ഋഷയ ഊചുഃ-। നദീനാം പര്വതാനാം ച നാമധേയാനി സര്വശഃ । തഥാ ജനപദാനാം ച യേ ചാന്യേ ഭൂമിമാശ്രിതാഃ
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: നദികൾക്കും പർവതങ്ങൾക്കും പേരുകൾ മുഴുവൻ പറയണം. അതുപോലെ ദേശങ്ങൾക്കും ഭൂമിയിൽ പാർക്കുന്നവർക്കും പേരുകളും പറയണം.
പ്രമാണം ച പ്രമാണജ്ഞ പൃഥിവ്യാഃ കില സര്വതഃ । നിഖിലേന സമാചക്ഷ്വ കാനനാനി ച സത്തമ
പൂർത്തിയായി ഭൂമിയുടെ അളവുകളും നീളവും എല്ലായിടത്തും വിശദമായി പറയണം. കാടുകളെക്കുറിച്ചും പറയൂ, മഹാനുഭാവാ.
സൂത ഉവാച-। പംചേമാനി മഹാപ്രാജ്ഞ മഹാഭൂതാനി സംഗ്രഹാത് । ജഗതീസ്ഥാനി സര്വാണി സമാന്യാഹുര്മനീഷിണഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹാപണ്ഡിതന്മാരേ, ഈ ലോകത്തിൽ ഉള്ള എല്ലാം അഞ്ചു മഹാഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
ഭൂമിരാപസ്തഥാ വായുരഗ്നിരാകാശമേവ ച । ഗുണോത്തരാണി സര്വാണി തേഷാം ഭൂമിഃ പ്രധാനതഃ
ഭൂമി, ജലം, വായു, അഗ്നി, ആകാശം — ഇവക്ക് എല്ലാം പ്രത്യേക ഗുണങ്ങളുണ്ട്. അവയിൽ പ്രധാനമായത് ഭൂമിയാണ്.
ശബ്ദസ്പര്ശശ്ച രൂപം ച രസോ ഗംധശ്ച പംചമഃ । ഭൂമേരേതേഗുണാഃ പ്രോക്താ ഋഷിഭിസ്തത്ത്വവേദിഭിഃ
ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, രസം, അഞ്ചാമത്തേത് ഗന്ധം — ഇവയാണ് ഭൂമിയുടെ ഗുണങ്ങൾ എന്ന് തത്വം അറിയുന്ന ഋഷിമാർ പറയുന്നു.
ചത്വാരോപ്സുഗുണാ വിപ്രാ ഗംധസ്തത്ര ന വിദ്യതേ । ശബ്ദഃ സ്പര്ശശ്ച രൂപം ച തേജസോഥ ഗുണാസ്ത്രയഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, വെള്ളത്തിന് നാലു ഗുണങ്ങളുണ്ട്, ഗന്ധം അവിടെ ഇല്ല. ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം — ഇവയാണ് അഗ്നിയുടെ മൂന്നു ഗുണങ്ങൾ.
ശബ്ദഃ സ്പര്ശശ്ച വായോസ്തു ആകാശേ ശബ്ദ ഏവ ച । ഏതേ പംച ഗുണാ വിപ്രാ മഹാഭൂതേഷു പംചസു
വായുവിന് ശബ്ദവും സ്പർശവും ഉണ്ട്; ആകാശത്തിൽ ശബ്ദം മാത്രം. മഹാഭൂതങ്ങളായ അഞ്ചിലും ഇവയാണ് ഗുണങ്ങൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
വര്തംതേ സര്വലോകേഷു യേഷു ഭൂതാഃ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ । അന്യോന്യം നാതിവര്തംതേ സാമ്യം ഭവതി വൈ തദാ
സകല ലോകങ്ങളിലും ഇവ നിലനിൽക്കുന്നു; ജീവികൾ ഇവയിൽ ആധാരമാക്കി നിലകൊള്ളുന്നു. ഇവ തമ്മിൽ ഒരിക്കലും അതിക്രമിക്കാറില്ല, അതിനാൽ സമത്വം നിലനിൽക്കുന്നു.
യദാ തു വിഷമീഭാവമാവിശംതി പരസ്പരമ് । തദാ ദേഹൈര്ദേഹവംതോ വ്യതിരോഹംതി നാന്യഥാ
പക്ഷേ, ഇവ തമ്മിൽ അസമത്വം വരുമ്പോൾ, ശരീരമുള്ളവർ ഒരു ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് മാറുന്നു; വേറെയില്ല.
ആനുപൂര്വ്യാ വിനശ്യംതി ജായംതേ ചാനുപൂര്വശഃ । സര്വാണ്യപരിമേയാണി തദേഷാം രൂപമൈശ്വരമ്
ക്രമമായി ഇവ നശിച്ചും വീണ്ടും ജനിച്ചും ചെയ്യുന്നു; എണ്ണമറ്റ രൂപങ്ങൾ ഇവയുടെ ദൈവിക സ്വഭാവത്തിന്റെ പ്രകടനമാണ്.
യത്രയത്ര ഹി ദൃശ്യംതേ ധാവംതി പാംചഭൌതികാഃ । തേഷാം മനുഷ്യാസ്തര്കേണ പ്രമാണാനി പ്രചക്ഷതേ
എവിടെയും അഞ്ചു ഭൗതിക ഘടകങ്ങൾ ചലിക്കുന്നതും കാണുമ്പോൾ, മനുഷ്യർ തർക്കം ഉപയോഗിച്ച് അവയുടെ അളവുകൾ നിർണ്ണയിക്കുന്നു.
അചിംത്യാഃ ഖലു യേ ഭാവാസ്താന്ന തര്കേണ സാധയേത് । സുദര്ശനം പ്രവക്ഷ്യാമി ദ്വീപം തു മുനിപുംഗവാഃ
എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ മനസ്സിൽ പിടികൂടാനാവാത്തവയെ തർക്കം കൊണ്ട് തെളിയിക്കാൻ കഴിയില്ല; മഹർഷിമാരേ, ഞാൻ ഇനി സുദർശനദ്വീപിനെ കുറിച്ച് വിശദമായി പറയും.
പരിമംഡലോ മഹാഭാഗാ ദ്വീപോഽസൌ ചക്രസംസ്ഥിതഃ । നദീജലപരിച്ഛിന്നഃ പര്വതൈശ്ചാബ്ധിസന്നിഭൈഃ
ആ ദ്വീപ് വട്ടാകാരവും ചക്രംപോലെയും ആകൃതിയിലും ഉണ്ട്, മഹാഭാഗന്മാരേ. നദിജലവും സമുദ്രംപോലെയുള്ള പർവതങ്ങളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.
പുരൈശ്ച വിവിധാകാരൈ രമ്യൈര്ജനപദൈസ്തഥാ । വൃക്ഷൈഃ പുഷ്പഫലോപേതൈഃ സംപന്നോ ധനധാന്യവാന്
അവിടെ വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള മനോഹരമായ നഗരങ്ങളും ദേശങ്ങളും, പുഷ്പഫലങ്ങളുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും, ധന്യവും ധനവും സമൃദ്ധമായിത്തന്നെ കാണാം.
ലവണേന സമുദ്രേണ സമംതാത്പരിവാരിതഃ । യഥാ ഹി പുരുഷഃ പശ്യേദാദര്ശേ മുഖമാത്മനഃ
ഉപ്പു നിറഞ്ഞ സമുദ്രം ചുറ്റും കിടക്കുന്നു. അതുപോലെ, ഒരു മനുഷ്യൻ കണ്ണാടിയിൽ തന്റെ മുഖം കാണുന്നതുപോലെ,
ഏവം സുദര്ശനോ ദ്വീപോ ദൃശ്യതേ ചക്രമംഡലഃ । ദ്വിരംശേ പിപ്പലസ്തസ്യ ദ്വിരംശേ ച ശശോ മഹാന്
അങ്ങനെ തന്നെ, സുദർശന ദ്വീപ് ഒരു വലയംപോലെ കാണപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത് വലിയ പിപ്പല വൃക്ഷവും, മറ്റെ ഭാഗത്ത് വലിയ ശശുവും ഉണ്ട്.
സര്വൌഷധിം സമാദായ സര്വതഃ പരിവാരിതഃ । ആപസ്തതോന്യാ വിജ്ഞേയാഃ ശേഷഃ സംക്ഷേപ ഉച്യതേ
എല്ലാ ഔഷധികൾ കൂടി, ആ ദ്വീപ് മുഴുവൻ വെള്ളം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു. അവിടെ മറ്റു ജലങ്ങൾ ഉണ്ട്; ശേഷമുള്ളത് ചുരുക്കത്തിൽ പറയാം.
ഋഷയ ഊചുഃ-। ഉക്തോ യസ്യ ച സംക്ഷേപോ ബുദ്ധിമന്വിധിവത്ത്വയാ । തത്ത്വജ്ഞശ്ചാസി സര്വസ്യ വിസ്തരം സൂത നോ വദ
മുനികൾ പറഞ്ഞു: നീ വിവേകത്തോടെയും ക്രമത്തോടെയും ഇതിന്റെ സംക്ഷിപ്തം പറഞ്ഞു. നീ എല്ലാറ്റിന്റെയും സത്യത്തെ അറിയുന്നവനാണ്. സൂതാ, ഇപ്പോൾ വിശദമായി ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
യാവാന്ഭൂമ്യവകാശോയം ദൃശ്യതേ ശശലക്ഷണേ । തസ്യ പ്രമാണം പ്രബ്രൂഹി തതോ വക്ഷ്യസി പിപ്പലമ്
ശശുവിന്റെ അടയാളമുള്ള ഭാഗത്ത് എത്ര ഭൂമി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു എന്ന് അതിന്റെ അളവ് ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ. അതിന് ശേഷം പിപ്പലത്തെക്കുറിച്ച് പറയാം.
ഏവം തൈഃ കില പൃഷ്ടഃ സ സൂതോ വാക്യമഥാബ്രവീത് । സൂത ഉവാച-। പ്രാഗായതാ മഹാപ്രാജ്ഞാഃ ഷഡേതേ രത്നപര്വതാഃ
അങ്ങനെ അവർ ചോദിച്ചപ്പോൾ, സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹാപണ്ഡിതന്മാരേ, കിഴക്കോട്ട് നീളുന്ന ആറു രത്നപർവതങ്ങളാണ് ഇവ.
അവഗാഢാ ഹ്യുഭയതഃ സമുദ്രൌ പൂര്വപശ്ചിമൌ । ഹിമവാന്ഹിമകൂടശ്ച നിഷധശ്ച നഗോത്തമഃ
കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും സമുദ്രങ്ങൾ ഇരുവശത്തും ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു. ഹിമവാൻ, ഹിമകൂടം, നിഷധം എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഉത്തമപർവതങ്ങളാണ് അവ.
നീലശ്ച വൈഡൂര്യമയഃ ശ്വേതശ്ച ശശിസന്നിഭഃ । സര്വധാതുപിനദ്ധശ്ച ശൃംഗവാന്നാമപര്വതഃ
നീലപർവതം വൈഡൂര്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ശ്വേതപർവതം ചന്ദ്രനുപോലെയാണ്. എല്ലാധാതുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ശൃംഗവാൻ എന്ന പർവതവും ഉണ്ട്.
ഏതേ വൈ പര്വതാ വിപ്രാഃ സിദ്ധചാരണസേവിതാഃ । തേഷാമംതരവിഷ്കുംഭൌ യോജനാനി സഹസ്രശഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഈ പർവതങ്ങൾ സിദ്ധന്മാരും ചരണമാരും സന്ദർശിക്കുന്നവയാണ്. അവയുടെ ഇടയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് യോജനങ്ങൾ നീളുന്ന താഴ്വരകളുണ്ട്.
തത്ര പുണ്യാ ജനപദാസ്താനി വര്ഷാണി സത്തമാഃ । വസംതി തേഷാം സത്ത്വാനി നാനാജാതീനി സര്വശഃ
അവിടെ പുണ്യമായ ജനപദങ്ങളും ഉത്തമമായ ദേശങ്ങളും ഉണ്ട്. അവിടങ്ങളിൽ വിവിധ ജാതികളിലുള്ള ജീവികൾ എല്ലായിടത്തും വസിക്കുന്നു.
ഇദം തു ഭാരതം വര്ഷം തതോ ഹൈമവതം പരമ് । ഹേമകൂടാത്പരം ചൈവ ഹരിവര്ഷം പ്രചക്ഷതേ
ഇവിടത്തെ ദേശം ഭാരതം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. അതിന് അപ്പുറം ഹിമാലയപ്രദേശവും, ഹേമകൂറ്റിന് അപ്പുറം ഹരിവർഷം എന്ന ദേശവും ഉണ്ട്.
ദക്ഷിണേന തു നീലസ്യ നിഷധസ്യോത്തരേണ ച । പ്രാഗായതോ മഹാഭാഗാ മാല്യവാന്നാമ പര്വതഃ
നീലപർവതത്തിന്റെ തെക്കിലും നിഷധത്തിന്റെ വടക്കിലും കിഴക്കോട്ട് നീളുന്ന മഹത്തായ മലമാല്യവാൻ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തതഃ പരം മാല്യവതഃ പര്വതോ ഗംധമാദനഃ । പരിമംഡലസ്തയോര്മധ്യേ മേരുഃ കനകപര്വതഃ
മാല്യവാന്റെ അപ്പുറം ഗന്ധമാദനപർവതം ഉണ്ട്. അതിനും മാല്യവാനും ഇടയിൽ വട്ടമാകാരത്തിലുള്ള കനകപർവതമായ മെരു നിലകൊള്ളുന്നു.
ആദിത്യതരുണാഭാസോ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ । യോജനാനാം സഹസ്രാണി ചതുരശീതിരുച്ഛ്രിതഃ
അത് ഉദയസൂര്യനെപ്പോലും, പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിയെപ്പോലും പ്രകാശിക്കുന്നു. അതിന്റെ ഉയരം എൺപത്തിനാലായിരം യോജനമാണ്.
അധസ്താച്ചതുരശീതിര്യോജനാനാം ദ്വിജോത്തമാഃ । ഊര്ധ്വമധശ്ച തിര്യക്ച ലോകാനാവൃത്യ തിഷ്ഠതി
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അതിന്റെ അടിയിൽ കൂടി എൺപത്തിനാലായിരം യോജനങ്ങൾ നീളുന്നു. മുകളിൽ, താഴെ, അറ്റത്തൊക്കെയും ലോകങ്ങളെ ചുറ്റി അത് നിലകൊള്ളുന്നു.
തസ്യ പാര്ശ്വേഷ്വമീ ദ്വീപാശ്ചത്വാരഃ സംസ്ഥിതാ ദ്വിജാഃ । ഭദ്രാശ്വഃ കേതുമാലശ്ച ജംബൂദ്വീപശ്ച സത്തമാഃ
അതിന്റെയും ചുറ്റും നാലു ദ്വീപുകൾ ഉണ്ട്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ: ഭദ്രാശ്വം, കേതുമാലം, ഉത്തമമായ ജംബൂദ്വീപം,