തത്ര തീര്ഥം സമുത്പന്നം വിഷ്ണുഃ പ്രീതോ ഭവേദിഹ । അഹോരാത്രോപവാസേന ബ്രഹ്മഹത്യാം വ്യപോഹതി
അവിടെ തീർത്ഥം ഉദിച്ചുവന്നു, വിഷ്ണു പ്രസന്നനാകുന്നു. ഒരു ദിവസം-രാത്രി ഉപവാസം ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം നീങ്ങും.
തതോ ഗച്ഛേത്തു രാജേംദ്ര താപസേശ്വരമുത്തമമ് । അമോഹകമിതി ഖ്യാതം പിതൄന്യസ്തത്ര തര്പയേത്
അതിനുശേഷം, മഹാരാജാവേ, ഉത്തമമായ താപസേശ്വരക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകണം, അമോഹകമെന്നു അറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത് പിതൃകർമ്മങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം.
പൌര്ണമാസ്യാമമാവാസ്യാം ശ്രാദ്ധം കുര്യാദ്യഥാവിധി । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്പിതൃപിംഡം തു ദാപയേത്
പൗർണമിയും അമാവാസ്യയും ദിവസങ്ങളിൽ വിധിപ്രകാരം ശ്രാദ്ധം നടത്തണം. അവിടെ കുളിച്ച്, രാജാവേ, പിതൃപിണ്ഡം അർപ്പിക്കണം.
ഗജരൂപാഃ ശിലാസ്തത്ര തോയമധ്യേ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ । തസ്മിംസ്തു ദാപയേത്പിംഡം വൈശാഖേ തു വിശേഷതഃ
അവിടെ വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ ആനയുടെ രൂപത്തിലുള്ള കല്ലുകൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് വൈശാഖമാസത്തിൽ അവിടെ പിണ്ഡം അർപ്പിക്കണം.
തൃപ്യംതി പിതരസ്താവദ്യാവത്തിഷ്ഠതി മേദിനീ । തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര സിദ്ധേശ്വരമനുത്തമമ്
ഭൂമി നിലനിൽക്കുന്നവരെ പിതാക്കന്മാർ തൃപ്തരാകും. അതിനുശേഷം, മഹാരാജാവേ, ഉത്തമമായ സിദ്ധേശ്വരക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകണം.
തത്ര ഗത്വാ തു രാജേംദ്ര ഗണപത്യംതികം വ്രജേത് । തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര ലിംഗോ യത്ര ജനാര്ദനഃ
അവിടെ ചെന്നാൽ, മഹാരാജാവേ, ഗണപതിയുടെ സന്നിധിയിൽ എത്തണം. പിന്നെ, മഹാരാജാവേ, ജനാർദ്ദനൻ ഉള്ള ലിംഗത്തിലേക്ക് പോകണം.
തത്ര സ്നാത്വാ തു രാജേംദ്ര വിഷ്ണുലോകേ മഹീയതേ । നര്മദാദക്ഷിണേകൂലേ തീര്ഥം പരമശോഭനമ്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, രാജാവേ, വിഷ്ണുലോകത്തിൽ മഹത്വം ലഭിക്കും. നർമദയുടെ തെക്കേ കരയിൽ അത്യന്തം മനോഹരമായ ഒരു തീർത്ഥം ഉണ്ട്.
കാമദേവഃ സ്വയം തത്ര തപസ്തപ്യത്യസൌ മഹാന് । ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രം തു ശംകരം പര്യുപാസതേ
അവിടെ മഹത്തായ കാമദേവൻ തന്നെ ദീർഘകാലം തപസ്സ് ചെയ്തു; ആയിരം ദൈവവർഷങ്ങൾ ശങ്കരനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു.
സമാധിപര്വദഗ്ധസ്തു ശംകരേണ മഹാത്മനാ । ശ്വേതപര്വോപമശ്ചൈവ ഹുതാശഃ ശുക്ലപര്വണി
മഹാത്മാവായ ശങ്കരൻ സമാധിയുടെ പർവതംപോലെ കാമദേവനെ ദഹിപ്പിച്ചു; അഗ്നി വെളുത്ത പകൽപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
ഏതേ ദഗ്ധാസ്തു തേ സര്വേ കുസുമേശ്വരസംസ്ഥിതാഃ । ദിവ്യവര്ഷസഹസ്രേണ തുഷ്ടസ്തേഷാം മഹേശ്വരഃ
അങ്ങനെ ദഹിക്കപ്പെട്ടവർ എല്ലാവരും കുസുമേശ്വരനോടൊപ്പം നിലകൊണ്ടു; ആയിരം ദൈവവർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം മഹേശ്വരൻ അവരിൽ സന്തോഷിച്ചു.
ഉമയാ സഹിതോ രുദ്രസ്തേഷാം തുഷ്ടോ വരപ്രദഃ । വിമോക്ഷയിത്വാ താന്സര്വാന്നര്മ്മദാതടമാസ്ഥിതാന്
ഉമയോടൊപ്പം രുദ്രൻ സന്തോഷത്തോടെ അവർക്കു വരങ്ങൾ നൽകി; നർമദയുടെ തീരത്ത് താമസിച്ച എല്ലാവരെയും മോചിപ്പിച്ചു.
തസ്യ തീര്ഥപ്രഭാവേണ പുനര്ദേവത്വമാഗതഃ । ത്വത്പ്രസാദാന്മഹാദേവ തീര്ഥം ച ഭവതൂത്തമമ്
അവിടെ തീർത്ഥത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ അവൻ വീണ്ടും ദൈവത്വം നേടി; മഹാദേവാ, നിന്റെ കൃപയാൽ ഈ തീർത്ഥം ഉത്തമമായിരിക്കട്ടെ.
അര്ധയോജനവിസ്തീര്ണം തീര്ഥം ദിക്ഷു സമംതതഃ । തസ്മിംസ്തീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ ഉപവാസപരായണഃ
ആ തീർത്ഥം അരയോജന വീതിയിലായി എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അവിടെ ഉപവാസഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ,
കുസുമായുധരൂപേണ രുദ്രലോകേ മഹീയതേ । വൈശ്വാനരേ യമേനൈവ കാമദേവേന വായവേ
കുസുമായുധൻ എന്ന രൂപത്തിൽ രുദ്രലോകത്തിൽ മഹത്വം നേടുന്നു; അഗ്നി, യമൻ, കാമദേവൻ, വായു എന്നിവരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
തപസ്തപ്ത്വാ തു രാജേംദ്ര തത്രൈവ ച പുരാഗതൈഃ । അംധോനസ്യ സമീപേ തു നാതിദൂരേ തു തസ്യ വൈ
രാജാവേ, അവിടെ മുമ്പ് വന്നവരോടൊപ്പം തപസ്സ് ചെയ്തശേഷം, അന്ധോണയുടെ സമീപത്ത്, അതിനടുത്ത് തന്നെ,
സ്നാനം ദാനം ച തത്രൈവ ഭോജനം പിംഡപാതനമ് । അഗ്നിവേശേ ജലേ വാപി അഥവാപി അനാശനേ
അവിടെ തന്നെ സ്നാനം, ദാനം, ഭക്ഷണം, പിണ്ഡം അർപ്പിക്കൽ എന്നിവ ചെയ്യണം; അഗ്നിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, ജലത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഉപവാസത്തിലായാലും.
അനിവര്തികാ ഗതിസ്തസ്യ മൃതസ്യാപ്യര്ദ്ധയോജനേ । ത്രൈയംബകേണ തോയേന സ്നാപയേന്നരപുംഗവഃ
അരയോജന അകലെ മരിച്ചവർക്കും മടങ്ങാനാവാത്ത മാർഗം ലഭിക്കും; ശ്രേഷ്ഠനായ മനുഷ്യൻ ത്രയമ്പകജലം കൊണ്ട് അവനെ സ്നാനമാടിക്കണം.
അംധോനമൂലേ ദത്വാ തു പിംഡം ചൈവ യഥാവിധി । പിതരസ്തസ്യ തൃപ്യംതി യാവച്ചംദ്ര ദിവാകരൌ
അന്ധോണയുടെ വേരിൽ യഥാവിധി പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചാൽ, അവന്റെ പിതാക്കന്മാർ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം തൃപ്തരാകും.
ഉത്തരായണേ തു സംപ്രാപ്തേ തത്ര സ്നാനം കരോതി യഃ । പുരുഷോ വാപി സ്ത്രീ വാപി വസേദായതനേ ശുചിഃ
ഉത്തരായണം വന്നപ്പോൾ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ, ശുദ്ധിയോടെ ആ പുണ്യസ്ഥലത്ത് താമസിച്ചാൽ,
സിദ്ധേശ്വരസ്യ ദേവസ്യ പ്രഭാതേ പൂജനാന്നരഃ । സ താം ഗതിമവാപ്നോതി ന താം സര്വൈര്മഹാമഖൈഃ
പ്രഭാതത്തിൽ സിദ്ധേശ്വരനെ ആരാധിച്ചാൽ, ആ മനുഷ്യൻ മഹായാഗങ്ങൾകൊണ്ടു പോലും ലഭിക്കാനാവാത്ത ഗതി നേടുന്നു.
യദാ ച തീര്ഥകാലേന രൂപവാന്സുഭഗോ ഭവേത് । മര്ത്യേ ഭവതി രാജാസാവാസമുദ്രാംതഗോചരേ
തീർത്ഥകാലത്ത് സൗന്ദര്യവും ഭാഗ്യവും ലഭിച്ചാൽ, ആ രാജാവ് സമുദ്രത്തിന്റെ അതിരിനുള്ളിൽ മനുഷ്യരിൽ ജനിക്കുന്നു.
ക്ഷേത്രപാലം ന പശ്യേച്ച ദംഡപാലം മഹാബലമ് । വൃഥാ തസ്യ ഭവേദ്യാത്രാ അദൃഷ്ട്വാ കര്ണകുംഡലമ്
ക്ഷേത്രപാലനെയും ശക്തനായ ദണ്ഡപാലനെയും, കർണ്ണകുണ്ഡലം ധരിച്ചവനെ കാണാതെ പോയാൽ, അവന്റെ യാത്ര വ്യർത്ഥമാകും.
ഏതത്തീര്ഥഫലം ജ്ഞാത്വാ സര്വേദേവാഃ സമാഗതാഃ । മുംചംതി പുഷ്പവൃഷ്ടിം തു സ്തുവംതി കുസുമേശ്വരമ്
ഈ തീർത്ഥഫലം അറിഞ്ഞ് എല്ലാ ദേവതകളും ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നു; അവർ പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തി കുസുമേശ്വരനെ സ്തുതിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച- ഭാര്ഗവേശം തതോ ഗച്ഛേദ്ഭക്ത്യാ യത്ര ച വിഷ്ണുനാ । ഹുംകാരിതാസ്തു ദേവേന ദാനവാഃ പ്രലയം ഗതാഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം ഭക്തിയോടെ ഭാർഗവേശൻറെ സന്നിധിയിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ വിഷ്ണു ദേവൻ ഹുങ്കാരിച്ചപ്പോൾ ദാനവന്മാർ നശിച്ചു.
തത്ര സ്നാത്വാ തു രാജേംദ്ര സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ । ശുക്ലതീര്ഥസ്യ ചോത്പത്തിം ശൃണു ത്വം പാംഡുനംദന
അവിടെ കുളിച്ചാൽ, രാജാവേ, എല്ലാ പാപങ്ങളും വിട്ടൊഴിയുന്നു. പാണ്ഡുവംശജാ, ആ ശുക്ലതീർത്ഥത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
ഹിമവച്ഛിഖരേ രമ്യേ നാനാധാതുവിചിത്രിതേ । തരുണാദിത്യസംകാശേ തപ്തകാംചനസംനിഭേ
ഹിമാലയത്തിന്റെ മനോഹരമായ ചൂഡയിൽ,色色 ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, പുതുതായി ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളതും, ഉരുകിയ പൊന്നുപോലെയും തിളങ്ങുന്നതുമാണ്.
വജ്രസ്ഫടികസോപാനേ ചിത്രപട്ടശിലാതലേ । ജാംബൂനദമയേ ദിവ്യേ നാനാ പദ്മോപശോഭിതേ
വജ്രവും സ്ഫടികവും കൊണ്ടുള്ള പടികൾ, മനോഹരമായ പാറകളാൽ നിർമ്മിച്ച നിലം, ജാംബൂനദപൊന്നിൽ നിർമ്മിതമായ ദിവ്യമായ തറ,色色 തരം താമരകളും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
തത്രാസീനം മഹാദേവം സര്വജ്ഞം പ്രഭുമവ്യയമ് । ലോകാനുഗ്രാഹകം ശാംതം ഗണവൃംദൈഃ സമാവൃതമ്
അവിടെ സർവ്വജ്ഞനും, അനശ്വരനുമായ മഹാദേവൻ, ലോകങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവനും, ശാന്തനും, ഗണങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തോടെ വലയംചെയ്യപ്പെട്ടവനും ഇരിക്കുന്നു.
സ്കംദനംദിമഹാകാലൈര്വീരഭദ്ര ഗണാദിഭിഃ । ഉമയാ സഹിതം ദേവം മാര്കംഡഃ പരിപൃച്ഛതി
സ്കന്ദൻ, നന്ദി, മഹാകാലൻ, വീരഭദ്രൻ തുടങ്ങിയ ഗണങ്ങളോടും ഉമയോടും കൂടെ ദേവനെ മാർകണ്ടേയൻ ചോദ്യം ചെയ്തു.
ദേവദേവ മഹാദേവ ഇന്ദ്ര കാമാദി സംസ്തുത । സംസാരഭവഭീതോഹം സുഖോപായം ബ്രവീഹി മേ
"ദേവദേവനേ, മഹാദേവനേ, ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നു എന്ന് പുകഴ്ത്തുന്നവനേ, ഞാൻ ജന്മമരണചക്രത്തിലെ ദുരിതത്തെ ഭയപ്പെടുന്നു — എനിക്ക് സുഖം ലഭിക്കാൻ മാർഗം പറയൂ."