പുനാതി ഭുവനം വിപ്രാ ഗംഗാദി സലിലം യഥാ । ദര്ശനാത്സ്പര്ശനാത്തസ്യ ആലാപാദപി ഭക്തിതഃ
അവൻ ഈ ലോകം ഗംഗാദി പുണ്യനദികളുപോലെ ശുദ്ധീകരിക്കും, മഹാബ്രാഹ്മണന്മാരേ. ഭക്തിയോടെ അവനെ കാണുകയോ സ്പർശിക്കുകയോ സംസാരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ,
ബ്രഹ്മഹത്യാദിഭിഃ പാപൈര്മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ । ഹരേഃ പ്രദക്ഷിണം കുര്വന്നുച്ചൈസ്തന്നാമകൃന്നരഃ
ബ്രഹ്മഹത്യപാപം പോലുള്ള പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമെങ്കിലും മോചനം ലഭിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഹരിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുമ്പോൾ, അവന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ച്,
കരതാലാദിസംധാനം സുസ്വരം കലശബ്ദിതമ് । ബ്രഹ്മഹത്യാദികം പാപം തേനൈവ കരതാലിതമ്
കൈയടിയും മധുരമായ ശബ്ദവും ചേർത്ത്, ബ്രഹ്മഹത്യപാപം പോലുള്ള വലിയ പാപങ്ങൾ പോലും അങ്ങനെ കൈയടിച്ചാൽ നശിക്കും.
ഹരിഭക്തികഥാമുക്ത്വാ ഖ്യായികാം ശൃണുയാച്ച യഃ । തസ്യ സംദര്ശനാദേവ പൂതോ ഭവതി മാനവഃ
ഹരിഭക്തിയെക്കുറിച്ച് പറയാതെ, അവന്റെ കഥകളും കഥാപ്രസംഗങ്ങളും കേൾക്കുന്നവനെ കാണുന്നവൻ പോലും ശുദ്ധനാകും.
കിം പുനസ്തസ്യ പാപാനാമാശംകാ മുനിപുംഗവാഃ । തീര്ഥാനാം ച പരം തീര്ഥം കൃഷ്ണനാമ മഹര്ഷയഃ
മഹർഷിമാരേ, കൃഷ്ണനാമം ഉച്ചരിച്ചവനു പാപങ്ങൾക്കൊന്നും ഭയമില്ലല്ലോ. എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം കൃഷ്ണനാമം തന്നെയാണ്.
തീര്ഥീകുര്വംതി ജഗതീം ഗൃഹീതം കൃഷ്ണനാമ യൈഃ । തസ്മാന്മുനിവരാഃ പുണ്യം നാതഃ പരതരം വിദുഃ
കൃഷ്ണനാമം ഉച്ചരിക്കുന്നവർ ലോകം തന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, മഹർഷിമാരേ, ഇതിനെക്കാൾ വലിയ പുണ്യം മറ്റൊന്നുമില്ലെന്ന് അവർ അറിയുന്നു.
വിഷ്ണുപ്രസാദനിര്മാല്യം ഭുക്ത്വാ ധൃത്വാ ച മസ്തകേ । വിഷ്ണുരേവ ഭവേന്മര്ത്യോ യമശോകവിനാശനഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രസാദം കഴിച്ചും തലയിൽ വെച്ചും ആൾക്കാർക്ക് യമന്റെ ദു:ഖം ഇല്ലാതാക്കുന്ന വിഷ്ണുവായി മാറാം.
അര്ചനീയോ നമസ്കാര്യോ ഹരിരേവ ന സംശയഃ । യേ മഹാവിഷ്ണുമവ്യക്തം ദേവം വാപി മഹേശ്വരമ്
ഹരിയെ മാത്രം ആരാധിക്കാനും നമസ്കരിക്കാനും സംശയമില്ല; മഹാവിഷ്ണുവിനെയും മഹേശ്വരനെയും ഒരുപോലെ കാണുന്നവർ—
ഏകീഭാവേന പശ്യംതി ന തേഷാം പുനരുദ്ഭവഃ । തസ്മാദനാദിനിധനം വിഷ്ണുമാത്മാനമവ്യയമ്
—ഒരേ മനസ്സോടെ കാണുന്നവർക്ക് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാവില്ല. അതുകൊണ്ട്, ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്ത, അക്ഷയനായ വിഷ്ണുവിനെ ആത്മാവായി അറിയണം.
ഹരിം ചൈകം പ്രപശ്യധ്വം പൂജയധ്വം തഥൈവ ഹി । യേ സമാനം പ്രപശ്യംതി ഹരിം വൈ ദേവതാംതരമ്
ഹരിയെ മാത്രം കാണുക, അവനെ ഒരുപോലെ ആരാധിക്കുക; ഹരിയെ മറ്റു ദേവന്മാരെപ്പോലെ കാണുന്നവർ—
തേ യാംതി നരകാന്ഘോരാംന്ന താംസ്തു ഗണയേദ്ധീരഃ । മൂര്ഖം വാ പംഡിതം വാപി ബ്രാഹ്മണം കേശവപ്രിയമ്
—അവർ ഭയങ്കരമായ നരകങ്ങളിൽ പോകുന്നു; ഭക്തനും അജ്ഞനുമോ, പണ്ഡിതനുമോ, കേശവനു പ്രിയനായ ബ്രാഹ്മണനുമോ ആയാലും, ബുദ്ധിമാന്മാർ അവരെ എണ്ണേണ്ടതില്ല.
ശ്വപാകം വാ മോചയതി നാരായണഃ സ്വയം പ്രഭുഃ । നാരായണാത്പരോ നാസ്തി പാപരാശി ദവാനലഃ
നായ് മാംസം കഴിക്കുന്നവനെയും നാരായണൻ തന്നെ മോചിപ്പിക്കുന്നു; പാപങ്ങളുടെ കൂമ്പാരങ്ങൾ ദഹിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നിയായ നാരായണനേക്കാൾ ഉയർന്നവൻ ആരുമില്ല.
കൃത്വാപി പാതകം ഘോരം കൃഷ്ണനാമ്നാ വിമുച്യതേ । സ്വയം നാരായണോ ദേവഃ സ്വനാമ്നി ജഗതാം ഗുരുഃ
ഭയങ്കരമായ പാപം ചെയ്താലും കൃഷ്ണനാമം കൊണ്ട് മോചനം ലഭിക്കും; ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവായ ദൈവം നാരായണൻ തന്നെ തന്റെ നാമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ആത്മനോഽഭ്യധികാം ശക്തിം സ്ഥാപയാമാസ സുവ്രതാഃ । അത്ര യേ വിവദംതേ വൈ ആയാസലഘുദര്ശനാത്
സദാചാരികൾ തങ്ങളുടെ ശക്തിയെക്കാൾ വലിയ ശക്തി സ്ഥാപിച്ചു; ഇവിടെ ആരെങ്കിലും എളുപ്പം അല്ലെങ്കിൽ കഷ്ടം മാത്രം നോക്കി വാദിച്ചാൽ—
ഫലാനാം ഗൌരവാച്ചാപി തേ യാംതി നരകം ബഹു । തസ്മാദ്ധരൌ ഭക്തിമാന്സ്യാദ്ധരിനാമപരായണഃ
—ഫലത്തിന്റെ ഭാരവും നോക്കി വാദിക്കുന്നവർ പല നരകങ്ങളിലും പോകുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഹരിയിൽ ഭക്തിയോടെ, ഹരിനാമത്തിൽ ലയിച്ചവനായി ഇരിക്കണം.
പൂജകം പൃഷ്ഠതോ രക്ഷേന്നാമിനം വക്ഷസി പ്രഭുഃ । ഹരിനാമമഹാവജ്രം പാപപര്വതദാരണേ
പൂജകനെ ദൈവം പിന്നിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കും, നാമം ഉച്ചരിക്കുന്നവനെ നെഞ്ചിൽ നിന്ന്; ഹരിനാമം പാപപർവ്വതം തകർക്കുന്ന വലിയ വജ്രമാണ്.
തസ്യ പാദൌ തു സഫലൌ തദര്ഥം ഗതിശാലിനൌ । താവേവ ധന്യാവാഖ്യാതൌ യൌ തു പൂജാകരൌ കരൌ
ആ ദൈവസേവനത്തിനായി നടക്കുന്ന കാലുകൾ ഫലപ്രദമാണ്; പൂജ ചെയ്യുന്ന കൈകൾ മാത്രമാണ് ഭാഗ്യശാലികൾ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
ഉത്തമാംഗമുത്തമാംഗം തദ്ധരൌ നമ്രമേവ യത് । സാ ജിഹ്വാ യാ ഹരിം സ്തൌതി തന്മനസ്തത്പദാനുഗമ്
ഹരിക്ക് നമസ്കരിക്കുന്ന തലയാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതം; ഹരിയെ പാടുന്ന നാവാണ് ഭാഗ്യവതിയാണ്; ഹരിയുടെ പാദങ്ങളെ പിന്തുടരുന്ന മനസ്സാണ് ഉത്തമം.
താനി ലോമാനി ചോച്യംതേ യാനി തന്നാമ്നി ചോത്ഥിതമ് । കുര്വംതി തച്ച നേത്രാംബു യദച്യുതപ്രസംഗതഃ
ഹരിയുടെ നാമം കേൾക്കുമ്പോൾ എഴുന്നേൽക്കുന്ന രോമങ്ങൾ ഭാഗ്യമാണ്; അച്യുതന്റെ കൃപയാൽ കണ്ണിൽ വരുന്ന കണ്ണുനീരും അതുപോലെ.
അഹോ ലോകാ അതിതരാം ദൈവദോഷേണ വംചിതാഃ । നാമോച്ചാരണമാത്രേണ മുക്തിദം ന ഭജംതി വൈ
അയ്യോ, ഭാഗ്യദോഷം കൊണ്ടു ലോകം വഞ്ചിതമാണ്; നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ മോക്ഷം കിട്ടാമെങ്കിലും, അതിനെ തേടുന്നവരില്ല.
വംചിതാസ്തേ ച കലുഷാഃ സ്ത്രീണാം സംഗപ്രസംഗതഃ । പ്രതിഷ്ഠംതി ച ലോമാനി യേഷാം നോ കൃഷ്ണശബ്ദനേ
സ്ത്രീസംഗത്തിൽ ആസ്വദിക്കുന്ന അശുദ്ധന്മാർ വഞ്ചിതരാണ്; അവരുടെ രോമങ്ങൾ കൃഷ്ണനാമം കേൾക്കുമ്പോൾ എഴുന്നേൽക്കാറില്ല.
തേ മൂര്ഖാ ഹ്യകൃതാത്മാനഃ പുത്രശോകാദി വിഹ്വലാഃ । രുദംതി ബഹുലാലാപൈര്ന കൃഷ്ണാക്ഷരകീര്തനേ
അവർ അജ്ഞന്മാരാണ്, ആത്മാവിൽ വളർച്ചയില്ലാത്തവർ; മകനു വേണ്ടി തുടങ്ങിയ ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി, കൃഷ്ണനാമം പാടുമ്പോൾ അല്ലാതെ, അവർ കണ്ണുനീർ ഒഴുക്കുന്നു.
ജിഹ്വാം ലബ്ധ്വാപി ലോകേഽസ്മിന്കൃഷ്ണനാമജപേന്നഹി । ലബ്ധ്വാപി മുക്തിസോപാനം ഹേലയൈവ ച്യവംതി തേ
ഈ ലോകത്ത് നമുക്ക് നാവു ലഭിച്ചിട്ടും, കൃഷ്ണന്റെ നാമം ജപിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നവർ, മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള വഴിയെ കണ്ടെത്തിയിട്ടും, അവശ്യം അവരെ അവഗണന കൊണ്ട് അതിൽ നിന്ന് വീഴുന്നു.
തസ്മാദ്യത്നേന വൈ വിഷ്ണും കര്മയോഗേന മാനവഃ । കര്മയോഗാര്ച്ചിതോ വിഷ്ണുഃ പ്രസീദത്യേവ നാന്യഥാ
അതിനാൽ, മനുഷ്യൻ പരിശ്രമത്തോടെ കര്മ്മയോഗം വഴി വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കണം. കര്മ്മയോഗം കൊണ്ട് ആരാധിക്കുമ്പോഴേ വിഷ്ണു പ്രസന്നനാകൂ, അതല്ലാതെ അല്ല.
തീര്ഥാദപ്യധികം തീര്ഥം വിഷ്ണോര്ഭജനമുച്യതേ । സര്വേഷാം ഖലു തീര്ഥാനാം സ്നാനപാനാവഗാഹനൈഃ
വിഷ്ണുവിനെ ഭജിക്കുന്നത് എല്ലാ തീര്ഥങ്ങളിലേക്കാളും ഉത്തമമായ ഒരു തീര്ഥം ആണെന്ന് പറയുന്നു. എല്ലാ തീര്ഥങ്ങളിൽ കുളിച്ച്, കുടിച്ച്, മുങ്ങി മനുഷ്യന് ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ,
യത്ഫലം ലഭതേ മര്ത്യസ്തത്ഫലം കൃഷ്ണസേവനാത് । യജംതേ കര്മയോഗേന ധന്യാ ഏവ നരാ ഹരിമ്
അത് തന്നെ കൃഷ്ണസേവനത്തിലൂടെ ലഭിക്കും. കര്മ്മയോഗം വഴി ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യർ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്.
തസ്മാദ്ഭജധ്വം മുനയഃ കൃഷ്ണം പരമമംഗലമ്
അതിനാൽ, മഹർഷിമാരേ, പരമമംഗളമായ കൃഷ്ണനെ ഭജിക്കൂ.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ വിഷ്ണുഭക്തിപ്രശംസനം നാമ പംചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിൽ വിഷ്ണുഭക്തിയെ പ്രശംസിക്കുന്ന അമ്പതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഋഷയ ഊചു- കര്മയോഗഃ കഥം സൂത യേന ചാരാധിതോ ഹരിഃ । പ്രസീദതി മഹാഭാഗ വദ നോ വദതാം വര
മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞു: സൂതാ, കര്മ്മയോഗം എങ്ങനെ ചെയ്യണം? അതിലൂടെ ഹരി എങ്ങനെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു, എങ്ങനെ പ്രസന്നനാകുന്നു? ഭാഗ്യവാനായവനേ, വാചാലന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഞങ്ങൾക്ക് ദയവായി പറയൂ.
യേനാസൌ ഭഗവാനീശഃ സമാരാധ്യോ മുമുക്ഷുഭിഃ । തദ്വദാഖിലലോകാനാം രക്ഷണം ധര്മസംഗ്രഹമ്
മുക്തി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ആ ഭഗവാനെ എങ്ങനെ ശരിയായി ആരാധിക്കണം? ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷയ്ക്കും ധർമ്മസംഹിതയ്ക്കുമായി അതു ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.