ത്വദ്ദര്ശനേന ബാലാനാം നിസ്താരോ നോ ഭവിഷ്യതി । സൂര്യോദയേ തമസ്തോമഃ കിം നു ലീയേത പുഷ്കരേ
നിങ്ങളെ കാണുന്നതിലൂടെ ഈ പെണ്കുട്ടികള്ക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കും; സൂര്യോദയത്തില് പൂന്തടാകത്തില് ഇരുട്ട് അകന്നുപോകുന്നതുപോലെയാണ്.
ശ്രുത്വൈതല്ലോമശോ വാക്യം കൃപാര്ദ്രീകൃതമാനസഃ । പ്രത്യുവാച മഹാതേജാ ദുഃഖിതം തം മുനേഃ സുതമ്
ഇതുകേട്ട ലോമശന് കരുണയാല് മനസ്സ് ഉണര്ന്ന്, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ളവന് ആ ദു:ഖിതനായ മുനിപുത്രനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
മത്പ്രസാദാച്ച സര്വേഷാം സ്മൃതിഃ സപദി ജായതാമ് । ധര്മേ ച വര്തതാം യേന മിഥഃ ശാപോ ലയം വ്രജേത്
എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ എല്ലാവർക്കും ഓർമ്മ ഉടൻ തന്നെ വരികയും, അവർ ധർമ്മത്തിൽ നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ. അങ്ങനെ തമ്മിൽ ഉണ്ടായ ശാപം അകറ്റപ്പെടും.
പിശാച ഉവാച- മഹര്ഷേ കഥ്യതാം ധര്മോ മുച്യേമ യേന കില്ബിഷാത് । നായം കാലോ വിലംബസ്യ ശാപാഗ്നിര്ദാരുണോ യതഃ
പിശാചൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷേ, ഞങ്ങൾ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരാകാൻ ഏത് ധർമ്മം അനുസരിക്കണം എന്ന് ദയവായി പറഞ്ഞുതരൂ. വൈകിപ്പിക്കാൻ ഇതല്ല സമയമെന്നു ഞാൻ പറയുന്നു, കാരണം ഈ ശാപത്തിന്റെ തീ വളരെ ഭയങ്കരമാണ്.
ലോമശ ഉവാച- മയാ സാര്ദ്ധം പ്രകുര്വംതു രേവാസ്നാനം വിധാനതഃ । ശാപാന്മോക്ഷ്യതി വോ രേവാ നാന്യഥാ നിഷ്കൃതിര്ഭവേത്
ലോമശൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങളെല്ലാവരും എന്നോടൊപ്പം നിയമപ്രകാരം രേവാനദിയിൽ കുളിക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ രേവാ നിങ്ങളെ ശാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കും; ഇതിന് വേറൊരു പരിഹാരമില്ല.
ശൃണുഷ്വാവഹിതോ വിപ്ര പാപനാശോ ധ്രുവം നൃണാമ് । രേവാസ്നാനേന ജായേത ഇതി മേ നിശ്ചിതാ മതിഃ
ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, ബ്രാഹ്മണാ: മനുഷ്യരുടെ പാപനാശം ഉറപ്പാണ്; രേവാനദിയിൽ കുളിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് അതുണ്ടാകുന്നത്—ഇത് എന്റെ ഉറച്ച വിശ്വാസമാണ്.
സപ്തജന്മകൃതം പാപം വര്തമാനം ച പാതകമ് । രേവാസ്നാനം ദഹേത്സര്വം തൂലരാശിമിവാനലഃ
ഏഴു ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപവും ഇപ്പോഴത്തെ കുറ്റവും രേവാനദിയിൽ കുളിച്ചാൽ എല്ലാം തീപിടിച്ച പൂവിപോലെ അകറ്റപ്പെടും.
പ്രായാശ്ചിത്തം ന പശ്യംതി യസ്മിന്പാപേ പിശാചക । തത്സര്വം നര്മദാതോയേ സ്നാനമാത്രേണ നശ്യതി
പിശാചാ, expiation കാണാനാകാത്ത പാപം പോലും രേവാനദിയിൽ കുളിച്ചാൽ എല്ലാം അകറ്റപ്പെടും.
ജ്ഞാനകൃന്നര്മ്മദാസ്നാനമതോ മോക്ഷഫലാ ഹി സാ । ഹിമവത്പുണ്യതീര്ഥാനി സര്വപാപഹരാണി വൈ
ജ്ഞാനത്തോടെ രേവാനദിയിൽ കുളിച്ചാൽ മോക്ഷഫലം ലഭിക്കും; ഹിമവാനിലെ തിരുത്തലുകൾ എല്ലാം പാപം അകറ്റുന്നു.
ഇംദ്രലോകപ്രദം ഹീദം നിര്മിതം ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ । സര്വകാമഫലാ രേവാ മോക്ഷദാ പരികീര്തിതാ
ഇത് ഇന്ദ്രലോകം നൽകുന്നു, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ സ്ഥാപിച്ചതാണ്; രേവാ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും മോക്ഷവും നൽകുന്നവളായി പ്രസിദ്ധമാണ്.
പാപഘ്നീ പാപഹാരിണീ സര്വകാമഫലപ്രദാ । വിഷ്ണുലോകദആപ്ലാവോ നാര്മദഃ പാപനാശനഃ
രേവാ പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു, കുറ്റങ്ങൾ അകറ്റുന്നു, എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നു; നർമദയിൽ മുങ്ങിയാൽ വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കും, പാപം അകറ്റപ്പെടും.
യാമുനഃ സൂര്യലോകായ ഭവേദാപ്ലാവ ഉത്തമഃ । സാരസ്വതോഘവിധ്വംസീ ബ്രഹ്മലോകഫലപ്രദഃ
യമുനയിൽ മുങ്ങിയാൽ സൂര്യലോകം ലഭിക്കും; സരസ്വതിയുടെ ജലം തടസ്സങ്ങൾ അകറ്റി ബ്രഹ്മലോകഫലം നൽകുന്നു.
വിശാലഫലദാ പ്രോക്താ വിശാലാ ഹി പിശാചക । പാപേംധനദവാഗ്നിസ്തു ഗര്ഭഹേതുക്രിയാപഹഃ
വിശാലാ വലിയ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവളായി അറിയപ്പെടുന്നു, പിശാചാ; അവൾ പാപത്തിന് ഇന്ധനമായതിനെ കാട്ടുതീ പോലെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു, പുനർജന്മത്തിന് കാരണമാകുന്ന കാര്യങ്ങൾ അകറ്റുന്നു.
വിഷ്ണുലോകായ മോക്ഷായ നാര്മദഃ പരികീര്തിതഃ । സരയൂഗംഡകീസിംധുശ്ചംദ്രഭാഗാ ച കൌശികീ
വിഷ്ണുലോകവും മോക്ഷവും ലഭിക്കാൻ നർമദയാണ് പ്രസിദ്ധം; സരയൂ, ഗണ്ഡകി, സിന്ധു, ചന്ദ്രഭാഗ, കൗശികി എന്നിവയും അതുപോലെ.
താപീ ഗോദാവരീ ഭീമാ പയോഷ്ണീ കൃഷ്ണവേണികാ । കാവേരീ തുംഗഭദ്രാ ച അന്യാശ്ചാപി സമുദ്രഗാഃ
താപി, ഗോദാവരി, ഭീമ, പയോഷ്ണി, കൃഷ്ണവേണിക, കാവേരി, തുങ്ഗഭദ്ര, സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന മറ്റു നദികളും.
താസു രേവാ പരാ പ്രോക്താ വിഷ്ണുലോകപ്രദായിനീ । രേവാ തു പ്രാപ്യതേ പുണ്യൈഃ പൂര്വജന്മകൃതൈര്ദ്വിജ । അപുനര്ഭവദം തത്ര മജ്ജനം മുനിപുത്രക
ഇവയിൽ രേവാ ഏറ്റവും ഉന്നതിയുള്ളവളാണ്, വിഷ്ണുലോകം നൽകുന്നവളായി അറിയപ്പെടുന്നു; രേവാ മുൻജന്മത്തിലെ പുണ്യഫലത്താൽ മാത്രമേ ലഭിക്കൂ, ദ്വിജാ; അവിടെ കുളിച്ചാൽ പുനർജന്മം ഉണ്ടാകില്ല, മുനിപുത്രാ.
ഗായംതി ദേവാഃ സതതം ദിവിഷ്ഠാ രേവാ കദാ ദൃഷ്ടിഗതാ ഹി നോ ഭവേത് । സ്നാതാ നരാ യത്ര ന ഗര്ഭവേദനാം പശ്യംതി തിഷ്ഠംതി ച വിഷ്ണുസന്നിധൌ
സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ദേവന്മാർ എപ്പോഴും പാടുന്നു: 'രേവാ എപ്പോഴാണ് ഞങ്ങളുടെ കാഴ്ചയിൽ വരിക?' അവിടെ കുളിക്കുന്നവർക്ക് ജനനവേദനയൊന്നും അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല, അവർ വിഷ്ണുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
മജ്ജംതി യേ പ്രത്യഹമത്ര മാനവാ രേവാസുതോ യേ ബഹുപാപകംചുകാഃ । മജ്ജംതി തേ നോ നിരയേഷു ധര്മ്മതഃ സ്വര്ഗേ തു തേ ചാരുചരംതി ദേവവത്
രേവയിൽ ദിവസേന കുളിക്കുന്ന മനുഷ്യർ, എത്രയോ പാപങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നാലും, ധർമ്മം കൊണ്ടു അവർ നരകത്തിൽ വീഴുന്നില്ല; പകരം, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവന്മാരെപ്പോലെ സുന്ദരമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
തീവ്രൈര്വ്രതൈര്ദാനതപോഭിരധ്വരൈഃ സാര്ധം വിധാത്രാ തുലയാ ധൃതാ പുരാ । രേവാപിശാചാശു തയോര്ദ്വയോരഭൂദ്രേവാ വരാ തത്ര ച മോക്ഷസാധികാ
പഴയകാലത്ത്, സ്രഷ്ടാവു രേവയെയും കടുത്ത വ്രതങ്ങൾ, ദാനം, തപസ്സു, യാഗങ്ങൾ എന്നിവയെയും തുലാസിൽ തൂക്കി നോക്കി; രേവാ ഇരുവരിലും ഉന്നതിയുള്ളവളായി കണ്ടെത്തപ്പെട്ടു, അവിടെ മോക്ഷം നേടാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായത് രേവയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു.
നാരദ ഉവാച- ഏതച്ഛ്രുത്വാ വചസ്തസ്യ ലോമശസ്യ പിശാചകാഃ । തേന സാര്ദ്ധം യയുഃ ശീഘ്രം രേവാമജ്ജനഹേതവേ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ലോമശന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ പിശാചുകൾ ഉടൻ അവനോടൊപ്പം രേവയിൽ കുളിക്കാൻ പോയി.
തതോ ദൈവാത്സമുത്പന്നോ രേവാരോധസി മാരുതഃ । തേഷാം പ്രവാഹസ്പൃഷ്ടാനാം ഗാത്രേ ജലകണപ്രദഃ
അപ്പോൾ ദൈവികമായ ഇച്ഛയാൽ രേവയുടെ തീരത്ത് ഒരു കാറ്റ് ഉയർന്നു. അതിന്റെ ഒഴുക്കിൽ കൊണ്ടുവന്ന വെള്ളത്തിന്റെ തുള്ളികൾ അവരുടെയൊക്കെ ശരീരത്തിൽ വീണു.
രേവാജലകണസ്പര്ശാത്പൈശാച്യാത്തേ വിമോചിതാഃ । തത്ക്ഷണാദ്ദിവ്യവപുഷഃ പ്രശശംസുശ്ച നര്മദാമ്
രേവാ നദിയിലെ വെള്ളത്തുള്ളികൾ സ്പർശിച്ചതോടെ, പിശാച് ബാധിതരായവർ അതിൽ നിന്ന് മോചിതരായി. അന്നേ അതു നിമിഷം ദിവ്യരൂപം പ്രാപിച്ചു, അവർ നർമദയെ സ്തുതിച്ചു.
തതോ ലോമശവാക്യേന താശ്ച ഗംധര്വകന്യകാഃ । പരിണീതാഃ സുഖം തേന വിപ്രേണ നര്മദാതടേ
അതിനു ശേഷം ലോമശന്റെ വാക്കുപ്രകാരം ആ ഗന്ധർവ്വകന്യാകൾക്ക് ആ ബ്രാഹ്മണൻ നർമദയുടെ തീരത്ത് സന്തോഷത്തോടെ വിവാഹം കഴിച്ചു.
ഉവാസ സുചിരം കാലം സ്നാനപാനാവഗാഹനൈഃ । അര്ചിത്വാ നര്മദാമത്ര വിഷ്ണുലോകം ഗതാശ്ച തേ
അവിടെ ദീർഘകാലം അവൻ കുളിച്ചും കുടിച്ചും മുങ്ങിയും താമസിച്ചു. നർമദയെ ആരാധിച്ച ശേഷം, അവർ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിച്ചു.
ഏവം തേ കഥിതോ രാജന്നര്മദാഗുണസംശ്രയഃ । ഇതിഹാസോ മഹാപുണ്യഃ ശ്രവണാത്പാപനാശനഃ
രാജാവേ, ഇങ്ങനെ നർമദയുടെ മഹത്വം അടങ്ങിയ ഈ പുണ്യകഥ ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇത് കേൾക്കുന്നതു തന്നെ വലിയ പുണ്യവും പാപനാശവും നൽകുന്നു.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച-। അഥാന്യാനി തു തീര്ഥാനി വസിഷ്ഠോക്താനി മേ വദ । ശ്രുത്വാ യാനി ച പാപാനി വിലയം യാംതി നാരദ
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: നാരദാ, വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞ മറ്റേതൊക്കെ തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ടോ, അവയും കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നവയാണോ, ദയവായി പറയൂ.
നാരദ ഉവാച-। ശൃണുഷ്വാത്ര ഹി തീര്ഥാനി വസിഷ്ഠോക്താനി പാര്ഥിവ । ദക്ഷിണം സിംധുമാസാദ്യ ബ്രഹ്മചാരീ ജിതേംദ്രിയഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞ തീർത്ഥങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച ബ്രഹ്മചാരിയായവൻ ദക്ഷിണഭാഗത്തുള്ള സിന്ദുനദിയുടെ തീരം എത്തുമ്പോൾ—
അഗ്നിഷ്ടോമമവാപ്നോതി വിമാനം ചാധിരോഹതി । ചര്മണ്വതീം സമാസാദ്യ നിയതോ നിയതാശനഃ
അഗ്നിഷ്ടോമ യാഗഫലം ലഭിക്കുകയും ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറിയുയരുകയും ചെയ്യും. കർമ്മണ്വതീ നദിയുടെ തീരം എത്തുമ്പോൾ, നിയന്ത്രിതഭക്ഷണവും ആചാരവും പാലിച്ചാൽ—
രംതിദേവാഭ്യനുജ്ഞാതോ അഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭേത് । തതോ ഗച്ഛേത ധര്മജ്ഞ ഹിമവത്സുതമര്ബുദമ്
രന്തിദേവന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച് അഗ്നിഷ്ടോമഫലം നേടും. അതിനുശേഷം, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, ഹിമവാന്റെ പുത്രിയായ അർബുദാ പർവ്വതത്തിലേക്ക് പോകണം.
പൃഥിവ്യാ യത്ര വൈ ഛിദ്രം പൂര്വമാസീദ്യുധിഷ്ഠിര । തത്രാശ്രമോ വസിഷ്ഠസ്യ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതം
യുധിഷ്ഠിരാ, ഭൂമിയിൽ ഒരിക്കൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു വിള്ളൽ അവിടെയുണ്ട്. അവിടെയാണ് മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ വസിഷ്ഠന്റെ ആശ്രമം.