അപി ചാത്മാപ്രിയതരോ ലോകേ കൃഷ്ണ ഭവിഷ്യസി । ത്വന്മുഖം ച ജഗത്കൃത്സ്നം ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ
'കൃഷ്ണാ, ലോകത്തിൽ നീ തന്നെ അത്മാവിനേക്കാൾ പ്രിയനായവനാകും. സംശയമില്ല, ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിന്റെ മുഖമായിരിക്കും.' എന്നായിരുന്നു അവന്റെ വാക്കുകൾ.
തത്രാഭിഗമ്യ രാജേംദ്ര പൂജയിത്വാ വൃഷധ്വജമ് । അശ്വമേധമവാപ്നോതി ഗാണപത്യം ച വിംദതി
അവിടെ എത്തി, രാജാവേ, വൃഷധ്വജനെ ആരാധിച്ചാൽ, അശ്വമേധയാഗഫലവും ഗണപത്യാവസ്ഥയും ലഭിക്കും.
ധൂമാവതീം തതോ ഗച്ഛേത്ത്രിരാത്രമുഷിതോ നരഃ । മനസാ പ്രാര്ഥിതാന്കാമാഁല്ലഭതേ നാത്ര സംശയഃ
അതിനുശേഷം മൂന്നു രാത്രി കഴിഞ്ഞ് ധൂമാവതിയിലേക്കു പോകണം. മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ കാര്യങ്ങളും അവിടെ ഉറപ്പായും ലഭിക്കും.
ദേവ്യാസ്തു ദക്ഷിണാര്ധേ നരഥാവര്ത്തോ നരാധിപ । തത്രാഗത്യ തു ധര്മജ്ഞ ശ്രദ്ദധാനോ ജിതേംദ്രിയഃ
ദേവിയുടെ തെക്കേ ഭാഗത്ത് നരതാവർത്തം എന്ന സ്ഥലം ഉണ്ട്, രാജാവേ. അവിടെ എത്തി, ധർമ്മം അറിയുന്ന, വിശ്വാസവും ഇന്ദ്രിയജയവും ഉള്ളവൻ—
മഹാദേവപ്രസാദേന ഗച്ഛേത പരമാം ഗതിമ് । പ്രദക്ഷിണമുപാവൃത്യ ഗച്ഛേത ഭരതര്ഷഭ
മഹാദേവന്റെ കൃപയാൽ പരമാവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തും. പ്രദക്ഷിണം നടത്തി, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെടണം.
നാരദഉവാച-। തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര കാലിംദീതീര്ഥമുത്തമമ് । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്ന ദുര്ഗതിമവാപ്നുയാത്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം, രാജാവേ, കാലിന്ദി എന്ന ഉത്തമമായ തീർത്ഥത്തിലേക്കു പോകണം. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, രാജാവേ, മനുഷ്യന് ദുർഗതി വരില്ല.
പുഷ്കരേ തു കുരുക്ഷേത്രേ ബ്രഹ്മാവര്ത്തേ പൃഥൂദകേ । അവിമുക്തേ സുവര്ണാഖ്യേ യത്ഫലം ലഭതേ നരഃ
പുഷ്കരം, കുരുക്ഷേത്രം, ബ്രഹ്മാവർത്തം, പൃഥൂദകം, അവിമുക്തം, സ്വർണ്ണം എന്നിങ്ങനെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ മനുഷ്യൻ നേടുന്ന ഫലമെന്തെങ്കിലും,
തത്ഫലം സമവാപ്നോതി യമുനായാം നരോത്തമ । സ്വര്ഗഭോഗേതിരാഗോ വൈ യേഷാം മനസി വര്തതേ
അതേ ഫലം മനസ്സിൽ സ്വർഗ്ഗസുഖങ്ങളിലോ ഭോഗങ്ങളിലോ ആസക്തിയില്ലാത്ത ഉത്തമന്മാർക്ക് യമുനാനദിയിൽ ലഭിക്കും.
യമുനായാം വിശേഷേണ സ്നാനദാനേന സത്തമ । ആയുരാരോഗ്യസംപത്തൌ രൂപയൌവനതാ ഗുണേ
യമുനാനദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുകയും ദാനം നൽകുകയും ചെയ്താൽ, ദീർഘായുസ്, ആരോഗ്യം, സമ്പത്ത്, സൗന്ദര്യം, യൗവനം, ഗുണങ്ങൾ എന്നിവ ലഭിക്കും.
യേഷാം മനോരഥസ്തൈസ്തു ന ത്യാജ്യം യമുനാജലമ് । യേ ബിഭ്യതി നരകാദേര്ദാരിദ്ര്യോഽത്ര സംതി ച
ഇവയെല്ലാം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും, നരകത്തെയും ദാരിദ്ര്യത്തെയും ഭയപ്പെടുന്നവർക്കും, യമുനാനദിയുടെ ജലം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
സര്വഥാ തൈഃ പ്രയത്നേന തത്ര കാര്യം നിമജ്ജനമ് । ദാരിദ്ര്യ പാപ ദൌര്ഭാഗ്യ പംക പ്രക്ഷാലനായ വൈ
എല്ലാവിധത്തിലും പരിശ്രമത്തോടെ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം; ദാരിദ്ര്യം, പാപം, ദുർഭാഗ്യം, ദോഷങ്ങളുടെ മലിനത എന്നിവയെ അകറ്റാൻ അതു സഹായിക്കും.
ഋതേ വൈ യാമുനം തോയം ന ചാന്യോസ്തി യുധിഷ്ഠിര । ശ്രദ്ധാഹീനാനി കര്മാണി മതാന്യര്ധഫലാനി വൈ । ഫലം ദദാതി സംപൂര്ണം യാമുനം സ്നാനമാത്രതഃ
യമുനാനദിയുടെ ജലത്തിന് പുറമെ മറ്റൊന്നും ഇല്ല, യുദിഷ്ഠിരാ; വിശ്വാസമില്ലാതെ ചെയ്യുന്ന കർമ്മങ്ങൾ പകുതിഫലമേ നൽകൂ, പക്ഷേ യമുനയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ പൂർണ്ണഫലം ലഭിക്കും.
അകാമോ വാ സകാമോ വാ യാമുനേ സലിലേ നൃപ । ഇഹാമുത്ര ച ദുഃഖാനി മജ്ജനാന്നൈവ പശ്യതി
ആഗ്രഹങ്ങളില്ലാതെയോ ആഗ്രഹങ്ങളോടെയോ, രാജാവേ, യമുനാനദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഈ ലോകത്തോ മറ്റുള്ള ലോകത്തോ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുകയില്ല.
പക്ഷദ്വയേ യഥാ ചംദ്ര ക്ഷീഃയതേ വര്ദ്ധതേ തഥാ । പാതകം നശ്യതേ തത്ര സ്നാനാത്പുണ്യം വിവര്ദ്ധതേ
രണ്ടു പക്ഷങ്ങളിലും ചന്ദ്രൻ കുറയുകയും വളരുകയും ചെയ്യുന്നതുപോലെ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ പാപം നശിക്കും, പുണ്യം വർദ്ധിക്കും.
യഥാബ്ധൌ സുഖമായാംതി രത്നാനി വിവിധാനി ച । ആയുര്വിത്തം കലത്രാണി സംപദഃ സംഭവംതി ച
സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വിവിധ രത്നങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ കിട്ടുന്നതുപോലെ, ദീർഘായുസ്, സമ്പത്ത്, ഭാര്യമാർ, ഐശ്വര്യം എന്നിവയും അതിൽ നിന്നു ലഭിക്കും.
കാമധേനുര്യഥാ കാമം ചിംതാമണിര്വിചിംതിതമ് । ദദാതി യമുനാസ്നാനം തദ്വത്സര്വം മനോരഥമ്
കാമധേനുവിന് ആഗ്രഹങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിയുന്നതുപോലും, ചിന്താമണിക്ക് ചിന്തിച്ചതു നൽകാൻ കഴിയുന്നതുപോലും, യമുനാസ്നാനവും എല്ലാ മനോരഥങ്ങളും നല്കുന്നു.
കൃതേ തപഃ പരം ജ്ഞാനം ത്രേതായാം യജനം തഥാ । ദ്വാപരേ ച കലൌ ദാനം കാലിംദീ സര്വദാ ശുഭാ
കൃതയുഗത്തിൽ തപസ്സാണ് പ്രധാനമായത്; ത്രേതായുഗത്തിൽ യജ്ഞം; ദ്വാപരത്തിൽ ദാനം; എന്നാൽ എല്ലായുഗങ്ങളിലും കാളിന്ദി എന്ന യമുനാനദി എപ്പോഴും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
സര്വേഷാം സര്വവര്ണാനാമാശ്രമാണാം ച ഭൂപതേ । യാമുനേ മജ്ജനം ധര്മം ധാരാഭിഃ ഖലു വര്ഷതി
എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളുടെയും എല്ലാ ആശ്രമങ്ങളുടെയും ആളുകൾക്ക്, രാജാവേ, യമുനയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് ധർമ്മം മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ നൽകുന്നു.
അസ്മിന്വൈ ഭാരതേ വര്ഷേ കര്മഭൂമൌ വിശേഷതഃ । കാലിംദ്യസ്നായിനാം നൄണാം നിഷ്ഫലം ജന്മകീര്ത്തിതമ്
ഭാരതഭൂമിയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കർമ്മഭൂമിയായ ഇവിടെ, കാളിന്ദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യാത്തവരുടെ ജന്മം ഫലമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു.
നൈശ്വര്യം ഗഗനേ യദ്വച്ചാംദ്രേ ഽമായാം തു മംഡലേ । തദ്വന്ന ഭാതി സത്കര്മ യമുനാമജ്ജനം വിനാ
ആകാശത്ത് പുതിയചന്ദ്രനുള്ളപ്പോൾ പോലെ പ്രകാശം ഇല്ലാത്തതുപോലെ, യമുനയിൽ സ്നാനം ചെയ്യാതെ സത്കർമ്മങ്ങൾ തിളങ്ങില്ല.
വ്രതൈര്ദാനൈസ്തപോഭിശ്ച ന തഥാ പ്രീയതേ ഹരിഃ । തത്ര മജ്ജനമാത്രേണ യഥാ പ്രീണാതി കേശവഃ
വ്രതം, ദാനം, തപസ് എന്നിവയാൽ ഹരിക്ക് അത്ര സന്തോഷം ഉണ്ടാകില്ല; എന്നാൽ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ കേശവൻ അത്ര സന്തോഷപ്പെടുന്നു.
ന സമം വിദ്യതേ കിംചിത്തേജഃ സൌരേണ തേജസാ । തദ്വന്ന യമുനാസ്നാനം സമാനാഃ ക്രതുജാഃ ക്രിയാഃ
സൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തിന് തുല്യമായത് ഒന്നുമില്ല; അതുപോലെ യമുനാസ്നാനത്തിന് തുല്യമായ യാഗങ്ങൾ ഒന്നുമില്ല.
പ്രീതയേ വാസുദേവസ്യ സര്വപാപാപനുത്തയേ । കാലിംദ്യാ മജ്ജനം കുര്യ്യാത്സ്വര്ഗലാഭായ മാനവഃ
വാസുദേവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനും എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റാനും, സ്വർഗ്ഗം നേടാൻ മനുഷ്യൻ കാളിന്ദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.
കിം രക്ഷിതേന ദേഹേന സുപുഷ്ടേന ബലീയസാ । അധ്രുവേണ സുദേഹേന യമുനാ മജ്ജനം വിനാ
ശക്തിയും പോഷണവും ഉള്ള ശരീരം എത്ര സൂക്ഷിച്ചാലും, അത് സ്ഥിരമല്ല; യമുനയിൽ സ്നാനം ചെയ്യാതെ അതിന് എന്ത് പ്രയോജനം?
അസ്ഥിസ്തംഭം സ്നായുബംധം മാംസക്ഷതജ ലേപനമ് । ചര്മാവനദ്ധ ദുര്ഗംധം പൂര്ണം മൂത്രപുരീഷയോഃ
എല്ല് തൂണായും, സ്നായുവുകൾ കൊണ്ട് കെട്ടിയുമുള്ള, മാംസവും രക്തവും പുരട്ടിയ, ചർമ്മം കൊണ്ട് മൂടിയ, ദുർഗന്ധമുള്ള, മൂത്രവും മലവും നിറഞ്ഞ ശരീരമാണിത്.
ജരാശോക വിപദ്വ്യാപ്തം രോഗമംദിരമാതുരമ് । രാഗമൂലമനിത്യം ച സര്വദോഷസമാശ്രയമ്
വൃദ്ധാവസ്ഥ, ദുഃഖം, ദുരന്തങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ട് ബാധിച്ച, രോഗങ്ങൾക്കും വേദനകൾക്കും വാസസ്ഥലമായ, രാഗത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച, നശ്വരമായ, എല്ലാ ദോഷങ്ങൾക്കും ആവാസമായ ശരീരമാണിത്.
പരോപകാരപാപാര്തി പരദ്രോഹപരേര്ഷികമ് । ലോലുപം പിശുനം ക്രൂരം കൃതഘ്നം ക്ഷണികം തഥാ
പരരെ വേദനിപ്പിക്കൽ, പാപം, വേദന, ദ്രോഹം, അസൂയ, ലോഭം, അപവാദം, ക്രൂരത, കൃതഘ്നത, ചഞ്ചലത എന്നിവയിലൊക്കെ ഈ ശരീരം ഇടപെടുന്നു.
നിഷ്ഠുരം ദുര്ധരം ദുഷ്ടം ദോഷത്രയവിദൂഷിതമ് । അശുചിതാപി ദുര്ഗംധി താപത്രയവിമോഹിതമ്
നിഷ്ഠുരം, നിയന്ത്രിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളത്, ദുഷ്ടം, മൂലദോഷങ്ങൾ കൊണ്ട് മലിനമായത്, അശുദ്ധവും ദുർഗന്ധമുള്ളതും, താപത്രയത്തിൽ ഭ്രമിച്ചിരിക്കുന്നതുമാണ് ഈ ശരീരം.
നിസര്ഗതോ ഽധര്മരതം തൃഷ്ണാശതസമാകുലമ് । കാമക്രോധമഹാലോഭ നരകദ്വാരസംസ്ഥിതമ്
സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ അധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനം കാണുന്ന, അനേകം തൃഷ്ണകളാൽ അലഞ്ഞു കിടക്കുന്ന, കാമം, ക്രോധം, വലിയ ലോഭം എന്നിവ മൂലം നരകവാതിൽക്കൽ നിൽക്കുന്ന ശരീരമാണിത്.
കൃമിവര്ചസ്തു ഭസ്മാദി പരിണാമഗുണാവഹമ് । ഈദൃക്ശരീരം വ്യര്ഥം ഹി യമുനാമജ്ജനം വിനാ
കീടങ്ങളും മലവും ചിതാഭസ്മവും ആയിത്തീരുന്ന ഈ ശരീരം യമുനയിൽ കുളിച്ചില്ലെങ്കിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ നിർഥകമാണ്.