കുമാരീമൃഷിതുല്യാം ച മാരിഷാം ച സരസ്വതീമ് । മംദാകിനീം സുപുണ്യാം ച സര്വാം ഗംഗാം ച സത്തമാഃ
കുമാരി, ഋഷിക്ക് തുല്യമായ മാരിഷ, സര്സ്വതി, ഉത്തമമായ മന്ദാകിനി, ഗംഗയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും — ഉത്തമരേ.
വിശ്വസ്യ മാതരഃ സര്വാഃ സര്വാശ്ചൈവ മഹാഫലാഃ । തഥാ നദ്യഃ സുപ്രകാശാഃ ശതശോഥ സഹസ്രശഃ
ഇവയെല്ലാം ലോകത്തിന്റെ മാതാക്കളാണ്, എല്ലാം വലിയ ഫലമുള്ളവയും. അങ്ങനെ നദികൾ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും പ്രകാശമുള്ളവയാണ്.
ഇത്യേതാ സരിതോ വിപ്രാഃ സമാഖ്യാതാ യഥാസ്മൃതി । അതഊര്ദ്ധ്വം ജനപദാന്നിബോധ ഗദതോ മമ
ഇങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഈ നദികൾ സ്മരണപ്രകാരം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി ജനപദങ്ങളെക്കുറിച്ച് എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ.
തത്രേമേ കുരുപാംചാലാഃ ശാല്വമാത്രേയ ജാംഗലാഃ । ശൂരസേനാഃ പുലിംദാശ്ച ബൌധാമാലാസ്തഥൈവ ച
ഇവിടെയുണ്ട് കുറുക്കൾ, പാഞ്ചാലർ, ശാൽവർ, മാത്രേയർ, ജാംഗളർ, ശൂരസേനർ, പുലിന്ദർ, ബൗധാമാലർ — ഇവരും.
മത്സ്യാഃ കുശട്ടാഃ സൌഗംധ്യാഃ കുത്സപാഃ കാശികോശലാഃ । ചേദിമത്സ്യകരൂഷാശ്ച ഭോജാഃ സിംധുപുലിംദകാഃ
മത്സ്യർ, കുശട്ടർ, സൌഗന്ധ്യർ, കുട്ട്സപർ, കാശികൾ, കോശലർ, ചെദികൾ, മത്സ്യർ, കരൂഷർ, ഭോജർ, സിന്ധുകൾ, പുലിന്ദകർ — ഇവരും.
ഉത്തമാശ്ച ദശാര്ണാശ്ച മേകലാശ്ചോത്കലൈഃ സഹ । പംചാലാഃ കോശലാശ്ചൈവ നൈകപൃഷ്ഠയുഗംധരാഃ
ഉത്തമർ, ദശാർണർ, മേക്കളർ ഉത്കളരോടൊപ്പം, പാഞ്ചാലർ, കോശലർ, അനേകം പുറകുള്ള യുഗന്ധരർ — ഇവരും.
ബോധാ മദ്രാഃ കലിംഗാശ്ച കാശയോ പരകാശയഃ । ജഠരാഃ കുകുരാശ്ചൈവ സുദശാര്ണാഃ സുസത്തമാഃ
ബോധർ, മദ്രർ, കലിംഗർ, കാശയർ, പരകാശയർ, ജഠരർ, കുകുരർ, ഉത്തമരായ സുദശാർണർ — ഇവരും.
കുംതയോഽവംതയശ്ചൈവ തഥൈവാപരകുംതയഃ । ഗോമംതാ മല്ലകാഃ പുംഡ്രാഃ വിദര്ഭാ നൃപവാഹികാഃ
കുന്തികൾ, അവന്തികൾ, അതുപോലെ പടിഞ്ഞാറൻ കുന്തികൾ, ഗോമന്തർ, മല്ലകർ, പുണ്ട്രർ, വിദർഭർ, നൃപവാഹികർ — ഇവരും.
അശ്മകാഃ സോത്തരാശ്ചൈവ ഗോപരാഷ്ട്രാഃ കനീയസഃ । അധിരാജ്യകുശട്ടാശ്ച മല്ലരാഷ്ട്രാശ്ച കേരലാഃ
അശ്മകരും ഉത്തരദേശക്കാരും ചെറിയ ഗോപരാജ്യക്കാരും അധികാരമുള്ള കുശട്ടന്മാരും മല്ലരാജ്യക്കാരും കേരളരും.
മാലവാശ്ചോപവാസ്യാശ്ച ചക്രാവക്രാലയാഃ ശകാഃ । വിദേഹാ മഗധാഃ സദ്മാ മലജാ വിജയാസ്തഥാ
മാലവരും ഉപവാസ്യരും ചക്രാവക്രാലയത്തിൽ താമസിക്കുന്ന ശകന്മാരും വിദേഹരും മഗധരും സദ്മരും മലജരും വിജയരും.
അംഗാ വംഗാഃ കലിംഗാശ്ച യകൃല്ലോമാന ഏവ ച । മല്ലാഃ സുദേഷ്ണാഃ പ്രഹ്ലാദാ മഹിഷാഃ ശശകാസ്തഥാ
അംഗരും വംഗരും കലിംഗരും കരളിലെ രോമമുള്ളവരും മല്ലരും സുദേഷ്ണരും പ്രഹ്ലാദരും മഹിഷരും ശശകരും.
ബാഹ്ലികാ വാടധാനാശ്ച ആഭീരാഃ കാലതോയകാഃ । അപരാംതാഃ പരാംതാശ്ച പംകലാശ്ചര്മചംഡികാഃ
ബാഹ്ലികരും വാടധാനരും ആഭീരരും കാലതോയകന്മാരും അപരാന്തരും പരാന്തരും പംകലരും ചർമചണ്ടികരും.
അടവീശേഖരാശ്ചൈവ മേരുഭൂതാശ്ച സത്തമാഃ । ഉപാവൃതാനുപാവൃതാഃ സുരാഷ്ട്രാഃ കേകയാസ്തഥാ
കാടുകളിൽ തലവന്മാരായവരും മെരു പർവതത്തിൽ ജനിച്ച ഉത്തമന്മാരും ഉപാവൃതരും അനുപാവൃതരും സുരാഷ്ട്രരും കേകയരും.
കുട്ടാപരാംതാ മാഹേയാഃ കക്ഷാഃ സാമുദ്ര നിഷ്കുടാഃ । അംധാശ്ച ബഹവോ വിപ്രാ അംതര്ഗിര്യസ്തഥൈവ ച
കുട്ടാപരാന്തരും മഹേയരും കക്ഷരും കടൽക്കരയിൽ താമസിക്കുന്നവരും നിഷ്കുടന്മാരും അന്ധന്മാർ പലരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും മലകളിൽ ഉള്ളവരും.
ബഹിര്ഗിര്യ്യോംഗമലദാ മഗധാ മാലവാര്ഘടാഃ । സത്ത്വതരാഃ പ്രാവൃഷേയാഃ ഭാര്ഗവാശ്ച ദ്വിജര്ഷഭാഃ
മലകൾക്കു പുറത്തുള്ളവരും ഓംഗമലദരും മഗധരും മാലവാർഘടരും സത്യസന്ധരായവരും പ്രാവൃശ്യരും ഭാർഗവരും ഉത്തമബ്രാഹ്മണന്മാരും.
പുംഡ്രാ ഭാര്ഗാഃ കിരാതാശ്ച സുദേഷ്ണാ ഭാസുരാസ്തഥാ । ശകാ നിഷാദാ നിഷധാസ്തഥൈവാനര്ത നൈഋതാഃ
പുണ്ഡ്രരും ഭാർഗരും കിരാതരും സുദേഷ്ണരും പ്രകാശമുള്ളവരും ശകരും നിഷാദരും നിഷധരും അനർത്തരും നൈരൃതരും.
പൂര്ണലാഃ പൂതിമത്സ്യാശ്ച കുംതലാ കുശകാസ്തഥാ । തരിഗ്രഹാശ്ശൂരസേനാ ഈജികാഃ കല്പകാരണാഃ
പൂർണലരും പൂതിമത്സ്യരും കുന്തലരും കുശകരും തരിഗ്രഹരും ശൂരസേനരും ഈജികരും കല്പകാരണരും.
തിലഭാഗാമസാരാശ്ച മധുമത്താഃ കകുംദകാഃ । കാശ്മീരാഃ സിംധുസൌവീരാ ഗാംധാരാ ദര്ശകാസ്തഥാ
തിലഭാഗരും അമസാരരും മധുമത്തരും കകുന്ദകരും കാശ്മീരരും സിന്ധുസൗവീരരും ഗാന്ധാരരും ദർശകരും.
അഭീസാരാഃ കുദ്രുതാശ്ച സൌരിലാ ബാഹ്ലികാസ്തഥാ । ദര്വീ ച മാലവാ ദര്വാ വാതജാമരഥോരഗാഃ
അഭീസാരരും കുദ്രുതരും സൌരിലരും ബാഹ്ലികരും ദർവിയും മാലവരും ദർവരും വാതജാമരന്മാരും തോരഗരും.
ബലരട്ടാസ്തഥാ വിപ്രാഃ സുദാമാനഃ മുമല്ലികാഃ । ബംധാകരീകഷാശ്ചൈവ കുലിംദാ ഗംധികാസ്തഥാ
ബലരാജ്യക്കാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും സുദാമാനന്മാരും മുമല്ലികരും ബന്ധാകരികഷന്മാരും കുലിന്ദരും ഗന്ധികരും.
വനായവോദശാഃ പാര്ശ്വരോമാണഃ കുശബിംദവഃ । കാച്ഛാ ഗോപാലകച്ഛാശ്ച ജാംഗലാഃ കുരുവര്ണകാഃ
വനായവോദരും പാർശ്വരോമാനന്മാരും കുശബിന്ദവരും കാച്ചരും ഗോപാലകാച്ചരും ജാംഗലരും കുറുവര്ണകന്മാരും.
കിരാതാബര്ബരാഃ സിദ്ധാ വൈദേഹാസ്താമ്രലിപ്തികാഃ । ഔഡ്രമ്ലേച്ഛാഃ സസൈരിംദ്രാഃ പാര്വതീയാശ്ച സത്തമാഃ
കിരാതരും ബർബരരും സിദ്ധന്മാരും വൈദേശരും താമ്രലിപ്തികരും ഔഡ്രന്മാരും മ്ലേച്ഛരും സൈരിന്ദ്രരും ഉത്തമമായ പർവതവാസികളും.
അഥാപരേ ജനപദാ ദക്ഷിണാ മുനിപുംഗവാഃ । ദ്രവിഡാഃ കേരലാഃ പ്രാച്യാ മൂഷികാ ബാലമൂഷികാഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠാ, പിന്നീട് ദക്ഷിണഭാഗത്തെ മറ്റു ജനപദങ്ങൾ: ദ്രാവിഡരും കേരളരും കിഴക്കൻവരും മൂഷികരും ബാലമൂഷികരും.
കര്ണാടകാ മാഹിഷകാ വികംധാ മൂഷികാസ്തഥാ । ഝല്ലികാഃ കുംതലാശ്ചൈവ സൌഹൃദാനലകാനനാഃ
കർണാടകരും മാഹിഷകരും വികന്ധരും മൂഷികരും ജല്ലികരും കുന്തലരും സൗഹൃദരും അലകാനനന്മാരും.
കൌക്കുടകാസ്തഥാ ബോലാഃ കോകണാ മണിവാലകാഃ । സമംഗാ കനകാശ്ചൈവ കുംകുരാംഗാരമാരിഷാഃ
കൗക്കുടകരും ബോളരും കോകനരും മണിവാലകരും സമംഗരും കനകരും കുങ്കുരാംഗരും രമാരിഷന്മാരും.
ധ്വജിന്യുത്സവസംകേതാസ്ത്രിവര്ഗാ മാല്യസേനയഃ । വ്യൂഢകാഃ കോരകാഃ പ്രോഷ്ടാഃ സംഗവേഗധരാസ്തഥാ
കൊടി ഉയർത്തുന്നവരും ഉത്സവചിഹ്നമുള്ളവരും മൂന്നു വിഭാഗക്കാരും മാല്യസേന സൈനികരും വ്യൂഢകരും കോരകരും പ്രോഷ്ടന്മാരും സംഘവേഗധാരന്മാരും.
തഥൈവ വിംദ്യരുലികാഃ പുലിംദാ ബല്വലൈഃ സഹ । മാലവാ മലരാശ്ചൈവ തഥൈവാപരവര്തകാഃ
അതു പോലെ തന്നെ, വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിൽ താമസിക്കുന്നവർ, പുലിന്ദർ, ബൽവലർ, മാലവർ, മലരർ, അപ്പരവർത്തകർ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കുലിംദാഃ കാലദാശ്ചൈവ ചംഡകാഃ കുരടാസ്തഥാ । മുശലാസ്തനവാലാശ്ച സതീര്ഥാ പൂതിസൃംജയാഃ
കുലിന്ദർ, കാലദർ, ചണ്ടകർ, കുറടർ, മുശലർ, തനവാളർ, സതീർത്ഥർ, പൂതിസൃഞ്ജയർ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അനിദായാഃ ശിവാടാശ്ച തപനാഃ സൂതപാസ്തഥാ । ഋഷികാശ്ച വിദര്ഭാശ്ച സ്തംഗനാ പരതംഗകാഃ
അനിദായർ, ശിവാടർ, തപനർ, സൂതപർ, ഋഷികർ, വിദർഭർ, സ്തംഗനർ, പരതംഗകർ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഉത്തരാശ്ചാപരേമ്ലേച്ഛാ ജനാ ഹി മുനിപുംഗവാഃ । ജവനാശ്ച സകാംബോജാ ദാരുണാ മ്ലേച്ഛജാതയഃ
ഉത്തരഭാഗത്തെയും മറ്റു വിദേശജാതികളെയും, ജവനർ, കാംബോജർ, ഭയങ്കരമായ മറ്റു വിദേശവർഗ്ഗങ്ങളെയും കൂടി, മഹർഷേ, ഞാൻ പറയുന്നു.