്ച വസാപംകേ ദഷ്ടാഃ കീടൈരധോമുഖൈഃ
അവിടെ, നായയുടെ മാംസം കഴിക്കുന്നവർ, പുഴു, രക്തം കുടിക്കുന്നവർ, കൊഴുപ്പിന്റെ കുഴിയിൽ മുങ്ങി, കീടങ്ങൾ കടി ചെയ്യുന്നു.
പരസ്പരം ച ഖാദംതോ ധ്വാംതേ ചാന്യോന്യ ഘാതിനഃ । വസംതി കല്പാനേകാംസ്തേ രുദംതോ ദാരുണം രവമ്
അവിടെ, ഒരുമിച്ച് ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും, അന്യോന്യം കൊല്ലുകയും, ഇരുണ്ടതിൽ വാസം ചെയ്യുകയും, അനേകം കാലങ്ങൾ ദാരുണമായ നിലവിളി cry ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
കൃമിയോനി ശതം ഗത്വാ സ്ഥാവരാഃ സ്യുശ്ചിരം തു തേ । തതോച്ഛംതി തേ ക്രൂരാസ്തിര്യഗ്യോനി ശതേഷു ച
വേട്ടയുടെ ശതം കൃമിയുടെ ഗർഭത്തിൽ കഴിഞ്ഞ്, അവർ ദീർഘകാലം അചലരായി, പിന്നീട് ക്രൂരർ ശതം മൃഗജന്മങ്ങൾക്കു വരുന്നു.
പശ്ചാദ്ഭവംതി ജാതാംധാഃ കാണാഃ കുബ്ജാശ്ച പംഗവഃ । ദരിദ്രാശ്ചാംഗഹീനാശ്ച മാനുഷാഃ പ്രാണിഹിംസകാഃ
പിന്നീട് മനുഷ്യരായി ജനിച്ചാൽ, അന്ധൻ, ഒറ്റ കണ്ണുള്ളവൻ, കുനിഞ്ഞവൻ, കാൽമുറിഞ്ഞവൻ, ദരിദ്രൻ, ശരീരഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ടവൻ—ജീവികളെ ദുഃഖിപ്പിച്ചവരാണ്.
തസ്മാദ്വൈശ്യ പരത്രേഹ കര്മണാ മനസാ ഗിരാ । ലോകദ്വയസുഖപ്രേപ്സുര്ധര്മജ്ഞോ ന തദാചരേത്
അതിനാൽ, വൈശ്യാ, ഇരുവായ ലോകങ്ങളിലും സുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്ന, ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ പ്രവൃത്തിയിൽ, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ, ഇവിടെ അല്ലെങ്കിൽ അപ്പുറത്ത്, അത്തരം പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യരുത്.
ലോകദ്വയേന വിംദംതി സുഖാനി പ്രാണിഹിംസകാഃ । യേന ഹിംസന്തി ഭൂതാനി ന തേ ബിഭ്യതി കുത്രചിത്
ജീവജന്തുക്കളെ ഉപദ്രവിക്കുന്നവരും ഇരുവശത്തുനിന്നും സുഖം അനുഭവിക്കുന്നവരും എവിടെയും ഭയപ്പെടുന്നില്ല; കാരണം, അവർ മറ്റുള്ളവരെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നു.
പ്രവിശംതി യഥാ നദ്യഃ സമുദ്രമൃജുവക്രഗാഃ । സര്വേ ധര്മാ അഹിംസായാം പ്രവിശംതി തഥാ ദൃഢമ്
നദികൾ നേരേയും വളഞ്ഞും കടലിൽ ചേർന്നുപോകുന്നതുപോലെ, എല്ലാ സദ്ഗുണങ്ങളും ഉറപ്പോടെ അഹിംസയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
സ സ്നാതഃ സര്വതീര്ഥേഷു സര്വയജ്ഞേഷു ദീക്ഷിതഃ । അഭയം യേന ഭൂതേഭ്യോ ദത്തമത്ര വിംശാംവര
ഇവിടെ ജീവജന്തുക്കൾക്ക് ഭയമില്ലാതെ ജീവിക്കാൻ അവസരം നൽകുന്നവൻ, എല്ലാതീർത്ഥങ്ങളിലും स्नാനം ചെയ്തതുപോലെയും എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും പങ്കെടുത്തതുപോലെയും മഹത്വം നേടുന്നു.
യേ നിയോഗാംശ്ച ശാസ്ത്രോക്താന്ധര്മാധര്മ വിമിശ്രിതാന് । പാലയംതീഹ യേ വൈശ്യ ന തേ യാംതി യമാലയമ്
ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന, ധർമ്മവും അധർമ്മവും കലർന്ന കർമ്മങ്ങൾ പോലും പാലിക്കുന്ന വൈശ്യന്മാർ യമലോകത്തേക്ക് പോകുന്നില്ല.
ബ്രഹ്മചാരീ ഗൃഹസ്ഥശ്ച വാനപ്രസ്ഥോ യതിസ്തഥാ । സ്വധര്മനിരതാഃ സര്വേ നാകപൃഷ്ഠേ വസംതി തേ
ബ്രഹ്മചാരിയും ഗൃഹസ്ഥനും വാനപ്രസ്ഥനും സന്ന്യാസിയും തങ്ങളുടെ കർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവർ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ വസിക്കുന്നു.
യഥോക്തചാരിണഃ സര്വേ വര്ണാശ്രമസമന്വിതാഃ । നരാ ജിതേംദ്രിയാ യാംതി ബ്രഹ്മലോകം തു ശാശ്വതമ്
വിവിധ വർണ്ണാശ്രമങ്ങളിൽ പെട്ടും, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ജീവിച്ചും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചും ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യർ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
ഇഷ്ടാപൂര്തരതാ യേ ച പംചയജ്ഞരതാശ്ച യേ । ദയാന്വിതാശ്ച യേ നിത്യം നേക്ഷംതേ തേ യമാലയമ്
സദാ ദാനത്തിലും യജ്ഞങ്ങളിലും, അഞ്ചു മഹായജ്ഞങ്ങളിൽ, കരുണയിൽ ആസ്വാദനമുളളവർക്ക് യമലോകം കാണേണ്ടി വരില്ല.
ഇംദ്രിയാര്ഥനിവൃത്താ യേ സമര്ഥാ വേദവാദിനഃ । അഗ്നിപൂജാരതാ നിത്യം തേ വിപ്രാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്ന, വേദപാഠത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, എപ്പോഴും അഗ്നിപൂജയിൽ ലീനരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.