ഗീതം സനത്കുമാരേണ വ്യാസേന ച മഹാത്മനാ । വേദേ ച നിയതം രാജന്നഭിഗച്ഛേത്പൃഥൂദകമ്
സനത്കുമാരനും മഹാത്മാവായ വ്യാസനും ഇതിനെ പാടിയിട്ടുണ്ട്; വേദങ്ങളിലും ഇത് ഉറപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്, രാജാവേ, പൃഥൂദകത്തേക്ക് പോകണം.
പൃഥൂദകാത്പുണ്യതമം നാന്യത്തീര്ഥം നരോത്തമ । ഏതന്മേധ്യം പവിത്രം ച പാവനം ച ന സംശയഃ
പൃഥൂദകത്തേക്കാൾ പുണ്യമുള്ള മറ്റേതെങ്കിലും തീർത്ഥം ഇല്ല, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠ, ഇത് ശുദ്ധവും pavithram ആയും പാപനാശിനിയുമാണ്, സംശയമില്ല.
തത്ര സ്നാത്വാ ദിവം യാംതി അപി പാപകൃതോ ജനാഃ । പൃഥൂദകേ നരശ്രേഷ്ഠമാഹുരേവം മനീഷിണഃ
അവിടെ കുളിച്ചാൽ പാപം ചെയ്തവരും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തും; അതുകൊണ്ടാണ് ജ്ഞാനികൾ പൃഥൂദകത്തെ മനുഷ്യരിൽ ഉത്തമം എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചത്.
മധുസ്രവം ച തത്രൈവ തീര്ഥം ഭരതസത്തമ । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്ഗോസഹസ്രഫലം ലഭേത്
അവിടെ തന്നെ മധുസ്രവം എന്ന തീർത്ഥവും ഉണ്ട്, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ; അവിടെ കുളിച്ചാൽ, രാജാവേ, ആയിരം പശു ദാനം ചെയ്ത ഫലം ലഭിക്കും.
തതോ ഗച്ഛേന്നരശ്രേഷ്ഠ തീര്ഥം ദേവ്യാ യഥാക്രമമ് । സരസ്വത്യാരുണായാശ്ച സംഗമം ലോകവിശ്രുതമ്
അതിനു ശേഷം, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠ, ദേവിയുടെ തീർത്ഥത്തേക്കും, സരസ്വതിയും അരുണയും സംഗമിക്കുന്ന പ്രശസ്തമായ സ്ഥലത്തേക്കും ക്രമമായി പോകണം.
ത്രിരാത്രോപോഷിതഃ സ്നാത്വാ മുച്യതേ ബ്രഹ്മഹത്യയാ । അഗ്നിഷ്ടോമാതിരാത്രാഭ്യാം ഫലം ചൈവ സമശ്നുതേ
മൂന്ന് രാത്രി ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച് അവിടെ കുളിച്ചാൽ, ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും; അഗ്നിഷ്ടോമയാഗത്തിൻ്റെയും അതിരാത്രയാഗത്തിൻ്റെയും ഫലവും ലഭിക്കും.
പുനാത്യാസപ്തമം ചൈവ കുലം നാസ്ത്യത്ര സംശയഃ । അവകീര്ണം ച തത്രൈവ തീര്ഥം കുരുകുലോദ്വഹ
അവൻ ഏഴാം തലമുറയോളം കുടുംബത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല; അവിടെ തന്നെ അവകീർണമെന്ന തീർത്ഥവും ഉണ്ട്, കുരുകുലശ്രേഷ്ഠ.
വിപ്രാണാമനുകംപാര്ഥം ദര്ഭിണാ നിര്മിതം പുരാ । വ്രതോപനയനാഭ്യാം ചാപ്യുപവാസേന വാ ദ്വിജഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരോടുള്ള കരുണക്കായി, പുരാതനകാലത്ത് ദർഭയാൽ നിർമ്മിച്ചതാണ് അത്; വ്രതം, ഉപനയനം, ഉപവാസം എന്നിവയിലൂടെ ദ്വിജന്മാർക്ക് അവിടെ പ്രവേശിക്കാം.
ക്രിയാമംത്രൈശ്ച സംയുക്തോ ബ്രാഹ്മണഃ സ്യാന്ന സംശയഃ । ക്രിയാമംത്രവിഹീനോഽപി തത്ര സ്നാത്വാ നരര്ഷഭ
കർമ്മമന്ത്രങ്ങളോടെ യുക്തനായ ബ്രാഹ്മണൻ അങ്ങനെയാകും, സംശയമില്ല; എന്നാൽ കർമ്മമന്ത്രങ്ങൾ ഇല്ലാതിരുന്നാലും, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠ, അവിടെ കുളിച്ചാൽ—
ചീര്ണവ്രതോ ഭവേദ്വിപ്രോ ദൃഷ്ടമേതത്പുരാതനമ് । സമുദ്രാശ്ചാപി ചത്വാരഃ സമാനീതാശ്ച ദര്ഭിണാ
വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച ദ്വിജൻ പൂർണ്ണനാകും; ഇത് പുരാതനകാലം മുതൽ കാണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നാലു സമുദ്രങ്ങളും ദർഭയാൽ അവിടെ എത്തിച്ചുവെന്നും പറയുന്നു.
തത്ര സ്നാത്വാ നരവ്യാഘ്ര ന ദുര്ഗതിമവാപ്നുയാത് । ഫലാനി ഗോസഹസ്രാണാം ചതുര്ണാം വിംദതേ ച സഃ
അവിടെ കുളിച്ചാൽ, മനുഷ്യസിംഹ, ദുർഗതിയിലേക്ക് പോകാൻ ഇടയില്ല; നാലു പ്രാവശ്യം ആയിരം പശു ദാനം ചെയ്ത ഫലവും ലഭിക്കും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേന്ദ്ര തീര്ഥം ശതസഹസ്രകമ് । സാഹസ്രകം ച തത്രൈവ ദ്വേ തീര്ഥേ ലോകവിശ്രുതേ
അതിനു ശേഷം, രാജാവേ, ശതസഹസ്രകം എന്ന ഉത്തമതീർത്ഥത്തേക്കും, അവിടെ തന്നെ പ്രശസ്തമായ സഹസ്രകം എന്ന രണ്ടാമത്തെ തീർത്ഥത്തേക്കും പോകണം.
ഉഭയോര്ഹി നരഃ സ്നാത്വാ ഗോസഹസ്രഫലം ലഭേത് । ദാനം വാപ്യുപവാസോ വാ സഹസ്രഗുണിതോ ഭവേത്
രണ്ടു തീർത്ഥങ്ങളിലും കുളിച്ചാൽ, ഒരാൾക്ക് ആയിരം പശു ദാനം ചെയ്ത ഫലം ലഭിക്കും; അവിടെ ദാനം ചെയ്താലോ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ചാലോ, അതിന് ആയിരം മടങ്ങ് ഫലം ലഭിക്കും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര രേണുകാതീര്ഥമുത്തമമ് । തത്രാഭിഷേകം കുര്വീത പിതൃദേവാര്ചനേ രതഃ
അതിനു ശേഷം, രാജാവേ, ഉത്തമമായ രേണുകാതീർത്ഥത്തേക്കു പോകണം; അവിടെ പിതൃദേവതാരാധനയിൽ മനസ്സ് നിർത്തി, അഭിഷേകം നടത്തണം.
സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ അഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭേത് । വിമോചന ഉപസ്പൃശ്യ ജിതമന്യുര്ജിതേംദ്രിയഃ
എല്ലാ പാപങ്ങളും വിട്ടു ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, കോപം ജയിച്ചും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചും മോചനത്തിന് സ്നാനം ചെയ്താൽ, അഗ്നിഷ്ടോമ യാഗഫലം ലഭിക്കും.
പ്രതിഗ്രഹകൃതൈഃ പാപൈഃ സര്വൈഃ സംപരിമുച്യതേ । തതഃ പംചവടം ഗത്വാ ബ്രഹ്മചാരീ ജിതേംദ്രിയഃ
വരവേൽപ്പിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് അവൻ മുഴുവനായി മോചിതനാകുന്നത്. പിന്നെ, പഞ്ചവട്ടത്തിൽ എത്തി, ബ്രഹ്മചാരിയായും ഇന്ദ്രിയജയിയുമായവൻ ആയി—
പുണ്യേന മഹതാ യുക്തഃ സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ । യത്ര യോഗീശ്വരഃ സ്ഥാണുഃ സ്വയമേവ വൃഷധ്വജഃ
വലിയ പുണ്യത്തോടെ, സ്വർഗലോകത്തിൽ അവൻ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടെ യോഗിശ്വരനായ, അചഞ്ചലനായ, കാളയടയാളമുള്ള ദൈവമായ സ്വയം വസിക്കുന്നു.
തമര്ചയിത്വാ ദേവേശം ഗമനാദേവ സിധ്യതി । തൈജസം വാരുണം തീര്ഥം ദീപ്യതേ സ്വേന തേജസാ
ആ ദേവേശ്വരനെ ആരാധിച്ചാൽ, അവിടെ എത്തുന്നതു മാത്രം കൊണ്ടും സിദ്ധി ലഭിക്കും. തേജസ്സും വാരുണതീർത്ഥവും സ്വതന്ത്രമായ പ്രകാശത്തോടെ ദീപിക്കുന്നു.
യത്ര ബ്രഹ്മാദിഭിര്ദേവൈര്ഋഷിഭിശ്ച തപോധനൈഃ । സൈനാപത്യേ ച ദേവാനാമഭിഷിക്തോ ഗുഹസ്തദാ
അവിടെ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ ഋഷിമാരും ചേർന്ന്, ഗുഹയെ ദേവസേനാപതിയായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
തൈജസസ്യ തു പൂര്വേണ കുരുതീര്ഥം കുരൂദ്വഹ । കുരുതീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ ബ്രഹ്മചാരീ ജിതേംദ്രിയഃ
തേജസ്സിന്റെ കിഴക്കോട്ട് കുരുതീർത്ഥം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, കുരുവംശശ്രേഷ്ഠാ. കുരുതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ബ്രഹ്മചാരിയായും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനുമായവൻ—
സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ രുദ്രലോകം പ്രപദ്യതേ । സ്വര്ഗദ്വാരം തതോ ഗച്ഛേന്നിയതോ നിയതാശനഃ
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, അവൻ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കും. അവിടെ നിന്ന്, ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെയും നിയന്ത്രിതമായ ആഹാരത്തോടെയും സ്വർഗ്ഗദ്വാരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
അഗ്നിഷ്ടോമമവാപ്നോതി ബ്രഹ്മലോകം ച ഗച്ഛതി । തതോ ഗച്ഛേദനരകം തീര്ഥസേവീ നരാധിപ
അവൻ അഗ്നിഷ്ടോമഫലം നേടുകയും ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്യും. പിന്നെ, നരാധിപാ, തീർത്ഥസേവകൻ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്ന ദുര്ഗതിമവാപ്നുയാത് । തത്ര ബ്രഹ്മാ സ്വയം നിത്യം ദേവൈസ്സഹ മഹീയതേ
രാജാവേ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ദുർഗതിയിലാവില്ല. അവിടെ ബ്രഹ്മാവു തന്നെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം എല്ലായ്പ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
അധ്യാസ്തേ പുരുഷവ്യാഘ്ര നാരായണപരാഗമൈഃ । സാന്നിധ്യം ചൈവ രാജേംദ്ര രുദ്രവേദ്യാം കുരുദ്വഹ
പുരുഷസിംഹാ, അവൻ നാരായണഭക്തരോടൊപ്പം അവിടെ വസിക്കുന്നു. രാജേന്ദ്രാ, അവിടെയാണ് കുരുവംശശ്രേഷ്ഠാ, രുദ്രന്റെ സാന്നിധ്യവും.
അഭിഗമ്യ തു താം ദേവീം ന ദുര്ഗതിമവാപ്നുയാത് । തത്രൈവ ച മഹാരാജ വിശ്വേശ്വരമുമാപതിമ്
ആ ദേവിയെ സമീപിച്ചാൽ, ദുർഗതി ഉണ്ടാകില്ല. മഹാരാജാവേ, അവിടെയാണ് ഉമാപതിയായ വിശ്വേശ്വരനും.
അഭിഗമ്യ മഹാദേവം മുച്യതേ സര്വകില്ബിഷൈഃ । നാരായണം ചാഭിഗമ്യ പദ്മനാഭമരിംദമ
മഹാദേവനെ സമീപിച്ചാൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും. അരിനാശകാ, നാരായണനായ പദ്മനാഭനെയും സമീപിച്ചാൽ—
ശോഭമാനോ മഹാരാജ വിഷ്ണുലോകം പ്രപദ്യതേ । തീര്ഥേഷു സര്വദേവാനാം സ്നാതമാത്രോ നരാധിപ
മഹാരാജാവേ, പ്രകാശം നിറഞ്ഞവനായി, അവൻ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും. നരാധിപാ, എല്ലാ ദേവതകളുടെയും തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം മാത്രം ചെയ്താൽ—
സര്വദുഃഖപരിത്യക്തോ ദ്യോതതേ ശിവവത്സദാ । തതസ്ത്വസ്ഥിപുരം ഗച്ഛേത്തീര്ഥസേവീ നരാധിപ
എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും വിട്ട്, ശിവന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ എപ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നവനാകും. പിന്നെ, നരാധിപാ, തീർത്ഥസേവകൻ അസ്ഥിപുരത്തേക്ക് പോകണം.
പാവനം തീര്ഥമാസാദ്യ തര്പയേത്പിതൃദേവതാഃ । അഗ്നിഷ്ടോമസ്യ യജ്ഞസ്യ ഫലമാപ്നോതി ഭാരത
പവിത്രമായ തീർത്ഥം എത്തി, പിതൃദേവതകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. അഗ്നിഷ്ടോമയാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും, ഭാരത.
ഗംഗാഹ്രദശ്ച തത്രൈവ കൂപശ്ച ഭരതര്ഷഭ । തിസ്രഃ കോട്യസ്തു തീര്ഥാനാം തസ്മിന്കൂപേ മഹീയതേ
അവിടെ തന്നെയാണ് ഗംഗാസരസ്സും കിണറും, ഭാരതർഷഭാ. ആ കിണറ്റിൽ മൂന്നു കോടി തീർത്ഥങ്ങൾ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.