ആചാര്യം ഭോജയേത്പശ്ചാച്ഛിവവ്രതപരഃ ശുചിഃ । ഭോജനം ച യഥാശക്ത്യാ വിത്തശാഠ്യം ന കാരയേത്
ശിവവ്രതത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടും ശുദ്ധനുമായവൻ പിന്നീട് ആചാര്യനെ ഭക്ഷണം കൊടുക്കണം; കഴിവിനനുസരിച്ച് ഭക്ഷണം നൽകണം, ധനത്തിൽ വഞ്ചന കാണിക്കരുത്.
പ്രദക്ഷിണം തതഃ കൃത്വാ ശനൈര്ദേവാംതികം വ്രജേത് । ഏവം വൈ കുരുതേ യസ്തു തസ്യ പുണ്യഫലം ശൃണു
ശേഷം പ്രദക്ഷിണം നടത്തി, ശാന്തമായി ദേവതയുടെ സന്നിധിയിൽ എത്തണം; ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവന് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം കേൾക്കൂ.
ദിവ്യയാനസമാരൂഢസ്തൂയമാനോഽപ്സരോഗണൈഃ । ശിവതുല്യബലോപേതസ്തിഷ്ഠത്യാഭൂതസംപ്ലവമ്
ദിവ്യവാഹനത്തിൽ കയറി, അപ്സരസുകളുടെ സ്തുതികൾക്കിടയിൽ, ശിവനോടു തുല്യമായ ശക്തിയോടെ, ലോകങ്ങൾ ലയിക്കുന്നതുവരെ അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശുക്ലതീര്ഥേ തു യാ നാരീ ദദാതി കനകം ശുഭമ് । ഘൃതേന സ്നാപയേദ്ദേവം കുമാരം ചാഭിപൂജയേത്
ശുക്ലതീർത്ഥത്തിൽ ശുഭമായ പൊന്നു ദാനം ചെയ്യുകയും, ദേവനെ നെയ്യാൽ സ്നാനമടുപ്പിക്കുകയും, കുമാരനെ ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീ—
ഏവം യാ കുരുതേ ഭക്ത്യാ തസ്യാഃ പുണ്യഫലം ശൃണു । മോദതേ ദേവലോകസ്ഥാ യാവദിംദ്രാശ്ചതുര്ദശ
ഇങ്ങനെ ഭക്തിയോടെ ചെയ്യുന്നവള്ക്ക് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം കേൾക്കൂ: പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ ഭരിക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ അവൾ ദേവലോകത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും.
അയനേ വാ ചതുര്ദശ്യാം സംക്രാംതൌ വിഷുവേ തഥാ । സ്നാത്വാ തു സോപവാസഃ സ നിര്ജിതാത്മാ സമാഹിതഃ
അയനം, ചതുർദശി, സംക്രമണം, വിഷുവു എന്നിവയിൽ ഉപവാസം പാലിച്ച്, ആത്മസംയമനത്തോടെ, ഏകാഗ്രതയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
ദാനം ദദ്യാദ്യഥാശക്ത്യാ പ്രീയേതാം ഹരിശംകരൌ । ശുക്ലതീര്ഥപ്രഭാവേണ സര്വം ഭവതി ചാക്ഷയമ്
കഴിവിനനുസരിച്ച് ദാനം നൽകി, ഹരിയും ശങ്കരനും സന്തോഷിപ്പിക്കണം; ശുക്ലതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹിമകൊണ്ട് എല്ലാം ക്ഷയിക്കാത്തതായിത്തീരും.
അനാഥം ദുര്ഗതം വിപ്രം നാഥവംതമഥാപി വാ । ഉദ്വാഹയതി യസ്തീര്ഥേ തസ്യ പുണ്യഫലം ശൃണു
അനാഥനായോ ദുർബലനായോ അല്ലെങ്കിൽ ആശ്രയമില്ലാത്ത ബ്രാഹ്മണനായോ ഒരാളെ തീർത്ഥത്തിൽ വിവാഹം കഴിപ്പിക്കുന്നവന് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം കേൾക്കൂ.
യാവത്തദ്രോമസംഖ്യാ തു തത്പ്രസൂതികുലേഷു ച । താവദ്വര്ഷസഹസ്രാണി ശിവലോകേ മഹീയതേ
അവരുടെ കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നവരുടെ ശരീരത്തിൽ എത്ര രോമങ്ങൾ ഉണ്ടോ, അത്ര ആയിരം വർഷങ്ങൾ ശിവലോകത്തിൽ ആദരപൂർവ്വം പാർക്കും.
നാരദ ഉവാച- തതസ്തു നരകം ഗച്ഛേത്സ്നാനം തത്ര സമാചരേത് । സ്നാതമാത്രോ നരസ്തത്ര നരകം തത്ര പശ്യതി
നാരദൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ അവൻ നരകത്തിലേക്ക് പോയി അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്തയുടൻ തന്നെ, ആ മനുഷ്യൻ നരകം കാണും.
അസ്യതീര്ഥസ്യ മാഹാത്മ്യം ശൃണു ത്വം പാംഡുനംദന । തസ്മിംസ്തീര്ഥേ തു രാജേംദ്ര യാന്യസ്ഥീനി വിനിക്ഷിപേത്
പാണ്ഡുവംശജാ, ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ പറയാം കേൾക്കൂ. രാജാവേ, ആ പുണ്യസ്ഥലത്ത് അസ്ഥികൾ സമർപ്പിച്ചാൽ—
വിലയം യാംതി സര്വാണി രൂപവാന്ജായതേ നരഃ । ഗോതീര്ഥം തു തതോ ഗച്ഛേദ്ദൃഷ്ട്വാ പാപാത്പ്രമുച്യതേ
അവ അസ്ഥികൾ എല്ലാം അകന്നു പോകുന്നു, മനുഷ്യന് മനോഹരമായ രൂപം ലഭിക്കും. പിന്നെ ഗോതീർത്ഥം കണ്ട് അവിടെ ചെന്നാൽ പാപങ്ങൾ എല്ലാം വിട്ടൊഴിയും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര കപിലാതീര്ഥമുത്തമമ് । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്ഗോസഹസ്രഫലം ലഭേത്
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ഉത്തമമായ കപിലാതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ഒരുവന് ആയിരം പശു ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
ജ്യേഷ്ഠമാസേ തു സംപ്രാപ്തേ ചതുര്ദശ്യാം വിശേഷതഃ । തത്രോപോഷ്യ നരോ ഭക്ത്യാ കപിലാം യഃ പ്രയച്ഛതി
ജ്യേഷ്ഠമാസം എത്തിയപ്പോൾ, പ്രത്യേകിച്ച് പതിനാലാം തീയതി, ഭക്തിയോടെ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച് അവിടെ കപില പശു സമർപ്പിച്ചാൽ—
ഘൃതേന ദീപം പ്രജ്വാല്യ ഘൃതേന സ്നാപയേച്ഛിവമ് । സഘൃതം ശ്രീഫലം ദത്വാ കൃത്വാ ചാംതേ പ്രദക്ഷിണമ്
നെയ്യിൽ വിളക്ക് തെളിച്ച്, ശിവനെ നെയ്യിൽ സ്നാനിപ്പിച്ച്, നെയ്യോടൊപ്പം തേങ്ങ കൊടുത്ത്, അവസാനം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ—
ഘംടാഭരണസംയുക്താം കപിലാം യഃ പ്രയച്ഛതി । ശിവതുല്യോ നരോ ഭൂത്വാ ന ചേഹ ജായതേ പുനഃ
ഘണ്ടയും അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ച കപില പശു ആരെങ്കിലും സമർപ്പിച്ചാൽ, അവൻ ശിവനോടു തുല്യനായി, ഇനി ഈ ലോകത്ത് ജനിക്കേണ്ടതില്ല.
അംഗാരകദിനേ പ്രാപ്തേ ചതുര്ഥ്യാം തു വിശേഷതഃ । സ്നാപയിത്വാ ശിവം ഭക്ത്യാ ബ്രാഹ്മണേഭ്യസ്തു ഭോജനമ്
അംഗാരകദിനം, പ്രത്യേകിച്ച് ചതുര്ത്ഥി വന്നപ്പോൾ, ഭക്തിയോടെ ശിവനെ സ്നാനിപ്പിച്ച ശേഷം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണം വിളമ്പണം.
അംഗാരകനവമ്യാം തു അമാവസ്യാം തഥൈവ ച । സ്നാപയേത്തത്ര യത്നേന രൂപവാന്സുഭഗോ ഭവേത്
അംഗാരകനവമി ദിവസവും അതുപോലെ അമാവാസ്യയിലും, അവിടെ ശ്രദ്ധയോടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, മനോഹരനും ഭാഗ്യവാനുമാകും.
ഘൃതേന സ്നാപയേല്ലിംഗം പൂജയേദ്ഭക്തിതോ ദ്വിജാന് । പുഷ്പകേണ വിമാനേന സഹസ്രൈഃ പരിവാരിതഃ
നെയ്യിൽ ശിവലിംഗം സ്നാനിപ്പിച്ച്, ഭക്തിയോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആരാധിച്ച്, ആയിരങ്ങൾ ചുറ്റിയുള്ള പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കും.
ശൈവം പദമവാപ്നോതി നാത്ര ചാഭിഗതം ഭവേത് । അക്ഷയം മോദതേ കാലം യഥാ രുദ്രസ്തഥൈവ ച
ശൈവലോകം പ്രാപിച്ചു, പിന്നെ വീണ്ടും ജനിക്കേണ്ടതില്ല; അക്ഷയമായ സന്തോഷം രുദ്രനുപോലെ അനുഭവിക്കും.
യദാ തു കര്മസംയോഗാന്മര്ത്യലോകമുപാഗതഃ । രാജാ ഭവതി ധര്മിഷ്ഠോ രൂപവാന്ജായതേ ബലീ
എങ്കിലും, കർമ്മഫലത്താൽ മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് വന്നാൽ, അവൻ ധർമ്മപരനായ രാജാവായി, മനോഹരനും ബലവാനുമായിത്തീരുന്നു.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര ഋഷിതീര്ഥമനുത്തമമ് । തൃണബിംദുഋഷിര്നാമ ശാപദഗ്ധോ വ്യവസ്ഥിതഃ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ഉത്തമമായ ഋഷിതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ തൃണബിന്ദു എന്ന ഋഷി ശാപബാധിതനായി വാസം ചെയ്തിരുന്നു.
തസ്യതീര്ഥപ്രഭാവേണ പാപമുക്തോഽഭവദ്ദ്വിജഃ । തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര ഗണേശ്വരമനുത്തമമ്
ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ആ ദ്വിജൻ പാപമുക്തനായി. പിന്നെ, രാജാവേ, ഉത്തമമായ ഗണേശ്വരനിലേക്കു പോകണം.
ശ്രാവണേമാസി സംപ്രാപ്തേ കൃഷ്ണപക്ഷേ ചതുര്ദശീമ് । സ്നാതമാത്രോ നരസ്തത്ര രുദ്രലോകേ മഹീയതേ
ശ്രാവണമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം തീയതി വന്നപ്പോൾ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ മാത്രം മതിയാവും; രുദ്രലോകത്തിൽ മഹത്വം ലഭിക്കും.
പിതൄണാം തര്പണം കൃത്വാ മുച്യതേ ച ഋണത്രയാത് । ഗണേശ്വരസമീപേ തു ഗംഗാവദനമുത്തമമ്
പിതാക്കളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയാൽ, മൂന്ന് വിധത്തിലുള്ള കടം നിന്നിൽ നിന്ന് നീങ്ങും; ഗണേശ്വരന്റെ സമീപത്ത് ഉത്തമമായ ഗംഗാമുഖം ഉണ്ട്.
അകാമോ വാ സകാമോ വാ തത്ര സ്നാത്വാ തു മാനവഃ । ആജന്മജനിതൈഃ പാപൈര്മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ
ആഗ്രഹമില്ലാതെയോ ആഗ്രഹത്തോടെയോ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ജന്മം മുതൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങൾ എല്ലാം അകന്നു പോകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
സര്വദാ പര്വദിവസേ സ്നാനം തത്ര സമാചരേത് । പിതൄണാം തര്പണം കൃത്വാ മുച്യതേ ച ഋണത്രയാത്
എപ്പോഴും ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം; പിതൃത്വർക്ക് തൃപ്തി നൽകുമ്പോൾ, മൂന്ന് കടങ്ങൾ നിന്നിൽ നിന്ന് നീങ്ങും.
പ്രയാഗേ യത്ഫലം ദൃഷ്ടം ശംകരേണ മഹാത്മനാ । തദേവ നിഖിലം പുണ്യം ഗംഗാരാഹ്വര്കസംഗമേ
പ്രയാഗത്തിൽ മഹാത്മാവായ ശങ്കരൻ കണ്ട പുണ്യം, അതേ പൂർണ്ണമായ പുണ്യം ഗംഗാരാഹ്വർകസംഗമത്തിൽ ലഭിക്കും.
തസ്യൈവം പശ്ചിമേ സ്ഥാനേ സമീപേനാതിദൂരതഃ । ദശാശ്വമേധികം നാമ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതമ്
അവിടെയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത്, അത്ര ദൂരമല്ലാത്തിടത്ത്, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ ദശാശ്വമേധികം എന്ന സ്ഥലം ഉണ്ട്.
ഉപോഷ്യ രജനീമേകാം മാസി ഭാദ്രപദേ തഥാ । അമാവസ്യാം നരഃ സ്നാത്വാ വ്രജേദ്വൈ യത്ര ശംകരഃ
ഭാദ്രപദം മാസത്തിൽ ഒരു രാത്രി ഉപവാസം കഴിഞ്ഞ്, അമാവാസ്യ ദിവസം, ഒരാൾ അവിടെ ശിവൻ വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് സ്നാനം ചെയ്ത് പോകണം.