ത്രിഭിഃ സാരസ്വതം തോയം സപ്താഹേന തു യാമുനമ് । സദ്യഃ പുനാതി ഗാംഗേയം ദര്ശനാദേവ നാര്മദമ്
സരസ്വതിയുടെ വെള്ളം മൂന്നു ദിവസത്തിൽ ശുദ്ധീകരിക്കും, യമുനയുടെ വെള്ളം ഏഴു ദിവസത്തിൽ. ഗംഗയുടെ വെള്ളം ഒടുവിൽ തന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കും, എന്നാൽ നർമദയെ കാണുന്നുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം മതി.
കലിംഗ ദേശേ പശ്ചാര്ദ്ധേ പര്വതേഽമരകംടകേ । പുണ്യാ ച ത്രിഷു ലോകേഷു രമണീയാ മനോരമാ
കലിംഗദേശത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള അമരകണ്ഠകപർവതത്തിൽ, അവൾ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പുണ്യമുള്ളതും മനോഹരവുമായവളാണ്.
സദേവാസുരഗംധര്വാ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ । തപസ്തപ്ത്വാ മഹാരാജ സിദ്ധിം ച പരമാം ഗതാഃ
അവിടെ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും വലിയ തപസ്സുള്ള ഋഷിമാരും തപസ്സു ചെയ്തു, മഹാരാജാവേ, പരമമായ സിദ്ധി നേടി.
തത്ര സ്നാത്വാ മഹാരാജ നിയമസ്ഥോ ജിതേംദ്രിയഃ । ഉപോഷ്യ രജനീമേകാം കുലാനാം താരയേച്ഛതമ്
അവിടെ, മഹാരാജാവേ, നിയന്ത്രണത്തോടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവൻ ഒരു രാത്രി ഉപവാസം ചെയ്താൽ, നൂറു കുടുംബങ്ങളെ രക്ഷിക്കാം.
ജനേശ്വരേ നരഃ സ്നാത്വാ പിംഡം ദത്വാ യഥാവിധി । പിതരസ്തസ്യ തൃപ്യംതി യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ്
ജനേശ്വരത്തിൽ ഒരാൾ കുളിച്ച് വിധിപ്രകാരം പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചാൽ, അവന്റെ പിതാക്കന്മാർ സൃഷ്ടിയുടെ അവസാനം വരെയും തൃപ്തരാകും.
പര്വതസ്യ സമംതാത്തു രുദ്രകോടിഃ പ്രതിഷ്ഠിതാ । സ്നാനം യഃ കുരുതേ തത്ര ഗംധമാല്യാനുലേപനമ്
പർവതത്തിന്റെ ചുറ്റും രുദ്രകോടി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ സുഗന്ധവും പുഷ്പമാലയും അണിഞ്ഞ് കുളിക്കുന്നവൻ,
പ്രീതാ തസ്യ ഭവേത്സര്വാ രുദ്രകോടിര്ന സംശയഃ । പര്വതേ പശ്ചിമസ്യാംതേ സ്വയം ദേവോ മഹേശ്വരഃ
അവനോടു രുദ്രകോടിയിലെ എല്ലാവരും സന്തോഷപ്പെടും, സംശയമില്ല. പർവതത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് അറ്റത്ത് ദൈവമായ മഹേശ്വരൻ സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നു.
തത്ര സ്നാത്വാ ശുചിര്ഭൂത്വാ ബ്രഹ്മചാരീ ജിതേംദ്രിയഃ । പിതൃകാര്യം തു കുര്വീത വിധിദൃഷ്ടേന കര്മണാ
അവിടെ കുളിച്ച് ശുദ്ധനായ്, ബ്രഹ്മചാര്യവും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും പാലിച്ച്, വിധിപ്രകാരം പിതൃകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം.
തിലോദകേന തത്രൈവ തര്പയേത്പിതൃദേവതാഃ । ആസപ്തമം കുലം തസ്യ സ്വര്ഗേ തിഷ്ഠതി പാംഡവ
അവിടെ തിലം കലർത്തിയ വെള്ളത്തിൽ പിതാക്കളെയും ദേവതകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. ഏഴാം തലമുറ വരെയും അവന്റെ കുടുംബം സ്വർഗത്തിൽ വാസം ചെയ്യും, പാണ്ഡവാ.
ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്രാണി സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ । അപ്സരോഗണസംകീര്ണോ ദിവ്യസ്ത്രീപരിവാരിതഃ
അവൻ അറുപതിനായിരം വർഷം സ്വർഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും, അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടത്തിലും ദിവ്യസ്ത്രികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടും.
ദിവ്യഗംധാനുലിപ്തശ്ച ദിവ്യാലംകാരഭൂഷിതഃ । തതഃ സ്വര്ഗാത്പരിഭ്രഷ്ടോ ജായതേ വിപുലേ കുലേ
ദിവ്യസുഗന്ധികൾ പുരട്ടിയും ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞും, സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് താഴെ വീണാൽ, വലിയൊരു കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കും.
ധനവാന്ദാനശീലശ്ച ധാര്മികശ്ചൈവ ജായതേ । പുനഃ സ്മരതി തത്തീര്ഥം ഗമനം തത്ര കുര്വതേ
അവൻ ധനികനും ദാനശീലനും ധാർമ്മികനുമായി ജനിക്കും. വീണ്ടും ആ തീർത്ഥയാത്ര ഓർമ്മവരും, അവിടെ പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കും.
താരയിത്വാ കുലശതം രുദ്രലോകം സ ഗച്ഛതി । യോജനാനാം ശതം സാഗ്രം ശ്രൂയതേ സരിദുത്തമാ
നൂറു കുടുംബങ്ങളെ രക്ഷിച്ച ശേഷം, അവൻ രുദ്രലോകത്തിൽ എത്തും. ഈ ശ്രേഷ്ഠനായ നദി നൂറിൽ കുറച്ച് അധികം യോജനങ്ങൾ ദൈർഘ്യമാണെന്ന് പറയുന്നു.
വിസ്താരേണ തു രാജേന്ദ്ര യോജനദ്വയമംതരമ് । ഷഷ്ടിതീര്ഥസഹസ്രാണി ഷഷ്ടികോട്യസ്തഥൈവ ച
വിസ്തൃതിയിൽ, രാജാധിരാജാ, രണ്ട് യോജനങ്ങൾ വീതിയുണ്ട്. അറുപതിനായിരം തീർത്ഥങ്ങളും, അതുപോലെ അറുപത് കോടി സ്ഥലങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്.
പര്വതസ്യ സമംതാത്തു തിഷ്ഠംത്യമരകംടകേ । ബ്രഹ്മചാരീ ശുചിര്ഭൂത്വാ ജിതക്രോധോ ജിതേംദ്രിയഃ
പര്വ്വതത്തിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള അമരകണ്ഠകത്തില് ഒരാള് ബ്രഹ്മചാരിയായി, ശുദ്ധനും ക്രോധം ജയിച്ചവനും ഇന്ദ്രിയങ്ങള് നിയന്ത്രിച്ചവനും ആയി നിലകൊള്ളണം.
സര്വഹിംസാനിവൃത്തശ്ച സര്വഭൂതഹിതേ രതഃ । ഏവം സര്വസമാചാരഃ ക്ഷേത്രപാലാന്പരിവ്രജേത്
എല്ലാ ഹിംസയും വിട്ട്, എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമത്തില് മനസ്സോടുകയും, എല്ലാ നല്ല ആചാരങ്ങളും പാലിക്കുകയും ചെയ്യണം; അങ്ങനെ ചെയ്താല് അവന് ക്ഷേത്രപാലന്മാരെ സമീപിക്കാം.
തസ്യ പുണ്യഫലം രാജന്ശൃണുഷ്വാവഹിതോ ഹി മേ । ശതം വര്ഷസഹസ്രാണാം സ്വര്ഗേ മോദേത പാംഡവ
രാജാവേ, അങ്ങനെ ചെയ്തവന് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം ശ്രദ്ധയോടെ കേള്ക്കൂ: പാണ്ഡവാ, അവന് നൂറായിരം വര്ഷങ്ങള് സ്വര്ഗത്തില് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കാം.
അപ്സരോഗണസംകീര്ണേ ദിവ്യസ്ത്രീപരിചാരിതേ । ദിവ്യഗംധാനുലിപ്തശ്ച ദിവ്യാലംകാരഭൂഷിതഃ
അവന് അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടത്തില് ചുറ്റപ്പെട്ട്, ദിവ്യസ്ത്രികള് സേവനം ചെയ്യുന്നതും, ദിവ്യഗന്ധം പുരട്ടിയതും, ദിവ്യാഭരണങ്ങള് ധരിച്ചതുമായിരിക്കും.
ക്രീഡതേ ദേവലോകേ തു ദൈവതൈഃ സഹ മോദതേ । തതഃ സ്വര്ഗാത്പരിഭ്രഷ്ടോ രാജാ ഭവതി വീര്യവാന്
അവന് ദേവലോകത്ത് ദേവന്മാരോടൊപ്പം ആനന്ദത്തോടെ കളിക്കും; പിന്നെ സ്വര്ഗത്തില് നിന്ന് വീണാല് ശക്തനായ രാജാവായി ജനിക്കും.
നാരദ ഉവാച- നര്മദാ തു നദീശ്രേഷ്ഠാ പുണ്യാ പുണ്യതമാ ത്രിഷു । മുനിഭിസ്തു മഹാഭാഗൈര്വിഭക്താ ധര്മകാംക്ഷിഭിഃ
നാരദന് പറഞ്ഞു: നര്മദയാണ് നദികളില് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠവും ഏറ്റവും പുണ്യമുള്ളതും. മഹാഭാഗ്യശാലികളായ ഋഷിമാര് ധര്മം ആഗ്രഹിച്ച് അതിനെ വിഭജിച്ചു.
യജ്ഞോപവീതമാത്രാണി പ്രവിഭക്താനി പാംഡവ । തേഷു സ്നാത്വാ തു രാജേംദ്ര സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
യജ്ഞോപവീതത്തിന്റെ നീളത്തില് ആ ഭാഗങ്ങള് വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു, പാണ്ഡവാ. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താല് രാജാവേ, എല്ലാ പാപങ്ങളും വിട്ടു പോകും.
ജലേശ്വരം ച യത്തീര്ഥം ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതമ് । തസ്യോത്പത്തിം കഥയതഃ ശൃണു പാംഡവനംദന
ജലേശ്വരം എന്ന തീര്ഥം മൂന്നുലോകത്തും പ്രശസ്തമാണ്. അതിന്റെ ഉത്ഭവം ഞാന് പറയുമ്പോള് കേള്ക്കൂ, പാണ്ഡവകുലത്തിലെ ആനന്ദം.
പുരാ മുനിഗണാഃ സര്വേ സേന്ദ്രാശ്ചൈവ മരുദ്ഗണാഃ । സ്തുവംതി തേ മഹാത്മാനം ദേവദേവം മഹേശ്വരമ്
പണ്ടു, എല്ലാ ഋഷികളും ഇന്ദ്രനും മരുത്ഗണങ്ങളും ചേര്ന്ന് മഹാത്മാവായ മഹേശ്വരനേ, ദേവദേവനേ, സ്തുതിച്ചു.
സ്തുവമാനാസ്തു സംപ്രാപ്താ യത്ര ദേവോ മഹേശ്വരഃ । വിജ്ഞാപയംതി ദേവേശം സേംദ്രാശ്ചൈവ മരുദ്ഗണാഃ । ഭയോദ്വിഗ്നാന്വിരൂപാക്ഷ പരിത്രായസ്വ നഃ പ്രഭോ
അവരെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള് അവര് മഹേശ്വരന് ഉള്ളിടത്തേക്ക് എത്തി. അവിടെ ഇന്ദ്രനും മരുത്ഗണങ്ങളും ദേവേശനോടു അപേക്ഷിച്ചു: 'വിപുലമായ കണ്ണുള്ളോനേ, ഞങ്ങള് ഭയത്താല് വിറയുന്നു, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.'
ഈശ്വര ഉവാച-। സ്വാഗതം തു മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ കിമര്ഥമിഹ ചാഗതാഃ । കിം ദുഃഖം കോഽനുസംതാപഃ കുതോ വാ ഭയമാഗതമ്
ഈശ്വരന് പറഞ്ഞു: 'മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, സ്വാഗതം. നിങ്ങള് ഇവിടെ വന്നത് എന്തിനാണ്? എന്താണ് ദുഃഖം, എന്താണ് വിഷമം, എവിടെ നിന്നാണ് ഈ ഭയം വന്നത്?'
കഥയധ്വം മഹാഭാഗാ ഏതദിച്ഛാമി വേദിതുമ് । ഏവമുക്താസ്തു രുദ്രേണാകഥയന്നമിതവ്രതാഃ
'മഹാഭാഗ്യശാലികളേ, പറയൂ, ഞാന് ഇതറിയാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.' ഇങ്ങനെ രുദ്രന് ചോദിച്ചപ്പോള് വ്രതനിഷ്ഠരായ അവര് പറഞ്ഞു.
ഋഷയ ഊചുഃ-। അപി ഘോരോ മഹാവീര്യോ ദാനവോ ബലദര്പിതഃ । ബാണോ നാമേതി വിഖ്യാതോ യസ്യ വൈ ത്രിപുരം പുരമ്
ഋഷിമാര് പറഞ്ഞു: 'ഒരു ഭയങ്കരനും ശക്തിയുള്ളതുമായ ദാനവന് ഉണ്ട്. ബാണന് എന്നാണ് അവന് അറിയപ്പെടുന്നത്. അവന്റെ നഗരം ത്രിപുരമാണ്.'
ഗഗനേ തു വസദ്ദിവ്യം ഭ്രമതേ തസ്യ തേജസാ । തസ്മാദ്ഭീതാ വിരൂപാക്ഷ ത്വാമേവ ശരണം ഗതാഃ
'അവന് ആകാശത്ത് വസിച്ച് തേജസ്സോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവനെ കാരണം, വിപുലകണ്ണുള്ളോനേ, ഞങ്ങള് ഭയപ്പെട്ട് നിങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചു.'
ത്രായസ്വ മഹതോ ദുഃഖാദ്ദേവത്വം ഹി പരാ ഗതിഃ । ഏവം പ്രസാദം ദേവേശ സര്വേഷാം കര്തുമര്ഹസി
'ഈ വലിയ ദുഃഖത്തില് നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണം, ദൈവം തന്നെയാണ് ഞങ്ങള്ക്ക് പരമാശ്രയം. ദേവേശാ, എല്ലാവര്ക്കും ദയചെയ്യണം.'
യേന ദേവാഃ സുപ്രസന്നാഃ സുഖമേധംതി ശംകര । പരാം നിര്വൃതിമായാംതി തത്പ്രഭോ കര്തുമര്ഹസി
'ദേവന്മാര് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കാനായി ആരാണ് അനുഗ്രഹം നല്കുന്നത്, ശങ്കരാ, ആ പരമാനന്ദം ദയവായി നല്കണം.'