യമുനാ മോക്ഷദാ പ്രോക്താ മഥുരാസംഗതാ യദി । മഥുരായാം ച കാലിംദീ പുണ്യാധികവിവര്ദ്ധിനീ
മോക്ഷം നൽകുന്നവളാണ് യമുന, പ്രത്യേകിച്ച് മഥുരയുമായി ചേർന്നാൽ; മഥുരയിൽ കാലിന്ദി കൂടുതൽ പുണ്യം നൽകുന്നു.
അന്യത്ര യമുനാ പുണ്യാ മഹാപാതകഹാരിണീ । വിഷ്ണുഭക്തിപ്രദാ ദേവീ മഥുരാ സംഗതാ ഭവേത്
മറ്റിടങ്ങളിൽ യമുന പുണ്യവതിയാണ്, മഹാപാപങ്ങൾ നീക്കുന്നു; മഥുരയുമായി ചേർന്നാൽ ദേവി വിഷ്ണുഭക്തി നൽകുന്നു.
ഭക്തിഭാവേന സംയുക്താ കാലിംദ്യാം യദി മജ്ജയേത് । കല്പകോടിസഹസ്രാണി വസതേ സന്നിധൌ ഹരേഃ
ഭക്തിഭാവത്തോടെ കാലിന്ദിയിൽ മുങ്ങുന്നവൻ, ആയിരക്കോടി കല്പങ്ങൾ ഹരിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വസിക്കും.
മുക്തിം പ്രയാംതി മനുജാഃ നൂനം സാംഖ്യേന വര്ജിതാഃ । പിതരസ്തസ്യ തൃപ്യംതി തൃപ്താഃ കല്പശതൈര്ദിവി
സാംഖ്യശാസ്ത്രം ഇല്ലാതിരുന്നാലും മനുഷ്യർക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കും; അവരുടെ പിതാക്കന്മാർ സ്വർഗത്തിൽ നൂറുകല്പങ്ങൾ തൃപ്തരായി ഇരിക്കും.
യേ പിബംതി നരാ രാജന്യമുനാസലിലം ശുഭമ് । പംചഗവ്യസഹസ്രൈസ്തു സേവിതൈഃ കിം പ്രയോജനമ്
രാജാവേ, യമുനയുടെ പുണ്യജലം കുടിക്കുന്നവർക്കു ആയിരക്കണക്കിന് പഞ്ചഗവ്യസേവനങ്ങൾ എന്തിനാണ് വേണ്ടത്?
കോടിതീര്ഥസഹസ്രൈസ്തു സേവിതൈഃ കിം പ്രയോജനമ് । തത്ര ദാനം ച ഹോമശ്ച സര്വം കോടിഗുണം ഭവേത്
കോടിതീർത്ഥസഹസ്രങ്ങൾ സേവിച്ചാൽ എന്ത് പ്രയോജനം? അവിടെ ദാനം ചെയ്താലും ഹോമം ചെയ്താലും എല്ലാം കോടിഗുണം ഫലം നൽകും.
നാരദ ഉവാച-। അത്ര തേ വര്ണയിഷ്യാമി ഇതിഹാസം പുരാതനമ് । പുരാ കൃതയുഗേ രാജന്നിഷധേ നഗരേ വരേ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇതിൽ ഞാൻ നിനക്കു ഒരു പുരാതനചരിത്രം പറയാം; പുരാതനകാലത്ത് കൃതയുഗത്തിൽ, രാജാവേ, നിഷധ എന്ന ഉത്തമനഗരിയിൽ—
ആസീദ്വൈശ്യഃ കുബേരാഭോ നാമതോ ഹേമകുംഡലഃ । കുലീനഃ സത്ക്രിയോ ദേവദ്വിജപാവകപൂജകഃ
അവിടെ കുബേരനോടു സാമ്യമുള്ള, ഹേമകുണ്ഡലൻ എന്ന പേരുള്ള ഒരു വൈശ്യൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഉന്നതവംശത്തിൽ ജനിച്ച, നല്ല പ്രവൃത്തിയുള്ള, ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും അഗ്നിയെയും ആരാധിക്കുന്നവൻ.
കൃഷിവാണിജ്യകര്ത്താസൌ വിവിധക്രയവിക്രയീ । ഗോഘോടകമഹിഷ്യാദി പശുപോഷണതത്പരഃ
കൃഷിയിലും വ്യാപാരത്തിലും ഏർപ്പെട്ട്, പലവിധ വസ്തുക്കൾ വാങ്ങി വിൽക്കുന്നവനും, പശുക്കൾ, കുതിരകൾ, മഹിഷികൾ തുടങ്ങിയ മൃഗങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിൽ താത്പര്യമുള്ളവനും ആയിരുന്നു.
പയോ ദധീനി തക്രാണി ഗോമയാനി തൃണാനി ച । കാഷ്ഠാനി ഫലമൂലാനി ലവണാദ്രാ ര്!ദിപിപ്പലീ
പാൽ, തൈര്, മോറ, ഗോമയം, പുല്ല്, മരച്ചില്ല, പഴങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ, ഉപ്പ്, ഇലമഞ്ഞൾ, പിപ്പലി എന്നിവയിലും വ്യാപാരം ചെയ്തിരുന്നു.
ധാന്യാനി ശാകതൈലാനി വസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച । ധാതൂനിക്ഷുവികാരാംശ്ച വിക്രീണീതേ സ സര്വദാ
അവൻ എപ്പോഴും ധാന്യങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, എണ്ണകൾ, പലവിധ വസ്ത്രങ്ങൾ, ലോഹവും കരിമ്പും കൊണ്ടുള്ള വസ്തുക്കളും വിൽക്കുന്നവനായിരുന്നു.
ഇത്ഥം നാനാവിധൈര്വൈശ്യ ഉപായൈരപരൈസ്തഥാ । ഉപാര്ജയാമാസ സദാ അഷ്ടൌ ഹാടകകോടയഃ
ഇങ്ങനെ പലവിധ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ആ വ്യാപാരി എപ്പോഴും എട്ടുകോടി പൊന്നു സമ്പാദിച്ചു.
ഏവം മഹാധനഃ സോഥ ഹാകര്ണപലിതോഭവത് । പശ്ചാദ്വിചാര്യ സംസാരക്ഷണികത്വം സ്വചേതസി
ഇങ്ങനെ വലിയ സമ്പത്ത് ലഭിച്ചിട്ടും, പിന്നീട് തലമുടി ചാരനിറമാകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ലോകജീവിതത്തിന്റെ ക്ഷണികതയെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു.
തദ്ധനസ്യ ഷഡംശേന ധര്മകാര്യം ചകാര സഃ । വിഷ്ണോരായതനം ചക്രേ ഗൃഹം ചക്രേ ശിവസ്യ ച
ആ സമ്പത്തിന്റെ ആറിൽ ഒരു ഭാഗം ഉപയോഗിച്ച്, അവൻ ധർമ്മപ്രവൃത്തികൾ നടത്തി; വിഷ്ണുവിന് ഒരു ക്ഷേത്രവും ശിവന് ഒരു വീടും പണിതു.
തഡാഗം ഖാനയാമാസ വിപുലം സാഗരോപമമ് । വാപ്യശ്ച പുഷ്കരിണ്യശ്ച ബഹുധാ തേന കാരിതാഃ
സമുദ്രത്തോട് സമം വലിയൊരു കുളം അവൻ കുഴിച്ചു; അനേകം കുളങ്ങളും വാപ്പികളും അവൻ നിർമ്മിച്ചു.
വടാശ്വത്ഥാമ്രകംകോല ജംബൂ നിംബാദി കാനനമ് । സ്വസത്വേന തദാ ചക്രേ തഥാ പുഷ്പവനം ശുഭമ്
വടം, അശ്വത്ത, മാവു, കോല, ജാമ്പു, വേപ്പ് തുടങ്ങിയ മരങ്ങളാൽ ഒരു കാടും, അതുപോലെ മനോഹരമായൊരു പുഷ്പവനവും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഉദയാസ്തമനം യാവദന്നപാനം ചകാര സഃ । പുരാദ്ബഹിശ്ചതുര്ദിക്ഷു പ്രപാം ചക്രേഽതിശോഭനാമ്
സൂര്യോദയത്തിൽ നിന്ന് അസ്തമയത്തോളം അവൻ അന്നവും വെള്ളവും നൽകുകയും, നഗരത്തിന് പുറത്ത് നാലു ദിക്കിലും മനോഹരമായ വിശ്രമശാലകൾ പണികയുമായിരുന്നു.
പുരാണേഷു പ്രസിദ്ധാനി യാനി ദാനാനി ഭൂപതേ । ദദൌ താനി സധര്മ്മാത്മാ നിത്യം ദാനപരസ്തദാ
പുരാണങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ എല്ലാ ദാനങ്ങളും, സദാ ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊണ്ടവനായി, അവൻ നിത്യവും ചെയ്തിരുന്നു.
യാവജ്ജീവകൃതേ പാപേ പ്രായാശ്ചിത്തമഥാകരോത് । ദേവപൂജാപരോ നിത്യം നിത്യം ചാതിഥിപൂജകഃ
ജീവിതത്തിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങൾക്ക് പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്തു; ദൈവാരാധനയിലും അതിഥികളെ ആദരിക്കലിലും അവൻ എപ്പോഴും താൽപര്യവാനായിരുന്നു.
തസ്യേത്ഥം വര്ത്തമാനസ്യ സംജാതൌ ദ്വൌ സുതൌ നൃപ । തൌ സുപ്രസിദ്ധ നാമാനൌ ശ്രീകുംഡല വികുംഡലൌ
ഇങ്ങനെ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, രാജാവേ, അവനു രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവർക്ക് ശ്രീകുണ്ഡലനും വികുണ്ഡലനും എന്ന പേരുകൾ പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു.
തയോര്മൂര്ധ്നി ഗൃഹം ത്യക്ത്വാ ജഗാമ തപസേ വനമ് । തത്രാരാധ്യ പരം ദേവം ഗോവിംദം വരദം പ്രഭുമ്
അവർക്കു വീട്ടിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ഏൽപ്പിച്ച്, അവൻ കാടിലേക്ക് പോയി തപസ്സ് ചെയ്തു; അവിടെ പരമദൈവമായ ഗോവിന്ദനെ, വരദനായ പ്രഭുവിനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു.
തപഃക്ലിഷ്ട ശരീരോഽസൌ വാസുദേവമനാഃ സദാ । പ്രാപ്തഃ സ വൈഷ്ണവം ലോകം യത്ര ഗത്വാ ന ശോചതി
തപസ്സാൽ ശരീരം ക്ഷയിച്ചും, മനസ്സ് എപ്പോഴും വാസുദേവനിൽ ലയിച്ചും, അവൻ വൈഷ്ണവലോകത്തേക്ക് എത്തി; അവിടെ ചെന്നാൽ ആരും ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല.
അഥ തസ്യ സുതൌ രാജന്മഹാമാന സമന്വിതൌ । തരുണൌ രൂപസംപന്നൌ ധനഗര്വേണ ഗര്വിതൌ
പിന്നീട്, രാജാവേ, അവന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ വലിയ അഹങ്കാരത്തോടെ, യുവാക്കളായി, സൗന്ദര്യവും സമ്പത്തും കൊണ്ടു ഗർവിച്ചവരായി.
ദുഃശീലൌ വ്യസനാസക്തൌ ധര്മകര്മാദ്യദര്ശകൌ । ന വാക്യം ചാഗതൌ മാതുര്വൃദ്ധാനാം വചനം തഥാ
ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ളവർ, ദുർബലതകളിൽ ആസ്വാദകരായി, ധർമ്മകർമ്മങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധയില്ലാതെ, അമ്മയുടെയും മൂപ്പന്മാരുടെയും വാക്ക് കേൾക്കാതിരുന്നതും അവർ ആയിരുന്നു.
കുമാര്ഗഗൌ ദുരാത്മാനൌ പിതൃമിത്രനിഷേധകൌ । അധര്മനിരതൌ ദുഷ്ടൌ പരദാരാഭിഗാമിനൌ
തെറ്റായ വഴിയിൽ പോയി, ദുഷ്ടസ്വഭാവമുള്ളവർ, പിതാവിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളെ എതിർക്കുന്നവർ, അധർമ്മത്തിൽ മുഴുകിയവരും, അന്യസ്ത്രീവഞ്ചകരും ആയിരുന്നു.
ഗീതവാദിത്രനിരതൌ വീണാവേണുവിനോദിനൌ । വാരസ്ത്രീശതസംയുക്തൌ ഗായംതൌ ചേരതുസ്തദാ
ഗാനം, വാദ്യം എന്നിവയിൽ ലയിച്ച്, വീണയും കുഴലും ആസ്വദിച്ച്, നൂറുകണക്കിന് വേശ്യകളോടൊപ്പം പാടിക്കൊണ്ടു സഞ്ചരിച്ചു.
ചാടുകാരജനൈര്യുക്തൌ ബിംബോഷ്ഠീഷു വിശാരദൌ । സുവേഷൌ ചാരുവസനൌ ചാരുചംദനരൂഷിതൌ
ചാട്ടുപാടുന്നവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ചുണ്ടു നിറഞ്ഞ സ്ത്രീകളുമായി പരിചയമുള്ളവർ, മനോഹരമായ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, സുഗന്ധചന്ദനം പുരട്ടിയവരും ആയിരുന്നു.
തഥാ സുഗംധിമാലാഢ്യൌ കസ്തൂരീലക്ഷ്മലക്ഷിതൌ । നാനാലംകാരശോഭാഢ്യൌ മൌക്തികാഹാരഹാരിണൌ
സുഗന്ധമുള്ള മാലകൾ അണിഞ്ഞ്, കസ്തൂരി കുത്തുകൾ കുത്തി, വിവിധ അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച്, മുത്തുമാലകൾ അണിഞ്ഞും അവർ ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
ഗജവാജിരഥൌഘേന ക്രീഡംതൌ താവിതസ്തദാ । മധുപാനസമായുക്തൌ പരസ്ത്രീരതിമോഹിതൌ
അപ്പോള് ആ രണ്ടുപേരും ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും കൂട്ടത്തോടെ കൂട്ടിക്കളിച്ചു, മദ്യം കുടിച്ചു, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യകളോടുള്ള മോഹത്തില് ആകര്ഷിതരായി.
നാശയംതൌ പിതൃദ്രവ്യം സഹസ്രം ദദതുഃ ശതമ് । തസ്ഥതുഃ സ്വഗൃഹേ രമ്യേ നിത്യം ഭോഗപരായണൌ
അവര് അപ്പന്റെ സമ്പത്ത് നശിപ്പിച്ചു, ആയിരം ഉണ്ടെങ്കില് നൂറ് മാത്രം നല്കി, സുന്ദരമായ സ്വന്തം വീട്ടില് എല്ലായ്പ്പോഴും ആസ്വാദനത്തില് മുഴുകി ജീവിച്ചു.