രക്ഷംതി പരമം നിത്യം പാപകര്മപരായണാന് । യേ തു ചാന്യേ ച തിഷ്ഠംതി ന യാംതി പരമാം ഗതിമ്
അവർ പാപകര്മ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരെപ്പോലും പരമസ്ഥലത്തെ എപ്പോഴും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ അവിടെ തന്നെ കഴിയുന്ന മറ്റുള്ളവർക്ക് പരമാവസ്ഥ ലഭിക്കില്ല.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- അപ്യാഹ മേ യഥാതത്ത്വം യഥൈഷാം തിഷ്ഠതേ ശ്രുതമ് । കേന വാ കാരണേനൈവ തിഷ്ഠംതി ലോകസംമതാഃ
യുദിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ അവർ അവിടെ എങ്ങനെ കഴിയുന്നു എന്ന സത്യം ദയവായി പറയൂ. ലോകം ആദരിക്കുന്നവർ അവിടെ എന്തുകൊണ്ടാണ് കഴിയുന്നത്?
മാര്കംഡേയ ഉവാച- പ്രയാഗേ നിവസംത്യേതേ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ । കാരണം തു പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണു തത്ത്വം യുധിഷ്ഠിര
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: പ്രയാഗത്തിൽ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും വസിക്കുന്നു. അതിന്റെ കാരണം ഞാൻ പറയാം, യുദിഷ്ഠിര, സത്യം കേൾക്കൂ.
പംചയോജനവിസ്തീര്ണം പ്രയാഗസ്യ തു മംഡലമ് । തിഷ്ഠംതി രക്ഷണാര്ഥായ പാപകര്മനിവാരണാഃ
അഞ്ച് യോജന വീതിയുള്ള പ്രയാഗമണ്ഡലം പാപങ്ങൾ നീക്കാൻ ദേവന്മാർ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.
തസ്മിംസ്തു സ്വല്പകം പാപം നരകേ പാതയിഷ്യതി । ഏവം ബ്രഹ്മാ ച വിഷ്ണുശ്ച പ്രയാഗേ സമഹേശ്വരഃ
അവിടെ ചെറിയൊരു പാപം ചെയ്താൽ പോലും നരകത്തിൽ വീഴും. അതിനാലാണ് ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും പ്രയാഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നത്.
സപ്തദ്വീപാഃ സമുദ്രാശ്ച പര്വതാശ്ച മഹീതലേ । തിഷ്ഠംതി ധ്രിയമാണാശ്ച യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ്
ഏഴ് ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും പർവതങ്ങളും ഭൂമിയിൽ നിലനിൽക്കുന്നു, സകലഭൂതങ്ങളുടെ ലയത്തോളം അവയെല്ലാം നിലനിൽക്കും.
യേ ചാന്യേ ബഹവഃ സര്വേ തിഷ്ഠംതി ച യുധിഷ്ഠിര । പൃഥിവീസ്ഥാനമാരഭ്യ നിര്മിതം ദൈവതൈസ്ത്രിഭിഃ
മറ്റു പലരും, യുദിഷ്ഠിര, ഭൂമിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ഈ മൂന്നു ദേവന്മാർ സ്ഥാപിച്ചതുപോലെ അവിടെയുണ്ട്.
പ്രജാപതേരിദം ക്ഷേത്രം പ്രയാഗമിതി വിശ്രുതമ് । ഏതത്പുണ്യം പവിത്രം ച പ്രയാഗം തു യുധിഷ്ഠിര
പ്രജാപതിയുടെ ഈ സ്ഥലം പ്രയാഗം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്. ഈ പ്രയാഗം, യുദിഷ്ഠിര, പുണ്യവും വിശുദ്ധവുമാണ്.
സ്വരാജ്യം കുരു രാജേംദ്ര ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതോ ഭവ
രാജാധിരാജാ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം രാജ്യം ഭരിക്കൂ.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ പ്രയാഗമാഹാത്മ്യേ അഷ്ടചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഗഖണ്ഡത്തിൽ പ്രയാഗത്തിന്റെ മഹത്വം പറഞ്ഞ അമ്പതിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
സൂത ഉവാച- ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതാഃ സര്വേ പാംഡവാ ധര്മനിശ്ചയാഃ । ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ നമസ്കൃത്വാഗുരുദേവാംസ്ത്വതര്പയന്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: പാണ്ഡവന്മാർ എല്ലാവരും സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരായി, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വന്ദിച്ചു, ഗുരുക്കന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
വാസുദേവോഽപി തത്രൈവ ക്ഷണേനാഭ്യാഗതസ്തദാ । പാംഡവൈഃ സഹിതൈഃ സര്വൈഃ പൂജ്യമാനഃ സ മാധവഃ
അപ്പോൾ തന്നെ വാസുദേവനും അവിടെ എത്തി; മാധവൻ പാണ്ഡവന്മാർ എല്ലാവരുടെയും ആദരവും നേടി.
കൃഷ്ണേന സഹിതൈഃ സര്വൈഃ പുനരേവ മഹാത്മഭിഃ । അഭിഷിക്തഃ സ്വരാജ്യേ തു ധര്മപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ
കൃഷ്ണനും മഹാത്മാക്കളായവരോടൊപ്പം ധർമ്മപുത്രനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ വീണ്ടും രാജസിംഹാസനത്തിൽ അഭിഷേകം നേടി.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ചൈവ മാര്കംഡേയോ മഹാത്മവാന് । തതഃ സ്വസ്തീതി ചോക്ത്വാ വൈ ക്ഷണാദാശ്രമമാഗതഃ
അതിനിടയിൽ മഹാത്മാവായ മാർകണ്ടേയൻ 'സുഖമായി ഇരിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞ് ഉടൻ തന്നെ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
യുധിഷ്ഠിരോഽപി ധര്മാത്മാ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതസ്തു സഃ । മഹാദാനം ദദൌ ചാഥ ധര്മപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ
ധർമ്മാത്മാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം വലിയ ദാനങ്ങൾ നൽകി.
യസ്ത്വിദം കല്യമുത്ഥായ പഠതേ വാ ശൃണോതി വാ । മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യോ വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി
ആർ ആരെങ്കിലും പുലർച്ചെ എഴുന്നേറ്റു ഇതു വായിച്ചാലോ കേട്ടാലോ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി വിഷ്ണുലോകത്തിൽ എത്തും.
വാസുദേവ ഉവാച- മമ വാക്യം തു കര്തവ്യം തവ സ്നേഹാദ്ബ്രവീമ്യഹമ് । നിത്യം യജ്ഞരതോ ഭൂത്വാ പ്രയാഗേ വിഗതജ്വരഃ
വാസുദേവൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ വാക്കുകൾ നീ നിർബന്ധമായി പാലിക്കണം; നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ പറയുന്നു. നീ എപ്പോഴും യജ്ഞങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട് പ്രയാഗത്തിൽ വാസം ചെയ്ത് ദുഃഖമില്ലാതെ ഇരിക്കണം.
പ്രയാഗം സംസ്മരന്നിത്യം സഹാസ്മാഭിര്യുധിഷ്ഠിര । സ്വയം പ്രാപ്സ്യസി രാജേംദ്ര സ്വര്ഗലോകം തു ശാശ്വതമ്
യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, നീ ഞങ്ങളോടൊപ്പം എല്ലായ്പോഴും പ്രയാഗത്തെ ഓർത്താൽ, രാജാധിരാജാ, നീ സ്വയം ശാശ്വതമായ സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കും.
പ്രയാഗമനുഗച്ഛേദ്വാ വസതേ വാപി യോ നരഃ । സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി
ആരെങ്കിലും പ്രയാഗത്തിലേക്ക് പോകുകയോ അവിടെ താമസിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധനായി സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കും.
പ്രതിഗ്രഹാദുപാവൃത്തഃ സന്തുഷ്ടോ നിയതഃ ശുചിഃ
യാചനകൾ സ്വീകരിക്കാതെയും, സംതൃപ്തനായി, നിയന്ത്രണത്തോടെ, ശുദ്ധനായി ഇരിക്കുന്നവൻ—
അഹംകാരനിവൃത്തശ്ച സ തീര്ഥഫലമശ്നുതേ । അകോപനശ്ച രാജേംദ്ര സത്യവാദീ ദൃഢവ്രതഃ । ആത്മോപമശ്ച ഭൂതേഷു സ തീര്ഥഫലമശ്നുതേ
അഹങ്കാരം വിട്ടവനും, കോപം കാണിക്കാത്തവനും, സത്യവാനുമായും ദൃഢവ്രതനുമായും, എല്ലാ ജീവികളെയും തനിക്കുപോലെ കാണുന്നവനും, തീർത്ഥയാത്രയുടെ ഫലം പ്രാപിക്കും.
ഋഷിഭിഃ ക്രതവഃ പ്രോക്താ ദേവൈശ്ചാപി യഥാക്രമമ് । ന ഹി ശക്യാ ദരിദ്രേണ യജ്ഞാഃ പ്രാപ്തും മഹീപതേ
മഹർഷിമാരും ദേവന്മാരും യജ്ഞങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, രാജാവേ, ദരിദ്രന്മാർക്ക് യജ്ഞങ്ങൾ നടത്താൻ കഴിയില്ല.
ബഹൂപകരണോ യജ്ഞോ നാനാസംഭാരസംഭ്രമഃ । പ്രാപ്യതേ വിവിധൈരര്ഥ്യൈഃ സമൃദ്ധൈര്വാ നരൈഃ ക്വചിത്
യജ്ഞത്തിന് അനേകം ഉപകരണങ്ങളും വിവിധ ഒരുക്കങ്ങളും വേണം; ധനികരും പലവിധ സാമഗ്രികൾ ഉള്ളവരും ചിലപ്പോൾ അത് നടത്താറുണ്ട്.
യോ ദരിദ്രൈരപി ബുധൈഃ ശക്യഃ പ്രാപ്തും നരേശ്വര । തതോ യജ്ഞഫലൈഃ പുണ്യൈസ്തന്നിബോധ ജനേശ്വര
എന്നാൽ, ജനാധിപതിയേ, ദരിദ്രരായ ജ്ഞാനികൾക്ക് പോലും നേടാൻ കഴിയുന്ന, യജ്ഞഫലത്തിന് തുല്യമായ പുണ്യം നൽകുന്ന കാര്യം ഞാൻ പറയാം.
ഋഷീണാം പരമം ഗുഹ്യമിദം ഭരതസത്തമ । തീര്ഥാഭിഗമനം പുണ്യം യജ്ഞൈരപി വിശിഷ്യതേ
ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, മഹർഷിമാരുടെ പരമരഹസ്യമായ ഈ തീർത്ഥയാത്ര, യജ്ഞങ്ങളെക്കാൾ വലിയ പുണ്യം നൽകുന്നു.
ദശകോടിസഹസ്രാണി ത്രിംശത്കോട്യസ്തഥാപരേ । മാഘമാസേ തു ഗംഗായാം ഗമിഷ്യംതി നരര്ഷഭ
മാന്യനായവനേ, മാഘമാസത്തിൽ പത്ത് കോടിയും മുപ്പത് കോടിയും ആളുകൾ ഗംഗയിൽ പോകും.
സ്വസ്ഥോ ഭവ മഹാരാജ ഭുക്ത്വാ രാജ്യമകംടകമ് । പുനര്ദ്രക്ഷ്യസി രാജേംദ്ര യജമാനോ വിശേഷതഃ
മഹാരാജാവേ, മനസ്സിലൊരു ആശ്വാസം കൊള്ളൂ. കഷ്ടമില്ലാതെ രാജ്യം ഭുജിച്ചശേഷം, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ, യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവനായി വീണ്ടും കാണും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ പ്രയാഗമാഹാത്മ്യം। നാമ ഊനപംചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിൽ പ്രയാഗത്തിന്റെ മഹത്വം എന്ന പേരിലുള്ള ഒൻപത്തൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ഋഷയ ഊചുഃ- ഭവതാ കഥിതം സര്വം യത്കിംചിത്പൃഷ്ടമേവ ച । ഇദാനീമപി പൃച്ഛാമ ഏകം വദ മഹാമതേ
മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞു: നീ ചോദിച്ചതൊക്കെയും വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു. ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾ ഒരു കാര്യവും ചോദിക്കാം; മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, ദയവായി അതും പറയൂ.
ഏതേഷാം ഖലു തീര്ഥാനാം സേവനാദ്യത്ഫലം ലഭേത് । സര്വേഷാം കില കൃത്വൈകം കര്മ കേന ച ലഭ്യതേ
ഈ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സേവനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം എന്താണ്? ഒറ്റ ഒരു പ്രവൃത്തിയിലൂടെ അവയൊക്കെയുടെയും ഫലം എങ്ങനെ നേടാം?