ആമംത്രിതശ്ച യഃ ശ്രാദ്ധേ ദൈവേ വാ മാംസമുത്സൃജേത് । യാവംതി പശുരോമാണി താവന്നരകമൃച്ഛതി
ശ്രാദ്ധത്തിലും ദൈവികവിളിക്കലിലും ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട് മാംസം നിരസിക്കുന്നവൻ, ആ മൃഗത്തിന് എത്ര രോമങ്ങൾ ഉണ്ടോ, അത്ര വർഷം നരകത്തിൽ പോകും.
അദേയം വാപ്യപേയം വാ തഥൈവാസ്പൃശ്യമേവ വാ । ദ്വിജാതീനാമനാലോക്യം നിത്യം മദ്യമിതി സ്ഥിതിഃ
ദാനത്തിന് അയോഗ്യവും, കുടിക്കരുതാത്തതും, സ്പർശിക്കരുതാത്തതുമായത്—ഇവയാണ് മദ്യത്തിന് ദ്വിജന്മാർക്കുള്ള നിലപാട്; അതിനെ ഒരിക്കലും നോക്കരുത്, ഇതാണ് നിയമം.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന മദ്യം നിത്യം വിവര്ജയേത് । പീത്വാ പതതി കര്മ്മഭ്യസ്ത്വസംഭാഷ്യോ ഭവേദ്ദ്വിജഃ
അതുകൊണ്ട് എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി മദ്യം എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം; ദ്വിജൻ മദ്യം കുടിച്ചാൽ, അവൻ കര്മ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് വീഴുകയും, കൂട്ടായ്മയ്ക്ക് അയോഗ്യനാവുകയും ചെയ്യും.
ഭക്ഷയിത്വാപ്യഭക്ഷ്യാണി പീത്വാഽപേയാന്യപി ദ്വിജഃ । നാധികാരീ ഭവേത്താവദ്യാവത്തന്ന ജഹാത്യധഃ
ദ്വിജൻ നിരോധിച്ച ഭക്ഷ്യവും പാനീയവും കഴിച്ചാൽ, അവയെ പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുവരെ അവൻ അർഹനല്ല.
തസ്മാത്പരിഹരേന്നിത്യമഭക്ഷ്യാണി പ്രയത്നതഃ । അപേയാനി ച വിപ്രോ വൈ തഥാ ചേദ്യാതി രൌരവമ്
അതിനാൽ, ബ്രാഹ്മണൻ എപ്പോഴും നിരോധിച്ച ഭക്ഷ്യവും പാനീയവും സൂക്ഷ്മമായി ഒഴിവാക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്യാതെ പോയാൽ, റൗരവനരകത്തിൽ പോകും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ ഭക്ഷ്യാഭക്ഷ്യനിയമോ നാമ ഷട്പംചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മ മഹാപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിൽ ഭക്ഷ്യാഭക്ഷ്യനിയമം എന്ന പേരിലുള്ള അമ്പത്താറാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
വ്യാസ ഉവാച- അഥാതഃ സംപ്രവക്ഷ്യാമി ദാനധര്മ്മമനുത്തമമ് । ബ്രഹ്മണാഭിഹിതം പൂര്വമൃഷീണാം ബ്രഹ്മവാദിനാമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഇനി ഞാൻ ദാനത്തിന്റെ ഉത്തമധർമ്മം വിശദീകരിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മാവു മുമ്പ് ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾക്ക് പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്.
അര്ഥാനാമുചിതം പാത്രേ ശ്രദ്ധയാ പ്രതിപാദനമ് । ദാനമിത്യഭിനിര്ദിഷ്ടം ഭുക്തിമുക്തിഫലപ്രദമ്
യോഗ്യനായവർക്കു വിശ്വാസത്തോടെ അനുയോജ്യമായ വസ്തുക്കൾ നൽകുന്നതാണ് ദാനം എന്ന് പറയുന്നു; ഇത് അനുഭവവും മോക്ഷവും ഫലമായി നൽകുന്നു.
യോ ദദാതി വിശിഷ്ടേഭ്യഃ ശ്രദ്ധയാ പരയാ യുതഃ । തദ്വൈ ദത്തമഹം മന്യേ ശേഷം കസ്യാപി രക്ഷതി
ആരെങ്കിലും ഉചിതരായവർക്കു അത്യന്തം വിശ്വാസത്തോടെ ദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ, അതാണ് യഥാർത്ഥ ദാനം എന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു; ശേഷിക്കുന്നതൊക്കെ മറ്റാരെങ്കിലുമാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നത്.
നിത്യം നൈമിത്തികം കാമ്യം ത്രിവിധം ദാനമുച്യതേ । ചതുര്ഥം വിമലം പ്രോക്തം സര്വദാനോത്തമോത്തമമ്
എല്ലായ്പ്പോഴും, പ്രത്യേക അവസരങ്ങളിൽ, ആഗ്രഹം കൊണ്ടുള്ളത് — ഇതാണ് ദാനത്തിന്റെ മൂന്നു തരങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു; നാലാമത്തേതായ ശുദ്ധമായ ദാനമാണ് എല്ലാത്തിനും മുകളിൽ ഉത്തമം എന്ന് പറയുന്നു.
അഹന്യഹനി യത്കിംചിദ്ദീയതേ നുപകാരിണേ । അനുദ്ദിശ്യഫലം തസ്മാദ്ബ്രാഹ്മണായ തു നിത്യകമ്
ദിവസംപ്രതി, എത്ര ചെറുതായാലും, പ്രതിഫലം പ്രതീക്ഷിക്കാതെ, ഉപകാരമില്ലാത്തവർക്കു നൽകുന്നത്, അതാണ് ബ്രാഹ്മണനു നൽകുന്ന സ്ഥിരമായ ദാനം.
യത്തു പാപോപശാംത്യര്ഥം ദീയതേ വിദുഷാം കരേ । നൈമിത്തികം തദുദ്ദിഷ്ടം ദാനം സദ്ഭിരനുത്തമമ്
പാപം ലഘൂകരിക്കാൻ, പണ്ഡിതന്മാരുടെ കൈകളിൽ നൽകുന്നത്, അതാണ് പ്രത്യേക അവസരത്തിൽ നൽകുന്ന ദാനം; സത്പുരുഷന്മാർ അതിനെ ഉത്തമം എന്ന് അംഗീകരിക്കുന്നു.
അപത്യവിജയൈശ്വര്യ സുഖാര്ഥം യത്പ്രദീയതേ । ദാനം തത്കാമ്യമാഖ്യാതമൃഷിഭിര്ധര്മചിംതകൈഃ
മക്കൾക്കായോ, വിജയത്തിനായോ, ഐശ്വര്യത്തിനായോ, സുഖത്തിനായോ നൽകുന്ന ദാനമാണ്, ധർമ്മം ആലോചിക്കുന്ന ഋഷിമാർ ആഗ്രഹദാനം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
യദീശ്വരസ്യ പ്രീത്യര്ഥം ബ്രഹ്മവിത്സു പ്രദീയതേ । ചേതസാ ധര്മയുക്തേന ദാനം തദ്വിമലം ശിവമ്
ഭഗവാന്റെ പ്രസാദത്തിനായി, ധർമ്മബോധത്തോടെ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾക്ക് നൽകുന്നത്, അതാണ് ശുദ്ധവും മംഗളകരവുമായ ദാനം.
ദാനധര്മം നിഷേവേത പാത്രമാസാദ്യ ശക്തിതഃ । ഉപാസ്യതേ തു തത്പാത്രം യത്താരയതി സര്വതഃ
സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് ഉചിതരായവരെ സമീപിച്ച് ദാനധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കണം; ആ പാത്രം എല്ലാ ദിശകളിലും രക്ഷിക്കുന്നവനാണ്, അതിനാൽ അവനെ ആദരിക്കണം.
കുടുംബഭുക്തിവസനാദ്ദേയം യദതിരിച്യതേ । അന്യഥാ ദീയതേ യദ്വൈ ന തദ്ദാനം ഫലപ്രദമ്
കുടുംബത്തിന്റെ ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും കഴിഞ്ഞ ശേഷമുള്ളതാണ് നൽകേണ്ടത്; അതല്ലാതെ നൽകുന്നതിന് ഫലം ഉണ്ടാകില്ല.
ശ്രോത്രിയായ കുലീനായ വിനീതായ തപസ്വിനേ । വ്രതസ്ഥായ ദരിദ്രായ പ്രദേയം ഭക്തിപൂര്വകമ്
പണ്ഡിതനും, ഉന്നതവംശജനും, വിനയശീലനും, തപസ്സുകാരനും, വ്രതം പാലിക്കുന്നവനും, ദരിദ്രനുമായവർക്കു ഭക്തിപൂർവ്വം ദാനം ചെയ്യണം.
യസ്തു ദദ്യാന്മഹീം ഭക്ത്യാ ബ്രാഹ്മണായാഹിതാഗ്നയേ । സ യാതി പരമം സ്ഥാനം യത്ര ഗത്വാ ന ശോചതി
യാരെങ്കിലും അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണനു ഭക്തിയോടെ ഭൂമി നൽകുന്നവൻ, അത്യുന്നതമായ സ്ഥിതിയിൽ എത്തുന്നു; അവിടെ ചെന്നാൽ ദുഃഖം ഉണ്ടാകില്ല.
ഇക്ഷുഭിഃ സംയുതാം ഭൂമിം യവഗോധൂമശാലിനീമ് । ദദാതി വേദവിദുഷേ യഃ സ ഭൂയോ ന ജായതേ
ഇഞ്ചി, യവം, ഗോതമ്പ്, അരി എന്നിവയാൽ സമൃദ്ധമായ ഭൂമി വേദജ്ഞാനിക്ക് നൽകുന്നവൻ വീണ്ടും ജനിക്കേണ്ടതില്ല.
ഗോചര്മമാത്രാമപി വാ യോ ഭൂമിം സംപ്രയച്ഛതി । ബ്രാഹ്മണായ ദരിദ്രായ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ഒരു പശുവിന്റെ തൊലിയുടെ അളവുകൂടി ദരിദ്ര ബ്രാഹ്മണനു നൽകുന്നവൻ എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് മോചിതനാകുന്നത്.
ഭൂമിദാനാത്പരം ദാനം വിദ്യതേ നേഹ കിംചന । അന്നദാനം തേന തുല്യം വിദ്യാദാനം തതോധികമ്
ഭൂമിദാനത്തേക്കാൾ വലിയ ദാനം ഇല്ല; അന്നദാനം അതിനോട് തുല്യമാണ്, വിദ്യാദാനം അതിനേക്കാൾ ഉത്തമമാണ്.
യോ ബ്രാഹ്മണായ ശാംതായ ശുചയേ ധര്മശീലിനേ । ദദാതി വിദ്യാം വിധിനാ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ
ശാന്തനും ശുദ്ധനും ധർമ്മനിഷ്ഠനുമായ ബ്രാഹ്മണനു നിയമാനുസൃതമായി വിദ്യ നൽകുന്നവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
ദദ്യാദഹരഹഃ സ്വര്ണം ശ്രദ്ധയാ ബ്രഹ്മചാരിണേ । സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ ബ്രഹ്മണഃ സ്ഥാനമാപ്നുയാത്
ആരെങ്കിലും വിശ്വാസത്തോടെ ബ്രഹ്മചാരിയായ ബ്രാഹ്മണനു സ്വർണം ദിവസേന നൽകുന്നവൻ എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞ് ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കും.
ഗൃഹസ്ഥായാന്നദാനേന ഫലമാപ്നോതി മാനവഃ । അന്നമേവാസ്യ ദാതവ്യം ദത്വാപ്നോതി പരാം ഗതിമ്
ഗൃഹസ്ഥനു അന്നം നൽകുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ ഫലം നേടുന്നു; അവനു അന്നം തന്നെയാണ് നൽകേണ്ടത്; അങ്ങനെ നൽകിയാൽ പരമഗതി ലഭിക്കും.
വൈശാഖ്യാം പൂര്ണമാസ്യാം തു ബ്രാഹ്മണാന്സപ്ത പംച വാ । ഉപോഷ്യ വിധിനാ ശാംതഃ ശുചിഃ പ്രയതമാനസഃ
വൈശാഖമാസത്തിലെ പൗർണമി ദിവസം, നിയമപ്രകാരം ഉപവാസം പാലിച്ച്, മനസ്സ് ശാന്തവും ശുദ്ധവുമാക്കി, ഏഴോ അഞ്ചോ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ക്ഷണിക്കണം.
പൂജയിത്വാ തിലൈഃ കൃഷ്ണൈര്മധുനാ ച വിശേഷതഃ । പ്രീയതാം ധര്മരാജേതി യദാ മനസി വര്ത്തതേ
കറുത്ത എള്ളും തേനും ഉപയോഗിച്ച് പ്രത്യേകമായി അവരെ ആദരിച്ചശേഷം, 'ധർമ്മരാജാവ് പ്രസന്നനാകട്ടെ' എന്ന ചിന്ത മനസ്സിൽ ഉണരുമ്പോൾ,
യാവജ്ജീവം തു യത്പാപം തത്ക്ഷണാദേവ നശ്യതി । കൃഷ്ണാജിനേ തിലാന്കൃത്വാ ഹിരണ്യം മധുസര്പിഷീ
ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ചെയ്ത എല്ലാ പാപങ്ങളും കൃഷ്ണമൃഗച്ചർമ്മത്തിൽ തിലം വെച്ച് പൊന്നും തേനും നെയ്യുമൊക്കെ അർപ്പിച്ചാൽ ഉടൻ തന്നെ നശിക്കും.
ദദാതി യസ്തു വിപ്രായ സര്വം തരതി ദുഷ്കൃതമ് । ഘൃതാന്നമുദകുംഭം ച വൈശാഖ്യാം തു വിശേഷതഃ
യാരെങ്കിലും ബ്രാഹ്മണന് ഈ വസ്തുക്കൾ നൽകുകയാണെങ്കിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് വൈശാഖമാസത്തിൽ നെയ്യും അന്നവും വെള്ളം നിറച്ച കുമ്പവും അർപ്പിച്ചാൽ, അവൻ എല്ലാ ദുഷ്കൃതികളെയും അതിജയിക്കും.
നിര്ദ്ദിശ്യ ധര്മരാജായ വിപ്രേഭ്യോ മുച്യതേ ഭയാത് । സുവര്ണതിലയുക്തൈസ്തു ബ്രാഹ്മണാന്സപ്ത പംച വാ
ധർമ്മരാജാവിന് സമർപ്പിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പൊന്നും തിലവും നൽകി അഞ്ചോ ഏഴോ പേർക്ക് തൃപ്തി വരുത്തിയാൽ, ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
തര്പയേദുദപാത്രൈസ്തു ബ്രഹ്മഹത്യാം വ്യപോഹതി । മാഘമാസേ തമിസ്രേ തു ദ്വാദശ്യാം സമുപോഷിതഃ
വെള്ളം നിറച്ച പാത്രങ്ങൾ നൽകി ബ്രാഹ്മണന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയാൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപം അകറ്റാം. മാഘമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ദ്വാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച ശേഷം,