അത്രാഗത്യ മയാ ദൃഷ്ടഃ സ മഹാജ്വരപീഡിതഃ । മൂര്ധ്നാ ച വംദിതസ്തേന ദത്താശീര്മേഽഭ്യഭാഷി ച
അവിടെ എത്തി, ഞാൻ അച്ഛനെ കഠിനമായ ജ്വരത്തിൽ പീഡിതനായി കണ്ടു; ഞാൻ തലകുനിഞ്ഞ് അവനെ വണങ്ങി, അവൻ അനുഗ്രഹം നൽകി എന്നോട് സംസാരിച്ചു.
ശരഭ ഉവാച- കിമര്ഥമിഹ ഭോ താത ദൂരമാര്ഗേ സമാഗതഃ । ദിനാനി കതിചിത്തിഷ്ഠന്കുര്വന്നത്ര നിജക്രിയാമ്
ശരഭൻ പറഞ്ഞു: മകനേ, നീ ഇത്ര ദൂരം യാത്ര ചെയ്ത് ഇവിടെ എന്തിനാണ് വന്നത്? കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്നു നിന്റെ കര്ത്തവ്യങ്ങൾ ചെയ്യുക.
വികടോ നാമ മേ മിത്രഃ രാക്ഷസഃ സമുപൈതി വൈ । ഉത്തിഷ്ഠ വപുഷാമുഷ്യ ദംഡവത്പത പാദയോഃ
വികടൻ എന്ന പേരുള്ള എന്റെ ദാനവസുഹൃത്ത് ഇവിടെ വരുന്നു; നീ എഴുന്നേറ്റ്, ശരീരം താഴ്ത്തി അവന്റെ കാലിൽ വീണു വണങ്ങുക.
ന ഭേതവ്യം ത്വയാമുഷ്മാത്ത്യക്തഹിംസാദി കര്മണഃ । അധുനാ തീര്ഥമാസാദ്യ സന്നിധൌ മമ തിഷ്ഠതി
അവൻ ഇനി ഹിംസാദികർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിനാൽ നീ ഭയപ്പെടേണ്ട; ഇപ്പോൾ തീർത്ഥം എത്തി, എന്റെ സന്നിധിയിൽ അവൻ നില്ക്കുന്നു.
ശിവശര്മോവാച- ഇത്യുക്തോഽഹം തദാ പിത്രാ ശരഭേണ മഹാത്മനാ । ഉത്ഥായ പതിതസ്തസ്യ പാദയോര്ദംഡവദ്ഭുവി
ശിവശർമൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ അച്ഛൻ ശരഭൻ എന്നോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഞാൻ എഴുന്നേറ്റ് അവന്റെ കാലിൽ ഭൂമിയിൽ വീണ് ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്തു.
ദോര്ഭ്യാമുത്ഥാപ്യ മാം സോഽഥ ഗാഢമാലിംഗ്യ രാക്ഷസഃ । സ്വാഗതം മിത്രപുത്രേതി ജഗാദാശിഷമീരയന്
അപ്പോൾ ആ ദാനവൻ എന്നെ കൈകളാൽ എഴുന്നേല്പിച്ച്, ഉരെയ്ത്തി ആലിംഗനം ചെയ്തു, 'സുഹൃത്തിന്റെ മകനേ, സ്വാഗതം' എന്ന് അനുഗ്രഹം നൽകി പറഞ്ഞു.
രാക്ഷസ ഉവാച- ഭാഗ്യവാനസി ഭോ താത യത്ത്വമത്ര സമാഗതഃ । പിതുര്ധര്മാത്മനഃ ശ്രുത്വാ ജ്വരപീഡാം സുദാരുണാമ്
രാക്ഷസൻ പറഞ്ഞു: പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, നീ ഇവിടെ എത്താൻ കഴിഞ്ഞത് വലിയ ഭാഗ്യമാണ്. നീ ധർമ്മപരനായ അച്ഛന്റെ കഠിനമായ ജ്വരവേദനയെക്കുറിച്ച് കേട്ടാണ് വന്നത്.
പിതുരാണ്യമാപ്നോഷി തീര്ഥേ കൃത്വാ തിലോദകമ് । സ്നാത്വാ കുരു ക്രിയാം സ്വീയാഃ പൂര്വജന്മസ്മരിഷ്യസി
നീ ഈ തിരുവിടയിൽ തിലജലം അർപ്പിച്ച് അച്ഛനു നല്ല ഫലം നേടും. സ്നാനം കഴിച്ച് സ്വന്തം കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുക, അപ്പോൾ നീ മുൻജന്മം ഓർക്കും.
ശിവശര്മോവാച- ഏവമുക്തസ്തദാ തേന സ്നാതും തീര്ഥേ വരാംഭസി । പ്രവിഷ്ടോഽഹം സ്മരംസ്താത പൂര്വജന്മശുഭാശുഭമ്
ശിവശർമൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ അവൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഞാൻ ആ തിരുവിടത്തിലെ ഉത്തമജലത്തിൽ കുളിക്കാൻ കടന്നു. അച്ഛനേ, മുൻജന്മത്തിലെ നല്ലതും ചീത്തയുമെല്ലാം ഞാൻ ഓർത്തിരുന്നു.
സ്നാത്വാ വിധിവദത്രൈവ പിതുരംതികമാഗതഃ । അപൃച്ഛം രക്ഷസോ വൃത്തം കുതോഽയം ധര്മധീരിതി
അവിടെ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം കഴിച്ച് അച്ഛന്റെ അടുത്തേക്ക് ഞാൻ വന്നു. ആ റാക്ഷസന്റെ കഥ എന്താണെന്ന്, എങ്ങനെയാണ് അവൻ ധർമ്മബോധം നേടിയതെന്ന് ഞാൻ ചോദിച്ചു.
പിത്രോക്തം രക്ഷസോ വൃത്തം വാഹാനാം പഥികസ്യ ച । ശ്രുത്വാഽഹം തീര്ഥരാജസ്യ സ്തുതിമസ്യ ചകാര വൈ
അച്ഛനിൽ നിന്നു റാക്ഷസന്റെയും യാത്രക്കാരന്റെയും കഥ കേട്ടശേഷം, ഞാൻ ഈ തിരുവിടത്തിന്റെ മഹത്വം പാടുന്ന ഒരു സ്തുതി രചിച്ചു.
പിതാ മേ രോഗനിര്മുക്തോ ഭവിഷ്യതി യദാ തദാ । യാസ്യാമി ഗൃഹമിത്യത്ര ദശോഷിതമഹാനി മേ
എന്റെ അച്ഛൻ രോഗമുക്തനാകുമ്പോൾ ഞാൻ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകും. ഇവിടെ ഞാൻ പത്ത് ദിവസം താമസിച്ചു.
ദശാഹാഭ്യംതരേ താത താതസ്യ മരണം മമ । അഭൂദര്ധജലേ ഹ്യസ്യ തീര്ഥരാജസ്യ പശ്യതഃ
അച്ഛനേ, ആ പത്ത് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ, ഈ തിരുവിടത്തിലെ അർദ്ധജലത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് എന്റെ അച്ഛന്റെ മരണം സംഭവിച്ചു.
അഥോ ഗരുഡമാരുഹ്യ വക്ഷസോ ധാരയന്ശ്രിയമ് । ആജഗാമ സ്വയം വിഷ്ണുര്നവീന ഘനവിഗ്രഹഃ
അപ്പോൾ, ഗരുഡനിൽ കയറി, വക്ഷസ്സിൽ തേജസ്സോടെ, പുതുതായി മഴമേഘംപോലെയുള്ള രൂപത്തിൽ വിഷ്ണു സ്വയം അവിടെ എത്തി.
പീതവാസാ ചതുര്ബാഹുഃ പംകജാരുണലോചനഃ । ബ്രഹ്മേംദ്രാദിഭിരാദിവ്യൈഃ സനാഥൈരംധകാരിണാ
പീതാംബരം ധരിച്ചും, നാലു കൈകളും താമരപ്പൂവുപോലെ ചുവന്ന കണ്ണുകളും ഉള്ളവനായി, ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും മറ്റു പുരാതന ദേവന്മാരും അനുചരന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സേവ്യമാനോ ഗുണഗ്രാമാന്ഗായദ്ഭിഃ കിന്നരൈഃ സഹ । ഹാഹാഹൂഹൂപ്രഭൃതിഭിഃ സ്തൂയമാനശ്ച സര്വതഃ
അവനെ ഗുണങ്ങളുടെ കൂട്ടം സേവിച്ചു, കിന്നരന്മാർ ഗാനങ്ങൾ പാടി, ഹാഹാ, ഹൂഹൂ മുതലായവർ എല്ലായിടത്തും സ്തുതിച്ചു.
ദത്ത്വാ സ്വകീയ സാരൂപ്യമാരോപ്യ ഗരുഡം തദാ । പിതരം മമ ബ്രഹ്മാദ്യൈര്വൃതോ വൈകുംഠമാരുഹത്
തന്റെ സാദൃശ്യം നൽകി, എന്റെ അച്ഛനെ ഗരുഡനിൽ കയറ്റി, ബ്രഹ്മാദികൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി, അവൻ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
പിതുഃ സാരൂപ്യമാലോക്യ വിഷ്ണോരഹമചിംതയമ് । ഇതി ചിത്തേ തദാലോക്യ ജാതതത്വോദയേ തദാ
എന്റെ അച്ഛൻ വിഷ്ണുവിനോടു സാദൃശ്യം പ്രാപിച്ചതു കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ ആഴമായി ആലോചിച്ചു; അതു കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സിൽ സത്യം തെളിഞ്ഞു.
ന ഹി വര്ണയിതും ശക്യോ ഹ്യസ്യ തീര്ഥശിരോമണേഃ । മഹിമാ യജ്ജലാര്ദ്ധേ സ്യാന്മൃതോ ജംതുശ്ചതുര്ഭുജഃ
ഈ തിരുവിടത്തിന്റെ മഹത്വം വാക്കിൽ വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല; ഇവിടെ ജലത്തിൽ മരിക്കുന്നവൻ നാലു കൈകളോടെ ദൈവസ്വരൂപം പ്രാപിക്കും.
ന മയാ സര്വഥാ ത്യാജ്യം തീര്ഥരാജമിദം നനു । അംജസാ ദൃഢമാഹാത്മ്യം ധനരോഗാദിതൃഷ്ണ്യാ
എനിക്ക് ഈ തിരുവിടത്തെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല; അതിന്റെ മഹത്വം ഉറപ്പുള്ളതും നേരിട്ടുള്ളതുമാണ്, ധനം, രോഗം തുടങ്ങിയ താൽപര്യങ്ങൾ എല്ലാം അകറ്റുന്നു.
പിതുരത്രോടജേ താവത്സ്ഥാതവ്യം ഹി മയാ മമ । യാവത്തു കര്മണാം ഭുക്തഃ പ്രാരബ്ധാനാം മഹീതലേ
ഇവിടെ അച്ഛന്റെ സ്മാരകത്തിൽ ഞാൻ തുടരണം, ഭൂമിയിൽ ഞാൻ ആരംഭിച്ച കര്മ്മഫലങ്ങൾ മുഴുവൻ അനുഭവിച്ചു തീരുന്നതുവരെ.
ഏവം വിചിംതയിത്വാ ച പിതുഃ കൃത്വാ തു സത്ക്രിയാമ് । രക്ഷസാ തേന സഹിതഃ സ്ഥിതോഽഹം മോക്ഷവാംഛയാ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് അച്ഛനു വേണ്ടിയുള്ള ശുദ്ധമായ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്തു, മോക്ഷം ആഗ്രഹിച്ച് ആ റാക്ഷസനോടൊപ്പം ഞാൻ ഇവിടെ തുടരുന്നു.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേമഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാമുത്തരഖംഡേ കാലിംദീമാഹാത്മ്യേ ചതുരധികദ്വിശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ അമ്പത്തയ്യായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ ഉള്ള ശ്രീപദ്മമഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരഖണ്ഡത്തിൽ കാളിന്ദിയുടെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന ഇരുനൂറത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
സൌഭരിരുവാച- ധര്മരാജശിബിഃ ശ്രീമാനാകര്ണ്യ തദ്വചോ മുനേഃ । നാരദസ്യാബ്രവീത്പ്രീതമനാ ഇതി തമുത്തമമ്
സൗഭരി പറഞ്ഞു: ധർമ്മരാജാവായ ശിബി മഹർഷിയായ നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സന്തോഷത്തോടെ ആ മഹാനായവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ശിബിരുവാച- മുനേ തീര്ഥവരസ്യാസ്യ നിഗമോദ്ബോധ കസ്യ തേ । മാഹാത്മ്യം വര്ണിതം സമ്യക്ശ്രുതം പാപഹരം മയാ
മഹർഷേ, ഈ തിര്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം, വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെയും പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നതായും, നീ വിശദമായി വിവരിച്ചു. ഞാൻ അതു ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു.
ഇംദ്രപ്രസ്ഥേത്ര ശതശഃ സംതി തീര്ഥാനി വൈ മുനേ । അന്യസ്യാപി സമാചക്ഷ്വ മാഹാത്മ്യം യദി വിദ്യതേ
മഹർഷേ, ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് തിര്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവയിൽ മറ്റേതെങ്കിലും തിര്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം നിനക്കറിയാമെങ്കിൽ, ദയവായി അതും എന്നോട് പറയൂ.
നാരദ ഉവാച- ഇംദ്രപ്രസ്ഥാംതരാവര്തിന്യേഷാ യാ ദ്വാരകാ നൃപ । അസ്യാം പുരാ ഹി യദ്വൃത്തം തത്തേ വച്മി ശൃണുഷ്വ മേ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിനുള്ളിൽ ദ്വാരകാ എന്നൊരു സ്ഥലം ഉണ്ട്. പുരാതനകാലത്ത് അവിടെ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം. ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
കാമ്പില്യേഽഥ ദ്വിജഃ കശ്ചിത് പുഷ്പേഷുര്മൂര്തിമാനിവ । സര്വാസാം യോഷിതാം ചിത്തഹാരീ സ്യാദഗ്രവിഭ്രമൈഃ
കാംപില്യയിൽ പുഷ്പേഷുര് എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ സുന്ദരതയുടെ പ്രതിരൂപംപോലെയും, എല്ലാ സ്ത്രീകളുടെയും മനസ്സും ആകർഷിക്കുന്നവനുമായിരുന്നു.
സംഗീതവിദ്യാകുശലഃ കോകിലാമധുരധ്വനിഃ । ഏകദാ സ കരേ വീണാം ധാരയന്വാദയന്മുഹുഃ
സംഗീതകലയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, കുയിലിന്റെ ഗാനംപോലെ മധുരമായ ശബ്ദമുള്ളവനും ആയ അവൻ പലപ്പോഴും തന്റെ വീണ എടുത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും വായിക്കുമായിരുന്നു.
കംഠേന കോകിലാലാപ മധുരേണ നരാധിപ । ഗായന്ബഭ്രാമ നഗരേ പ്രതിരഥ്യം മഹാമതിഃ
കുയിലിന്റെ മധുരമായ ശബ്ദംപോലെയുള്ള തന്റെ കംഠത്തിൽ പാടിക്കൊണ്ട്, ആ ജ്ഞാനി നഗരത്തിലെ ഓരോ വഴിയിലും സഞ്ചരിച്ചു.