കാര്യം നു ദൈവാദ്യദി സിദ്ധിമാഗതം തസ്മിന്നുപേക്ഷാം ന ച യാംതി നീതിഗാഃ । യസ്മാദുപേക്ഷാ ന പുനഃ ഫലപ്രദാ തസ്മാന്ന ദീര്ഘീകരണം പ്രശസ്യതേ
ദൈവം കൊണ്ടോ മറ്റെന്തിനാലോ വിജയമുണ്ടായാൽ, വിവേകമുള്ളവർ അതിനെ അവഗണിക്കാറില്ല; കാരണം അവഗണന വീണ്ടും ഫലം തരില്ല, അതിനാൽ ദീർഘീകരണം പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
വിഷാദപ്യമൃതം ഗ്രാഹ്യമമേധ്യാദപി കാംചനമ് । നീചാദപ്യുത്തമാം വിദ്യാം സ്ത്രീരത്നം ദുഷ്കുലാദപി
വിഷത്തിൽ നിന്ന് പോലും അമൃതം സ്വീകരിക്കാം, അശുദ്ധിയിൽ നിന്ന് പൊന്നും, താഴ്ന്നവരിൽ നിന്ന് ഉത്തമമായ വിജ്ഞാനവും, ദുഷ്കുലത്തിൽ നിന്ന് സ്ത്രീരത്നവും.
സാംദ്രാനുരാഗാഃ കുലജന്മനിര്മലാഃ സ്നേഹാര്ദ്രചിത്താ സുഗിരഃ സ്വയംവരാഃ । കന്യാ സുരൂപാഃ ഖലു ചാരുയൌവനാ ധന്യാ ലഭംതേഽത്ര നരാസ്തു നേതരേ
ശുദ്ധകുലത്തിൽ ജനിച്ച, ആഴമുള്ള സ്നേഹമുള്ള, സ്നേഹപൂർവ്വം മനസ്സുള്ള, മധുരവാണിയുള്ള, സ്വയം വരൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന, സുന്ദരമായ, യൗവനസൗന്ദര്യമുള്ള പെൺകുട്ടികളെ ഭാഗ്യശാലികൾ മാത്രമേ ഇവിടെ ലഭിക്കൂ.
ക്വ വയം സുരസുംദര്യ്യഃ ക്വ ഭവാംസ്താപസോ ബടുഃ । ദുര്ഘടസ്യ വിധാനേന മന്യേ ധാതൈവ പംഡിതഃ
നാം ദേവസുന്ദരിമാർ എവിടെ, നീ ഒരു തപസ്സുകാരനായ ബാലൻ എവിടെ? അസാധ്യമായ കാര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച ദാതാവാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ പണ്ഡിതൻ എന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു.
തസ്മാദസ്മാനിദാനീം തു സ്വീകുര്യ്യാത്മംഗലം ഭവാന് । ഗാംധര്വേണ വിവാഹേന അന്യഥാ നോപജീവനമ്
അതിനാൽ ഇപ്പോൾ തന്നെ ഭവാൻ സ്വയം മംഗളം സ്വീകരിക്കണം, ഗാന്ധർവവിവാഹം നടത്തി; ഇല്ലെങ്കിൽ ജീവിക്കാൻ മാർഗ്ഗമില്ല.
ശ്രുത്വാ വാക്യം തതഃ പ്രാഹ ബ്രാഹ്മണോ ധര്മവിത്തമഃ । ഭോ മൃഗാക്ഷ്യഃ കഥം ത്യാജ്യോ ധര്മോ ധര്മധനൈര്നരൈഃ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ധർമ്മത്തിൽ നിപുണനായ ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: 'കാന്നിക്കളേ, ധർമ്മവും സമ്പത്തും ഉള്ളവർക്ക് ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കാമോ?
ധര്മശ്ചാര്ഥശ്ചകാമശ്ച മോക്ഷശ്ചൈതച്ചതുഷ്ടയമ് । യഥോക്തം ഫലദം ജ്ഞേയം വിപരീതം തു നിഷ്ഫലമ്
ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം, മോക്ഷം — ഈ നാലും, പറഞ്ഞതുപോലെ, ഫലപ്രദമാണെന്ന് അറിയണം; അതിന് വിരുദ്ധമായത് ഫലമില്ലാത്തതാണ്.
നാകാലേഽഹം വ്രതീ കുര്യാമതോ ദാരപരിഗ്രഹമ് । ന ക്രിയാ ഫലമാപ്നോതി ക്രിയാകാലം ന വേത്തി യഃ
ഞാൻ വ്രതത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ അനുകൂലമല്ലാത്ത സമയത്ത് ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കില്ല; യുക്തമായ സമയമറിയാതെ ചെയ്ത പ്രവർത്തിക്ക് ഫലം ഉണ്ടാകില്ല.
യതോ ധര്മവിചാരേഽസ്മിന്പ്രസക്തം മമ മാനസമ് । തസ്മാച്ഛൃണുത ഹേ കന്യാ ന സമീഹേ സ്വയംവരമ്
എന്റെ മനസ്സ് ഇപ്പോൾ ധർമ്മചിന്തയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ, കന്യകളേ, കേൾക്കൂ — ഞാൻ സ്വയംവരം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
ഏവം ജ്ഞാത്വാശയം തസ്യ സമീക്ഷ്യൈവ പരസ്പരമ് । കരാത്കരം വിമുച്യാഥ ജഗ്രാഹാംഘ്രിം പ്രമോഹിനീ
അവന്റെ മനസ്സിലെ ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കി, പരസ്പരം നോക്കി, പ്രമോഹിനി അവന്റെ കൈ വിട്ട് അവന്റെ കാലുകൾ പിടിച്ചു.
ഭുജൌ ജഗൃഹതുസ്തസ്യ സുശീലാ സുസ്വരാ തഥാ । ആലിലിംഗ സുതാരാ ച വക്ത്രം ചുംബതി ചംദ്രികാ
സുശീലയും സുസ്വരയും അവന്റെ കൈകൾ അണച്ചു; സുതാര അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു, ചന്ദ്രിക അവന്റെ മുഖം ചുംബിച്ചു.
തഥാപി നിര്വികാരോഽസൌ പ്രലയാനലസന്നിഭഃ । ശശാപ ബ്രഹ്മചാരീ താഃ ക്രോധേനാത്യംതമൂര്ഛിതഃ
എന്നാൽ അവൻ അപ്രഭാവിതനായി, പ്രളയാഗ്നിപോലെ, അശാന്തനായി നിന്നു; ബ്രഹ്മചാരിയായ അവൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ അവരെ ശപിച്ചു.
പിശാച്യ ഇവ മാം ലഗ്നാ തത്പിശാച്യോ ഭവിഷ്യഥ । ഏവം തേനാശു ശപ്താസ്താസ്തം ത്യക്ത്വാ പുരതഃ സ്ഥിതാഃ
നിങ്ങൾ പിശാചികളെപ്പോലെ എന്നെ പിടിച്ചു; അതിനാൽ നിങ്ങൾ പിശാചികൾ ആയിരിക്കും. ഇങ്ങനെ അവൻ ഉടൻ ശപിച്ചു, അവർ അവനെ ഉപേക്ഷിച്ച് മുന്നിൽ നിന്നു.
കിമേതച്ചേഷ്ടിതം പാപം ഹ്യനാഗസി വിചേഷ്ടയാ । പ്രിയംകൃതോഽപ്രിയംകൃത്വാ ധിക്ത്വാം ധര്മകൃതാംതകമ്
പാപം ചെയ്തത് എന്താണിത്, അപരാധമില്ലാത്തവനോട്? പ്രിയം ചെയ്തവനോട് അപ്രിയം ചെയ്തതിനു, ധർമ്മത്തെ നശിപ്പിച്ചവനേ, നിനക്കു നാണമില്ലേ!
അനുരക്തേഷു ഭക്തേഷു മിത്രേഷു ദ്രോഹകാരിണഃ । പുംസോ ലോകോഭയോഃ സൌഖ്യം നാശമേതീതി നഃ ശ്രുതമ്
സ്നേഹവും ഭക്തിയും സൗഹൃദവും ഉള്ളവരോടൊപ്പം ദ്രോഹം ചെയ്യുന്നവന് ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും സന്തോഷം നശിച്ചുപോകുമെന്ന് ഞങ്ങള് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
തസ്മാത്ത്വമപി നഃ ശാപാത്പിശാചോ ഭവ സത്വരമ് । ഇത്യുക്ത്വാപി ച താ ബാലാ നിഃശ്വസംത്യഃ ക്രുധാകുലാഃ
അതുകൊണ്ട്, ഞങ്ങളുടെ ശാപം മൂലം നീയും ഉടന് ഒരു പിശാച് ആകണം. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ പെണ്കുട്ടികള് കോപത്തില് ആകുലരായി ആഴമായി ഉശിരെടുത്തു.
തദേവാന്യോന്യസംരംഭാത്തസ്മിന്സരസി പാര്ഥിവ । താഃ കന്യാ ബ്രഹ്മചാരീ ച സര്വേ പൈശാച്യമാഗതാഃ
രാജാവേ, അങ്ങ് തടാകത്തില് പരസ്പര ദോഷം കൊണ്ടു ആ പെണ്കുട്ടികളും ബ്രഹ്മചാരിയും എല്ലാവരും പിശാച് രൂപം ഏറ്റു.
സ പിശാചഃ പിശാച്യസ്താഃ ക്രംദമാനാഃ സുദാരുണമ് । ക്ഷപയംതി വിപാകാംസ്താന്പൂര്വോപാത്തസ്യ കര്മ്മണഃ
ആ പിശാചും പിശാചിമാരും ഭയങ്കരമായി കരയിച്ചുകൊണ്ട് മുമ്പ് ചെയ്ത പാപഫലങ്ങള് അനുഭവിച്ചു.
സ്വകാലേ പ്രഭവത്യേവ പൂര്വോപാത്തം ശുഭാശുഭമ് । സ്വച്ഛായാമിവ ദുര്വാരം ദേവാനാമപി പാര്ഥിവ
മുമ്പ് സമ്പാദിച്ച നല്ലതും ചീത്തയും തക്ക സമയത്ത് തന്നെ, സ്വന്തം നിഴല്പോലും, ദേവന്മാര്ക്കുപോലും തടയാനാവാതെ, ഉറപ്പായും പ്രകടമാകും, രാജാവേ.
ക്രംദംതി പിതരസ്താസാം മാതരസ്തത്ര തത്ര ച । ഭ്രാതരശ്ചൈവ ബാലാനാം ദൈവം ഹി ദുരതിക്രമമ്
ആ പെണ്കുട്ടികളുടെ അച്ഛന്മാരും അമ്മമാരും സഹോദരന്മാരും ഇവിടെ അവിടെ ദുഃഖത്തോടെ കരയുന്നു; കാരണം വിധിയെ അതിക്രമിക്കാനാവില്ല.
അതഊര്ധ്വം പിശാചാസ്തേ ആഹാരാര്ഥം സുദുഃഖിതാഃ । ഇതസ്തതശ്ച ധാവംതോ വസംതി സരസസ്തടേ
അതിന് ശേഷം ആ പിശാചുകള് അത്യന്തം വിശപ്പോടെ ഭക്ഷണത്തിനായി ഇവിടെ അവിടെ ഓടിക്കൊണ്ടു തടാകത്തോടു ചേര്ന്ന് താമസിച്ചു.
നാരദ ഉവാച- ഏവം ബഹുതിഥേ കാലേ ലോമശോ മുനിസത്തമഃ । ആഗതശ്ച മഹാഭാഗസ്തത്ര യാദൃച്ഛികോ മുനി
നാരദന് പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ വളരെക്കാലം കഴിഞ്ഞ് മഹാഭാഗ്യശാലിയായ മഹാമുനിയായ ലോമശന് അവിടെ യാദൃച്ഛികമായി എത്തി.
തം ദൃഷ്ട്വാ ബ്രാഹ്മണം സര്വേ പിശാചാഃ ക്ഷുത്സമാകുലാഃ । ധാവംതോ ഹ്യത്തുകാമാസ്തേ മിലിത്വാ യൂഥവര്തിനഃ
ആ ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടപ്പോള് വിശപ്പില് കഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന എല്ലാ പിശാചുകളും ഭക്ഷണം കിട്ടണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ കൂട്ടമായി ഓടിയെത്തി.
ദഹ്യമാനാസ്തു തീവ്രേണ തേജസാ ലോമശസ്യ തു । അസമര്ഥാഃ പുരഃ സ്ഥാതും തേ സര്വേ ദൂരതഃ സ്ഥിതാഃ
ലോമശന്റെ ശക്തമായ തേജസ്സില് കത്തിപ്പോകുന്ന പോലെ അവര്ക്ക് അവന്റെ മുമ്പില് നിന്നുനില്ക്കാന് കഴിയാതെ എല്ലാവരും അകലെയായി നിന്നു.
തത്ര പൂര്വകര്മബലാത്പിശാചഃ സഹ വൈ ദ്വിജഃ । സമീക്ഷ്യ ലോമശം രാജന്സാഷ്ടാംഗം പ്രണിപത്യ ച
അവിടെ മുന് കര്മഫലത്താല് ആ പിശാചും ബ്രാഹ്മണനും ചേര്ന്ന് ലോമശനെ കണ്ടു, രാജാവേ, അഷ്ടാംഗപ്രണാമം ചെയ്ത് വീണു.
ഉവാച സൂനൃതാം വാചം ബദ്ധ്വാ ശിരസി ചാംജലിമ് । മഹാഭാഗ്യോദയേ വിപ്ര സാധൂനാം സംഗതിര്ഭവേത്
അവന് കൈകൂപ്പി തലയില് വച്ച് വിനയപൂര്വ്വം പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗ്യശാലിയായവരേ, നല്ലവരോടുള്ള സാന്നിധ്യം വളരെ ഭാഗ്യകരമാണ്.
ഗംഗാദിപുണ്യതീര്ഥേഷു യോ നരഃ സ്നാതി സര്വഥാ । യഃ കരോതി സതാം സംഗം തയോഃ സത്സംഗമോ വരഃ
ഗംഗാദി പുണ്യനദികളില് സ്നാനം ചെയ്യുന്നവനും നല്ലവരോടു സാന്നിധ്യം പുലര്ത്തുന്നവനും ഇരുവരിലും നല്ലവരോടുള്ള സാന്നിധ്യമാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം.
ഗുരൂണാം സംഗമോ വിപ്ര ദൃഷ്ടാദൃഷ്ടഫലോ ഭുവി । സ്വര്ഗദോ രോഗഹാരീ ച കിം തമോപഹരോ മതഃ
ഗുരുക്കളുടെ സാന്നിധ്യം ഭൂമിയില് ദൃശ്യവും അദൃശ്യവും ഫലങ്ങള് നല്കുന്നു, സ്വര്ഗം നല്കുകയും രോഗം മാറ്റുകയും ഇരുട്ട് അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാ കഥയാമാസ പൂര്വവൃത്താംതമദ്ഭുതമ് । ഇമാ ഗംധര്വകന്യാസ്താ മുനേ സോഽഹം ദ്വിജാത്മജഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവന് അത്ഭുതകരമായ പഴയ സംഭവങ്ങള് പറഞ്ഞു തുടങ്ങി: മഹര്ഷേ, ഇവര് ഗന്ധര്വ്വപെണ്കുട്ടികളും ഞാന് ഒരു ബ്രാഹ്മണപുത്രനുമാണ്.
സര്വേ പിശാചരൂപേണ മിഥഃ ശാപവിമോഹിതാഃ । ദീനാനനാസ്സുതിഷ്ഠാമസ്തവാഗ്രേ മുനിസത്തമ
എല്ലാവരും ശാപം മൂലം ഭ്രമിച്ചുപോയി പിശാച് രൂപം എടുത്തിരിക്കുന്നു; ദു:ഖഭരിതമായ മുഖങ്ങളോടെ ഞങ്ങള് നിങ്ങളുടെ മുമ്പില് നില്ക്കുന്നു, മഹാമുനിയേ.