മാമാരോപ്യ ച താം ധീരശ്ചലിതോ മദ്ഗൃഹം പ്രതി । സ പാംഥസ്തേ ച ശിബികാവാഹാഃ സംപ്രതി ഭക്ഷിതാഃ
അവൻ ധൈര്യത്തോടെ എന്നെ പല്ലക്കിൽ ഇരുത്തി വീട്ടിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ആ യാത്രക്കാരനും പല്ലക്കുവാഹകരും ഇപ്പോൾ തിന്നുപോയി.
ത്വയാ ജലമിദം യസ്യ തീര്ഥസ്യാപി ച തച്ഛൃണു । ഇംദ്രസ്യ ഖാംഡവവനേ യമുനാസ്തി സരിദ്വരാ
നീ കുടിച്ച ഈ വെള്ളം ഏത് തിരുത്തിൽ നിന്നാണെന്നു കേൾക്കൂ: ഇന്ദ്രന്റെ ഖാണ്ഡവവനത്തിൽ യമുന എന്ന ഉത്തമനദിയുണ്ട്.
തത്തീരേഽസ്തി ഹരിപ്രസ്ഥം തീര്ഥം തീര്ഥോത്തമോത്തമമ് । സുരാചാര്യസ്യ തത്രാസ്തി തീര്ഥം സര്വാര്ഥസാധകമ്
അവളുടെ തീരത്ത് ഹരിപ്രസ്ഥം എന്ന ഏറ്റവും ഉത്തമമായ തിരുത്തം ഉണ്ട്. അവിടെ ദേവഗുരുവിന്റെ തിരുത്തം ഉണ്ട്, എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും സാധിക്കുന്നതായത്.
നിഗമോദ്ബോധകം ജാതാ സ്മൃതിസ്തേ യജ്ജലാശനാത് । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം യത്പൃഷ്ടോഽഹംമിഹ ത്വയാ
ആ വെള്ളം കുടിച്ചതിനാൽ നിന്റെ ഓർമ്മ ഉണർന്നു, വേദങ്ങൾക്കു ജ്ഞാനം ലഭിച്ചു. നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു.
പൃച്ഛാമി ത്വാമഹം കിംചിത്തദ്വദാശു നിശാചര । പൂര്വജന്മകൃതം കര്മ സ്മരസി ത്വമിഹാധുനാ । വദ കിം തേ കൃതം പാപം യേന ജാതോഽസി രാക്ഷസഃ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നോട് ഒരു കാര്യം ചോദിക്കാം. ഉടൻ പറയൂ, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനേ: നീ മുൻജന്മത്തിൽ ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഓർക്കുന്നുണ്ടോ? ഏത് പാപം ചെയ്താണ് നീ റാക്ഷസനായി ജനിച്ചത് എന്ന് പറയൂ.
രാക്ഷസ ഉവാച- പുരാഹമഭവം വിപ്രഃ പുണ്യേ വേദവിദാം കുലേ । ദുരാചാരോ ഹ്യധര്മാത്മാ ശൃണു സര്വം വദാമി തേ
റാക്ഷസൻ പറഞ്ഞു: മുൻകാലത്ത് ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനായിരുന്നു, പുണ്യമുള്ള വേദപാരായണ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു. പക്ഷേ, ഞാൻ ദുഷ്പ്രവർത്തിയും അധർമിയുമായിരുന്നു. എല്ലാം ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
ക്രീഡതാ ഹി മയാ നിത്യം ദ്യൂതേന സഹ തദ്വിദൈഃ । ഹാരിതം ദ്രവിണം ഭൂരി സ്വകീയം പിതുരേവ ച
എനിക്ക് എന്നും ചൂതാട്ടം കളിക്കാനായിരുന്നു ശീലം. അതിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരോടൊപ്പം കളിച്ചു, എന്റെ സ്വന്തം സമ്പത്തും അച്ഛന്റെ സമ്പത്തും ഞാൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തി.
പിത്രാ നിവേദ്യ ഭൂപായ മാമകം കര്മ തജ്ജനൈഃ । പുരാന്നിഃസാരിതോ നിഃസ്വോ ഗതോഽഹം ഗ്രാമമംതികേ
അച്ഛൻ എന്റെ പ്രവൃത്തികൾ ആൾകൂടി രാജാവിനോട് അറിയിച്ചു. അതിനാൽ ഞാൻ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി, ഒന്നുമില്ലാതെ ഗ്രാമത്തിന്റെ അതിരിലേക്ക് പോയി.
തത്രാസീന്മേ സഖാ നാമ ദേവകോ ബ്രാഹ്മണോത്തമഃ । തേനാഽഹം രക്ഷിതോ ഗേഹേ കുര്വതാ ചിരമാദരമ്
അവിടെ ദേവക എന്നൊരു നല്ല ബ്രാഹ്മണൻ എന്നെ സ്നേഹത്തോടെ തന്റെ വീട്ടിൽ സംരക്ഷിച്ചു, ദീർഘകാലം കരുതലോടെ നോക്കി.
വസ്തും തത്ര സുഖേനാഹം തദ്ഭാര്യാം രൂപശാലിനീമ് । കാമാതുരോഽഹമഭജം ബലാന്മിത്രേ ഗതേ ക്വചിത്
അവിടെ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുമ്പോൾ, എന്റെ സുഹൃത്ത് വീട്ടിൽ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ, ആകാംക്ഷയാൽ ഞാൻ അവന്റെ സുന്ദരിയായ ഭാര്യയെ ബലാൽസംഗം ചെയ്തു.
സാ മൃതാ തത്ക്ഷണാത്സാധ്വീ ഭക്ഷയിത്വാ മഹാവിഷമ് । താം ദൃഷ്ട്വാ തമസായുക്തേ നിശീഥേഽഹം പലായിതഃ
ആ സദ്വൃത്തയുള്ള സ്ത്രീ അത്യന്തം വിഷം കഴിച്ചതോടെ ഉടൻ മരിച്ചു. അർദ്ധരാത്രിയിലെ ആ ഇരുണ്ട സമയത്ത് അവളെ കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ ഭയന്ന് ഓടി രക്ഷപെട്ടു.
പലായമാനസ്തരസാ ധൃതോഽഹം രാജകിംകരൈഃ । ചൌരോഽയമിതി ഖങ്ഗേന ചിച്ഛിദുസ്തേ ശിരോ മമ
ഞാൻ അതിവേഗം ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ രാജാവിന്റെ സേവകർ എന്നെ പിടിച്ചു. ഞാൻ കള്ളനാണെന്ന് കരുതി അവർ വാൾകൊണ്ട് എന്റെ തല വെട്ടി നീക്കി.
മൃതം മാം യാതനാദേഹമാവേശ്യ യമകിംകരാഃ । രൌരവേ നിരയഘോരേ ചിക്ഷിപുര്യമശാസനാത്
ഞാൻ മരിച്ചപ്പോൾ യമന്റെ ദൂതന്മാർ എന്നെ വേദനയുള്ള ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. യമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവർ എന്നെ ഭയാനകമായ രൗരവനരകത്തിൽ ഇട്ടു.
ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്രാണി തത്രാഽഹം തീവ്രയാതനാമ് । ഭുക്ത്വാ തേനൈവ പാപേന രാക്ഷസത്വമുപാഗതഃ
അവിടെ ആറായിരം വർഷം ഞാൻ കടുത്ത വേദന അനുഭവിച്ചു. ആ പാപം കൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ റാക്ഷസനായി ജനിച്ചു.
ശതവര്ഷാണ്യതീതാനി രാക്ഷസത്വേ വിശാംപതേ । വദാമി തമുപായം മേ യേനാസ്മാന്മുക്തിമാപ്നുയാമ്
നൂറ് വർഷങ്ങൾ ഈ റാക്ഷസാവസ്ഥയിൽ കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, മഹാരാജാവേ. ഇതിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാൻ എനിക്ക് വഴിയുണ്ടെങ്കിൽ ഞാൻ പറയാം.
പുണ്യം തദര്പിതേ സാധോ വദാമി ശൃണു സാദരമ് । യേന തീര്ഥവരസ്യേദം ജലം മമ മുഖേ ഗതമ്
നന്മയുള്ളവനേ, എനിക്ക് ഈ മഹാതീർത്ഥജലം വായിൽ പ്രവേശിക്കാൻ കാരണമായ പുണ്യകൃത്യം ഞാൻ ആദരവോടെ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
തത്രൈവ ജന്മനി മയാ കൃത്വാ ഹരിദിനേ വ്രതമ് । സംസര്ഗാന്നേച്ഛയാ വൈശ്യ രാത്രൌ ജാഗരണം കൃതമ്
അത് തന്നെയുള്ള ജന്മത്തിൽ, ഹരിക്ക് സമർപ്പിച്ച ഒരു വിശേഷദിനത്തിൽ ഞാൻ ഒരു വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു. ഒരു വാണികന്റെ കൂട്ടത്തിൽ, മനസ്സില്ലാതിരുന്നിട്ടും, ഞാൻ രാത്രിയിൽ ഉണർന്നിരുന്നു.
ദ്വാദശ്യാമഥ സംസ്നാത്വാ ഭോക്തുംമപി സമുദ്യതേ । മദ്ഗൃഹേ കശ്ചിദായാതോ വൈഷ്ണവോ വിഷ്ണുരൂപധൃക്
പിന്നീട്, ദ്വാദശി ദിവസം ഞാൻ കുളിച്ച് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ തയ്യാറാവുമ്പോൾ, എന്റെ വീട്ടിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം ധരിച്ച ഒരു വൈഷ്ണവൻ എത്തി.
കുപിതോഽഹം തമാലോക്യ ദുര്വചോ വദമഗ്രതഃ । ക്വ ഗച്ഛസി ദുരാചാര ദാംഭികസ്ത്രീജനാംതരേ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ കോപത്തോടെ അവന്റെ മുന്നിൽ കഠിനവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'നീ എവിടേക്ക് പോകുന്നു, ദുഷ്ടനും കപടനും സ്ത്രീകളുടെ ഇടയിൽ?'
ഇത്യുക്തം സ മയാ ധീരസ്തുല്യോ മാനാപമാനയോഃ । തൂഷ്ണീമേവ നികേതാന്മേ നിര്ഗത്യ ചലിതോ യദാ
അങ്ങനെ ഞാൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവൻ മാനവും അപമാനവും ഒരുപോലെ കാണുന്ന ധീരൻ, ഒന്നും പറയാതെ എന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് പോയി.
തദാഭിമുഖമായാംതീ പത്നീ മമ പതിവ്രതാ । പതിത്വാ പാദയോസ്തസ്യ തം സാധും ഗൃഹമാനയത്
അപ്പോൾ എന്റെ ഭർത്തൃഭക്തയായ ഭാര്യ അവന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു, അവന്റെ കാലുകളിൽ വീണു, ആ സന്മാര്ഗികനെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
മയാപമാനിതസ്യാപി ന ക്രോധോഽഭൂന്മഹാത്മനഃ । തയാദൃതസ്യാപ്യാനംദോ യതഃ സോരി സുഹൃത്സമഃ
ഞാൻ അവനെ അപമാനിച്ചിട്ടും ആ മഹാത്മാവിന് ക്രോധം ഉണ്ടായില്ല. അവളെ ആദരിച്ചതിനാൽ അവൻ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നതുപോലെ സന്തോഷിച്ചു.
തമര്ചയിത്വാ വിധിവദ്വിഷ്ടരേ ചോപവേശ്യ സാ । ഭോജ്യം ഭോജയ ജീവേശ ജയതാദ്ഭുവനത്രയമ്
അവളവനെ യഥാവിധി പൂജിച്ചു, ഉത്തമമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുത്തി, 'മൂന്നു ലോകത്തെയും ജയിക്കുന്ന ജീവന്റെ നാഥാ, ഈ ഭക്ഷണം സ്വീകരിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞു.
ഇത്യുക്തോഽഹം തയാ സാധ്വ്യാ ന്യഗദം തം മഹാശയമ് । മ്ലാനവക്ത്രഃ പ്രസന്നാസ്യമുത്തിഷ്ഠ ശമയ ക്ഷുധാമ്
അങ്ങനെ ആ സദ്വൃത്തയുള്ള സ്ത്രീ എന്നോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഞാൻ ലജ്ജയോടെ മുഖം താഴ്ത്തി, അവളുടെ മുഖം പ്രസന്നമായിരുന്നപ്പോൾ, ആ മഹാത്മാവിനോട് വിനയത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'എഴുന്നേറ്റു, ദയവായി വിശപ്പു തീർക്കൂ.'
ഇത്യുക്ത്വാ തസ്യ ചരണൌ നോദിതസ്തനുമധ്യമാ । പ്രാക്ഷാലയം പുനസ്തം തു നിവേശ്യാസനമുത്തമമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ആ സുന്ദരിയായ സ്ത്രീ തന്നെ അവന്റെ കാലുകൾ കഴുകി, വീണ്ടും അവനെ ഉത്തമമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുത്തി.
അദദാം പാത്രമന്നേന പൂര്ണം തസ്മൈ വിവേകിനേ । ജലം ച തത്കരേ സാധ്വ്യാ പ്രേരിതോഽഹം തയാ മുഹുഃ
ഞാൻ ആ ജ്ഞാനിക്ക് അന്നം നിറഞ്ഞ പാത്രം നൽകി. അവളെ ആവർത്തിച്ച് പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ ഞാൻ അവനു വെള്ളവും നൽകി.
ഉപഭുജ്യ സ ധര്മാത്മാ സ്വൈരം വിഗതവിക്രിയഃ । ഹരേരാമ ഹരേകൃഷ്ണ ജപന്നിതി ജഗാമ ഹ
അവൻ ആഹാരം കഴിച്ച്, മനസ്സിൽ സംശയമോ വ്യാകുലതയോ ഇല്ലാതെ, 'ഹരേ രാമ, ഹരേ കൃഷ്ണ' എന്നു ജപിച്ചുകൊണ്ട് സ്വതന്ത്രമായി പുറപ്പെട്ടു.
കൃതം പുണ്യമിദം വൈശ്യ നോദിതേന മയാ സ്ത്രിയാ । പൂര്വജന്മനി യേനേദം പ്രാപിതം തീര്ഥവാരി മേ
വാണികാ, ഈ പുണ്യം ഞാൻ ചെയ്തതല്ല, ആ സ്ത്രീ ചെയ്തതുകൊണ്ടാണ്. അതിനാലാണ് ഈ ജന്മത്തിൽ എനിക്ക് ഈ തീർത്ഥജലം ലഭിച്ചത്.
ശിവശര്മോവാച- വിഷ്ണുശര്മന്നിദം വാക്യമുക്ത്വാ തിഷ്ഠതി രാക്ഷസേ । പഥികഃ സ ച തേ വാഹാഃ പ്രാഹുഃ ഖേ ദിവ്യദേഹിനഃ
ശിവശർമൻ പറഞ്ഞു: വിഷ്ണുശർമനേ, ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞശേഷം അവൻ ആ ദാനവന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു; അപ്പോൾ യാത്രക്കാരായ നിന്റെ പഴയ വാഹകർ ആകാശത്തിൽ നിന്നു, ദൈവീകശരീരങ്ങളോടെ നിന്നോട് സംസാരിച്ചു.
പഥികവാഹാ ഊചുഃ ഭോ ഭോ വിശാംപതേ സാധോ പ്രാപ്താ അപ്യപമൃത്യുതാമ് । ത്വത്പ്രസാദാദിദം വാരി പീത്വാ ദേവത്വമാഗതാഃ
യാത്രക്കാർ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, മഹാനുഭാവനേ, ഞങ്ങൾ അകാലമൃത്യുവിൽപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഈ ജലം കുടിച്ച് ദൈവത്വം ലഭിച്ചു.