അശ്വമേധമവാപ്നോതി ദൈവതൈഃ സഹ മോദതേ । തത്ര സിദ്ധമവാപ്നോതി ഭൃഗുസ്തു മുനിപുംഗവഃ । അവതാരഃ കൃതസ്തേന ശംകരേണ മഹാത്മനാ
അവിടെ കുളിച്ചാൽ, അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും, ദേവതകളോടൊപ്പം ആനന്ദം അനുഭവിക്കും; അവിടെ തന്നെ മഹർഷി ഭൃഗു സിദ്ധി നേടിയിട്ടുണ്ട്; മഹാത്മാവായ ശങ്കരൻ അവിടെയായി അവതാരം സ്വീകരിച്ചു.
നാരദ ഉവാച- തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര വിഹഗേശ്വരമുത്തമമ് । ദര്ശനാത്തസ്യരാജേംദ്ര മുച്യതേ സര്വപാതകൈഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ഉത്തമനായ വിഹഗേശ്വരക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകണം; അതു ദർശിച്ചാൽ, രാജാവേ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേന്ദ്ര നര്മദേശ്വരമുത്തമമ് । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ഉത്തമനായ നർമദേശ്വരക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ കുളിച്ചാൽ, രാജാവേ, മനുഷ്യന് സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹത്വം ലഭിക്കും.
അശ്വതീര്ഥം തതോ ഗച്ഛേത്സ്നാനം തത്ര സമാചരേത് । സുഭഗോ ദര്ശനീയശ്ച ഭോഗവാന്ജായതേ നരഃ
അതിനുശേഷം അശ്വതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോയി അവിടെ കുളിക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ഭാഗ്യവാൻ, ആകർഷകൻ, സുഖസമ്പന്നൻ ആകും.
പിതാമഹം തതോ ഗച്ഛേദ്ബ്രഹ്മണാ നിര്മിതം പുരാ । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ ഭക്ത്യാ പിതൃപിംഡം തു ദാപയേത്
അതിനുശേഷം, ബ്രഹ്മാവു പണ്ടേ സൃഷ്ടിച്ച പിതാമഹക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ ഭക്തിയോടെ കുളിച്ച് പിതൃകർമ്മം നിർവ്വഹിക്കണം.
തിലദര്ഭവിമിശ്രം തു ഉദകം തു പ്രദാപയേത് । തസ്യ തീര്ഥപ്രഭാവേണ സര്വം ഭവതി ചാക്ഷയമ്
എള്ളും ദർഭയും കലർന്ന വെള്ളം അർപ്പിക്കണം; ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാം അക്ഷയമാകും.
സാവിത്രീ തീര്ഥമാസാദ്യ യസ്തു സ്നാനം സമാചരേത് । വിധൂയ സര്വപാപാനി ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ
സാവിത്രി തീർത്ഥത്തിൽ എത്തി അവിടെ കുളിച്ചാൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളും കഴുകി ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹത്വം ലഭിക്കും.
മനോഹരം ച തത്രൈവ തീര്ഥം പരമശോഭനമ് । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്പിതൃലോകേ മഹീയതേ
അവിടെയേയും മനോഹരവും അത്യന്തം ഭംഗിയുള്ള ഒരു തീർത്ഥം ഉണ്ട്; അവിടെ കുളിച്ചാൽ, രാജാവേ, മനുഷ്യൻ പിതൃലോകത്തിൽ മഹത്വം നേടും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര മാനസം തീര്ഥമുത്തമമ് । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്രുദ്രലോകേ മഹീയതേ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ഉത്തമമായ മാനസതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ കുളിച്ചാൽ, രാജാവേ, മനുഷ്യന് രുദ്രലോകത്തിൽ മഹത്വം ലഭിക്കും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര ക്രതുതീര്ഥമനുത്തമമ് । വിഖ്യാതം സര്വലോകേഷു സര്വപാപപ്രണാശനമ്
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ഉത്തമമായ ക്രതു തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അതു എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു.
യാന്യാന്പ്രാര്ഥയതേ കാമാന്പശുപുത്രധനാനി ച । പ്രാപ്നുയാത്താനി സര്വാണി തത്ര സ്നാത്വാ നരാധിപ
ഒരു രാജാവു അവിടെയെന്തെങ്കിലും ആഗ്രഹിച്ച് സ്നാനം ചെയ്താൽ, പശു, മക്കൾ, സമ്പത്ത് എന്നിവയൊക്കെ അവന് ലഭിക്കും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര ത്രിദശദ്യോതി വിശ്രുതമ് । തത്ര താ ഋഷികന്യാസ്തു തപസ്തപ്യംതി സുവ്രതാഃ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ദേവന്മാരുടെ പ്രകാശം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം. അവിടെയുണ്ട് വ്രതത്തിൽ ഉറച്ച ഋഷികളുടെ പുത്രിമാർ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനെ കാണാം.
ഭര്ത്താ ഭവതു സര്വാസാമീശ്വരഃ പ്രഭുരവ്യയഃ । പ്രീതസ്തേഷാം മഹാദേവശ്ചംഡരൂപധരോ ഹരഃ
അവർക്കെല്ലാവർക്കും ഭർത്താവ് അക്ഷയം ആയിരിക്കുന്ന ഈശ്വരനാണ്. ഭയങ്കരമായ രൂപം ധരിച്ച മഹാദേവൻ അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു.
വികൃതാനന ബീഭത്സസ്തച്ച തീര്ഥമുപാഗതഃ । തത്ര കന്യാ മഹാരാജ വരായ പരമേശ്വരഃ
ഭയാനകമായ മുഖം ധരിച്ച പരമേശ്വരൻ ആ തീർത്ഥത്തിൽ എത്തുന്നു. അവിടെ, മഹാരാജാവേ, ആ കന്യക അവനോട് ഒരു വരം ചോദിക്കുന്നു.
കന്യാഋദ്ധിം ച യഃ സേവേത്കന്യാദാനം പ്രയച്ഛതി । തീര്ഥം തത്ര മഹാരാജ ദശകന്യേതി വിശ്രുതമ്
ആ കന്യകമാരുടെ ഐശ്വര്യം സംരക്ഷിക്കുകയും അവരെ വിവാഹം കഴിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, മഹാരാജാവേ, ആ തീർത്ഥം 'പത്ത് കന്യകൾ' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്.
തത്ര സ്നാത്വാര്ച്ചയേദ്ദേവം സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ । തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര സ്വര്ഗബിംദുരിതി ശ്രുതമ്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ദേവനെ ആരാധിച്ചാൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും. പിന്നെ, രാജാവേ, 'സ്വർഗ്ഗബിന്ദു' എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം.
തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്ദുര്ഗതിം ച ന പശ്യതി । അപ്സരേശം തതോ ഗച്ഛേത്സ്നാനം തത്ര സമാചരേത്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, രാജാവേ, മനുഷ്യന് ദുർഗതി സംഭവിക്കില്ല. പിന്നെ അപ്പരെശൻ എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി അവിടെയും സ്നാനം ചെയ്യണം.
ക്രീഡതേ നാഗലോകസ്ഥോഽപ്സരോഭിഃ സഹ മോദതേ । തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര നരകം തീര്ഥമുത്തമമ്
നാഗലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ അപ്പസരസുകളോടൊപ്പം കളിച്ചു സന്തോഷിക്കും. പിന്നെ, രാജാവേ, 'നരക' എന്ന ഉത്തമമായ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.
തത്ര സ്നാത്വാര്ച്ചയേദ്ദേവം നരകം ച ന ഗച്ഛതി । ഭാരഭൂതം തതോ ഗച്ഛേദുപവാസപരായണഃ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ദേവനെ ആരാധിച്ചാൽ, നരകത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടി വരില്ല. പിന്നെ ഉപവാസത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഭാരഭൂത എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം.
ഏതത്തീര്ഥം സമാസാദ്യ അവതാരം തു ശാംഭവമ് । അര്ചയിത്വാ വിരൂപാക്ഷം രുദ്രലോകേ മഹീയതേ
ഈ ശംഭുവിന്റെ അവതാരമായ തീർത്ഥം എത്തി, വിരൂപാക്ഷനെ ആരാധിച്ചാൽ, രുദ്രലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും.
തസ്മിംസ്തീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ ഭാരഭൂതേ മഹാത്മനഃ । യത്രതത്ര മൃതസ്യാപി ധ്രുവം ഗാണേശ്വരീ ഗതിഃ
ഭാരഭൂതത്തിലെ ആ മഹാത്മാവിന്റെ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, എവിടെയായാലും മരിച്ചാലും ഗണേശന്റെ പാത ഉറപ്പാണ്.
കാര്തികസ്യ തു മാസസ്യ അര്ചയിത്വാ മഹേശ്വരമ് । അശ്വമേധാച്ഛതഗുണം പ്രവദംതി മനീഷിണഃ
കാർത്തിക മാസത്തിൽ മഹേശ്വരനെ ആരാധിച്ചാൽ, അശ്വമേധയാഗത്തേക്കാൾ നൂറിരട്ടി ഫലം ലഭിക്കും എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
ദീപകാനാം ശതം കൃത്വാ ഘൃതപൂര്ണം തു ദാപയേത് । വിമാനൈഃ സൂര്യസംകാശൈര്വ്രജതേ യത്ര ശംകരഃ
നൂറ് എണ്ണവട്ടികൾ നെയ്യിൽ നിറച്ച് ദാനം ചെയ്താൽ, സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള വിമാനങ്ങളിൽ കയറി ശങ്കരൻ വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകാം.
വൃഷഭം യഃ പ്രയച്ഛേത ശംഖകുംദേംദു സംനിഭമ് । വൃഷയുക്തേന യാനേന രുദ്രലോകം സ ഗച്ഛതി
ശംഖം, കുമുദം, ചന്ദ്രൻ എന്നിവയെപ്പോലെയുള്ള ഒരു കാളയെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, കാളകളാൽ വലിച്ചുവന്ന വാഹനത്തിൽ രുദ്രലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ചരുമേകം തു യോ ദദ്യാത്തസ്മിംസ്തീര്ഥേ നരാധിപ । പായസം മധുസംയുക്തം ഭക്ഷ്യാണി വിവിധാനി ച
ആ തീർത്ഥത്തിൽ ഒരാൾ ഒരു ചാരം, പാൽപായസം, തേൻ ചേർത്ത വിഭവങ്ങൾ എന്നിവ ദാനം ചെയ്താൽ,
യഥാശക്ത്യനുരാജേംദ്ര ഭോജയേത്സഹദക്ഷിണമ് । തസ്യതീര്ഥപ്രഭാവേണ സര്വം കോടിഗുണം ഭവേത്
സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച്, രാജാവേ, ദക്ഷിണയോടൊപ്പം അന്നദാനം നടത്തണം. ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ സകല ഫലങ്ങളും കോടിരട്ടി വർദ്ധിക്കും.
നര്മദായാ ജലം സിക്ത്വാ അര്ചയിത്വാ വൃഷധ്വജമ് । ദുര്ഗതിം ച ന പംശ്യംതി തസ്യ തീര്ഥപ്രഭാവതഃ
നർമദാനദി ജലം ചീറ്റി വൃഷധ്വജനെ ആരാധിച്ചാൽ, ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ദുർഗതി കാണേണ്ടി വരില്ല.
ഏതത്തീര്ഥം സമാസാദ്യ യസ്തുപ്രാണാന്പരിത്യജേത് । സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ വ്രജതേ യത്ര ശംകരഃ
ഈ തീർത്ഥം എത്തി, അവിടെ പ്രാണൻ വിട്ടാൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധനായ് ശങ്കരൻ വസിക്കുന്ന ലോകത്തിലേക്ക് പോകും.
ജലപ്രവേശം യഃ കുര്യാത്തസ്മിംസ്തീര്ഥേ നരാധിപ । ഹംസയുക്തേന യാനേന രുദ്രലോകം സ ഗച്ഛതി
രാജാവേ, ആ തിരുവിടയിൽ വെള്ളത്തിൽ കയറുന്നവൻ, ഹംസകൾ കെട്ടിയ ഒരു വണ്ടിയിൽ ഇരുന്ന്, രുദ്രന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
യാവച്ചംദ്രശ്ച സൂര്യശ്ച ഹിമവാംശ്ച മഹോദധിഃ । ഗംഗാദ്യാഃ സരിതോ യാവത്താവത്സ്വര്ഗേ മഹീയതേ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും മഹാ ഹിമവാനും വലിയ സമുദ്രവും ഗംഗാദി നദികളും നിലനിൽക്കുന്നവരെ, ആകാശത്തിൽ ഒരാൾക്ക് ആദരവും മഹത്വവും ലഭിക്കും.