ഭൂയോ നിര്വേദമാപന്നശ്ചരേദ്ഭിക്ഷുരതംദ്രിതഃ । അകസ്മാദേവ ഹിംസാം തു യദി ഭിക്ഷുഃ സമാചരേത്
പിന്നീട് പാപബോധം അനുഭവിച്ചാൽ, ഭിക്ഷു വീണ്ടും ക്ഷീണമില്ലാതെ ജീവിക്കണം. എന്നാൽ, അപ്രതീക്ഷിതമായി ഹിംസ ചെയ്താൽ—
കുര്യാത്കൃച്ഛ്രാതികൃച്ഛ്രം തു ചാംദ്രായണമഥാപി വാ । സ്കംദേതേംദ്രിയദൌര്ബല്യാത്സ്ത്രിയം ദൃഷ്ട്വാ യതിര്യദി
അവൻ അതിലധികം കഠിനമായ വ്രതം അല്ലെങ്കിൽ ചാന്ദ്രായണ വ്രതം ആചരിക്കണം. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ദുർബലമായതിനാൽ യതി സ്ത്രീയെ കണ്ടപ്പോൾ വികാരം തോന്നിയാൽ—
തേന ധാരയിതവ്യാ വൈ പ്രാണായാമാസ്തു ഷോഡശ । ദിവാസ്കംദേ ത്രിരാത്രം സ്യാത്പ്രാണായാമശതം ബുധാഃ
അവൻ പതിനാറു പ്രാണായാമം ചെയ്യണം. ദിവസം തന്നെ അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ, മൂന്നു രാത്രികൾ ഉപവസിക്കണം; ജ്ഞാനികൾ നൂറു പ്രാണായാമം നിർദേശിക്കുന്നു.
ഏകാന്നേ മധുമാംസേ ച നവശ്രാദ്ധേ തഥൈവ ച । പ്രത്യക്ഷലവണേ ചോക്തം പ്രാജാപത്യം വിശോധനമ്
ഒറ്റയിടത്ത് ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, തേൻ, മാംസം, പുതിയ ശ്രാദ്ധത്തിൽ, നേരിട്ട് ഉപ്പ് കഴിച്ചാൽ — ഇവയ്ക്ക് പ്രജാപത്യ പ്രായശ്ചിത്തം ശുദ്ധീകരണത്തിന് നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ധ്യാനനിഷ്ഠസ്യ സതതം നശ്യതേ സര്വപാതകമ് । തസ്മാന്നാരായണം ധ്യാത്വാ തസ്യ ധ്യാനപരോ ഭവേത്
എപ്പോഴും ധ്യാനത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവന്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കുന്നു. അതിനാൽ നാരായണനെ ധ്യാനിച്ച്, അവനിൽ ധ്യാനത്തിൽ ലയിക്കണം.
യദ്ബ്രഹ്മണഃ പരം ജ്യോതിഃ പ്രവിഷ്ടാക്ഷരമവ്യയമ് । യോംതരാത്മാ പരം ബ്രഹ്മ സ വിജ്ഞേയോ മഹേശ്വരഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ അതിപ്രഭയായ പ്രകാശം, അക്ഷരമായും മാറ്റമില്ലാത്തതുമായ അന്തരാത്മാവിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്ന പരബ്രഹ്മം — അവനെയാണ് മഹേശ്വരൻ എന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
ഏഷ ദേവോ മഹാദേവഃ കേവലഃ പരമം ശിവഃ । തദേവാക്ഷരമദ്വൈതം തദാ നിത്യം പരം പദമ്
ഈ ദൈവം, മഹാദേവൻ, ഏകമായ പരമശിവൻ; അതാണ് അക്ഷരവും അദ്വൈതവും, അതാണ് ശാശ്വതമായ പരമപദം.
തസ്മാന്മഹീയതേ ദേവേ സ്വധാമ്നി ജ്ഞാനസംജ്ഞിതേ । ആത്മയോഗാത്പരേ തത്വേ മഹാദേവസ്തതഃ സ്മൃതഃ
അതിനാൽ, ജ്ഞാനമെന്ന പേരിലുള്ള സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്തിൽ ദൈവം മഹത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. ആത്മയോഗത്തിലൂടെ പരമതത്ത്വത്തിൽ മഹാദേവനായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
നാന്യം ദേവം മഹാദേവാദ്വ്യതിരിക്തം പ്രപശ്യതി । തമേവാത്മാനമന്വേതി യഃ സ യാതി പരം പദമ്
മഹാദേവനല്ലാതെ വേറൊരു ദൈവത്തെയും കാണുന്നില്ലാത്തവനും, അവനെ തന്നെയാണ് ആത്മാവായി അനുഗമിക്കുന്നവനും, പരമാവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തുന്നു.
മന്യംതേ യേ സ്വമാത്മാനം വിഭിന്നം പരമേശ്വരാത് । ന തേ പശ്യംതി തം ദേവം വൃഥാ തേഷാം പരിശ്രമഃ
തങ്ങളുടെ ആത്മാവ് പരമേശ്വരനിൽ നിന്ന് വേറെയാണെന്ന് കരുതുന്നവർക്ക് ആ ദൈവത്തെ കാണാൻ കഴിയില്ല; അവരുടെ പരിശ്രമം എല്ലാം വെറുതെയാകും.
ഏകമേവ പരം ബ്രഹ്മ വിജ്ഞേയം തത്ത്വമവ്യയമ് । സ ദേവസ്തു മഹാദേവോ നൈതദ്വിജ്ഞായ ബധ്യതേ
ഒറ്റയായ പരമമായ, അക്ഷരമായ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് അറിയേണ്ട സത്യം; ആ ദൈവം മഹാദേവനാണ്—ഇത് മനസ്സിലാക്കുന്നവൻ ബന്ധനത്തിൽപ്പെടുന്നില്ല.
തസ്മാദ്യതേത നിയതം യതിഃ സംയതമാനസഃ । ജ്ഞാനയോഗരതഃ ശാംതോ മഹാദേവപരായണഃ
അതിനാൽ, മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ച യതികൾ ജ്ഞാനയോഗത്തിൽ ആസ്വദിച്ച്, ശാന്തരായി, മഹാദേവനിൽ ഭക്തിയോടെ സ്ഥിരമായി പരിശ്രമിക്കണം.
ഏഷ വഃ കഥിതോ വിപ്രാ യതീനാമാശ്രമഃ ശുഭഃ । പിതാമഹേന മുനിനാ വിഭുനാ പൂര്വമീരിതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, യതികൾക്കുള്ള ഈ ശുഭമായ ആചാരങ്ങൾ, പിതാമഹൻ എന്ന മഹർഷി മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, നിങ്ങള്ക്ക് ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു.
നാപുത്രശിഷ്യയോഗിഭ്യോ ദദ്യാദേവമനുത്തമമ് । ജ്ഞാനം സ്വയംഭുവാ പ്രോക്തം യതിധര്മ്മാശ്രയം ശിവമ്
സ്വയംഭുവായ ദൈവം പ്രഖ്യാപിച്ച ഈ യതിധർമ്മങ്ങളിലേക്കുള്ള ഉത്തമമായ ജ്ഞാനം, പുത്രന്മാർക്കും ശിഷ്യന്മാർക്കും യോഗികൾക്കും നൽകരുത്.
ഇതി യതിനിയമാനാമേതദുക്തം വിധാനം സുരവരപരിതോഷേ യദ്ഭവേദേകഹേതുഃ । ന ഭവതി പുനരേഷാമുദ്ഭവോ വാ വിനാശഃ പ്രതിഹിതമനസോ യേ നിത്യമേവാചരംതി
ഇങ്ങനെ യതികൾക്കുള്ള നിയമങ്ങൾ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇത് ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഒരേ കാരണമാണ്. മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ചവൻ എപ്പോഴും ഇതു അനുഷ്ഠിച്ചാൽ, അവനു ജനനമോ നാശമോ ഉണ്ടാകില്ല.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ ഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മ മഹാപുരാണത്തിൽ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിലെ അറുപതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സൂത ഉവാച- ഏവമുക്താ പുരാ വിപ്രാ വ്യാസേനാമിതതേജസാ । ഏതാവദുക്ത്വാ ഭഗവാന്വ്യാസഃ സത്യവതീസുതഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ, അനന്തമായ തേജസ്സുള്ള വ്യാസൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് പറഞ്ഞിരുന്നു; ഇത്രയും പറഞ്ഞശേഷം, സത്യവതിയുടെ പുത്രനായ ഭഗവാൻ വ്യാസൻ—
സമാശ്വാസ്യ മുനീന്സര്വാന്ജഗാമ ച യഥാഗതമ് । ഭവദ്ഭ്യസ്തു മയാ പ്രോക്തം വര്ണാശ്രമവിധാനകമ്
എല്ലാ മുനിമാരെയും ആശ്വസിപ്പിച്ച്, വന്നപോലെ തന്നെ തിരിച്ചു പോയി; നിങ്ങൾക്കായി ഞാൻ വർണ്ണാശ്രമ നിയമങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചു.
ഏവം കൃത്വാ പ്രിയോ വിഷ്ണോര്ഭവത്യേവ ന ചാന്യഥാ । രഹസ്യം തത്ര വക്ഷ്യാമി ശൃണുത ദ്വിജസത്തമാഃ
ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ മാത്രം, വിഷ്ണുവിന് പ്രിയനായവനാവാം; മറ്റെന്തുകൊണ്ടും അല്ല. ഇതിൽ ഒരു രഹസ്യം ഞാൻ പറയും—ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ, ശ്രേഷ്ഠബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
യേ ചാത്ര കഥിതാ ധര്മാ വര്ണാശ്രമനിബംധനാഃ । ഹരിഭക്തികലാംശാംശ സമാനാ ന ഹി തേ ദ്വിജാഃ
ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വർണ്ണാശ്രമധർമ്മങ്ങൾ, ഹരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തിയുടെ ഒരു അംശത്തേക്കും തുല്യമല്ല, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
പുംസാമേകേഹ വൈ സാധ്യാ ഹരിഭക്തിഃ കലൌ യുഗേ । യുഗാംതരേണ ധര്മാ ഹി സേവിതവ്യാ നരേണ ഹി
ഈ കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർക്കു സാദ്ധ്യമാകുന്നത് ഹരിഭക്തി മാത്രമാണ്; മറ്റു യുഗങ്ങളിൽ, ധർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
കലൌ നാരായണം ദേവം യജതേ യഃ സ ധര്മ്മഭാക് । ദാമോദരം ഹൃഷീകേശം പുരുഹൂതം സനാതനമ്
കലിയുഗത്തിൽ നാരായണനെ ആരാധിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ—ദാമോദരൻ, ഹൃഷീകേശൻ, പുരുഹൂതൻ, സനാതനൻ.
ഹൃദി കൃത്വാ പരം ശാംതം ജിതമേവ ജഗത്ത്രയമ് । കലികാലോരഗാദംശാത്കില്ബിഷാത്കാലകൂടതഃ
പരമമായ ശാന്തനായ ദൈവത്തെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, ലോകത്രയവും ജയിച്ചവൻ, കലിയുഗത്തിന്റെ വിഷം, പാപം, മഹാവിഷം എന്നിവയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
ഹരിഭക്തിസുധാം പീത്വാ ഉല്ലംഘ്യോ ഭവതി ദ്വിജഃ । കിം ജപൈഃ ശ്രീഹരേര്നാമ ഗൃഹീതം യദി മാനുഷൈഃ
ഹരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തിയുടെ അമൃതം കുടിച്ചാൽ, ബ്രാഹ്മണൻ എല്ലാം അതിജയിക്കാനാകും; മനുഷ്യർ ശ്രീഹരിയുടെ നാമം ജപിച്ചാൽ, മറ്റെന്തിനാണ് ജപങ്ങൾ?
കിം സ്നാനൈര്വിഷ്ണുപാദാംബു മസ്തകേ യേന ധാര്യതേ । കിം യജ്ഞേന ഹരേഃ പാദപദ്മം യേന ധൃതം ഹൃദി
വിഷ്ണുവിന്റെ പാദജലം തലയിലേറ്റുന്നവനു സ്നാനങ്ങൾ എന്തിന്? ഹരിയുടെ പാദപദ്മം ഹൃദയത്തിൽ ധരിക്കുന്നവനു യജ്ഞങ്ങൾ എന്തിന്?
കിം ദാനേന ഹരേഃ കര്മ സഭായാം വൈ പ്രകാശിതമ് । ഹരേര്ഗുണഗണാന്ശ്രുത്വാ യഃ പ്രഹൃഷ്യേത്പുനഃ പുനഃ
ഹരിയുടെ കർമ്മങ്ങൾ സഭയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചാൽ ദാനം എന്തിന്? ഹരിയുടെ ഗുണങ്ങൾ കേട്ടു വീണ്ടും വീണ്ടും ആനന്ദിക്കുന്നവൻ—
സമാധിനാ പ്രഹൃഷ്ടസ്യ സാ ഗതിഃ കൃഷ്ണചേതസഃ । തത്ര വിഘ്നകരാഃ പ്രോക്താഃ പാഖംഡാലാപപേശലാഃ
ധ്യാനത്തില് ആനന്ദത്തോടെ ലയിച്ചിരിക്കുന്നവന്റെ വഴി അതാണ്. അവിടെ തടസ്സങ്ങള് എന്നത്, മതഭ്രഷ്ടന്മാരുടെ കപടവാക്കുകളാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
നാര്യസ്തത്സംഗിനശ്ചാപി ഹരിഭക്തിവിഘാതകാഃ । നാരീണാം നയനാദേശഃ സുരാണാമപി ദുര്ജയഃ
സ്ത്രീകളും അവരോടൊപ്പം നടക്കുന്നവരും ഹരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തിക്ക് തടസ്സമാണ്. സ്ത്രീയുടെ കണക്കെട്ടിയ കാഴ്ച ദേവന്മാര്ക്കുപോലും ജയിക്കാനാവാത്തതാണ്.
സ യേന വിജിതോ ലോകേ ഹരിഭക്തഃ സ ഉച്യതേ । മാദ്യംതി മുനയോപ്യത്ര നാരീചരിതലോലുപാഃ
ഇതിനെ ലോകത്ത് ജയിക്കുന്നവനെയാണ് ഹരിഭക്തന് എന്നു വിളിക്കുന്നത്. മഹർഷിമാരും സ്ത്രീകളുടെ പെരുമാറ്റത്തില് ആകൃഷ്ടരായി മയങ്ങുന്നവരാകുന്നു.
ഹരിഭക്തിഃ കുതഃ പുംസാം നാരീഭക്തിജുഷാം ദ്വിജാഃ । രാക്ഷസ്യഃ കാമിനീവേഷാശ്ചരംതി ജഗതി ദ്വിജാഃ । നരാണാം ബുദ്ധികവലം കുര്വംതി സതതം ഹിതാഃ
സ്ത്രീഭക്തിയില് മുഴുകുന്നവരില് ഹരിഭക്തി എങ്ങനെയുണ്ടാകുമെന്ന് പറയാം, ദ്വിജന്മാരേ? രാക്ഷസിയായ സ്ത്രീകള് കാമഭാവത്തില് അലങ്കരിച്ച് ലോകത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു; പുരുഷന്മാരുടെ മനസ്സിനെ എപ്പോഴും വശീകരിച്ച് തങ്ങൾ ഉപകാരികളാണെന്നു നടിക്കുന്നു.