കോടിതീര്ഥമുപസ്പൃശ്യ ഹയമേധഫലം ലഭേത് । തതോ ഗച്ഛേത ധര്മജ്ഞ സ്ഥാനം തീര്ഥമുമാപതേഃ
കോടിതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ഹയമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും; തുടർന്ന്, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, ഉമാപതിയുടെ തീർത്ഥസ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം.
നാമ്നാ ഭദ്രവടം നാമ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതമ് । തത്രാഭിഗമ്യ ചേശാനം ഗോസഹസ്രഫലം ലഭേത്
ഭദ്രവടം എന്ന പേരിൽ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ സ്ഥലത്ത് എത്തി ഈശാനനെ സന്നിധാനത്തിൽ പ്രാപിച്ചാൽ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും.
മഹാദേവപ്രസാദാച്ച ഗാണപത്യമവാപ്നുയാത് । സമൃദ്ധമസപത്നം തു ശ്രിയായുക്തം നരോത്തമ
മഹാദേവന്റെ കൃപയാൽ അവൻ ഗണപതിസ്ഥിതിയിൽ എത്തും; സമൃദ്ധിയും എതിരാളികളില്ലായ്മയും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും, മഹാനായ മനുഷ്യനേ.
നര്മദാം തു സമാസാദ്യ നദീം ത്രൈലോക്യവിശ്രുതാമ് । തര്പയിത്വാ പിതൄന്ദേവാനഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭേത്
മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ നർമദാനദിയിൽ എത്തി പിതാക്കളെയും ദേവതകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയാൽ അഗ്നിഷ്ടോമയാഗഫലം ലഭിക്കും.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- വസിഷ്ഠേന ദിലീപായ കഥിതം തീര്ഥമുത്തമമ് । നര്മദേതി ച വിഖ്യാതം പാപപര്വതദാരണമ്
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: വസിഷ്ഠൻ ദിലീപിന് നർമദാ എന്ന മഹത്തായ തീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു, അത് പാപങ്ങളുടെ പർവതം നശിപ്പിക്കുന്നു.
ഭൂയശ്ച ശ്രോതുമിച്ഛാമി തന്മേ കഥയ നാരദ । നര്മദായാശ്ച മാഹാത്മ്യം വസിഷ്ഠോക്തം ദ്വിജോത്തമ
ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ കൂടുതൽ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നാരദാ, വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞ നർമദയുടെ മഹത്വം ദയവായി പറയൂ.
കഥമേഷാ മഹാപുണ്യാ നദീ സര്വത്ര വിശ്രുതാ । നര്മദാനാമ വിഖ്യാതാ തന്മമ ബ്രൂഹിനാരദ
എങ്ങനെയാണ് ഈ മഹാപുണ്യമുള്ള, എല്ലായിടത്തും പ്രശസ്തമായ നദി നർമദ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്? അതെനിക്കു പറഞ്ഞുതരണമെന്നു നാരദാ, ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച-। നര്മദാ സരിതാം ശ്രേഷ്ഠാ സര്വപാപപ്രണാശിനീ । താരയേത്സര്വഭൂതാനി സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച
നാരദൻ പറഞ്ഞു: നർമദാ നദികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയും എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നതുമാണ്. അവൾ നിലനിൽക്കുന്നവരെയും ചലിക്കുന്നവരെയും എല്ലാം രക്ഷിക്കുന്നു.
നര്മദായാസ്തു മാഹാത്മ്യം വസിഷ്ഠോക്തം മയാ ശ്രുതമ് । തദേതദ്ധി മഹാരാജ സര്വം ഹി കഥയാമി തേ
നർമദയുടെ മഹത്വം വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞത് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. മഹാരാജാവേ, അതെല്ലാം ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിനക്കു വിശദമായി പറയുന്നു.
പുണ്യാ കനഖലേ ഗങ്ഗാ കുരുക്ഷേത്രേ സരസ്വതീ । ഗ്രാമേ വാ യദി വാരണ്യേ പുണ്യാ സര്വത്ര നര്മ്മദാ
കനഖലയിൽ ഗംഗയാണ് പുണ്യമുള്ളത്, കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ സരസ്വതിയാണ്. എന്നാൽ ഗ്രാമത്തിലോ കാടിലോ എവിടെയായാലും നർമദാ എല്ലായിടത്തും പുണ്യമാണ്.
ത്രിഭിഃ സാരസ്വതം തോയം സപ്താഹേന തു യാമുനമ് । സദ്യഃ പുനാതി ഗാംഗേയം ദര്ശനാദേവ നാര്മദമ്
സരസ്വതിയുടെ വെള്ളം മൂന്നു ദിവസത്തിൽ ശുദ്ധീകരിക്കും, യമുനയുടെ വെള്ളം ഏഴു ദിവസത്തിൽ. ഗംഗയുടെ വെള്ളം ഒടുവിൽ തന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കും, എന്നാൽ നർമദയെ കാണുന്നുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം മതി.
കലിംഗ ദേശേ പശ്ചാര്ദ്ധേ പര്വതേഽമരകംടകേ । പുണ്യാ ച ത്രിഷു ലോകേഷു രമണീയാ മനോരമാ
കലിംഗദേശത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള അമരകണ്ഠകപർവതത്തിൽ, അവൾ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പുണ്യമുള്ളതും മനോഹരവുമായവളാണ്.
സദേവാസുരഗംധര്വാ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ । തപസ്തപ്ത്വാ മഹാരാജ സിദ്ധിം ച പരമാം ഗതാഃ
അവിടെ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും വലിയ തപസ്സുള്ള ഋഷിമാരും തപസ്സു ചെയ്തു, മഹാരാജാവേ, പരമമായ സിദ്ധി നേടി.
തത്ര സ്നാത്വാ മഹാരാജ നിയമസ്ഥോ ജിതേംദ്രിയഃ । ഉപോഷ്യ രജനീമേകാം കുലാനാം താരയേച്ഛതമ്
അവിടെ, മഹാരാജാവേ, നിയന്ത്രണത്തോടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവൻ ഒരു രാത്രി ഉപവാസം ചെയ്താൽ, നൂറു കുടുംബങ്ങളെ രക്ഷിക്കാം.
ജനേശ്വരേ നരഃ സ്നാത്വാ പിംഡം ദത്വാ യഥാവിധി । പിതരസ്തസ്യ തൃപ്യംതി യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ്
ജനേശ്വരത്തിൽ ഒരാൾ കുളിച്ച് വിധിപ്രകാരം പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചാൽ, അവന്റെ പിതാക്കന്മാർ സൃഷ്ടിയുടെ അവസാനം വരെയും തൃപ്തരാകും.
പര്വതസ്യ സമംതാത്തു രുദ്രകോടിഃ പ്രതിഷ്ഠിതാ । സ്നാനം യഃ കുരുതേ തത്ര ഗംധമാല്യാനുലേപനമ്
പർവതത്തിന്റെ ചുറ്റും രുദ്രകോടി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ സുഗന്ധവും പുഷ്പമാലയും അണിഞ്ഞ് കുളിക്കുന്നവൻ,
പ്രീതാ തസ്യ ഭവേത്സര്വാ രുദ്രകോടിര്ന സംശയഃ । പര്വതേ പശ്ചിമസ്യാംതേ സ്വയം ദേവോ മഹേശ്വരഃ
അവനോടു രുദ്രകോടിയിലെ എല്ലാവരും സന്തോഷപ്പെടും, സംശയമില്ല. പർവതത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് അറ്റത്ത് ദൈവമായ മഹേശ്വരൻ സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നു.
തത്ര സ്നാത്വാ ശുചിര്ഭൂത്വാ ബ്രഹ്മചാരീ ജിതേംദ്രിയഃ । പിതൃകാര്യം തു കുര്വീത വിധിദൃഷ്ടേന കര്മണാ
അവിടെ കുളിച്ച് ശുദ്ധനായ്, ബ്രഹ്മചാര്യവും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും പാലിച്ച്, വിധിപ്രകാരം പിതൃകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം.
തിലോദകേന തത്രൈവ തര്പയേത്പിതൃദേവതാഃ । ആസപ്തമം കുലം തസ്യ സ്വര്ഗേ തിഷ്ഠതി പാംഡവ
അവിടെ തിലം കലർത്തിയ വെള്ളത്തിൽ പിതാക്കളെയും ദേവതകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. ഏഴാം തലമുറ വരെയും അവന്റെ കുടുംബം സ്വർഗത്തിൽ വാസം ചെയ്യും, പാണ്ഡവാ.
ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്രാണി സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ । അപ്സരോഗണസംകീര്ണോ ദിവ്യസ്ത്രീപരിവാരിതഃ
അവൻ അറുപതിനായിരം വർഷം സ്വർഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും, അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടത്തിലും ദിവ്യസ്ത്രികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടും.
ദിവ്യഗംധാനുലിപ്തശ്ച ദിവ്യാലംകാരഭൂഷിതഃ । തതഃ സ്വര്ഗാത്പരിഭ്രഷ്ടോ ജായതേ വിപുലേ കുലേ
ദിവ്യസുഗന്ധികൾ പുരട്ടിയും ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞും, സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് താഴെ വീണാൽ, വലിയൊരു കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കും.
ധനവാന്ദാനശീലശ്ച ധാര്മികശ്ചൈവ ജായതേ । പുനഃ സ്മരതി തത്തീര്ഥം ഗമനം തത്ര കുര്വതേ
അവൻ ധനികനും ദാനശീലനും ധാർമ്മികനുമായി ജനിക്കും. വീണ്ടും ആ തീർത്ഥയാത്ര ഓർമ്മവരും, അവിടെ പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കും.
താരയിത്വാ കുലശതം രുദ്രലോകം സ ഗച്ഛതി । യോജനാനാം ശതം സാഗ്രം ശ്രൂയതേ സരിദുത്തമാ
നൂറു കുടുംബങ്ങളെ രക്ഷിച്ച ശേഷം, അവൻ രുദ്രലോകത്തിൽ എത്തും. ഈ ശ്രേഷ്ഠനായ നദി നൂറിൽ കുറച്ച് അധികം യോജനങ്ങൾ ദൈർഘ്യമാണെന്ന് പറയുന്നു.
വിസ്താരേണ തു രാജേന്ദ്ര യോജനദ്വയമംതരമ് । ഷഷ്ടിതീര്ഥസഹസ്രാണി ഷഷ്ടികോട്യസ്തഥൈവ ച
വിസ്തൃതിയിൽ, രാജാധിരാജാ, രണ്ട് യോജനങ്ങൾ വീതിയുണ്ട്. അറുപതിനായിരം തീർത്ഥങ്ങളും, അതുപോലെ അറുപത് കോടി സ്ഥലങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്.
പര്വതസ്യ സമംതാത്തു തിഷ്ഠംത്യമരകംടകേ । ബ്രഹ്മചാരീ ശുചിര്ഭൂത്വാ ജിതക്രോധോ ജിതേംദ്രിയഃ
പര്വ്വതത്തിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള അമരകണ്ഠകത്തില് ഒരാള് ബ്രഹ്മചാരിയായി, ശുദ്ധനും ക്രോധം ജയിച്ചവനും ഇന്ദ്രിയങ്ങള് നിയന്ത്രിച്ചവനും ആയി നിലകൊള്ളണം.
സര്വഹിംസാനിവൃത്തശ്ച സര്വഭൂതഹിതേ രതഃ । ഏവം സര്വസമാചാരഃ ക്ഷേത്രപാലാന്പരിവ്രജേത്
എല്ലാ ഹിംസയും വിട്ട്, എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമത്തില് മനസ്സോടുകയും, എല്ലാ നല്ല ആചാരങ്ങളും പാലിക്കുകയും ചെയ്യണം; അങ്ങനെ ചെയ്താല് അവന് ക്ഷേത്രപാലന്മാരെ സമീപിക്കാം.
തസ്യ പുണ്യഫലം രാജന്ശൃണുഷ്വാവഹിതോ ഹി മേ । ശതം വര്ഷസഹസ്രാണാം സ്വര്ഗേ മോദേത പാംഡവ
രാജാവേ, അങ്ങനെ ചെയ്തവന് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം ശ്രദ്ധയോടെ കേള്ക്കൂ: പാണ്ഡവാ, അവന് നൂറായിരം വര്ഷങ്ങള് സ്വര്ഗത്തില് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കാം.
അപ്സരോഗണസംകീര്ണേ ദിവ്യസ്ത്രീപരിചാരിതേ । ദിവ്യഗംധാനുലിപ്തശ്ച ദിവ്യാലംകാരഭൂഷിതഃ
അവന് അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടത്തില് ചുറ്റപ്പെട്ട്, ദിവ്യസ്ത്രികള് സേവനം ചെയ്യുന്നതും, ദിവ്യഗന്ധം പുരട്ടിയതും, ദിവ്യാഭരണങ്ങള് ധരിച്ചതുമായിരിക്കും.
ക്രീഡതേ ദേവലോകേ തു ദൈവതൈഃ സഹ മോദതേ । തതഃ സ്വര്ഗാത്പരിഭ്രഷ്ടോ രാജാ ഭവതി വീര്യവാന്
അവന് ദേവലോകത്ത് ദേവന്മാരോടൊപ്പം ആനന്ദത്തോടെ കളിക്കും; പിന്നെ സ്വര്ഗത്തില് നിന്ന് വീണാല് ശക്തനായ രാജാവായി ജനിക്കും.
നാരദ ഉവാച- നര്മദാ തു നദീശ്രേഷ്ഠാ പുണ്യാ പുണ്യതമാ ത്രിഷു । മുനിഭിസ്തു മഹാഭാഗൈര്വിഭക്താ ധര്മകാംക്ഷിഭിഃ
നാരദന് പറഞ്ഞു: നര്മദയാണ് നദികളില് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠവും ഏറ്റവും പുണ്യമുള്ളതും. മഹാഭാഗ്യശാലികളായ ഋഷിമാര് ധര്മം ആഗ്രഹിച്ച് അതിനെ വിഭജിച്ചു.