തീര്ഥം പുണ്യതമം രാജന്പാവനം ലോകവിശ്രുതമ് । യത്ര സാരസ്വതോ യാതഃ സിദ്ധിം സ തപസോനിധിഃ
അത് ഏറ്റവും പുണ്യമായ, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ, ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന തീർത്ഥമാണ് രാജാവേ. അവിടെ സാരസ്വതൻ, തപസ്സിന്റെ നിധിയായവൻ, സിദ്ധി നേടി.
തസ്മിംസ്തീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ വാജപേയഫലം ലഭേത് । സാരസ്വതീം മതിം ചൈവ ലഭതേ നാത്ര സംശയഃ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ വാജപേയയാഗഫലം ലഭിക്കും. സാരസ്വതീമതിയും ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
തതഃ കന്യാശ്രമം ഗത്വാ നിയതോ ബ്രഹ്മചര്യയാ । ത്രിരാത്രമുഷിതോ രാജന്നുപവാസപരായണഃ
പിന്നെ കന്യാശ്രമത്തിലേക്ക് പോകണം, ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ. മൂന്നു രാത്രി ഉപവസിച്ച്, ഉപവാസത്തിൽ ആസക്തനായ രാജാവേ,
ലഭേത്കന്യാശതം ദിവ്യം ബഹ്മലോകം ച ഗച്ഛതി । തതോ ഗച്ഛേത ധര്മജ്ഞ തീര്ഥം സംനിഹിതീമപി
നൂറ് ദിവ്യകന്യകൾ ലഭിക്കും, ബ്രഹ്മലോകത്തേക്കും പോകും. പിന്നെ, ധർമ്മം അറിയുന്നവനേ, സന്നിഹിതീ എന്ന തീർത്ഥത്തിലേക്കും പോകണം.
യത്ര ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ । മാസി മാസി സമേഷ്യംതി പുണ്യേന മഹതാന്വിതാഃ
അവിടെ ബ്രഹ്മാവും മറ്റ് ദേവന്മാരും, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ ഋഷികളും, മാസംതോറും വലിയ പുണ്യത്തോടെ ഒന്നിച്ചു കൂടുന്നു.
സന്നിഹിത്യാമുപസ്പൃശ്യ രാഹുഗ്രസ്തേ ദിവാകരേ । അശ്വമേധശതം തേന ഇഷ്ടം ഭവതി ശാശ്വതമ്
സന്നിഹിതിയിൽ, രാഹു സൂര്യനെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നപ്പോൾ സ്നാനം ചെയ്താൽ, നൂറ് അശ്വമേധയാഗഫലം ശാശ്വതമായി ലഭിക്കും.
പൃഥിവ്യാം യാനി തീര്ഥാനി അംതരിക്ഷചരാണി ച । ഉദപാനാശ്ച വിപ്രാശ്ച പുണ്യാന്യായതനാനി ച
ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നവയും, പുണ്യമായ കിണറുകളും, ജ്ഞാനികളായ ബ്രാഹ്മണന്മാരും, പുണ്യമായ ക്ഷേത്രങ്ങളും,
നിഃസംശയമമാവാസ്യാം സമേഷ്യംതി നരാധിപ । മാസിമാസി നരവ്യാഘ്ര സന്നിഹിത്യാം ജനേശ്വര
സംശയമില്ലാതെ, രാജാവേ, അമാവാസ്യയിൽ അവിടെ ഒന്നിക്കുന്നു. മാസംതോറും, മനുഷ്യസിംഹനേ, സന്നിഹിതിയിൽ ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ.
തീര്ഥസന്നയനാദേവ സന്നിഹിതീ ഭുവി വിശ്രുതാ । തത്ര സ്നാത്വാ ച പീത്വാ ച സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ
എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും അവിടെ ഒന്നിക്കുന്നതിനാലാണ് സന്നിഹിതി ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തമായത്. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് വെള്ളം കുടിച്ചാൽ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹത്വം നേടും.
അമാവാസ്യാം തഥാ ചൈവ രാഹുഗ്രസ്തേ ദിവാകരേ । യഃ ശ്രാദ്ധം കുരുതേ മര്ത്യസ്തസ്യ പുണ്യഫലം ശൃണു
അമാവാസ്യയിലും രാഹു സൂര്യനെ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന സമയത്തും, അവിടെ ആരെങ്കിലും ശ്രാദ്ധം നടത്തുകയാണെങ്കിൽ, അതിനുള്ള പുണ്യഫലം കേൾക്കൂ.
അശ്വമേധസഹസ്രസ്യ സമ്യഗിഷ്ടസ്യ യത്ഫലമ് । സ്നാത ഏവ തദാപ്നോതി ശ്രാദ്ധം കൃത്വാ ച മാനവഃ
ആയിരം അശ്വമേധ യാഗങ്ങൾ നിർവഹിച്ചാൽ കിട്ടുന്ന ഫലം, ഒരാൾ കുളിച്ച് ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ തന്നെ ലഭിക്കും.
യത്കിംചിദ്ദുഷ്കൃതം കര്മ്മ സ്ത്രിയാ വാ പുരുഷസ്യ വാ । സ്നാതമാത്രസ്യ തത്സര്വം നശ്യതേ നാത്ര സംശയഃ
സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ ചെയ്ത ഏത് പാപവും, ഒരാൾ കുളിച്ചുമുടിയുമ്പോൾ തന്നെ മുഴുവനായി നശിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
പദ്മവര്ണേന യാനേന ബ്രഹ്മലോകം സ ഗച്ഛതി । അഭിവാദ്യ തതോ നാമ്നാ ദ്വാരപാലം മചക്രുകമ്
പദ്മംപോലെയുള്ള രഥത്തിൽ കയറി, അവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ മചക്രുക എന്ന വാതില്പാലനെ പേരുപറഞ്ഞ് ആദരവോടെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു.
ഗംഗാഹ്രദശ്ച തത്രൈവ തീര്ഥം ഭരതസത്തമ । തത്ര സ്നായീത ധര്മജ്ഞ ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ
അവിടെ തന്നെയാണ് ഗംഗയുടെ വിശുദ്ധ കുളം, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ; അവിടെ ധർമ്മം പാലിച്ച് ബ്രഹ്മചാര്യത്തോടും ഏകാഗ്രതയോടും കൂടി കുളിക്കണം.
രാജസൂയാശ്വമേധാഭ്യാം ഫലം വിംദതി മാനവഃ । പൃഥിവ്യാം നൈമിഷം പുണ്യമംതരിക്ഷേ ച പുഷ്കരമ്
രാജസൂയയുടെയും അശ്വമേധയുടെയും ഫലം ഒരാൾക്ക് ലഭിക്കും; ഭൂമിയിൽ നൈമിഷം വിശുദ്ധവും ആകാശത്തിൽ പുഷ്കരം പുണ്യപ്രദവുമാണ്.
ത്രയാണാമപി ലോകാനാം കുരുക്ഷേത്രം വിശിഷ്യതേ । പാംസവോഽപി കുരുക്ഷേത്രേ വായുനാതി സമീരിതാഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ളതിൽ കുരുക്ഷേത്രം ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്; കുരുക്ഷേത്രത്തിലെ കാറ്റിൽ പറക്കുന്ന പൊടിക്കണുക്കളും വിശുദ്ധമാണ്.
അപി ദുഷ്കൃതകര്മ്മാണം നയംതി പരമാം ഗതിമ് । ദക്ഷിണേന സരസ്വത്യാമുത്തരേണ സരസ്വതീമ്
പാപം ചെയ്തവരെയും ദക്ഷിണത്തോ വടക്കത്തോ സർസ്വതീ നദിക്കരയിൽ ആയാലും, പരമഗതിയിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്.
യേ വസംതി കുരുക്ഷേത്രേ തേ വസംതി ത്രിവിഷ്ടപേ । കുരുക്ഷേത്രം ഗമിഷ്യാമി കുരുക്ഷേത്രേ വസാമ്യഹമ്
കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ പാർക്കുന്നവർ സ്വർഗത്തിൽ പാർക്കുന്നവരുപോലെയാണ്; 'ഞാൻ കുരുക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകും, കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ പാർക്കും' എന്ന് അവർ പറയുന്നു.
അപ്യേകാം വാചമുത്മൃജ്യ സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ । ബ്രഹ്മവേദ്യാം കുരുക്ഷേത്രം പുണ്യം ബ്രഹ്മര്ഷിസേവിതമ്
കുരുക്ഷേത്രം എന്ന പേര് ഒരിക്കൽ മാത്രം ഉച്ചരിച്ചാലും, സ്വർഗലോകത്ത് ബഹുമാനിക്കപ്പെടും; വേദങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ കുരുക്ഷേത്രം മഹർഷിമാർ സേവിച്ച വിശുദ്ധസ്ഥലമാണ്.
തസ്മിന്വസംതി യേ രാജന്ന തേ ശോച്യാഃ കഥംചന । തരംഡകാരംഡകയോര്യദംതരം രാമഹ്രദാനാം ച മചക്രുകസ്യ ച । ഏതത്കുരുക്ഷേത്ര സമംതപംചകം പിതാമഹസ്യോത്തര വേദിരുച്യതേ
രാജാവേ, അവിടെ പാർക്കുന്നവരെ ഒരിക്കലും ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല; തരണ്ടകയുടെയും അരണ്ടകയുടെയും ഇടയിൽ, രാമഹ്രദവും മചക്രുകഹ്രദവും തമ്മിലുള്ള ദൂരത്തിൽ ഉള്ള ഈ കുരുക്ഷേത്ര പ്രദേശം സമന്തപഞ്ചകം എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ഇത് പിതാമഹന്റെ വടക്കേ യാഗവേദിയാണെന്ന് പറയുന്നു.
നാരദ ഉവാച-। തതോ ഗച്ഛേത ധര്മ്മജ്ഞ ധര്മ്മതീര്ഥം പുരാതനമ് । യത്ര ധര്മോ മഹാഭാഗസ്തപ്തവാനുത്തമം തപഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവൻ പുരാതനമായ ധർമ്മതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെയാണ് മഹാത്മാവായ ധർമ്മൻ ഉത്തമമായ തപസ്സ് ചെയ്തത്.
തേന തീര്ഥം കൃതം പുണ്യം സ്വേന നാമ്നാ ച ചിഹ്നിതമ് । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്ധര്മശീലഃ സമാഹിതഃ
അവൻ തന്നെ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിശുദ്ധസ്ഥലം അവന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവിടെ, രാജാവേ, ധർമ്മപരനായും ഏകാഗ്രനുമായും ഒരാൾ കുളിച്ചാൽ,
ആസപ്തമം കുലം ചൈവ പുനീതേ നാത്ര സംശയഃ । തതോ ഗച്ഛേത ധര്മജ്ഞ കലാപ വനമുത്തമമ്
അവന്റെ വംശം ഏഴാം തലമുറവരെ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടും; ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതിനുശേഷം, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവൻ കലാപവനം എന്ന ഉത്തമവനത്തിലേക്ക് പോകണം.
കൃച്ഛ്രേണ മഹതാ ഗത്വാ തത്ര സ്നാത്വാ സമാഹിതഃ । അഗ്നിഷ്ടോമമവാപ്നോതി വിഷ്ണുലോകം ച ഗച്ഛതി
വലിയ പ്രയാസം സഹിച്ച് അവിടെ എത്തി, ഏകാഗ്രതയോടെ കുളിച്ചാൽ, അഗ്നിഷ്ടോമ യാഗഫലവും വിഷ്ണുലോകവും ലഭിക്കും.
സൌഗംധികം വനം രാജംസ്തതോ ഗച്ഛേത മാനവഃ । യത്ര ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, മനുഷ്യൻ സൗഗന്ധികവനത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെയാണ് ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ ഋഷിമാരും പാർക്കുന്നത്.
സിദ്ധചാരണഗംധര്വാഃ കിന്നരാഃ സ മഹോരഗാഃ । തദ്വനം പ്രവിശന്നേവ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, മഹാസർപ്പങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്; ആ വനത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതു മാത്രം ചെയ്താലും എല്ലാ പാപങ്ങളും നീങ്ങും.
തതോ ഹി സാ സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാ നദീനാമുത്തമാ നദീ । പ്ലക്ഷാദേവീ സ്മൃതാ രാജന്മഹാ പുണ്യാ സരസ്വതീ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, നദികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ പ്ലക്ഷാദേവി എന്ന മഹാപുണ്യമായ സർസ്വതീ നദി അവിടെ എത്തുന്നു.
തത്രാഭിഷേകം കുര്വീത വല്മീകാന്നിഃസൃതേ ജലേ । അര്ചയിത്വാ പിതൄന്ദേവാനശ്വമേധഫലം ലഭേത്
അവിടെ, വളർത്തുകളിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വരുന്ന വെള്ളത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, പിതാക്കളെയും ദേവന്മാരെയും ആരാധിച്ചാൽ അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും.
ഈശാനാധ്യുഷിതം നാമ തത്ര തീര്ഥം സുദുര്ലഭമ് । ഷഡ്ഗുണം യന്നിപാതേഷു വല്മീകാദിതി നിശ്ചയഃ
അവിടെ ഈശാനാധ്യുഷിതം എന്ന അപൂർവമായ ഒരു തീർത്ഥം ഉണ്ട്. എല്ലാ പുഴുക്കൂട്ടുകളിൽ ഇതിന് ആറിരട്ടി ഗുണം ഉണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാണ്.
കപിലാനാം സഹസ്രം ച വാജിമേധം ച വിംദതി । തത്ര സ്നാത്വാ നരവ്യാഘ്ര ദൃഷ്ടമേതത്പുരാതനൈഃ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, ആയിരം കപിലയാഗത്തിന്റെയും ഒരു അശ്വമേധത്തിന്റെയും ഫലം ലഭിക്കും. പുരാതനർ ഇതു നേരിട്ട് കണ്ടതാണ്.