ദേവ ഉവാച-। ഏതത്സര്വം കരിഷ്യാമി മാ വിഷാദം കരിഷ്യഥ । അചിരേണൈവ കാലേന കുര്യാം യുഷ്മത്സുഖാവഹമ്
ദേവന് പറഞ്ഞു: 'ഇതെല്ലാം ഞാന് ചെയ്യും; നിങ്ങള് വിഷമിക്കേണ്ട. അധികം താമസമില്ലാതെ നിങ്ങള്ക്കു സന്തോഷം നല്കാം.'
ആശ്വാസയിത്വാ താന്സര്വാന്നര്മദാതടമാസ്ഥിതഃ । ചിംതയാമാസ സര്വേശസ്തദ്വധം പ്രതി പാംഡവ
അവരെല്ലാവരെയും ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, അവന് നര്മദയുടെ തീരത്ത് ഇരുന്നു. പാണ്ഡവാ, അവനെ കൊല്ലാനുള്ള മാര്ഗ്ഗം സര്വ്വേശ്വരന് ആലോചിച്ചു.
കഥം കേന പ്രകാരേണ ഹംതവ്യസ്ത്രിപുരോ മയാ । ഏവം സംചിംത്യ ഭഗവാന്നാരദം സ്മരതേ തദാ । സ്മരണാദേവ സംപ്രാപ്തോ നാരദഃ സമുപസ്ഥിതഃ
എങ്ങനെ, ഏത് വഴി, ഞാൻ ത്രിപുരയെ നശിപ്പിക്കണം എന്ന് ചിന്തിച്ചപ്പോൾ, ഭഗവാൻ നാരായണനെ ഓർത്തു. ഓർമ്മിച്ച ഉടൻ തന്നെ നാരദൻ അവിടെ എത്തി, ഭഗവാന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു.
നാരദ ഉവാച-। ആജ്ഞാപയ മഹാദേവ കിമര്ഥം സംസ്മൃതോ ഹ്യഹമ് । കിം കാര്യം തു മയാ ദേവ കര്തവ്യം കഥയസ്വ മേ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: മഹാദേവാ, എന്തിനാണ് എന്നെ ഓർത്തത്? ഞാൻ എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്? ദേവാ, എന്നോട് പറയൂ, ഞാൻ നിർദ്ദേശം കാത്തിരിക്കുന്നു.
ഈശ്വര ഉവാച-। ഗച്ഛ നാരദ തത്രൈവ യത്ര തത്ത്രിപുരം പുരമ് । ബാണസ്യ ദാനവേന്ദ്രസ്യ ശീഘ്രം ഗച്ഛാഥ തത്കുരു
ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: നാരദാ, നീ അതേ സ്ഥലത്തേക്ക് പോകൂ, ത്രിപുര നഗരം എവിടെയോ അവിടെ. ദാനവരുടെ രാജാവായ ബാണനെ വേഗത്തിൽ സമീപിച്ച്, വേണ്ടത് ചെയ്യൂ.
ഭര്താരോ ദേവതാഭാശ്ച സ്ത്രിയശ്ചാപ്സരസോപമാഃ । താസാം വൈ തേജസാ വിപ്ര ഭ്രമതേ ത്രിപുരം ദിവി
അവിടുത്തെ ഭർത്താക്കന്മാർ ദേവന്മാരെപ്പോലെയും, സ്ത്രീകൾ അപ്സരസുകളെപ്പോലെയും ആകുന്നു; അവരുടെ തേജസ്സാൽ, ബ്രാഹ്മണാ, ആ ത്രിപുരം സ്വർഗത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
തത്ര ഗത്വാ തു വിപ്രേംദ്ര മംത്രമന്യം പ്രചോദയ । ദേവസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ മുനിസ്ത്വരിതവിക്രമഃ
അവിടേക്ക് ചെന്നു, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, മറ്റൊരു മന്ത്രം പ്രേരിപ്പിക്കണം. ദേവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട നാരദൻ, ഉത്സാഹത്തോടും വേഗത്തോടും കൂടി പുറപ്പെട്ടു.
സ്ത്രീണാം ഹൃദയനാശായ പ്രവിഷ്ടസ്തം പുരം പ്രതി । ശോഭതേ തത്പുരം ദിവ്യം നാനാരത്നോപശോഭിതമ്
സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിൽ ദു:ഖം വിതയ്ക്കാൻ, അവൻ ആ നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നു. ആ ദിവ്യനഗരം പലവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് പ്രകാശിച്ചു.
ശതയോജനവിസ്തീര്ണം തതോ ദ്വിഗുണമായതമ് । തതഃ പശ്യതി തത്രൈവ ബാണം തു ബലദര്പിതമ്
ആ നഗരം നൂറു യോജന വീതിയും അതിന്റെ ഇരട്ട അളവിൽ നീളവും ഉള്ളതായിരുന്നു. അവിടെ, ശക്തിയിൽ അഭിമാനിക്കുന്ന ബാണനെ നാരദൻ കണ്ടു.
മാലാകുംഡലകേയൂരൈര്മുകുടേന വിരാജിതമ് । ഹാരരത്നൈശ്ച സംഛന്നം ചംദ്രകാംതിവിഭൂഷിതമ്
മാല, കുണ്ടലം, കൈവള, മുകുടം എന്നിവയാൽ ഭസുരനായി, ഹാരവും രത്നങ്ങളും ധരിച്ചു, ചന്ദ്രപ്രഭയാൽ അലങ്കൃതനായി അവൻ നിലകൊണ്ടു.
ലലനാസ്തസ്യ രത്നാഢ്യാഃ നരാഃ കനകമംഡിതാഃ । ഉത്ഥിതോ നാരദം ദൃഷ്ട്വാ ദാനവേംദ്രോ മഹാബലഃ
അവന്റെ സ്ത്രീകൾ രത്നസമ്പന്നരും, പുരുഷന്മാർ പൊന്നാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവരുമായിരുന്നു. മഹാബലശാലിയായ ദാനവരാജാവ് എഴുന്നേറ്റ് നാരദനെ കണ്ടു.
ബാണ ഉവാച-। സ ദേവര്ഷിഃ സ്വയം പ്രാപ്തോ മദ്ഗൃഹം പ്രതി സംപ്രതി । അര്ഘം പാദ്യം യഥാന്യായം ക്രിയതാം ദ്വിജസത്തമ
ബാണൻ പറഞ്ഞു: ദേവർഷി സ്വയം എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, യഥാന്യായം അർഘ്യവും പാദ്യവും അർപ്പിക്കട്ടെ.
ചിരാത്സമാഗതോ വിപ്ര സ്ഥീയതാമിദമാസനമ് । ഏവം സംഭാവയിത്വാ തു നാരദം സമുപസ്ഥിതമ്
ബ്രാഹ്മണാ, നീ ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞാണ് വന്നത്—ഈ ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കപ്പെടട്ടെ. ഇങ്ങനെ ആദരവോടെ നാരദനെ സ്വീകരിച്ചു.
തസ്യ ഭാര്യാ മഹാദേവീ അനൌപമ്യാ തു നാമതഃ
അവന്റെ ഭാര്യ മഹാദേവി, അനൗപമ്യ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായിരുന്നു.
അനൌപമ്യോവാച-। ഭഗവന്മാനുഷേ ലോകേ ദേവാസ്തുഷ്യംതി കേന വൈ । വ്രതേന നിയമേനാപി ദാനേന തപസാഥവാ
അനൗപമ്യ പറഞ്ഞു: ഭഗവൻ, മനുഷ്യലോകത്ത് ദേവന്മാർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നത് ഏത് വ്രതം, നിയന്ത്രണം, ദാനം, അല്ലെങ്കിൽ തപസ്സാണ്?
നാരദ ഉവാച-। തിലധേനും ച യോ ദദ്യാദ്ബ്രാഹ്മണേ വേദപാരഗേ । സസാഗരാ നവദ്വീപാ ദത്താ ഭവതി മേദിനീ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണനു എള്ളുകൊണ്ടുള്ള പശു നൽകുന്നവൻ, സമുദ്രങ്ങളോടുകൂടിയ ഒമ്പത് ദ്വീപുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഭൂമി തന്നെ ദാനം ചെയ്തതുപോലെയാണ്.
സൂര്യകോടിപ്രതീകാശൈര്വിമാനൈഃ സര്വകാമികൈഃ । മോദതേ ചാക്ഷയം കാലം സുചിരം കൃതശാസനഃ
സൂര്യന്റെ കോടി പ്രകാശംപോലുള്ള ആകാശനഗരങ്ങളിൽ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി, നിർദേശങ്ങൾ പാലിച്ചവൻ അനന്തകാലം ആനന്ദിക്കുന്നു.
ആമ്രാതകകപിത്ഥാനി കദലീവനമേവ ച । കദംബ ചംപകാശോകാ അനേക വിവിധദ്രുമാഃ
മാവു, നെല്ലിക്ക, കപ്പിത്തം, വാഴക്കാടുകൾ, കടമ്പ, ചമ്പകം, അശോകം, അനേകം വിവിധ വൃക്ഷങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ട്.
അഷ്ടമീ ച ചതുര്ഥീ ച ദ്വാദശീ ച തഥാ ഉഭേ । സംക്രാംതിര്വിഷുവം ചൈവ ദിനച്ഛിദ്രമുഖം തഥാ
അഷ്ടമി, ചതുർതി, ദ്വാദശി, രണ്ടു സംക്രാന്തികൾ, വിഷുവും, ദിനരാത്രി സംധിയും—ഇവയൊക്കെയും,
പുണ്യാന്യേതാനി സര്വാണി ഉപവാസംതി യാഃ സ്ത്രിയഃ । താസാം തു ധര്മ്മയുക്താനാം സ്വര്ഗേ വാസോ ന സംശയഃ
ഇവ എല്ലാം പുണ്യദിനങ്ങളാണ്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഉപവാസം ചെയ്യുന്ന, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വർഗത്തിൽ വാസം ഉറപ്പാണ്—ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
കലികാലാത്തു നിര്മുക്താഃ സര്വപാപവിവര്ജിതാഃ । ഉപവാസരതാ നാര്യോ നോപസര്പംതി താപസാഃ
കലിയുഗത്തിന്റെ ബാധകളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, എല്ലാ പാപങ്ങളും വിട്ടുനിൽക്കുന്ന വ്രതനിഷ്ഠയായ സ്ത്രീകളെ സന്യാസികൾ സമീപിക്കാറില്ല.
ഏവം ശ്രുത്വാ തു സുശ്രോണി യഥേഷ്ടം കര്തുമര്ഹസി । നാരദസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ രാജ്ഞീ വചനമബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ കേട്ടശേഷം, മനോഹരമായ കമരം ഉള്ളവളേ, നീ ഇഷ്ടമുള്ളതെന്തെങ്കിലും ചെയ്യാമെന്നു നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജ്ഞി പറഞ്ഞു.
പ്രസാദം കുരു വിപ്രേംദ്ര ദാനം ഗൃഹ്ണ യഥേപ്സിതമ് । സുവര്ണമണിരത്നാനി വസ്ത്രാണ്യാഭരണാനി ച
ദയവായി അനുഗ്രഹിക്കണമേ, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണനേ, നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതെന്തെങ്കിലും സ്വർണം, രത്നങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവ സ്വീകരിക്കൂ.
തത്തേ ദാസ്യാമ്യഹം വിപ്ര യച്ചാന്യദപി ദുര്ല്ലഭമ് । പ്രതിഗൃഹ്ണ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ പ്രീയേതാം ഹരിശംകരൌ
ബ്രാഹ്മണനേ, ഇതൊക്കെയും ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് നൽകാം, കിട്ടാൻ പ്രയാസമുള്ളതും വേണമെങ്കിൽ പറയൂ. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, ദയവായി സ്വീകരിക്കൂ, ഹരിയും ശങ്കരനും സന്തോഷിക്കട്ടെ.
നാരദ ഉവാച-। അന്യസ്മൈ ദീയതാം ഭദ്രേ ക്ഷീണവൃതിശ്ച യോ ദ്വിജഃ । വയം തു ശീലസംപന്നാ ഭക്തിസ്തു ക്രിയതേ മയാ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഭദ്രേ, ഇത് മറ്റൊരാള്ക്ക്, ഉപജീവനം ഇല്ലാത്ത ബ്രാഹ്മണനു കൊടുക്കണം. ഞങ്ങൾ നല്ല സ്വഭാവമുള്ളവരും ഭക്തിയുള്ളവരുമാണ്.
ഏവം താസാം മനോ ഹൃത്വാ സര്വാസാമുപദിശ്യ വാ । ജഗാമ ഭരതശ്രേഷ്ഠ സ്വകീയം സ്ഥാനകം പുനഃ
അങ്ങനെ അവരുടെ മനസ്സുകൾ സ്വന്തമാക്കി, അവരെല്ലാവരെയും ഉപദേശിച്ച്, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ, നാരദൻ തന്റെ സ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങി.
അത്രാകൃഷ്ടമനാസ്താസ്തു അന്യത്രഗതമാനസാഃ । പുരി ഛിദ്രം സമുത്പന്നം ബാണസ്യ തു മഹാത്മനഃ
അവിടെ അവരുടെ മനസ്സുകൾ ചിതറിപ്പോയി, ചിന്തകൾ മറ്റൊരിടത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു. മഹാത്മാവായ ബാണന്റെ നഗരത്തിൽ ഒരു ദുർബലത്വം ഉണ്ടായി.
നാരദ ഉവാച- യന്മാം പൃച്ഛസി കൌംതേയ തന്നിബോധ ച തച്ഛൃണു । ഏതസ്മിന്നംതരേ രുദ്രോ നര്മദാതടമാസ്ഥിതഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: കുന്തീപുത്രനേ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചതെന്താണോ അതു ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ. അതിനിടയിൽ രുദ്രൻ നർമദയുടെ തീരത്ത് താമസിച്ചിരിക്കുന്നു.
നാമ്നാ ഹരേശ്വരം സ്ഥാനം ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതമ് । തസ്മിന്സ്ഥാനേ മഹാദേവശ്ചിംതയംസ്ത്രൈപുരം വധമ്
ആ സ്ഥലത്തെ ഹരേശ്വരം എന്നു വിളിക്കുന്നു, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമാണ്. അവിടെ മഹാദേവൻ ത്രിപുരവധം ചിന്തിച്ചു.
ഗാം(ഗാ?)ഡീവം മംദരം കൃത്വാ ഗുണം കൃത്വാ തു വാസുകിമ് । സ്ഥാനം കൃത്വാ തു വൈശാഖം വിഷ്ണും കൃത്വാ ശരോത്തമമ്
മന്ദരപർവതം വില്ലായി, വാസുകി പാമ്ബ് വില്ലിന്റെ നൂലായി, വൈശാഖം രഥമായി, വിഷ്ണു അത്യുത്തമമായ അമ്പായി മഹാദേവൻ ഒരുക്കി.