വംചിതാസ്തേ ച കലുഷാഃ സ്ത്രീണാം സംഗപ്രസംഗതഃ । പ്രതിഷ്ഠംതി ച ലോമാനി യേഷാം നോ കൃഷ്ണശബ്ദനേ
സ്ത്രീസംഗത്തിൽ ആസ്വദിക്കുന്ന അശുദ്ധന്മാർ വഞ്ചിതരാണ്; അവരുടെ രോമങ്ങൾ കൃഷ്ണനാമം കേൾക്കുമ്പോൾ എഴുന്നേൽക്കാറില്ല.
തേ മൂര്ഖാ ഹ്യകൃതാത്മാനഃ പുത്രശോകാദി വിഹ്വലാഃ । രുദംതി ബഹുലാലാപൈര്ന കൃഷ്ണാക്ഷരകീര്തനേ
അവർ അജ്ഞന്മാരാണ്, ആത്മാവിൽ വളർച്ചയില്ലാത്തവർ; മകനു വേണ്ടി തുടങ്ങിയ ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി, കൃഷ്ണനാമം പാടുമ്പോൾ അല്ലാതെ, അവർ കണ്ണുനീർ ഒഴുക്കുന്നു.
ജിഹ്വാം ലബ്ധ്വാപി ലോകേഽസ്മിന്കൃഷ്ണനാമജപേന്നഹി । ലബ്ധ്വാപി മുക്തിസോപാനം ഹേലയൈവ ച്യവംതി തേ
ഈ ലോകത്ത് നമുക്ക് നാവു ലഭിച്ചിട്ടും, കൃഷ്ണന്റെ നാമം ജപിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നവർ, മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള വഴിയെ കണ്ടെത്തിയിട്ടും, അവശ്യം അവരെ അവഗണന കൊണ്ട് അതിൽ നിന്ന് വീഴുന്നു.
തസ്മാദ്യത്നേന വൈ വിഷ്ണും കര്മയോഗേന മാനവഃ । കര്മയോഗാര്ച്ചിതോ വിഷ്ണുഃ പ്രസീദത്യേവ നാന്യഥാ
അതിനാൽ, മനുഷ്യൻ പരിശ്രമത്തോടെ കര്മ്മയോഗം വഴി വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കണം. കര്മ്മയോഗം കൊണ്ട് ആരാധിക്കുമ്പോഴേ വിഷ്ണു പ്രസന്നനാകൂ, അതല്ലാതെ അല്ല.
തീര്ഥാദപ്യധികം തീര്ഥം വിഷ്ണോര്ഭജനമുച്യതേ । സര്വേഷാം ഖലു തീര്ഥാനാം സ്നാനപാനാവഗാഹനൈഃ
വിഷ്ണുവിനെ ഭജിക്കുന്നത് എല്ലാ തീര്ഥങ്ങളിലേക്കാളും ഉത്തമമായ ഒരു തീര്ഥം ആണെന്ന് പറയുന്നു. എല്ലാ തീര്ഥങ്ങളിൽ കുളിച്ച്, കുടിച്ച്, മുങ്ങി മനുഷ്യന് ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ,
യത്ഫലം ലഭതേ മര്ത്യസ്തത്ഫലം കൃഷ്ണസേവനാത് । യജംതേ കര്മയോഗേന ധന്യാ ഏവ നരാ ഹരിമ്
അത് തന്നെ കൃഷ്ണസേവനത്തിലൂടെ ലഭിക്കും. കര്മ്മയോഗം വഴി ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യർ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്.
തസ്മാദ്ഭജധ്വം മുനയഃ കൃഷ്ണം പരമമംഗലമ്
അതിനാൽ, മഹർഷിമാരേ, പരമമംഗളമായ കൃഷ്ണനെ ഭജിക്കൂ.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ വിഷ്ണുഭക്തിപ്രശംസനം നാമ പംചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിൽ വിഷ്ണുഭക്തിയെ പ്രശംസിക്കുന്ന അമ്പതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഋഷയ ഊചു- കര്മയോഗഃ കഥം സൂത യേന ചാരാധിതോ ഹരിഃ । പ്രസീദതി മഹാഭാഗ വദ നോ വദതാം വര
മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞു: സൂതാ, കര്മ്മയോഗം എങ്ങനെ ചെയ്യണം? അതിലൂടെ ഹരി എങ്ങനെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു, എങ്ങനെ പ്രസന്നനാകുന്നു? ഭാഗ്യവാനായവനേ, വാചാലന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഞങ്ങൾക്ക് ദയവായി പറയൂ.
യേനാസൌ ഭഗവാനീശഃ സമാരാധ്യോ മുമുക്ഷുഭിഃ । തദ്വദാഖിലലോകാനാം രക്ഷണം ധര്മസംഗ്രഹമ്
മുക്തി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ആ ഭഗവാനെ എങ്ങനെ ശരിയായി ആരാധിക്കണം? ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷയ്ക്കും ധർമ്മസംഹിതയ്ക്കുമായി അതു ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
തം കര്മയോഗം വദ നഃ സൂത മൂര്തിമയസ്തു യഃ । ഇതി ശുശ്രൂഷവോ വിപ്രാ ഭവദഗ്രേ വ്യവസ്ഥിതാഃ
സൂതാ, ആ കര്മ്മയോഗം എങ്ങനെയാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ. ഞങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഉത്സാഹത്തോടെ നിങ്ങളുടെ മുമ്പിൽ കേൾക്കാൻ കാത്തിരിക്കുന്നു.
സൂത ഉവാച- ഏവമേവ പുരാ പൃഷ്ടോ വ്യാസഃ സത്യവതീസുതഃ । ഋഷിഭിരഗ്നിസംകാശൈര്വ്യാസസ്താനാഹ തച്ഛൃണു
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇതുപോലെ തന്നെ, പുരാതനകാലത്ത്, സത്യവതിയുടെ മകൻ വ്യാസൻ അഗ്നിപോലുള്ള മഹർഷിമാരാൽ ചോദിക്കപ്പെട്ടു. അവൻ അവരോട് പറഞ്ഞത് കേൾക്കൂ.
വ്യാസ ഉവാച- ശൃണുധ്വംമൃഷയഃ സര്വേ വക്ഷ്യമാണം സനാതനമ് । കര്മയോഗം ബ്രാഹ്മണാനാമാത്യംതികഫലപ്രദമ്
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാരേ, ഞാൻ പറയാൻ പോകുന്ന ഈ ശാശ്വതമായ ബ്രാഹ്മണരുടെ കര്മ്മയോഗം, പരമഫലം നൽകുന്നതാണ്. എല്ലാവരും ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
ആമ്നായസിദ്ധമഖിലം ബ്രാഹ്മണാര്ഥം പ്രദര്ശിതമ് । ഋഷീണാം ശൃണ്വതാം പൂര്വം മനുരാഹ പ്രജാപതിഃ
വേദപരമ്പരയിൽ സ്ഥാപിതമായതും ബ്രാഹ്മണരുടെ ഹിതത്തിനായി കാണിച്ചതുമാണ് ഇത്. അതെല്ലാം പുരാതനകാലത്ത് പ്രജാപതി മനു, മഹർഷിമാർക്ക് പറഞ്ഞിരുന്നു.
സര്വവ്യാധിഹരം പുണ്യമൃഷിസംഘൈര്നിഷേവിതമ് । സമാഹിതധിയോ യൂയം ശൃണുധ്വം ഗദതോ മമ
എല്ലാ രോഗങ്ങളും മാറ്റുന്ന, പുണ്യമുള്ളതും, മഹർഷിമാർ ആചരിച്ചതുമായതാണ് ഇത്. മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കിയ നിങ്ങൾ, ഞാൻ പറയുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
കൃതോപനയനോ വേദാനധീയീത ദ്വിജോത്തമഃ । ഗര്ഭാഷ്ടമേഽഷ്ടമേവാബ്ദേ സ്വസൂത്രോക്തവിധാനതഃ
ഉപനയനം കഴിഞ്ഞ്, ഉത്തമബ്രാഹ്മണൻ, ഗർഭത്തിൽ എട്ടാമത്തെ മാസം മുതൽ അല്ലെങ്കിൽ എട്ടാം വയസ്സിൽ തന്നെ, തനിക്കു വിധിക്കപ്പെട്ട രീതിയിൽ വേദം പഠിക്കണം.
ദംഡീ ച മേഖലീ സൂത്രീ കൃഷ്ണാജിനധരോ മുനിഃ । ഭിക്ഷാഹാരോ ഗുരുഹിതോ വീക്ഷ്യമാണോ ഗുരോര്മുഖമ്
കൈയിൽ ദണ്ഡും, മേൽക്കെട്ട്, പൂണൂലും, കറുത്ത മയില്പ്പട്ടയും ധരിച്ച്, ഭിക്ഷയാൽ ജീവിച്ച്, ഗുരുവിന്റെ സേവനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു, ഗുരുവിന്റെ മുഖം നോക്കി നിൽക്കണം.
കാര്പാസമുപവീതാര്ഥം നിര്മിതം ബ്രഹ്മണാ പുരാ । ബ്രാഹ്മണാനാം ത്രിവൃത്സൂത്രം കൌശം വാ വസ്ത്രമേവ വാ
ബ്രഹ്മാവ് പുരാതനകാലത്ത് ബ്രാഹ്മണരുടെ പൂണൂലിനായി കർപ്പാസത്തിൽ നിന്നോ വസ്ത്രത്തിൽ നിന്നോ നിർമ്മിച്ച മൂന്നു പാടുള്ള പൂണൂലാണ് ഉത്തമം.
സദോപവീതീ ചൈവ സ്യാത്സദാബദ്ധ ശിഖോ ദ്വിജഃ । അന്യഥാ യത്കൃതം കര്മ്മ തദ്ഭവത്യയഥാകൃതമ്
ദ്വിജൻ എപ്പോഴും പൂണൂലും കെട്ടിയ ശിഖയും ധരിച്ചിരിക്കണം. അല്ലാത്തപക്ഷം ചെയ്യുന്ന കര്മ്മങ്ങൾ ഫലപ്രദമാകില്ല.
വസേദവികൃതം വാസഃ കാര്പാസം വാ കഷായകമ് । തദേവ പരിധാനീയം ശുക്ലം താംതവമുത്തമമ്
അവൻ മാറ്റമില്ലാത്ത വസ്ത്രം അല്ലെങ്കിൽ കർപ്പാസം കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച കഷായവസ്ത്രം ധരിക്കണം. അതു തന്നെ, വെളുത്തതും ഉത്തമമായ തൂവാലിൽ നിന്നുള്ളതുമായ വസ്ത്രം ധരിക്കണം.
ഉത്തരം തു സമാമ്നാതം വാസഃ കൃഷ്ണാജിനം ശുഭമ് । അഭാവേ ഗാവയമപി രൌരവം വാ വിധീയതേ
മുകളിൽ ധരിക്കേണ്ട വസ്ത്രമായി ശുദ്ധമായ കൃഷ്ണമൃഗത്വച്ചയാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതില്ലെങ്കിൽ പശുവിന്റെ ത്വച്ചയോ രൗരവമൃഗത്തിന്റെ ത്വച്ചയോ ഉപയോഗിക്കാം.
ഉദ്ധൃത്യ ദക്ഷിണം ബാഹും സവ്യബാഹൌ സമര്പിതമ് । ഉപവീതം ഭവേന്നിത്യം നിവീതം കംഠസജ്ജനേ
വലതുകൈ ഉയർത്തി ഇടതുകൈക്ക് മീതെ യജ്ഞോപവീതം ഇടുമ്പോൾ അതിനെ 'ഉപവീതം' എന്നു പറയുന്നു. കഴുത്തിൽ ചുറ്റിയാൽ അതിനെ 'നിവീതം' എന്നു വിളിക്കുന്നു.
സവ്യബാഹും സമുദ്ധൃത്യ ദക്ഷിണേ തു ധൃതം ദ്വിജാഃ । പ്രാചീനാവീതമിത്യുക്തം പിത്ര്യേകര്മണി യോജയേത്
ഇടതുകൈ ഉയർത്തി വലതുകൈക്ക് മീതെ യജ്ഞോപവീതം വെക്കുമ്പോൾ അതിനെ 'പ്രാചീനാവീതം' എന്നു പറയുന്നു; പിതൃകർമ്മകൾക്കായി ഇതാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്.
അഗ്ന്യാഗാരേ ഗവാം ഗോഷ്ഠേ ഹോമേ തപ്യേ തഥൈവ ച । സ്വാധ്യായേ ഭോജനേ നിത്യം ബ്രാഹ്മണാനാം ച സന്നിധൌ
അഗ്നിഹോത്രശാലയിൽ, പശുവളത്തിൽ, ഹോമത്തിൽ, തപസ്സിൽ, സ്വാധ്യായത്തിൽ, ഭക്ഷണസമയത്ത്, ബ്രാഹ്മണരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ—
ഉപാസനേ ഗുരൂണാം ച സംധ്യയോഃ സാധുസംഗമേ । ഉപവീതീ ഭവേന്നിത്യം വിധിരേഷ സനാതനഃ
ഗുരുക്കളുടെ സേവനത്തിൽ, സന്ധ്യാകാലങ്ങളിൽ, സന്മാർഗ്ഗികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ എന്നും യജ്ഞോപവീതം ശരിയായി ധരിക്കണം; ഇതാണ് ശാശ്വതനിയമം.
മൌംജീ ത്രിവൃത്സമാം ശ്ലിഷ്ടാം കുര്യാദ്വിപ്രസ്യ മേഖലാമ് । മുംജാഭാവേ കുശേനാഹുര്ഗ്രംഥിനൈകേന വാ ത്രിഭിഃ
ബ്രാഹ്മണൻ ത്രിവളയമായി മുള്ള് പുല്ല് വലഞ്ഞ് മെഖലയായി ധരിക്കണം. മുള്ള് പുല്ല് ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ ദർഭയോ, ഒറ്റയോ മൂന്നോ കുരുക്കിട്ട് നിർമ്മിച്ചതോ ഉപയോഗിക്കാം.
ധാരയേദ്വൈണവപാലാശൌ ദംഡൌ കേശാംതികൌ ദ്വിജഃ । യജ്ഞാര്ഹവൃക്ഷജം വാഥ സൌമ്യമവ്രണമേവ ച
ബ്രാഹ്മണൻ വൻമരച്ചില്ലയോ പാലാശമരച്ചില്ലയോ, തലമുടിയുടെ നീളത്തിൽ മുറിച്ചെടുത്ത് രണ്ട് ദണ്ഡങ്ങൾ കൈവശം വയ്ക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ യജ്ഞത്തിന് യോഗ്യമായ മരത്തിൽ നിന്നെടുത്ത, മൃദുവും മുറിവില്ലാത്തതുമായ ഒരു ദണ്ഡം ഉപയോഗിക്കാം.
സായംപ്രാതര്ദ്വിജഃ സംധ്യാമുപാസീത സമാഹിതഃ । കാമാല്ലോഭാദ്ഭയാന്മോഹാത്ത്യക്ത്വൈനാം പതിതോ ഭവേത്
പ്രഭാതവും സന്ധ്യാകാലവും ബ്രാഹ്മണൻ ഏകാഗ്രതയോടെ സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യണം. ആഗ്രഹം, ലാഭം, ഭയം, മോഹം എന്നിവ കാരണം ഇത് ഉപേക്ഷിച്ചാൽ അദേഹം പാപിയാകും.
അഗ്നികാര്യം തതഃ കുര്യാത്സായംപ്രാതഃ പ്രസന്നധീഃ । സ്നാത്വാ സംതര്പയേദ്ദേവാനൃഷീന്പിതൃഗണാംസ്തഥാ
അതിന് ശേഷം, പ്രഭാതവും സന്ധ്യാകാലവും മനസ്സു ശാന്തമായി അഗ്നികാര്യങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം. സ്നാനം കഴിഞ്ഞ് ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും പിതൃഗണങ്ങളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.
ദേവതാഭ്യര്ചനം കുര്യാത്പുഷ്പൈഃ പത്രൈര്യവാംബുഭിഃ । അഭിവാദനശീലഃ സ്യാന്നിത്യം വൃദ്ധേഷു ധര്മതഃ
ദേവതകളെ പുഷ്പം, ഇല, യവം, വെള്ളം എന്നിവ കൊണ്ട് ആരാധിക്കണം. മുതിർന്നവരെ എപ്പോഴും ഭക്തിപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്യണം.