മൃദംഗനാദസംഭിന്നലാസ്യമധ്യലയേഷു ച । ചിത്രാദിഷു വിനോദേഷു കലാസു ച വിശാരദാഃ
മൃദംഗത്തിന്റെ ശബ്ദത്തോടൊപ്പം നൃത്തം നടത്തുന്ന മന്ദിരങ്ങളിലും, ചിത്രരചനയിലും മറ്റു കലകളിലും അവർ നിപുണരായിരുന്നു.
ഏവംഭൂതാശ്ച താഃ കന്യാ മുമുഹുഃ ക്രീഡനൈര്വരൈഃ । പിതൃഭിര്ലാലിതാഃ സര്വാശ്ചേരുശ്ച ധനദാലയേ
ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നു ആ കന്യകൾ; കളികളിലും വിനോദങ്ങളിലും ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തി, പിതാക്കന്മാരാൽ സ്നേഹത്തോടെ വളർത്തപ്പെട്ട്, ധനത്തിന്റെ ആലയത്തിൽ വസിച്ചു.
കൌതുകാദേകദാ പംച മിലിത്വാ മാസി മാധവേ । കന്യാ മംദാരപുഷ്പാണി വിചിന്വംത്യോ വനാദ്വനമ്
ഒരു ദിവസം, കൗതുകത്താൽ, അഞ്ചു കന്യകളും മാധവമാസത്തിൽ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന്, വനത്തിൽ നിന്ന് വനത്തിലേക്ക് മന്ദാരപൂക്കൾ തേടി തിരഞ്ഞു.
ഗൌരീം സമാരാധയിതും സ്വരാംഗനാഃ കദാചിദച്ഛോദസരോവരം യയുഃ । ഹേമാംബുജാനി പ്രവരാണി താഃ പുനസ്തസ്മാദുപാദായ വരോത്പലൈഃ സഹ
ഗൗരിയെ ആരാധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ആ സംഗീതനിപുണരായ കന്യകൾ ചിലപ്പോഴൊക്കെ അച്ഛോദാസരസ്സിന്റെ തീരത്ത് പോയി; അവിടെ നിന്ന് ഏറ്റവും മനോഹരമായ പൊൻതാമരകളും ഉത്തമമായ ഉത്പലപൂക്കളും എടുത്തു മടങ്ങി.
വൈഡൂര്യശുദ്ധസ്ഫടികപ്രകുട്ടിമേ സ്നാത്വാ തു ഘട്ടേ പരിധായ ചാംബരമ് । മൌനേന ച സ്ഥംഡിലപിംഡികാമയീം സുവര്ണമുക്താഭരണാം വിനിര്മമുഃ
വൈഡൂര്യവും ശുദ്ധസ്ഫടികവും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച തട്ടിൽ കുളിച്ച്, വസ്ത്രം ധരിച്ച്, മൗനത്തിൽ അവർ പൊൻമുത്ത് അലങ്കാരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മണൽക്കൂമ്പാരം നിർമ്മിച്ചു.
സമര്ചിതാം ചംദനഗംധകുംകുമൈരഭ്യര്ച്യ ഗൌരീം വരപംകജാദിഭിഃ । നാനോപഹാരൈഃ ശുഭഭക്തിഭാവിതാ ലാസ്യപ്രയോഗൈര്നനൃതുഃ കുമാരികാഃ
ചന്ദനം, സുഗന്ധപൂവുകൾ, കുങ്കുമം എന്നിവകൊണ്ടും ഉത്തമപങ്കജാദികളായ ഭക്തിപൂർവം ഗൗരിയെ പൂജിച്ചു; വിവിധ ഉപഹാരങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, ലാസ്യനൃത്തഭാവങ്ങളോടെ ആ കന്യകൾ നൃത്തം ചെയ്തു.
ഗാംധര്വമാശ്രിത്യ പരം സ്വരം തതോ ഗേയം സ്വഭാവധ്വനിഭിഃ സമൂര്ഛനമ് । ഏണീദൃശസ്താഃ പ്രജഗുഃ കലാക്ഷരം താരപ്രവൃദ്ധം ഗതിഭിശ്ച സുസ്വരമ്
ഗാന്ധർവശൈലിയിൽ ആശ്രയിച്ച്, പരമശ്രുതിയിൽ പാടിയപ്പോൾ, സ്വാഭാവികമായ സ്വരഭേദങ്ങളാൽ ആ കന്യകൾ കലാപരമായ അക്ഷരങ്ങൾ മനോഹരമായി പാടി; അവരുടെ മധുരസ്വരം ഉയർന്ന് ഒഴുകി.
തസ്മിന്സുഭാവേ രസവര്ഷഹര്ഷം കന്യാസ്വലം നിര്ഭരചിത്തവൃത്തിഷു । അച്ഛോദതീര്ഥേ പ്രവരേ തദാഗതഃ സ്നാതും മുനേര്വേദനിധേഃ സുതോഗ്രജഃ
ആ മനോഹരമായ സമയത്ത്, ആനന്ദവും ഉല്ലാസവും നിറഞ്ഞു, കന്യകളുടെ മനസ്സ് പൂർണ്ണമായി ലയിച്ചു; അച്ഛോദതീർത്ഥത്തിൽ, വേദജ്ഞനായ മഹർഷിയുടെ മൂത്തമകൻ കുളിക്കാൻ എത്തി.
രൂപേണ നിഃസീമതരോ വരാനനഃ പ്രഫുല്ലപദ്മായതലോചനോ യുവാ । വിസ്തീര്ണവക്ഷാഃ സുഭുജോഽതിസുംദരഃ ശ്യാമച്ഛവിഃ കാമഇവാപരോ ഹി സഃ
അവന്റെ സൗന്ദര്യം അതിരില്ലാത്തതായിരുന്നു; മുഖം അതിമനോഹരവും, പുഷ്പിച്ച കമലദളങ്ങൾപോലെയുള്ള കണ്ണുകളും, യൗവനത്തിൽ, വിശാലമായ നെഞ്ചും, സുന്ദരമായ ശരീരവും, കറുത്ത നിറവും; ഇദ്ദേഹം മറ്റൊരു കാമദേവനെന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
സ ബ്രഹ്മചാരീ സുശിഖോ ഹി ശോഭതേ ദംഡേന യുക്തോ ധനുഷേവ മന്മഥഃ । ഏണാജിനപ്രാവരണഃ സമുദ്രധൃഗ്ഹേമാഭമൌംജീകടിമേഖലഃ പരഃ
ആ ബ്രഹ്മചാരിയും മനോഹരമായ ചുരുളുകളുമായി, ദണ്ഡം കൈവശം വച്ചും, മന്മഥൻ വില്ലുമായി നിൽക്കുന്നപോലെയും, മയില്പ്പട്ടികൊണ്ടുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചും, സമുദ്രനിറംപോലെയുള്ള വസ്ത്രവും, പൊൻപോലുള്ള മൗഞ്ജികടിയും അണിഞ്ഞും, അതിമനോഹരനായിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ബ്രാഹ്മണം ബാലാസ്താസ്തത്ര സരസസ്തടേ । ജഹൃഷുഃ കൌതുകാവിഷ്ടാ അയം നോ ഭവിതാതിഥിഃ
ആ ബ്രാഹ്മണയുവാവിനെ തടാകത്തിൻറെ കരയിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ആ പെൺകുട്ടികൾ കൗതുകത്തിൽ ആനന്ദിച്ചു: 'ഇവൻ നമ്മുടെ അതിഥിയാകും' എന്നു അവർ വിചാരിച്ചു.
സംത്യക്തഗീതനൃത്യാസ്താസ്തസ്യാലോകനലാലസാഃ । ഹരിണ്യോ ലുബ്ധകേനേവ വിദ്ധാഃ കാമേന സായകൈഃ
പാടലും നൃത്തവും ഉപേക്ഷിച്ച്, അവനെ നോക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; അവർ കാമം കൊണ്ടു തളർന്ന Hirschകളെപ്പോലെ, വേട്ടക്കാരന്റെ അമ്പിനാൽ തൊണ്ടിയ Hirschകളെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.
പശ്യപശ്യേതി ജല്പംത്യോ മുഗ്ധാഃ പംച സസംഭ്രമമ് । തസ്മിന്വിപ്രവരേ യൂനി കാമദേവഭ്രമം യയുഃ
അവിടെ അഞ്ചു നിരപരാധിയായ യുവതികള് ആവേശത്തോടെ 'നോക്കൂ, നോക്കൂ' എന്നിങ്ങനെ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു. ആ മഹാനായ ബ്രാഹ്മണയുവാവിനെ കണ്ടു അവരുടെ മനസ്സില് പ്രണയത്തിന്റെ ആശങ്ക പടര്ന്നു.
പുനഃപുനസ്തമഭ്യര്ച്യ നയനൈഃ പംകജൈരിവ । പശ്ചാദ്വിചാരമാരബ്ധമപ്സരോഭിഃ പരസ്പരമ്
അവള്മാര് വീണ്ടും വീണ്ടും കണ്പൂക്കള് പോലെ കണ്ണുകളാല് അവനെ ആരാധിച്ചു. അതിനുശേഷം ആ അപ്സരസുകള് തമ്മില് ചര്ച്ച ആരംഭിച്ചു.
യദ്യയം കാമദേവോ ഹി രതിഹീനഃ കഥം ഭവേത് । അഥവാഹ്യശ്വിനൌ ദേവൌ താവുഭൌ യുഗചാരിണൌ
ഇവന് കാമദേവനാണെങ്കില് ഇങ്ങനെ ആകര്ഷണമില്ലാതെ എങ്ങനെ ഇരിക്കും? അല്ലെങ്കില് ഇരട്ടയായ അശ്വിനിദേവന്മാരില് ഒരാളോ ഇരുവരോ ആയിരിക്കാം.
ഗംധര്വഃ കിന്നരോ വാഥ സിദ്ധോ വാ കാമരൂപധൃക് । ഋഷിപുത്രോഽഥവാ കശ്ചിത്കശ്ചിദ്വാ മനുജോത്തമഃ
അല്ലെങ്കില് ഗന്ധര്വ്വനോ കിന്നരനോ, അല്ലെങ്കില് രൂപം മാറാന് കഴിയുന്ന സിദ്ധനോ, അല്ലെങ്കില് ആര്ക്കെങ്കിലും ഋഷിപുത്രനോ, അതവാ മനുഷ്യരില് ഉത്തമനോ ആയിരിക്കാം.
അസ്തി വാ കശ്ചിദേവായം ധാത്രാ സൃഷ്ടോ ഹി നഃ കൃതേ । യഥാഭാഗ്യവതാമര്ഥേ നിധാനം പൂര്വകര്മഭിഃ
അല്ലെങ്കില് ദൈവം തന്നെയോ? സ്രഷ്ടാവായ ഭഗവാന് നമ്മുടെ ഭാഗ്യത്തിനായി സൃഷ്ടിച്ച ഒരു നിധിയാണോ? ഭാഗ്യവാന്മാരുടെ പണ്ടത്തെ കര്മഫലമായി അവന് വന്നതാണോ?
തഥാസ്മാകം കുമാരീണാം ഗൌര്യാനീതോ വരോത്തമഃ । കരുണാജലകല്ലോല ലബ്ധാദ്രീ ര്കൃ!തചിത്തയാ
ഇങ്ങനെ, ഞങ്ങള് കന്യാകമാര്ക്ക് ഗൗരിദേവി കരുണയുടെയും സ്നേഹപൂര്വ്വമായ മനസ്സിന്റെയും തിരമാലകളില് നിന്ന് ഒരു ഉത്തമവരനെ സമ്മാനിച്ചു.
മയാ വൃതസ്ത്വയാ ചായം ത്വയാ വൃതസ്തഥാനയാ । ഏവം പംചസുകന്യാസു വദംതീഷു നൃപോത്തമ
ഞാന് അവനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, നീയും അവനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, ഇവളും അവനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു — ഇങ്ങനെ ആഞ്ചു കന്യകള് തമ്മില് സംസാരിച്ചു, രാജാവേ.
ശ്രുത്വാ തദ്വചനം തത്ര കൃതമാധ്യാഹ്നികക്രിയഃ । ചിംതയാമാസ മേധാവീ കിം കൃത്വാ സുകൃതം ഭവേത്
അവരുടെ വാക്കുകള് കേട്ട ശേഷം, മധ്യാഹ്നകര്മ്മങ്ങള് പൂര്ത്തിയാക്കി, ആ വിവേകശാലി മനസ്സില് ചിന്തിച്ചു: 'എന്ത് ചെയ്താല് നല്ല ഫലം ലഭിക്കും?'
ഗാധിസംഭവപരാശരാദയഃ കംഡുദേവലമുഖാശ്ച യേ ദ്വിജാഃ । തേഽപി യോഗി ബലിനോ വിമോഹിതാഃ ലീലയാ തദബലാഭിരദ്ഭുതമ്
ഗാധിയുടെ വംശജനായ പരാശരനും, കണ്ഡ്ദുവും ദേവളനും തുടങ്ങിയ ശക്തനായ യോഗികളും, ആ സ്ത്രീകളുടെ കളിയിലൊന്നു പോലെ അത്ഭുതകരമായി മോഹിതരായി.
യോഷിതാം നയനതീക്ഷ്ണസായകൈര്ഭ്രൂലതാസുദൃഢചാപനിര്ഗതൈഃ । ധന്വിനാ മകരകേതുനാ ഹതഃ കസ്യ നോ പതതി വാമനോ മൃഗഃ
സ്ത്രീകളുടെ കണ്മുനകളുടെ മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് വളഞ്ഞ ക眉കളെന്ന ശക്തമായ വില്ലില് നിന്ന് വിടുവിച്ച് അമ്പയാളായ മകരധ്വജന് എവിടെയില്ലാത്തവരെ പോലും കീഴടക്കുന്നു; ചെറു മാന്പോലും വീഴുന്നു.
താവദേവ നയധീര്വിരാജതേ താവദേവ ജനതാഭയം ഭവേത് । താവദേവ ധൃതചിത്തതാ ഭൃശം താവദേവ ഗണനാ കുലസ്യ ച
ബുദ്ധി പ്രകാശിക്കുന്നത്, ജനകീയമാന്യമായ പേര് നിലനില്ക്കുന്നത്, മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരതയും കുടുംബത്തിന്റെ മാനവും നിലനില്ക്കുന്നത് — ഇതൊക്കെ ഒരുപോലെ നീണ്ടുനില്ക്കുന്നത്...
താവദേവ തപസഃ പ്രഗല്ഭതാ താവദേവ ശമസേവനം നൃണാമ് । യാവദേവ ലലനേക്ഷണാ സ വൈര്മാദ്യതേ ദ്രുതമദൈര്ന പൂരുഷഃ
തപസ്സിന്റെ ശക്തിയും, മനുഷ്യര് ആത്മനിയന്ത്രണം പാലിക്കുന്നതും, സ്ത്രീകളുടെ കണ്മുനകളാല് മനസ്സു പാടില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നതുവരെ മാത്രമേ നിലനില്ക്കൂ.
മോഹയംതി മദയംതി രാഗിണം യോഷിതഃ സ്വലലിതൈര്മനോഹരൈഃ । മോദയംതി മദയംതി മാമിമാ ധര്മരക്ഷണപരം ഹി സ്വൈര്ഗുണൈഃ
സ്ത്രീകള് അവരുടെ മനോഹരമായ പെരുമാറ്റംകൊണ്ട് ആസ്വാദകരെ ആകര്ഷിക്കുകയും മദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; എന്നാല് ഇവര് അവരുടെ നല്ല ഗുണങ്ങളാല് എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ഉല്ലാസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, കാരണം ഞാന് ധര്മസംരക്ഷണത്തില് മനസ്സോടെയാണ്.
മാംസരക്തമലമൂത്രനിര്മിതേ യോഷിതാം വപുഷി നിര്ഗുണേഽശുചൌ । കാമിനസ്തു പരികല്പ്യ ചാരുതാമാവിശംതി സുവിമൂഢചേതസഃ
മാംസം, രക്തം, മലമൂത്രം എന്നിവ കൊണ്ടുള്ള, ഗുണരഹിതവും അശുദ്ധവുമായ സ്ത്രീശരീരത്തില് സുന്ദര്യമെന്ന ഭ്രമം കാണുന്നത് യഥാര്ത്ഥത്തില് വളരെയധികം മോഹിതമായ മനസ്സുള്ളവരാണ്.
ദാരുണാ ഹി പരികീര്തിതാംഗനാ സാധുഭിര്വിമലബുദ്ധിഭിര്ബുധൈഃ । യാവദേവ ന സമീപഗാ ഇമാസ്താവദേവ ഹി ഗൃഹം വ്രജാമ്യഹമ്
ശുദ്ധവും വ്യക്തവുമായ ബുദ്ധിയുള്ള ജ്ഞാനികള് സ്ത്രീകളെ കഠിനസ്വഭാവമുള്ളവരായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇവര് സമീപിക്കാത്തവരെന് ഞാന് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങും.
സമീപം തസ്യ യാവന്ന ആഗച്ഛംതി വരസ്ത്രിയഃ । വൈഷ്ണവേന പ്രഭാവേണ താവദംതര്ദധേ ദ്വിജഃ
ആ മഹിളകള് അടുത്തെത്തുന്നതിന് മുമ്പ്, വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയാല് ആ ബ്രാഹ്മണന് അവിടെ നിന്നു അപ്രത്യക്ഷനായി.
തസ്യ യോഗബലാദ്ഭൂപ ഗതസ്യാദര്ശനം തദാ । ദൃഷ്ട്വാ തദദ്ഭുതം കര്മ വൈഷ്ണവബ്രഹ്മചാരിണഃ
അവന്റെ യോഗശക്തിയാല് അവിടെ നിന്ന് അദൃശ്യനായി; വിഷ്ണുവിനെ ഭക്തിയോടെ അനുസരിച്ച ബ്രഹ്മചാരിയുടെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവൃത്തി കണ്ടു.
വിത്രസ്തനയനാ ബാലാ കുരംഗ്യ ഇവ കാതരാഃ । സംക്രാംതനയനാഃ ശൂന്യാ ദദൃശുസ്താ ദിശോദശ
ഭയത്താല് കണ്ണുകള് നിറഞ്ഞ, മാന്പോലെ ഭയപ്പെട്ട ആ യുവതികള് ആശങ്കയോടെ ചുറ്റും നോക്കി, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും കണ്ണുകള് തിരിച്ചു.