തത്രോപവാസം കൃത്വാ യേ പശ്യംതി വിമലേശ്വരമ് । സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ രുദ്രലോകം വ്രജംതി തേ
അവിടെ ഉപവാസം ചെയ്ത് വിമലേശ്വരനെ ദർശിക്കുന്നവർ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ശുദ്ധഹൃദയരായി, രുദ്രന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര കേശിനീതീര്ഥമുത്തമമ് । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്നുപവാസപരായണഃ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ഉത്തമമായ കേശിനി തിരുവിടത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ ഉപവാസത്തിൽ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
ഉപോഷ്യ രജനീമേകാം നിയതോ നിയതാശനഃ । തത്ര തീര്ഥപ്രഭാവേണ മുച്യതേ ബ്രഹ്മഹത്യയാ
ഒരു രാത്രി മുഴുവൻ ഉപവാസം പാലിച്ച്, നിയന്ത്രിതമായി ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, അവിടുത്തെ തിരുവിടത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
സര്വതീര്ഥാഭിഷേകം ച യഃ പശ്യേത്സാഗരേശ്വരമ് । യോജനാഭ്യംതരേ തിഷ്ഠേദാവര്തേ സംസ്ഥിതഃ ശിവഃ
സാഗരേശ്വരത്തിൽ എല്ലാ തിരുവിടങ്ങളുടെയും അഭിഷേകം കാണുന്നവൻ, അവിടെ രണ്ടു യോജന ദൂരത്തിനുള്ളിൽ ചുഴിയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ശിവനെ—
തം ദൃഷ്ട്വാ സര്വതീര്ഥാനി ദൃഷ്ടാനി സ്യുര്ന സംശയഃ । സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ യത്ര രുദ്ര സഃ ഗച്ഛതി
അവനെ കണ്ടാൽ, എല്ലാ തിരുവിടങ്ങളെയും കണ്ടതുപോലെയാണ്, സംശയമില്ല; എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള മോചനത്തോടെ അവിടെ രുദ്രനിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
നര്മദാസംഗമം യാവദ്യാവച്ചാമരകംടകമ് । തത്രാംതരേ മഹാരാജന്തീര്ഥകോട്യോദകസ്ഥിതാഃ
നർമദയുടെ സംഗമത്തിൽ നിന്ന് അമരകണ്ഠകം വരെ, മഹാരാജാവേ, ആ ഇടവേളയിൽ കോടിക്കണക്കിന് തിരുവിടങ്ങളിലെ പുണ്യജലം നിലകൊള്ളുന്നു.
തീര്ഥാത്തീര്ഥാടനം ചര്യാ ഋഷികോടിനിഷേവിതാ । അഗ്നിഹോത്രൈശ്ച ദിവ്യാംശൈഃ സര്വൈര്ജ്ഞാനപരായണൈഃ
പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ തീർത്ഥാടനം നടത്തുന്നതും, മഹർഷിമാരാൽ അനുഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്ന ഈ യാത്രകളും, ജ്ഞാനത്തിൽ ലയിച്ചവരാൽ നടത്തപ്പെടുന്ന അഗ്നിഹോത്രാദി ദൈവിക കർമങ്ങളും,
സേവിതാസ്തേന രാജേംദ്ര ഈപ്സിതാര്ഥപ്രദായികാഃ । യശ്ചേദം വൈ പഠേന്നിത്യം ശൃണുയാദ്വാപി ഭക്തിതഃ
രാജാവേ, ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവർ ഇവയെല്ലാം അനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ കഥയെ ആരെങ്കിലും എല്ലാ ദിവസവും ഭക്തിയോടെ വായിച്ചാലോ, അല്ലെങ്കിൽ കേട്ടാലോ,
തം തു തീര്ഥാനി സര്വാണി അഭിഷിംചംതി പാംഡവ । നര്മദാ ച സദാ പ്രീതാ ഭവേദ്വൈ നാത്ര സംശയഃ
അവനെ എല്ലാ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു, പാണ്ഡുവംശജാ, നർമദാനദിയും എപ്പോഴും അവനിൽ സന്തോഷം പ്രാപിക്കുന്നു; ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല.
പ്രീതസ്തസ്യ ഭവേദ്രുദ്രോ മാര്കംഡേയോ മഹാമുനിഃ । വംധ്യാ ച ലഭതേ പുത്രാന്ദുര്ഭഗാ സുഭഗാഭവേത്
അവനിൽ ശിവനും മഹർഷി മാർകണ്ടേയനും സന്തോഷം പ്രാപിക്കുന്നു; ഗർഭം ഇല്ലാത്ത സ്ത്രീക്ക് മക്കൾ ലഭിക്കും, ദുർഭാഗ്യവാനായവൻ ഭാഗ്യവാനാകും.
കുമാരീം ലഭതേ ഭര്ത്താ യച്ച യോ വാഞ്ഛതേ ഫലമ് । തദേവ ലഭതേ സര്വം നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
കന്യകയ്ക്ക് ഭർത്താവ് ലഭിക്കും; ആരെന്ത് ഫലം ആഗ്രഹിച്ചാലും അതെല്ലാം അവനു ലഭിക്കും; ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും വേണ്ട.
ബ്രാഹ്മണോ വേദമാപ്നോതി ക്ഷത്രിയോ വിജയീ ഭവേത് । വൈശ്യസ്തു ലഭതേ ധാന്യം ശൂദ്രഃ പ്രാപ്നോതി സദ്ഗതിമ്
ബ്രാഹ്മണൻ വേദം നേടുന്നു, ക്ഷത്രിയൻ വിജയി ആകുന്നു, വൈശ്യൻ ധനം സമ്പാദിക്കുന്നു, ശൂദ്രൻ നല്ല ഗതിയിൽ എത്തുന്നു.
മൂര്ഖസ്തു ലഭതേ വിദ്യാം ത്രിസംധ്യം യഃ പഠേന്നരഃ । നരകം ച ന പശ്യേത വിയോനിം ച ന ഗച്ഛതി
അജ്ഞാനിക്ക് ജ്ഞാനം ലഭിക്കും; ആരെങ്കിലും ഈ കഥ മൂന്നു കാലത്തും വായിച്ചാൽ, അവൻ നരകത്തിൽ പോകുന്നില്ല, താഴ്ന്ന ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നതുമില്ല.
നാരദ ഉവാച- ഏവം തേ കഥിതം രാജന്നര്മദാതീര്ഥമുത്തമമ് । പുരാ ഗംധര്വകന്യാനാം ശാപജം ഭയമുല്ബണമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാൻ നർമദയുടെ അതിമഹത്തായ തീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ചും, പുരാതനകാലത്ത് ഗന്ധർവകന്യകൾക്ക് ലഭിച്ച ശാപത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച ഭയത്തെക്കുറിച്ചുമാണ് പറഞ്ഞത്.
നാശിതം തന്മഹാരാജ രേവാജലകണാഗ്നിനാ । രേവാജലകണസ്പര്ശാന്മുക്തോ ഭവതി മാനവഃ
മഹാരാജാവേ, ആ ഭയം രേവാനദിയുടെ ജലകണങ്ങളുടെ അഗ്നിയിൽ നശിച്ചു; രേവാജലത്തിന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടു മനുഷ്യൻ മോചിതനാകുന്നു.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- ഭഗവന്ബഹുകന്യാഭിഃ ശാപോ ലംഭി കഥം കുതഃ । കസ്യാപത്യാനി താസ്താസാം നാമ കിം കീദൃശം വയഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: ഭഗവൻ, എങ്ങനെയും എങ്ങനെ ആനവധി കന്യകൾക്ക് ശാപം ലഭിച്ചു? അവർ ആരുടെ മക്കളാണ്, അവരുടെ പേരുകൾ എന്ത്, പ്രായം എത്ര?
കഥം രേവാജലസ്പര്ശാദ്വിപാകാച്ഛാപസംഭവാത് । വിമുക്താഃ കുത്ര താഃ സസ്നുഃ സര്വം മേ കഥയ പ്രഭോ
രേവാജലത്തിന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടും ശാപഫലത്തിൽ നിന്നുമാണ് അവർ മോചിതരായത് എങ്ങനെ? അവർ എവിടെയാണ് കുളിച്ചത്? എല്ലാം ദയവായി പറയൂ, പ്രഭോ.
നര്മദാതീര്ഥമാഹാത്മ്യം ചമത്കാരകരം ഭവേത് । ശ്രവണാദപി പാപാനാം മലനാശനമുച്യതേ
നർമദാതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം അത്ഭുതം നിറഞ്ഞതാണ്; അതു കേൾക്കുന്നതു കൊണ്ടുപോലും പാപങ്ങളുടെ മലിനതകൾ നശിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
നര്മദാനര്മദാശബ്ദോ യേന കേനചിദുച്യതേ । തസ്യ സ്യാച്ഛാശ്വതീ മുക്തിര്യാവദാചംദ്ര താരകമ്
ആർക്കെങ്കിലും 'നർമദ' എന്നോ 'നർമദാനദി' എന്നോ പേരുപറഞ്ഞാൽ, അവനു ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നവരെക്കുറിച്ചും ശാശ്വതമായ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
വ്യാഹൃതം ഭവതാ പൂര്വം രേവാമാഹാത്മ്യമുത്തമമ് । തഥാപി ചരിതം സാധോ യദേതത്തന്നിഗദ്യതാമ്
നീ എന്നോട് മുമ്പ് രേവയുടെ മഹത്വം വിശദമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; എങ്കിലും, മഹാനേ, ആ കഥ വീണ്ടും യഥാർത്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞുതരിക.
അഥ ചോത്തമവാര്തായാ സേവിതവ്യാ മനീഷിഭിഃ । അതഃ പൃച്ഛാമി വിപ്രേംദ്ര രേവാമാഹാത്മ്യമുത്തമമ് । ഇതിഹാസം വദ വിഭോ കന്യാനാം ചരിതോജ്ജ്വലമ്
മികച്ച കഥകൾ ജ്ഞാനികൾ അന്വേഷിക്കേണ്ടതാണ്; അതിനാൽ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, രേവയുടെ മഹത്വവും ആ കന്യകളുടെ ഉജ്ജ്വലമായ കഥയും ദയവായി പറയൂ.
നാരദ ഉവാച- ശ്രൂയതാം രാജശാര്ദൂല ധര്മഗര്ഭാപരാ കഥാ । യഥാരണിര്വഹ്നിഗര്ഭാ ധര്മ്മസ്തു ബ്രഹ്മസൂരിവ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ധർമ്മം നിറഞ്ഞ ഈ കഥ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ; എങ്ങിനെ ദാരുവിൽ അഗ്നി ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, അങ്ങനെ തന്നെ ധർമ്മവും ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിത്തുപോലെ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഗംധര്വഃ ശുകസംഗീതിസ്തസ്യ കന്യാ പ്രമോഹിനീ । സുശീലസ്യ സുശീലാ ച സുസ്വരാ സ്വരവേദിനഃ
ശുകസംഗീത എന്ന ഗന്ധർവനു പ്രമോഹിനി എന്ന മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; സുഷീലയുടെ മകൾ സുഷീലയും, സംഗീതത്തിലും സ്വരജ്ഞാനത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായിരുന്നു.
സുതാരാ ചംദ്രകാംതസ്യ ചംദ്രികാ സുപ്രഭസ്യ ച । ഇമാനി വരനാമാനി താസാമപ്സരസാം നൃപ
ചന്ദ്രകാന്തന്റെ മകൾ സുതാരയും, സുപ്രഭയുടെ മകൾ ചന്ദ്രികയും; ഇവരാണ് ആ അപ്സരസുകളുടെ ഉത്തമമായ പേരുകൾ, രാജാവേ.
കുമാര്യഃ പംച സര്വാസ്താ വയസാ സുഭഗാഃ പുനഃ । ഭാഷംതേ ച മിഥസ്താസ്തു ഭഗിന്യ ഇവ സര്വദാ
അവിടെ അഞ്ചു യുവതികൾ, യൗവനത്തിന്റെ തിളക്കത്തിൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും സഹോദരിമാരെപ്പോലെ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു.
ചംദ്രാദിവ വിനിഷ്ക്രാംതാശ്ചംദ്രികാ ഇവ സോജ്ജ്വലാഃ । ചംദ്രാനനാഃ സുകേശ്യശ്ച ചംദ്രകാംതാഇവോജ്ജ്വലാഃ
അവരുടെ മുഖം പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെ പ്രകാശിച്ചു; അവരുടെ കേശം മനോഹരമായിരുന്നു; അവർ ചന്ദ്രികയുടെ തിളക്കത്തിൽ തുല്യരായിരുന്നു.
ദേവേഷ്വേതാ വിലാസിന്യഃ കൌമുദ്യഃ കൈരവേഷ്വിവ । ലാവണ്യപിംഡസംഭൂതാ ദിവ്യരൂപാ മനോഹരാഃ
ദേവതകളുടെ ഇടയിൽ, ഈ കന്യകൾ കമലങ്ങളിൽ പടർന്ന കുയില്പോലെയാണ്; സൗന്ദര്യത്തിന്റെ സാരത്തിൽ നിന്നു രൂപം കൊണ്ട, ദിവ്യവും ആകർഷകവുമായ രൂപം അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.
ഉദ്ഭിന്നകുചപദ്മിന്യഃ കേതക്യ ഇവ മാധവേ । ഉത്പന്നയൌവനൈഃ കാംതാ വല്ലീവ നവപല്ലവൈഃ
അവരുടെ ഉദരങ്ങൾ പടർന്ന കമലപൂവുപോലെയും, മധുമാസത്തിലെ കേതകിപൂക്കളുപോലെയും, പുതുതായി ഉണർന്ന യൗവനത്തിൽ, പുതുപ്പുള്ളികളുള്ള വള്ളിപോലെയും മനോഹരമായിരുന്നു.
ഹേമഗൌരാശ്ച ഹേമാഭാ ഹേമാഭരണഭൂഷിതാഃ । ഹേമചംപകമാലിന്യോ ഹേമച്ഛവിസുവാസസഃ
അവർ പൊന്നിന്റെ നിറത്തിൽ, പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങുന്നവരും, പൊന്നാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞവരുമായിരുന്നു; പൊന്നിൻ ചമ്പകമാലകളും പൊൻപ്രഭയുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞവരും.
സ്വരഗ്രാമാവലീഹാസു വിവിധാ മൂര്ച്ഛനാസു ച । താലവാദ്യവിനോദേഷു വേണുവീണാപ്രവാദനേ
സംഗീതരാഗങ്ങളുടെയും പലവിധം സ്വരഭേദങ്ങളുടെയും താളവാദ്യങ്ങളുടെ ആസ്വാദനത്തിലുമാണ് അവർ പ്രാവീണ്യം കാണിച്ചത്; വേണുവും വീണയും വായിച്ചും.