സംസ്മൃതേ പുഷ്കരാണാം തു സ്നാത്വാര്ച്യ പിതൃദേവതാഃ । ജാമദഗ്ന്യേന രാമേണ ആഹൂതേ വൈ മഹാത്മനാ
പുഷ്കരങ്ങളെ ഓർത്ത്, സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃദേവന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും ആരാധിച്ചാൽ, മഹാത്മാവായ ജാമദഗ്ന്യനായ രാമൻ വിളിച്ചുവിളിച്ചതുപോലെ—
കൃതകൃത്യോ ഭവേദ്രാജന്നശ്വമേധം ച വിംദതി । തതോ രാമഹ്രദം ഗച്ഛേത്തീര്ഥസേവീ നരാധിപ
അവൻ തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടിയവനായി, രാജാവേ, അശ്വമേധ യാഗത്തിന്റെ ഫലവും നേടും; അതിന് ശേഷം, തീർത്ഥസേവകൻ രാമഹ്രദത്തിലേക്ക് പോകണം.
യത്ര രാമേണ രാജേംദ്ര തരസാ ദീപ്തതേജസാ । ക്ഷത്രമുത്സാര്യ വീര്യേണ ഹ്രദാഃ പംച നിഷേവിതാഃ । പൂരയിത്വാ നരവ്യാഘ്ര രുധിരേണേതി നഃ ശ്രുതമ്
അവിടെ, രാജാവേ, രാമൻ ഉജ്ജ്വലമായ തേജസ്സോടെ, ശക്തിയാൽ ക്ഷത്രിയരെ അകറ്റി, അഞ്ചു തടാകങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു, പുരുഷസിംഹനേ, അവയെ രക്തം കൊണ്ട് നിറച്ചു എന്നു ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
പിതരസ്തര്പിതാഃ സര്വേ തഥൈവ പ്രപിതാമഹാഃ । തതസ്തേ പിതരഃ പ്രീതാഃ രാമമൂചുര്മഹീപതേ
അവിടെ എല്ലാ പിതാക്കന്മാരും, അതുപോലെ വലിയ പിതാമഹന്മാരും തൃപ്തരായി; അതിനുശേഷം ആ സന്തുഷ്ടരായ പിതാക്കന്മാർ രാമനോടു പറഞ്ഞു, രാജാവേ.
രാമരാമ മഹാഭാഗ പ്രീതാഃ സ്മ തവ ഭാര്ഗവ । അനയാ പിതൃഭക്ത്യാ ച വിക്രമേണ ച തേഽനഘ
"രാമ, രാമ, മഹാഭാഗനേ, ഞങ്ങൾ നിന്റെ ഈ പിതൃഭക്തിയിലും വീര്യത്തിലും സന്തുഷ്ടരാണ്, ഭാർഗവനേ, പാപരഹിതനേ."
വരം വൃണീഷ്വ ഭദ്രം തേ കിമിച്ഛസി മഹാമതേ । ഏവമുക്തഃ സ രാജേംദ്ര രാമഃ പ്രവദതാം വരഃ
"നിനക്ക് ഐശ്വര്യം ഉണ്ടാകട്ടെ, നീ എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, മഹാമതിയുള്ളവനേ, ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ." ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവേ, വാക്കുകളുടെ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ പറഞ്ഞു—
അബ്രവീത്പ്രാംജലിര്വാക്യം പിതൄന്സ ഗഗനേ സ്ഥിതാന് । ഭവംതോ യദി മേ പ്രീതാ യദ്യനുഗ്രാഹ്യതാ മയി
കൈകൾ ചേർത്ത്, ആകാശത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന പിതാക്കന്മാരോട് രാമൻ പറഞ്ഞു: "ഭവാന്മാർ എനിക്ക് സന്തുഷ്ടരാണെങ്കിൽ, എനിക്ക് അനുഗ്രഹം ലഭിക്കാൻ യോഗ്യനാണെങ്കിൽ—"
പിതൃപ്രസാദാദിച്ഛേയം തപസാപ്യായനം പുനഃ । യച്ച രോഷാഭിഭൂതേന ക്ഷത്രമുത്സാദിതം മയാ
"പിതാക്കന്മാരുടെ കൃപയാൽ, എനിക്ക് തപസ്സിലൂടെ പുതുമയുണ്ടാകട്ടെ; കോപത്തിൽ ഞാൻ നശിപ്പിച്ച ക്ഷത്രിയരെക്കുറിച്ച്—"
തതശ്ച പാപാന്മുച്യേയം യുഷ്മാകം തേജസാ ഹ്യഹമ് । ഹ്രദാശ്ച തീര്ഥഭൂതാ മേ ഭവേയുര്ഭുവി വിശ്രുതാഃ
നിങ്ങളുടെ തേജസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും. എന്റെ തടാകങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ വിശുദ്ധതീർഥങ്ങൾ ആയി പ്രശസ്തമാകും.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ ശുഭം വാക്യം രാമസ്യ പിതരസ്തദാ । പ്രത്യൂചുഃ പരമപ്രീതാ രാമം തോഷസമന്വിതാഃ
രാമന്റെ ഈ ശുഭവാക്യം കേട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ പിതാക്കന്മാർ അതിയായ സന്തോഷത്തോടെയും തൃപ്തിയോടെയും രാമനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
തപസ്തേ വര്ദ്ധതാം ഭൂയഃ പിതൃഭക്ത്യാ വിശേഷതഃ । യച്ച രോഷാഭിഭൂതേന ക്ഷത്രമുത്സാദിതം ത്വയാ
നിന്റെ തപസ്സ്, പ്രത്യേകിച്ച് പിതൃഭക്തിയാൽ, കൂടുതൽ വലുതാകട്ടെ. നീ കോപത്തിൽ നശിപ്പിച്ച ക്ഷത്രിയവംശത്തെക്കുറിച്ച് —
തതശ്ച പാപാന്മുക്തസ്ത്വം നിഹതാസ്തേ സ്വകര്മ്മണാ । ഹ്രദാശ്ച തവ തീര്ഥത്വം ഗമിഷ്യംതി ന സംശയഃ
ഇനി നീ ആ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാണ്. നിന്റെ കൈയിൽ വീണവർ തങ്ങളുടെ കർമ്മഫലമാണ് അനുഭവിച്ചത്. നിന്റെ തടാകങ്ങൾ തീർഥങ്ങളായി മാറും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഹ്രദേഷ്വേതേഷു യഃ സ്നാത്വാ പിതൄന്സംതര്പയിഷ്യതി । പിതരസ്തസ്യ വൈ പ്രീതാ ദാസ്യംതി ഭുവി ദുര്ല്ലഭമ്
ഈ തടാകങ്ങളിൽ കുളിച്ച് തന്റെ പിതാക്കന്മാർക്ക് തൃപ്തി നൽകുന്നവർക്കു, അവരുടെ പിതാക്കന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ഭൂമിയിൽ അപൂർവമായ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകും.
ഈപ്സിതം മനസഃ കാമം സ്വര്ഗലോകം സശാശ്വതമ് । ഏവം ദത്ത്വാ വരം രാജന്രാമസ്യ പിതരസ്തദാ । ആമംത്ര്യ ഭാര്ഗവം പ്രീതാസ്തത്രൈവാംതര്ദധുസ്തതഃ
അവൻ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും ശാശ്വതമായ സ്വർഗ്ഗലോകവും നേടും. ഇങ്ങനെ ഈ വരം നൽകി, രാജാവേ, രാമന്റെ പിതാക്കന്മാർ ഭാർഗവനോട് സന്തോഷത്തോടെ സംസാരിച്ച് അവിടെ തന്നെ അദൃശ്യരായി.
ഏവം രാമഹ്രദാഃ പുണ്യാ ഭാര്ഗവസ്യ മഹാത്മനഃ । സ്നാത്വാ ഹ്രദേഷു രാമസ്യ ബ്രഹ്മചാരീ ശുഭവ്രതഃ
ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ ഭാർഗവന്റെ രാമഹ്രദങ്ങൾ വിശുദ്ധമായവയായി. രാമന്റെ ഈ തടാകങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മചാര്യവും ശുദ്ധവ്രതവും പാലിച്ച് കുളിക്കുന്നവൻ —
രാമമഭ്യര്ച്യ രാജേംദ്ര ലഭേദ്ബഹുസുവര്ണകമ് । വംശമൂലം സമാസാദ്യ തീര്ഥസേവീ കുരൂദ്വഹ
രാജാവേ, രാമനെ ആരാധിച്ചാൽ അവൻ ധാരാളം പൊന്നും ലഭിക്കും; തന്റെ വംശത്തിന്റെ മൂലത്തിൽ എത്തി, തീർഥസേവനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവൻ —
സ്വവംശമുദ്ധരേദ്രാജന്സ്നാത്വാ വൈ വംശമൂലകേ । കായശോധനമാസാദ്യ തീര്ഥം ഭരതസത്തമ
രാജാവേ, വംശമൂലത്തിൽ കുളിച്ചാൽ അവൻ തന്റെ കുടുംബത്തെ ഉയർത്തും; ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ആ തീർഥത്തിൽ ശരീരശുദ്ധി നേടും.
ശരീരശുദ്ധിമാപ്നോതി സ്നാതസ്തസ്മിന്ന സംശയഃ । ശുദ്ധദേഹസ്തു സംയാതി ശുഭാഁല്ലോകാനനുത്തമാന്
അവിടെ കുളിച്ചാൽ ശരീരശുദ്ധി ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല; ശുദ്ധമായ ശരീരത്തോടെ അവൻ ഉത്തമമായ ശുഭലോകങ്ങളിൽ എത്തും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര തീര്ഥം ത്രൈലോക്യദുര്ലഭമ് । ലോകാ യത്രോദ്ധൃതാഃ പൂര്വം വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, അവൻ മൂന്നു ലോകത്തിലും അപൂർവമായ那个 തീർഥത്തിൽ പോകണം; അതിൽ, പുരാതനകാലത്ത്, മഹാശക്തനായ വിഷ്ണു ലോകങ്ങളെ ഉയർത്തിയിരുന്നു.
ലോകോദ്ധാരം സമാസാദ്യ തീര്ഥം ത്രൈലോക്യവിശ്രുതമ് । സ്നാത്വാ തീര്ഥവരേ രാജന്ലോകാനുദ്ധരതേ സ്വകാന്
ലോകങ്ങളെ ഉയർത്തിയതുകൊണ്ട് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ那个 തീർഥത്തിൽ എത്തി, രാജാവേ, ആ ഉത്തമതീർഥത്തിൽ കുളിച്ചാൽ അവൻ തന്റെ പിതൃപുരുഷന്മാരെ ഉയർത്തും.
ശ്രീതീര്ഥം ച സമാസാദ്യ വിംദതേ ശ്രിയമുത്തമാമ് । കപിലാതീര്ഥമാസാദ്യ ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ
ശ്രീതീർഥത്തിൽ എത്തി അവൻ ഉത്തമമായ ഐശ്വര്യം നേടും; കപിലാതീർഥത്തിൽ ഭക്തിയോടെ ബ്രഹ്മചാര്യനായി —
തത്ര സ്നാത്വാര്ചയിത്വാ ച ദേവാനിഹ പിതൄംസ്തഥാ । കപിലാനാം സഹസ്രസ്യ ഫലം വിംദതി മാനവഃ
അവിടെ കുളിച്ച് ദേവന്മാരെയും പിതൃപുരുഷന്മാരെയും ആരാധിച്ചാൽ, ഒരു മനുഷ്യന് കപിലാനാമം ധരിക്കുന്ന ആയിരം പേരുടെ ഫലം ലഭിക്കും.
സൂര്യതീര്ഥം സമാസാദ്യ സ്നാത്വാ നിയതമാനസഃ । അര്ചയിത്വാ പിതൄന്ദേവാനുപവാസപരായണഃ
സൂര്യതീർഥത്തിൽ എത്തി മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ച് കുളിച്ച്, പിതൃപുരുഷന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും ആരാധിച്ച്, ഉപവാസത്തിൽ ഭക്തിയോടെ —
അഗ്നിഷ്ടോമമവാപ്നോതി സൂര്യലോകം ച ഗച്ഛതി । ഗവാംഭവനമാസാദ്യ തീര്ഥസേവീ യഥാക്രമമ്
അവൻ അഗ്നിഷ്ടോമയാഗത്തിന്റെ ഫലവും സൂര്യലോകവും നേടും; പശുക്കളുടെ വാസസ്ഥലമായ那个 തീർഥത്തിൽ ക്രമമായി എത്തുന്ന തീർഥഭക്തൻ —
തത്രാഭിഷേകം കുര്വാണോ ഗോസഹസ്രഫലം ലഭേത് । ഗംഗാതീര്ഥം സമാസാദ്യ തീര്ഥസേവീ നരാധിപ
അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്താൽ, ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും; ഗംഗാതീർഥത്തിൽ എത്തുന്ന തീർഥഭക്തൻ, നരാധിപനേ —
കേവ്യാസ്തീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ ലഭതേ വീര്യമുത്തമമ് (കേവ്യാ പാഠഭേദാഃ – കന്യാ, കോട്യാ, കോത്യാ, കോന്യാ)। തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര ദ്വാരപാലം ലവര്ണകമ്
കേവ്യതീർഥത്തിൽ കുളിച്ചാൽ ഒരു മനുഷ്യന് ഉത്തമമായ വീര്യം ലഭിക്കും; അതിനുശേഷം, രാജാവേ, അവൻ ലവർണകനെന്ന ദ്വാരപാലനുള്ളിൽ പോകണം.
തസ്യ തീര്ഥേ സരസ്വത്യാം യഥേംദ്രസ്യ മഹാത്മനഃ । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്നഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭേത്
സരസ്വതിയുടെ ആ പുണ്യസ്ഥലത്ത്, മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രന്റെ സ്ഥലത്തിൽ, രാജാവേ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ അഗ്നിഷ്ടോമ യാഗഫലം ലഭിക്കും.
തതോ ഗച്ഛേത ധര്മജ്ഞ ബ്രഹ്മാവര്തം നരാധിപ । ബ്രഹ്മാവര്തേ നരഃ സ്നാത്വാ ബ്രഹ്മലോകമവാപ്നുയാത്
അതിനുശേഷം, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, ബ്രഹ്മാവർത്തത്തിലേക്ക് പോകണം, രാജാവേ. ബ്രഹ്മാവർത്തത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കും.
തതോ ഗച്ഛേത ധര്മജ്ഞ സുതീര്ഥകമനുത്തമമ് । യത്ര സന്നിഹിതാ നിത്യം പിതരോ ദൈവതൈഃ സഹ
അതിനുശേഷം, ധർമ്മജ്ഞനേ, അത്യുത്തമമായ സുതീർത്ഥം എന്ന പുണ്യസ്ഥലത്തേക്കു പോകണം. അവിടെ പിതാക്കന്മാർ ദേവന്മാരോടൊപ്പം എപ്പോഴും സന്നിഹിതരായിരിക്കുന്നു.
തത്രാഭിഷേകം കുര്വീത പിതൃദേവാര്ചനേ രതഃ । അശ്വമേധമവാപ്നോതി പിതൃലോകം ച ഗച്ഛതി
അവിടെ പിതാക്കന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ച് അഭിഷേകം ചെയ്യണം. അശ്വമേധ യാഗഫലം ലഭിക്കുകയും പിതൃലോകത്തേക്ക് പോകുകയും ചെയ്യും.