സ സംമൂഢഃ ശൂദ്രകല്പഃ പാത്രതാം ന പ്രപദ്യതേ । യദിത്വാത്യംതികം വാസം കര്തുമിച്ഛതി വൈ ഗുരൌ
അവൻ ഭ്രമിച്ചവനും ശൂദ്രനോടു സമാനനുമാണ്, യോഗ്യത നേടുന്നില്ല. എന്നാൽ ഗുരുവിന്റെ അടുക്കൽ ദീർഘകാലം കഴിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ,
യുക്തഃ പരിചരേദേനമാശരീരവിമോക്ഷണമ് । ഗത്വാ വനം ച വിധിവജ്ജുഹുയാജ്ജാതവേദസമ്
ശരീരം വിടുന്നവരെ ഗുരുവിനെ യുക്തിയായി സേവിക്കണം. പിന്നീട് നിയമപ്രകാരം കാട്ടിൽ ചെന്നു അഗ്നിക്കു ഹോമം നടത്തണം.
അധീയീത തഥാ നിത്യം ബ്രഹ്മനിഷ്ഠഃ സമാഹിതഃ । സാവിത്രീം ശതരുദ്രീയം വേദാംതാംശ്ച വിശേഷതഃ । അഭ്യസേത്സതതം യുക്തോ ഭിക്ഷാശനപരായണഃ
ബ്രഹ്മത്തിൽ മനസു ഏകാഗ്രമാക്കി, പ്രതിദിനം സാവിത്രി, ശതരുദ്രീയ, വേദാന്തം എന്നിവ പ്രത്യേകമായി പഠിക്കണം. ഭിക്ഷയാണു ഭക്ഷ്യമായി എടുക്കണം.
ഏതദ്വിധാനം പരമം പുരാണം വേദാഗമേ സമ്യഗിഹോദിതം വഃ । പുരാ മഹര്ഷിപ്രവരാഭിപൃഷ്ടഃ സ്വായംഭുവോ യന്മനുരാഹ ദേവഃ
ഈ പരമവും പ്രാചീനവുമായ നിയമം വേദങ്ങളിലും ആഗമങ്ങളിലും വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പുരാതനകാലത്ത് മഹർഷിമാർ ചോദിച്ചപ്പോൾ സ്വായംഭുവൻ മನುദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വ്യാസ ഉവാച- വേദം വേദൌ തഥാ വേദാന്വേദാംഗാനി തഥാ ദ്വിജാഃ । അധീത്യ ചാധിഗമ്യാര്ഥം തതഃ സ്നായാദ്ദ്വിജോത്തമഃ
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: വേദം, രണ്ട് വേദങ്ങളും, വേദാംഗങ്ങളും പഠിച്ച് അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കിയ ശേഷം, ഉത്തമദ്വിജൻ സംസ്കാരം നടത്തണം.
ഗുരവേ തു ധനം ദത്വാ സ്നായീത തദനുജ്ഞയാ । തീര്ണവ്രതോഥ യുക്താത്മാ ശക്തോ വാ സ്നാതുമര്ഹതി
ഗുരുവിന് ദാനം നൽകി അവന്റെ അനുമതിയോടെ സംസ്കാരം നടത്തണം. വ്രതം പൂർത്തിയാക്കിയവനും ആത്മസംയമനം ഉള്ളവനും അതിന് യോഗ്യനാണ്.
വൈണവീം ധാരയേദ്യഷ്ടിമംതര്വാസസ്തഥോത്തരമ് । യജ്ഞോപവീതദ്വിതയം സോദകം ച കമംഡലുമ്
വൈണവീ ദണ്ഡും അകവസ്ത്രവും പുറംവസ്ത്രവും, രണ്ട് യജ്ഞോപവീതവും വെള്ളം നിറച്ച കമണ്ഡലും ധരിക്കണം.
ഛത്രം ചോഷ്ണീഷമമലം പാദുകേ ചാപ്യുപാനഹൌ । രൌക്മേ ച കുംഡലേ ധാര്യേ കൃത്തകേശനഖഃ ശുചിഃ
വൃത്തിയുള്ള കുടയും തലയണയും, പാദരക്ഷയും ചെരിപ്പും, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കുണ്ഡലവും ധരിക്കണം. മുടിയും നഖവും മുറിച്ച് ശുദ്ധനായിരിക്കണം.
അന്യത്ര കാംചനാദ്വിപ്രോ ന രക്താം ബിഭൃയാത്സ്രജമ് । ശുക്ലാംബരധരോ നിത്യം സുഗംധഃ പ്രിയദര്ശനഃ
സ്വർണ്ണം ഒഴികെ, ബ്രാഹ്മണൻ ചുവപ്പുനിറമുള്ള പുഷ്പമാല ധരിക്കരുത്. അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും വെള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കണം, സുഗന്ധമുള്ളവനായി, മനോഹരമായ രൂപത്തിൽ കാണപ്പെടണം.
ന ജീര്ണ മലവദ്വാസാ ഭവേദ്വൈ വിഭവേ സതി । ന രക്തമുല്ബണം ചാന്യ ധൃതം വാസോ ന കുംഡലമ്
സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിൽ, പഴയതോ മലിനമോ ആയ വസ്ത്രം ധരിക്കരുത്. ചുവപ്പോ കഠിനമോ അല്ലെങ്കിൽ അന്യമായ അയോഗ്യമായ വസ്ത്രങ്ങൾക്കും കാതിലങ്കരങ്ങൾക്കും ഒഴിവാക്കണം.
നോപാനഹൌ സ്രജം ചാഥ പാദുകേ ച പ്രയോജയേത് । ഉപവീതമലംകാരം ദര്ശയന്കൃഷ്ണമാജിനമ്
അവൻ ചെരിപ്പോ പാദരക്ഷയോ പുഷ്പമാലയോ ഉപയോഗിക്കരുത്. അവൻ യജ്ഞോപവീതവും അലങ്കാരങ്ങളും കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മവും ധരിച്ചിരിക്കണം.
നാപസവ്യം പരീദധ്യാദ്വാസോ ന വികൃതം വസേത് । ആഹരേദ്വിധിവദ്ദാരാന്സദൃശാനാത്മനഃ ശുഭാന്
വസ്ത്രം ഇടതുചെവിക്ക് മുകളിൽ ഇട്ടു ധരിക്കരുത്; വിചിത്രമായ രീതിയിൽ ജീവിക്കരുത്. യഥാവിധി, തനിക്കു അനുയോജ്യവും ശുഭവുമുള്ള ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കണം.
രൂപലക്ഷണസംയുക്താന്യോനിദോഷവിവര്ജിതാന് । അപിതൃഗോത്രജഭവാമന്യമാനുഷഗോത്രജാമ്
അവൾ സൌന്ദര്യവും നല്ല ലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ളവളായിരിക്കണം, മറ്റു ദോഷങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവളായിരിക്കണം, പിതൃഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവളാകരുത്, മനുഷ്യകുലത്തിൽ പെട്ടവളായിരിക്കണം.
ആഹരേദ്ബ്രാഹ്മണോ ഭാര്യാം ശീലശൌചസമന്വിതാമ് । ഋതുകാലാഭിഗാമീ സ്യാദ്യാവത്പുത്രോഭിജായതേ
ബ്രാഹ്മണൻ നല്ല സ്വഭാവവും ശുദ്ധിയും ഉള്ള ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കണം; അവൾ ശരിയായ സമയത്ത് സമീപിക്കണം, മകൻ ജനിക്കുന്നതുവരെ.
വര്ജയേത്പ്രതിഷിദ്ധാനി പ്രയത്നേന ദിനാനി തു । ഷഷ്ഠ്യഷ്ടമീം പംചദശീം ദ്വാദശീം ച ചതുര്ദശീമ്
നിഷിദ്ധമായ ദിവസങ്ങൾ, അതായത് ആറാം, എട്ടാം, പന്ത്രണ്ടാം, പതിനാലാം, പതിനഞ്ചാം ദിവസങ്ങൾ, അവൻ ശ്രദ്ധയോടെ ഒഴിവാക്കണം.
ബ്രഹ്മചാരീ ഭവേന്നിത്യം തദ്വജ്ജന്മത്രയാഹനി । ആദധീത വിവാഹാഗ്നിം ജുഹുയാജ്ജാതവേദസമ്
ആ ദിവസങ്ങളിലും ജനനത്തിന് ശേഷം മൂന്നു ദിവസങ്ങളിലും അവൻ എപ്പോഴും ബ്രഹ്മചാരിയായിരിക്കണം. വിവാഹാഗ്നി സ്ഥാപിച്ച് ജാതവേദസിന് ഹോമം അർപ്പിക്കണം.
ഏതാനി സ്നാതകോ നിത്യം പാവനാനി ച പാവയേത് । വേദോദിതം സ്വകം കര്മ്മ നിത്യം കുര്യാദതംദ്രിതഃ
ഗൃഹസ്ഥൻ ഈ ശുദ്ധികർമ്മങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ആചരിക്കണം. വേദത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന തന്റെ കര്മ്മങ്ങൾ അശ്രാന്തമായി നിർവഹിക്കണം.
അകുര്വാണഃ പതത്യാശു നരകാനതിഭീഷണാന് । അഭ്യസേത്പ്രയതോ വേദം മഹായജ്ഞാന്ന ഹാപയേത്
ഇവ കൃത്യമായി ചെയ്യാത്തവൻ ഭയങ്കരമായ നരകങ്ങളിൽ വേഗത്തിൽ വീഴും. വേദം പഠിക്കാൻ ശ്രമിക്കണം, മഹായജ്ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
കുര്യാദ്ഗൃഹ്യാണി കാര്യാണി സംധ്യോപാസനമേവ ച । സഖ്യം സമാധികൈഃ കുര്യാദുപേയാദീശ്വരം സദാ
ഗൃഹ്യകർമ്മങ്ങളും സന്ധ്യാവന്ദനവും നിർവഹിക്കണം. ആത്മീയമായി മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവരുമായി സൗഹൃദം പുലർത്തണം, എപ്പോഴും ഭഗവാനെ സമീപിക്കണം.
ദൈവതാന്യഭിഗച്ഛേത കുര്യ്യാദ്ഭാര്യ്യാഭിപോഷണമ് । ന ധര്മം ഖ്യാപയേദ്വിദ്വാന്ന പാപം ഗൂഹയേദപി
ദേവതകളെ ആരാധിക്കണം, ഭാര്യയുടെ പോഷണം ചെയ്യണം. ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ തന്റെ ധർമ്മം പ്രചരിപ്പിക്കരുത്, പാപം മറയ്ക്കുകയും ചെയ്യരുത്.
കുര്വീതാത്മഹിതം നിത്യം സര്വഭൂതാനുകംപകഃ । വയസഃ കര്മ്മണോഽര്ഥസ്യ ശ്രുതസ്യാഭിജനസ്യ ച
സ്വന്തം ഭലത്തിനായി എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കണം, എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണ കാണിക്കണം; പ്രായം, പ്രവർത്തി, സമ്പത്ത്, പഠനം, ഉത്ഭവം എന്നിവ പരിഗണിക്കണം.
ദേശവാഗ്ബുദ്ധിസാരൂപ്യമാചരന്വിചരേത്സദാ । ശ്രുതിസ്മൃത്യുദിതം സമ്യക്സാധുഭിര്യശ്ച സേവിതഃ
ദേശത്തിനും സംസാരത്തിനും ബുദ്ധിക്കും യോജിച്ച രീതിയിൽ എപ്പോഴും പെരുമാറണം; ശാസ്ത്രങ്ങളിലും നല്ലവരിൽ ആചരിക്കുന്നതിലും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ ജീവിക്കണം.
തമാചാരം നിഷേവേത നേഹേതാന്യത്ര കര്ഹിചിത് । യേനാസ്യ പിതരോ യാതാ യേന യാതാഃ പിതാമഹാഃ
അവൻ ആചാരങ്ങൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കണം, മറ്റെന്തിനും വഴങ്ങരുത്. പിതാക്കളും പിതാമഹന്മാരും നടന്ന വഴിയിലാണ് അവനും പോകേണ്ടത്.
തേന യായാത്സതാം മാര്ഗം തേന ഗച്ഛന്ന ദുഷ്യതി । നിത്യം സ്വാധ്യായശീലഃ സ്യാന്നിത്യം യജ്ഞോപവീതവാന്
നല്ലവരുടെ മാർഗം പിന്തുടരണം; ആ വഴി പിന്തുടരുമ്പോൾ വഴിതെറ്റില്ല. സ്വാധ്യായത്തിൽ എപ്പോഴും മനസ്സാകാം, യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചിരിക്കണം.
സത്യവാദീ ജിതക്രോധോ ലോഭമോഹവിവര്ജിതഃ । സാവിത്രീജാപ നിരതഃ ശ്രാദ്ധകൃന്മുച്യതേ ഗൃഹീ
സത്യം പറയുന്നവനും കോപം ജയിച്ചവനും ലോഭവും മോഹവും ഇല്ലാത്തവനും സാവിത്രി ജപത്തിൽ നിരതനും പിതൃകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവനും ആയ ഗൃഹസ്ഥൻ മോക്ഷം നേടുന്നു.
മാതാപിത്രോര്ഹിതേ യുക്തോ ബ്രാഹ്മണസ്യ ഹിതേ രതഃ । ദാതാ യജ്വാ ദേവഭക്തോ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ
അമ്മയുടെയും അച്ഛനുടെയും ക്ഷേമത്തിൽ ശ്രദ്ധയുള്ളവനും ബ്രാഹ്മണരുടെ ഹിതത്തിൽ താൽപര്യമുള്ളവനും ദാനശീലനും യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവനും ദേവഭക്തനുമായവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
ത്രിവര്ഗസേവീ സതതം ദേവാനാം ച സമര്ചനമ് । കുര്യാദഹരഹര്നിത്യം നമസ്യേത്പ്രയതഃ സുരാന്
ജീവിതത്തിലെ മൂന്നു പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ പിന്തുടർന്ന് ദൈവങ്ങളെ നിരന്തരം ആരാധിക്കുന്നവൻ, ദിനംപ്രതി ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ദേവന്മാരെ വിനയപൂർവ്വം വണങ്ങണം.
വിഭാഗശീലഃ സതതം ക്ഷമായുക്തോ ദയാലുകഃ । ഗൃഹസ്ഥസ്തു സമാഖ്യാതോ ന ഗൃഹേണ ഗൃഹീ ഭവേത്
എപ്പോഴും മനസ്സുതുറയും ക്ഷമയും കാരുണ്യവും ഉള്ളവനെയാണ് സത്യത്തിൽ ഗൃഹസ്ഥൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്; വീടുള്ളതുകൊണ്ട് മാത്രം ആരും ഗൃഹസ്ഥനാവില്ല.
ക്ഷമാ ദയാ ച വിജ്ഞാനം സത്യം ചൈവ ദമഃ ശമഃ । അധ്യാത്മനിത്യതാ ജ്ഞാനമേതദ്ബ്രാഹ്മണലക്ഷണമ്
ക്ഷമ, ദയ, ജ്ഞാനം, സത്യവാദിത്വം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, മനസ്സിന്റെ സമാധാനം, ആത്മനിഷ്ഠ, ജ്ഞാനം — ഇതുകളാണ് ബ്രാഹ്മണന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ.
ഏതസ്മാന്ന പ്രമാദ്യേത വിശേഷേണ ദ്വിജോത്തമഃ । യഥാശക്തി ചരന്ധര്മ്മം നിംദിതാനി വിവര്ജയേത്
ഇവയിൽ പ്രത്യേകിച്ചും ഉത്തമദ്വിജൻ ഒരിക്കലും അശ്രദ്ധ കാണിക്കരുത്; തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ധർമ്മം ആചരിച്ച് അപവാദയോഗ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം.