സദാവീരാമധൃഷ്യാം ച കുശചീരാം മഹാനദീമ് । രഥചിത്രാം ജ്യോതിരഥാം വിശ്വാമിത്രാം കപിംജലാമ്
എപ്പോഴും ജയിക്കാനാവാത്ത വീര, വലിയ നദിയായ കുശചീര, രഥചിത്ര, ജ്യോതിരഥ, വിശ്വാമിത്ര, കപിംജല — ഇവയെല്ലാം.
ചംദ്രാവഹഫലദ്യം ചൈവ കുചീരാമംബുവാഹിനീമ് । വൈനദീം പിംഗലാം വേണാം തുംഗവേഗാം മഹാനദീമ്
ചന്ദ്രാവഹ, ഫലദ്യ, അതുപോലെ വെള്ളം ഒഴുക്കുന്ന കുചീര, വൈനദി, പിംഗല, വേണ, തുങ്ങവേഗ — ഈ മഹാനദികൾ.
വിദിശാം കൃഷ്ണവേണാം ച താമ്രാം ച കപിലാമപി । ധേനും സകാമാം വേദസ്വാം ഹവിഃസ്രാവാം മഹാപഥാമ്
വിദിശ, കൃഷ്ണവേണ, താംര, കപില — ധേನು, സകാമ, വേദസ്വാ, ഹവിഃസ്രാവ, മഹാപഥ — ഇവയും.
ശിപ്രാം ച പിച്ഛലാം ചൈവ ഭാരദ്വാജീം ച നിമ്നഗാമ് । കൌര്ണികീം നിമ്നഗാം ശോണാം ബാഹുദാമഥ ചംദ്രമാമ്
ശിപ്ര, പിച്ചല, ഭാരദ്വാജി എന്ന ഒഴുകുന്ന നദി, കൗർണികി, ഒഴുകുന്ന ശോണ, ബാഹുദാ, ചന്ദ്രമാ — ഇവയും.
ദുര്ഗാമംതഃ ശിലാം ചൈവ ബ്രഹ്മമേധ്യാം ദൃഷദ്വതീമ് । പരോക്ഷാമഥ രോഹീം ച തഥാ ജംബൂനദീമപി
ദുർഗാമന്തശില, ബ്രഹ്മമേധ്യ, ദൃശദ്വതി, പരോക്ഷ, റോഹി, ജംബൂനദി — ഇവയും.
സുനാസാം തമസാം ദാസീം സാമാന്യാം വരണാമസിമ് । നീലാം ധൃതികരീം ചൈവ പര്ണാശാം ച മഹാനദീമ്
സുനാസ, തമസ, ദാസി, സാമാന്യ, വരണാമസി, നീല, ധൃതികരി, വലിയ നദിയായ പർണാശ — ഇവയും.
മാനവീം വൃഷഭാം ഭാസാം ബ്രഹ്മമേധ്യാം ദൃഷദ്വതീമ് । ഏതാശ്ചാന്യാശ്ച ബഹുലാ മഹാനദ്യോ ദ്വിജര്ഷഭാഃ
മാണവി, വൃഷഭ, ഭാസ, ബ്രഹ്മമേധ്യ, ദൃശദ്വതി — ഇവയും അനേകം മഹാനദികളും, മഹാന്മാരേ.
സദാ നിരാമയാം കൃഷ്ണാം മംദഗാം മംദവാഹിനീമ് । ബ്രാഹ്മണീം ച മഹാഗൌരീം ദുര്ഗാമപി ച സത്തമാഃ
എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ കൃഷ്ണ, മന്ദഗ, മന്ദവാഹിനി, ബ്രാഹ്മണി, മഹാഗൗരി, ദുർഗാ — ഉത്തമരായവരേ.
ചിത്രോത്പലാം ചിത്രരഥാമതുലാം രോഹിണീം തഥാ । മംദാകിനീം വൈതരണീം കോകാം ചാപി മഹാനദീമ്
ചിത്രോത്പല, ചിത്രരഥ, അതുല, രോഹിണി, മന്ദാകിനി, വൈതരണി, വലിയ നദിയായ കോക — ഇവയും.
ശുക്തിമതീമനംഗാം ച തഥൈവ വൃഷസാഹ്വയാമ് । ലോഹിത്യാം കരതോയാം ച തഥൈവ വൃഷകാത്വയാമ്
ശുക്തിമതി, മനംഗ, അതുപോലെ വൃഷസാഹ്വയ, ലോഹിത്യ, കരതോയ, അതുപോലെ വൃഷകാത്വയ — ഇവയും.
കുമാരീമൃഷിതുല്യാം ച മാരിഷാം ച സരസ്വതീമ് । മംദാകിനീം സുപുണ്യാം ച സര്വാം ഗംഗാം ച സത്തമാഃ
കുമാരി, ഋഷിക്ക് തുല്യമായ മാരിഷ, സര്സ്വതി, ഉത്തമമായ മന്ദാകിനി, ഗംഗയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും — ഉത്തമരേ.
വിശ്വസ്യ മാതരഃ സര്വാഃ സര്വാശ്ചൈവ മഹാഫലാഃ । തഥാ നദ്യഃ സുപ്രകാശാഃ ശതശോഥ സഹസ്രശഃ
ഇവയെല്ലാം ലോകത്തിന്റെ മാതാക്കളാണ്, എല്ലാം വലിയ ഫലമുള്ളവയും. അങ്ങനെ നദികൾ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും പ്രകാശമുള്ളവയാണ്.
ഇത്യേതാ സരിതോ വിപ്രാഃ സമാഖ്യാതാ യഥാസ്മൃതി । അതഊര്ദ്ധ്വം ജനപദാന്നിബോധ ഗദതോ മമ
ഇങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഈ നദികൾ സ്മരണപ്രകാരം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി ജനപദങ്ങളെക്കുറിച്ച് എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ.
തത്രേമേ കുരുപാംചാലാഃ ശാല്വമാത്രേയ ജാംഗലാഃ । ശൂരസേനാഃ പുലിംദാശ്ച ബൌധാമാലാസ്തഥൈവ ച
ഇവിടെയുണ്ട് കുറുക്കൾ, പാഞ്ചാലർ, ശാൽവർ, മാത്രേയർ, ജാംഗളർ, ശൂരസേനർ, പുലിന്ദർ, ബൗധാമാലർ — ഇവരും.
മത്സ്യാഃ കുശട്ടാഃ സൌഗംധ്യാഃ കുത്സപാഃ കാശികോശലാഃ । ചേദിമത്സ്യകരൂഷാശ്ച ഭോജാഃ സിംധുപുലിംദകാഃ
മത്സ്യർ, കുശട്ടർ, സൌഗന്ധ്യർ, കുട്ട്സപർ, കാശികൾ, കോശലർ, ചെദികൾ, മത്സ്യർ, കരൂഷർ, ഭോജർ, സിന്ധുകൾ, പുലിന്ദകർ — ഇവരും.
ഉത്തമാശ്ച ദശാര്ണാശ്ച മേകലാശ്ചോത്കലൈഃ സഹ । പംചാലാഃ കോശലാശ്ചൈവ നൈകപൃഷ്ഠയുഗംധരാഃ
ഉത്തമർ, ദശാർണർ, മേക്കളർ ഉത്കളരോടൊപ്പം, പാഞ്ചാലർ, കോശലർ, അനേകം പുറകുള്ള യുഗന്ധരർ — ഇവരും.
ബോധാ മദ്രാഃ കലിംഗാശ്ച കാശയോ പരകാശയഃ । ജഠരാഃ കുകുരാശ്ചൈവ സുദശാര്ണാഃ സുസത്തമാഃ
ബോധർ, മദ്രർ, കലിംഗർ, കാശയർ, പരകാശയർ, ജഠരർ, കുകുരർ, ഉത്തമരായ സുദശാർണർ — ഇവരും.
കുംതയോഽവംതയശ്ചൈവ തഥൈവാപരകുംതയഃ । ഗോമംതാ മല്ലകാഃ പുംഡ്രാഃ വിദര്ഭാ നൃപവാഹികാഃ
കുന്തികൾ, അവന്തികൾ, അതുപോലെ പടിഞ്ഞാറൻ കുന്തികൾ, ഗോമന്തർ, മല്ലകർ, പുണ്ട്രർ, വിദർഭർ, നൃപവാഹികർ — ഇവരും.
അശ്മകാഃ സോത്തരാശ്ചൈവ ഗോപരാഷ്ട്രാഃ കനീയസഃ । അധിരാജ്യകുശട്ടാശ്ച മല്ലരാഷ്ട്രാശ്ച കേരലാഃ
അശ്മകരും ഉത്തരദേശക്കാരും ചെറിയ ഗോപരാജ്യക്കാരും അധികാരമുള്ള കുശട്ടന്മാരും മല്ലരാജ്യക്കാരും കേരളരും.
മാലവാശ്ചോപവാസ്യാശ്ച ചക്രാവക്രാലയാഃ ശകാഃ । വിദേഹാ മഗധാഃ സദ്മാ മലജാ വിജയാസ്തഥാ
മാലവരും ഉപവാസ്യരും ചക്രാവക്രാലയത്തിൽ താമസിക്കുന്ന ശകന്മാരും വിദേഹരും മഗധരും സദ്മരും മലജരും വിജയരും.
അംഗാ വംഗാഃ കലിംഗാശ്ച യകൃല്ലോമാന ഏവ ച । മല്ലാഃ സുദേഷ്ണാഃ പ്രഹ്ലാദാ മഹിഷാഃ ശശകാസ്തഥാ
അംഗരും വംഗരും കലിംഗരും കരളിലെ രോമമുള്ളവരും മല്ലരും സുദേഷ്ണരും പ്രഹ്ലാദരും മഹിഷരും ശശകരും.
ബാഹ്ലികാ വാടധാനാശ്ച ആഭീരാഃ കാലതോയകാഃ । അപരാംതാഃ പരാംതാശ്ച പംകലാശ്ചര്മചംഡികാഃ
ബാഹ്ലികരും വാടധാനരും ആഭീരരും കാലതോയകന്മാരും അപരാന്തരും പരാന്തരും പംകലരും ചർമചണ്ടികരും.
അടവീശേഖരാശ്ചൈവ മേരുഭൂതാശ്ച സത്തമാഃ । ഉപാവൃതാനുപാവൃതാഃ സുരാഷ്ട്രാഃ കേകയാസ്തഥാ
കാടുകളിൽ തലവന്മാരായവരും മെരു പർവതത്തിൽ ജനിച്ച ഉത്തമന്മാരും ഉപാവൃതരും അനുപാവൃതരും സുരാഷ്ട്രരും കേകയരും.
കുട്ടാപരാംതാ മാഹേയാഃ കക്ഷാഃ സാമുദ്ര നിഷ്കുടാഃ । അംധാശ്ച ബഹവോ വിപ്രാ അംതര്ഗിര്യസ്തഥൈവ ച
കുട്ടാപരാന്തരും മഹേയരും കക്ഷരും കടൽക്കരയിൽ താമസിക്കുന്നവരും നിഷ്കുടന്മാരും അന്ധന്മാർ പലരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും മലകളിൽ ഉള്ളവരും.
ബഹിര്ഗിര്യ്യോംഗമലദാ മഗധാ മാലവാര്ഘടാഃ । സത്ത്വതരാഃ പ്രാവൃഷേയാഃ ഭാര്ഗവാശ്ച ദ്വിജര്ഷഭാഃ
മലകൾക്കു പുറത്തുള്ളവരും ഓംഗമലദരും മഗധരും മാലവാർഘടരും സത്യസന്ധരായവരും പ്രാവൃശ്യരും ഭാർഗവരും ഉത്തമബ്രാഹ്മണന്മാരും.
പുംഡ്രാ ഭാര്ഗാഃ കിരാതാശ്ച സുദേഷ്ണാ ഭാസുരാസ്തഥാ । ശകാ നിഷാദാ നിഷധാസ്തഥൈവാനര്ത നൈഋതാഃ
പുണ്ഡ്രരും ഭാർഗരും കിരാതരും സുദേഷ്ണരും പ്രകാശമുള്ളവരും ശകരും നിഷാദരും നിഷധരും അനർത്തരും നൈരൃതരും.
പൂര്ണലാഃ പൂതിമത്സ്യാശ്ച കുംതലാ കുശകാസ്തഥാ । തരിഗ്രഹാശ്ശൂരസേനാ ഈജികാഃ കല്പകാരണാഃ
പൂർണലരും പൂതിമത്സ്യരും കുന്തലരും കുശകരും തരിഗ്രഹരും ശൂരസേനരും ഈജികരും കല്പകാരണരും.
തിലഭാഗാമസാരാശ്ച മധുമത്താഃ കകുംദകാഃ । കാശ്മീരാഃ സിംധുസൌവീരാ ഗാംധാരാ ദര്ശകാസ്തഥാ
തിലഭാഗരും അമസാരരും മധുമത്തരും കകുന്ദകരും കാശ്മീരരും സിന്ധുസൗവീരരും ഗാന്ധാരരും ദർശകരും.
അഭീസാരാഃ കുദ്രുതാശ്ച സൌരിലാ ബാഹ്ലികാസ്തഥാ । ദര്വീ ച മാലവാ ദര്വാ വാതജാമരഥോരഗാഃ
അഭീസാരരും കുദ്രുതരും സൌരിലരും ബാഹ്ലികരും ദർവിയും മാലവരും ദർവരും വാതജാമരന്മാരും തോരഗരും.
ബലരട്ടാസ്തഥാ വിപ്രാഃ സുദാമാനഃ മുമല്ലികാഃ । ബംധാകരീകഷാശ്ചൈവ കുലിംദാ ഗംധികാസ്തഥാ
ബലരാജ്യക്കാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും സുദാമാനന്മാരും മുമല്ലികരും ബന്ധാകരികഷന്മാരും കുലിന്ദരും ഗന്ധികരും.