സര്വഥാ ദര്ശനം ദേഹി കാരുണ്യം ഭജ സര്വഥാ । പര്യ്യംതം ന പ്രപശ്യംതി കസ്യ ചിത്സുജനാ ജനാഃ
എന്തായാലും, ദയവായി നിന്റെ ദർശനം ഞങ്ങൾക്കു നൽകണം; എല്ലായ്പ്പോഴും കരുണ കാണിക്കണം. നല്ലവരായ ആളുകൾക്ക് ആരോടും ആഗ്രഹത്തിന്റെ അവസാനം കാണാനാവില്ല.
ഇത്ഥം വിലപ്യതാഃ കന്യാഃ പ്രതീക്ഷ്യ ച ബഹുക്ഷണമ് । പിതുര്ഭയാദ്ഗൃഹം ഗംതും ശീഘ്രമാരേഭിരേ തതഃ
ഇങ്ങനെ വിലപിച്ചുകൊണ്ട്, ദീർഘകാലം കാത്തിരിഞ്ഞ ശേഷം, അച്ഛന്റെ ഭയത്താൽ അവൾകൾ വേഗത്തിൽ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു പോകാൻ തുടങ്ങി.
തത്പ്രേമനിഗഡൈര്ബദ്ധാ ഭൃശം വിരഹവിക്ലവാഃ । കഥംചിദ്ധൈര്യമാലംബ്യ താഃ സ്വംസ്വം ഗൃഹമാഗതാഃ
പ്രണയത്തിന്റെ കെട്ടുകളിൽ കെട്ടിയിട്ടും, വേർപാടിന്റെ വേദനയിൽ തളർന്നും, എങ്കിലും എങ്ങിനെയോ ധൈര്യം പിടിച്ച് അവൾകൾ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
ആഗത്യ പതിതാഃ സര്വാ മാതൄണാം തു സമീപതഃ । കിമേതന്മാതൃഭിഃ പൃഷ്ടാഃ കുതഃ കാലാത്യയോഽഭവത്
വീട്ടിലെത്തി, അവൾകൾ എല്ലാം അമ്മമാരുടെ അടുത്ത് വീണു. 'ഇത് എന്താണ്? എങ്ങനെയാണ് ഇത്ര വൈകിയെത്തിയത്?' എന്ന് അമ്മമാർ ചോദിച്ചു.
ക്രീഡംത്യഃ കിന്നരീഭിസ്തു സാര്ദ്ധം സംഗതകം യദാ । സംസ്ഥിതാസ്തേന ന ജ്ഞാതോ ദിവസോഽച്ഛോദസരോവരേ
കിന്നരീകളോടൊപ്പം കളിക്കുമ്പോൾ, അവനോടൊപ്പം ആയിരുന്നതിനാൽ അച്ചോടസരസ്സിന്റെ തീരത്ത് പകലിന്റെ കടന്നുപോകുന്നത് ഞങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.
പഥി ശ്രാംതാ വയം മാതഃ സംതാപസ്തേന നസ്തനൌ । മോഹേന മഹതാ വക്തും ന കേനാപ്യുത്സഹാമഹേ
അമ്മേ, ഞങ്ങൾ വഴിയിൽ നിന്ന് ക്ഷീണിച്ചുപോയി. അവനുമായി ഉണ്ടായ mills ഞങ്ങളെ തളർത്തി. വലിയ ആശ്ചര്യത്താൽ ആരും ഒന്നും പറയാൻ കഴിയുന്നില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ ലുഠിതാസ്തത്ര മണിഭൂമൌ കുമാരികാഃ । ആകാരം ഗോപയംത്യസ്താ മുഗ്ധാ ജല്പംതി മാതൃഭിഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൾകൾ മാണിക്യഭൂമിയിൽ വീണു. മനസ്സിലെ വികാരം മറച്ചു, നിരപരാധികളായി അമ്മമാരോടൊപ്പം സംസാരിച്ചു.
കാചിന്നര്തയതി ക്രീഡാമയൂരം ന മുദാ തദാ । ന പാഠയതി തം കീരം പംജരേഽന്യാ കുതൂഹലാത്
ഒരുത്തി കളിമയിലിനെ സന്തോഷത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്യിപ്പിച്ചില്ല; മറ്റൊരുത്തി ആവേശത്തോടെ പഞ്ചരത്തിലെ കിളിയെ പാടിപ്പിച്ചില്ല.
ലാലയേന്നകുലം നാന്യാ നോല്ലാപയതി സാരികാമ് । അപരാതീവ സംമുഗ്ധാ നൈവ ഖേലതി സാരസൈഃ
അവൾ ഇനി നെവലിയെ സ്നേഹത്തോടെ കളിയാക്കുന്നില്ല, സാരികയെ ഇണങ്ങിക്കൊണ്ടുമില്ല; എന്തോ ഒരു കുറ്റബോധത്തിൽ ആകുലയായതുപോലെ, അവൾ ഇനി സാരസപക്ഷികളോടൊപ്പം കളിക്കുന്നതുമില്ല.
ഭേജിരേ ന വിനോദം താ രേമിരേ നൈവ മംദിരേ । ഊചിരേ ബാംധവൈര്നാലം വീണാവാദ്യം ന ചക്രിരേ
അവർക്കു ഇനി വിനോദത്തിൽ സന്തോഷമില്ല, neither did they find joy in the temple; കൂട്ടുകാരോടു പറഞ്ഞു: 'മതി,' വീണയിലും ഇനി അവർ കൈയിടുന്നില്ല.
കല്പദ്രുമപ്രസൂനം യത്സര്വം തച്ചാനലോപമമ് । മംദാരകുസുമാമോദി ന പപുര്മധുരം മധു
കൽപ്പവൃക്ഷത്തിലെ എല്ലാ പുഷ്പങ്ങളും തീപോലെയായി തോന്നി; മന്ദാരപൂക്കൾ സുഗന്ധമുള്ളതായിരുന്നെങ്കിലും, അവർ മധുരമായ തേൻ കുടിച്ചില്ല.
യോഗിന്യ ഇവ താഃ കന്യാ നാസാഗ്രന്യസ്തലോചനാഃ । അലക്ഷ്യധ്യാനസംതാനാഃ പുരുഷോത്തമമാനസാഃ
ആ പെൺകുട്ടികൾ യോഗിനികളെപ്പോലെ മൂക്കിന്റെ തുമ്പിൽ കണ്ണ് നിർത്തി; അവരുടെ ധ്യാനധാര കാണാൻ കഴിയില്ല, മനസ്സാകെ പരമപുരുഷനിലായിരുന്നു.
ചംദ്രകാംതമണിച്ഛന്നേ സ്രവദ്വാരിണി കംദരേ । ക്ഷണം വാതായനേ സ്ഥിത്വാ ജലയംത്രഗൃഹേക്ഷണമ്
ചന്ദ്രകാന്തമണികൾ കൊണ്ട് മൂടിയ, വെള്ളം ചോരുന്ന ഒരു ഗുഹയിൽ, അവർ ഒരു നിമിഷം ജാലകത്തിൽ നിന്നു വെള്ളയന്ത്രം നോക്കി.
രചയംതി ക്ഷണം ശയ്യാം ദീര്ഘികാം ഭോജിനീദലൈഃ । വീജ്യമാനാഃ സഖീഭിസ്താഃ ശീതലൈര്നലിനീദലൈഃ
ഒരു നിമിഷം അവർ ഭക്ഷണക്കുളത്തിലെ ഇലകളാൽ കിടക്ക ഒരുക്കി; കൂട്ടുകാരികൾ തണുത്ത താമരയിലകൊണ്ട് അവരെ വീശി.
ഇത്ഥം യുഗസമാം രാത്രിമനയംസ്താ വരസ്ത്രിയഃ । കഥംചിദ്ധാരണം കൃത്വാ വിഹ്വലാഃ സജ്വരാ ഇവ
ഇങ്ങനെ, ആ മഹിളകൾക്ക് ആ രാത്രി ഒരു യുഗം പോലെ നീണ്ടു; എങ്ങിനെയോ മനസ്സു പിടിച്ചു നിർത്തി, പനിക്കാരിപോലെയും വിഷണ്ണരായവരായി അവർ രാത്രി കഴിച്ചു.
പ്രാതര്വ്യോമമണിം ദൃഷ്ട്വാ മന്യമാനാഃ സ്വജീവിതമ് । വിജ്ഞാപ്യ മാതരം സ്വാംസ്വാം ഗൌരീം പൂജയിതും ഗതാഃ
പ്രഭാതത്തിൽ ആകാശത്തിലെ രത്നം കണ്ടപ്പോൾ, സ്വന്തം ജീവനെ ഓർത്തു, അമ്മമാരെ അറിയിച്ച് അവർ ഓരോരുത്തരും ഗൗരിയെ പൂജിക്കാൻ പോയി.
സ്നാത്വാ തേന വിധാനേന പുഷ്പൈര്ധൂപൈസ്തഥാ പുനഃ । വിധായ പൂജനം ദേവ്യാ ഗായംത്യസ്തത്ര താഃ സ്ഥിതാഃ
ആചാരപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത്, പൂക്കളും ധൂപവും അർപ്പിച്ച്, അവർ ദേവിയെ പൂജിച്ചു, അവിടെ തന്നെ പാട്ടുപാടി നിന്നു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ വിപ്രഃ സ്നാതും സോഽപി സമാഗതഃ । പിതുരാശ്രമതസ്തസ്മാദച്ഛോദേഽത്ര സരോവരേ
ഇതുവരെ, ഒരു ബ്രാഹ്മണനും അവിടേക്ക് സ്നാനത്തിനായി എത്തി; അച്ഛന്റെ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് ഈ ശുദ്ധമായ സരോവരത്തിലേക്കാണ് അവൻ വന്നത്.
മിത്രം ദൃഷ്ട്വൈവ രാത്ര്യംതേ പദ്മിന്യ ഇവ കന്യകാഃ । തത്ഫുല്ലനയനാ ജാതാസ്തം ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മചാരിണമ്
രാത്രിയുടെ അവസാനം സുഹൃത്തെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ പെൺകുട്ടികൾ പട്മിനികളെപ്പോലെ, കണ്ണുകൾ പുഷ്പിച്ചവരായി, ബ്രഹ്മചാരിയെ നോക്കി.
ഗത്വാ തത്രൈവ താഃ കന്യാ സമീപം ബ്രഹ്മചാരിണഃ । സവ്യാപസവ്യബംധേന ഭുജപാശം ച ചക്രിരേ
അവ പെൺകുട്ടികൾ അവിടത്തേക്ക് പോയി, ബ്രഹ്മചാരിയുടെ അടുത്തേക്ക് എത്തി, ഇരുവശത്തുനിന്നും കൈകൊണ്ട് അവനെ ചുറ്റി പിടിച്ചു.
ഗതോഽസി പ്രിയ പൂര്വേദ്യുര്ഗംതുമദ്യ ന ലഭ്യതേ । വൃതസ്ത്വം നൂനമസ്മാഭിര്നാത്ര തേഽസ്തി വിചാരണാ
'നീ ഇന്നലെ പോയി, പ്രിയനേ; ഇന്ന് പോകാൻ കഴിയില്ല. ഇനി നീ ഞങ്ങളുടേതാണ്; ഇതിൽ നിന്നു നീക്ക് വിടില്ല.'
ഇത്യുക്തോ ബ്രാഹ്മണഃ പ്രാഹ പ്രഹസന്ബാഹുപാശഗഃ । യുഷ്മാഭിരുച്യതേ ഭദ്രമനുകൂലം പ്രിയം വചഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവരുടെ കയ്യിൽ പിടിച്ചിരിക്കെ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ പറയുന്നത് സൗമ്യവും ഇണങ്ങുന്നതുമാണ്, പ്രിയരേ.'
പ്രഥമാശ്രമനിഷ്ഠസ്യ കിംതു നശ്യേത മേ വ്രതമ് । വിദ്യാഭ്യസനശീലസ്യ നാഭൂത്പാരം ഗുരോഃ കുലേ
'എന്നാൽ, ആദ്യാശ്രമത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവനായി, എന്റെ വ്രതം നശിക്കും; വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ മനസ്സുള്ളവനായി, ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിൽ അതിജീവനം ഇല്ല.'
ആശ്രമേ യത്ര യോ ധര്മോ രക്ഷണീയഃ സുപംഡിതൈഃ । വിവാഹോഽയമതോ മന്യേ ന ധര്മ ഇതി കന്യകാഃ
'ആശ്രമത്തിൽ, പണ്ഡിതന്മാർ കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ട ധർമ്മം ഇതാണ്; അതിനാൽ വിവാഹം ഇവിടെ ധർമ്മമല്ല' എന്നു പെൺകുട്ടികൾ പറഞ്ഞു.
ആകര്ണ്യ വിപ്രവാക്യാനി വിപ്രമൂചുര്വരസ്ത്രിയഃ । സകലധ്വനിസോത്കംഠ്യോ കോകിലാഇവ മാധവേ
ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ആ മഹിളകൾ വസന്തത്തിൽ കുയിലുകൾ പോലെ എല്ലാ ശബ്ദത്തെയും ആഗ്രഹിച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ധര്മാദര്ഥോഽര്ഥതഃ കാമഃ കാമാത്സുഖഫലോദയഃ । ഇത്യേവം നിശ്ചയജ്ഞാസ്തേ വര്ണയംതി വിപശ്ചിതഃ
'ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് സമ്പത്ത്, സമ്പത്തിൽ നിന്ന് കാമം, കാമത്തിൽ നിന്ന് സുഖഫലം ഉണ്ടാകുന്നു; ഇതാണ് ഉറപ്പായുള്ള ക്രമം എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.'
സകാമോ ധര്മബാഹുല്യാത്പുരതസ്തേ സമുത്ഥിതഃ । സേവ്യതാം വിവിധൈര്ഭോഗൈഃ സ്വച്ഛാഭൂമിരിയം യതഃ
ആഗ്രഹത്തോടെ, ധർമ്മം അധികം ഉണ്ടായതിനാൽ, നീ മുൻപേ ഉദിച്ചുവന്നു; ഈ ശുദ്ധമായ ഭൂമി നിനക്കു തന്നെ, അതിനാൽ വിവിധ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു ജീവിക്കണം.
ശ്രുത്വാ തദ്വചനം താസാം പ്രാഹ ഗംഭീരയാ ഗിരാ । തഥ്യം വോ വചനം കിംതു മമാപ്യാവശ്യകം വ്രതമ്
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആൾ ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ ശരിയാണ്, പക്ഷേ എനിക്കു നിർബന്ധമായ ഒരു വ്രതം ഉണ്ട്.'
പ്രാപ്യാനുജ്ഞാം ഗുരോഃ കുര്വേ വിവാഹകര്മ നാന്യഥാ । ഇത്യുക്താഃ പുനരൂചുസ്താഃ സ്ഫുടം മൂഢോഽസി സുംദര
ഗുരുവിന്റെ അനുമതി കിട്ടിയാൽ മാത്രമേ ഞാൻ വിവാഹം നടത്തൂ, അല്ലാതെ ഇല്ല.' എന്നതു കേട്ട് അവർ വീണ്ടും വ്യക്തമായി പറഞ്ഞു: 'നീ ഭ്രമിച്ചിരിക്കുന്നു, സുന്ദരനേ.'
സിദ്ധൌഷധം ബ്രഹ്മധിയാ രസായനം സിദ്ധിര്നിധിഃ സാധുകുലാ വരാംഗനാഃ । മംത്രസ്തഥാ സിദ്ധരസശ്ച ധര്മതോ മുനേ നിഷേവ്യാഃ സുധിയാ സമാഗതാഃ
മുന്നേറുന്ന ഔഷധം, ബ്രഹ്മചിന്തയുടെ അമൃതം, സമ്പത്ത്, ഉത്തമ കുടുംബങ്ങൾ, മനോഹരിയായ സ്ത്രീകൾ, മന്ത്രങ്ങൾ, സിദ്ധരസം — ഇവയെല്ലാം, മഹർഷേ, യോഗ്യനായവർ ധർമ്മപൂർവ്വം അനുഭവിക്കണം.