ത്വയാ തു സമ്യക്പൃഷ്ടേന കഥിതം തു മയാ വിഭോ । പിതരസ്താരിതാഃ സര്വേ താരിതാശ്ച പിതാമഹാഃ
നീ ശരിയായി ചോദിച്ചതിനാൽ ഞാൻ പറഞ്ഞത് കേൾക്കു, മഹാപ്രഭോ. എല്ലാ പിതാക്കളും അവരുടെ പിതാമഹന്മാരും മോചിതരായി.
പ്രയാഗസ്യ തു സര്വേ തേ കലാം നാര്ഹംതി ഷോഡശീമ് । ഏവം ജ്ഞാനം ച യോഗം ച തീര്ഥം ചൈവ യുധിഷ്ഠിര
എന്നാൽ അവർക്ക് പ്രയാഗത്തിന്റെ പത്തിനാറിൽ ഒന്ന് പോലും ലഭിക്കില്ല. അങ്ങനെ തന്നെയാണ് ജ്ഞാനവും യോഗവും ഈ തീർത്ഥവും, യുദിഷ്ഠിര.
ബഹുക്ലേശേന യുജ്യംതേ തതോ യാംതി പരാം ഗതിമ് । പ്രയാഗസ്മരണാല്ലോകഃ സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി
വളരെ കഷ്ടപ്പാടോടെ അവർ ശ്രമിച്ച് ഉന്നത അവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് എത്തുന്നു. എന്നാൽ പ്രയാഗം ഓർക്കുന്നവർക്കു സ്വർഗ്ഗലോകം ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ പ്രയാഗമാഹാത്മ്യേ സപ്തചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഗഖണ്ഡത്തിൽ പ്രയാഗത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന നാല്പത്തിയേഴാമത്തെ അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നു.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- കഥാ സര്വാത്വിയം പ്രോക്താപ്രയാഗസ്യ മഹാമുനേ । ഏവം മേ സര്വമാഖ്യാഹി യഥാ ച മമ താരയേത്
യുദിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: മഹർഷേ, പ്രയാഗത്തിന്റെ കഥ മുഴുവനും നീ പറഞ്ഞുതന്നു. എനിക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ദയവായി പറയൂ.
മാര്കംഡേയ ഉവാച- ശൃണു രാജന്പ്രവക്ഷ്യാമി പ്രോക്തം സര്വമിദം ജഗത് । ബ്രഹ്മാവിഷ്ണുസ്തഥേശാനോ ദേവതാ പ്രഭുരവ്യയഃ
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, കേൾക്കൂ, ഈ ലോകത്തെക്കുറിച്ച് പറയപ്പെട്ടതെല്ലാം ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഈശാനനും, ദേവന്മാരുടെ അക്ഷരസ്വരൂപനായ പ്രഭുവും.
ബ്രഹ്മാ സൃജതി ഭൂതാനി സ്ഥാവരം ജംഗമം ച യത് । താന്യേതാനി പരോ ലോകേ വിഷ്ണുഃ പാലയതി പ്രജാഃ
ബ്രഹ്മാവ് സ്താവരങ്ങളെയും ചലിക്കുന്നവരെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അവയെല്ലാം ഉന്നതലോകത്തിൽ വിഷ്ണു സംരക്ഷിക്കുന്നു.
കല്പാംതേ തത്സമഗ്രം ഹി രുദ്രഃ സംഹരതേ ജഗത് । ന ദദാതി ച നാധ്യേതി ന കദാചിദ്വിനശ്യതി
ഒരു കല്പം അവസാനിക്കുമ്പോൾ രുദ്രൻ ഈ ലോകം മുഴുവൻ സംഹരിക്കുന്നു. അവൻ നൽകുകയോ എടുക്കുകയോ ചെയ്യില്ല, ഒരിക്കലും നശിക്കുകയുമില്ല.
ഈശ്വരഃ സര്വഭൂതാനാം യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി । ഉത്തരേണ പ്രതിഷ്ഠാനാദിദാനീം ബ്രഹ്മ തിഷ്ഠതി
എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഈശ്വരനെയാണ് കാണുന്നവൻ സത്യത്തിൽ കാണുന്നത്. ഇപ്പോൾ, പ്രതിഷ്ഠാനയുടെ വടക്കുഭാഗത്ത് ബ്രഹ്മാവ് നിലകൊള്ളുന്നു.
മഹേശ്വരോ വടേ ഭൂത്വാ തിഷ്ഠതേ പരമേശ്വരഃ । തതോ ദേവാഃ സഗംധര്വാഃ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ
പരമേശ്വരൻ വടവൃക്ഷമായി അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു. അതിനുശേഷം ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും അവിടെ ഉണ്ടാകുന്നു.
രക്ഷംതി പരമം നിത്യം പാപകര്മപരായണാന് । യേ തു ചാന്യേ ച തിഷ്ഠംതി ന യാംതി പരമാം ഗതിമ്
അവർ പാപകര്മ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരെപ്പോലും പരമസ്ഥലത്തെ എപ്പോഴും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ അവിടെ തന്നെ കഴിയുന്ന മറ്റുള്ളവർക്ക് പരമാവസ്ഥ ലഭിക്കില്ല.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- അപ്യാഹ മേ യഥാതത്ത്വം യഥൈഷാം തിഷ്ഠതേ ശ്രുതമ് । കേന വാ കാരണേനൈവ തിഷ്ഠംതി ലോകസംമതാഃ
യുദിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ അവർ അവിടെ എങ്ങനെ കഴിയുന്നു എന്ന സത്യം ദയവായി പറയൂ. ലോകം ആദരിക്കുന്നവർ അവിടെ എന്തുകൊണ്ടാണ് കഴിയുന്നത്?
മാര്കംഡേയ ഉവാച- പ്രയാഗേ നിവസംത്യേതേ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ । കാരണം തു പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണു തത്ത്വം യുധിഷ്ഠിര
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: പ്രയാഗത്തിൽ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും വസിക്കുന്നു. അതിന്റെ കാരണം ഞാൻ പറയാം, യുദിഷ്ഠിര, സത്യം കേൾക്കൂ.
പംചയോജനവിസ്തീര്ണം പ്രയാഗസ്യ തു മംഡലമ് । തിഷ്ഠംതി രക്ഷണാര്ഥായ പാപകര്മനിവാരണാഃ
അഞ്ച് യോജന വീതിയുള്ള പ്രയാഗമണ്ഡലം പാപങ്ങൾ നീക്കാൻ ദേവന്മാർ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.
തസ്മിംസ്തു സ്വല്പകം പാപം നരകേ പാതയിഷ്യതി । ഏവം ബ്രഹ്മാ ച വിഷ്ണുശ്ച പ്രയാഗേ സമഹേശ്വരഃ
അവിടെ ചെറിയൊരു പാപം ചെയ്താൽ പോലും നരകത്തിൽ വീഴും. അതിനാലാണ് ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും പ്രയാഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നത്.
സപ്തദ്വീപാഃ സമുദ്രാശ്ച പര്വതാശ്ച മഹീതലേ । തിഷ്ഠംതി ധ്രിയമാണാശ്ച യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ്
ഏഴ് ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും പർവതങ്ങളും ഭൂമിയിൽ നിലനിൽക്കുന്നു, സകലഭൂതങ്ങളുടെ ലയത്തോളം അവയെല്ലാം നിലനിൽക്കും.
യേ ചാന്യേ ബഹവഃ സര്വേ തിഷ്ഠംതി ച യുധിഷ്ഠിര । പൃഥിവീസ്ഥാനമാരഭ്യ നിര്മിതം ദൈവതൈസ്ത്രിഭിഃ
മറ്റു പലരും, യുദിഷ്ഠിര, ഭൂമിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ഈ മൂന്നു ദേവന്മാർ സ്ഥാപിച്ചതുപോലെ അവിടെയുണ്ട്.
പ്രജാപതേരിദം ക്ഷേത്രം പ്രയാഗമിതി വിശ്രുതമ് । ഏതത്പുണ്യം പവിത്രം ച പ്രയാഗം തു യുധിഷ്ഠിര
പ്രജാപതിയുടെ ഈ സ്ഥലം പ്രയാഗം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്. ഈ പ്രയാഗം, യുദിഷ്ഠിര, പുണ്യവും വിശുദ്ധവുമാണ്.
സ്വരാജ്യം കുരു രാജേംദ്ര ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതോ ഭവ
രാജാധിരാജാ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം രാജ്യം ഭരിക്കൂ.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ പ്രയാഗമാഹാത്മ്യേ അഷ്ടചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഗഖണ്ഡത്തിൽ പ്രയാഗത്തിന്റെ മഹത്വം പറഞ്ഞ അമ്പതിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
സൂത ഉവാച- ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതാഃ സര്വേ പാംഡവാ ധര്മനിശ്ചയാഃ । ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ നമസ്കൃത്വാഗുരുദേവാംസ്ത്വതര്പയന്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: പാണ്ഡവന്മാർ എല്ലാവരും സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരായി, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വന്ദിച്ചു, ഗുരുക്കന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
വാസുദേവോഽപി തത്രൈവ ക്ഷണേനാഭ്യാഗതസ്തദാ । പാംഡവൈഃ സഹിതൈഃ സര്വൈഃ പൂജ്യമാനഃ സ മാധവഃ
അപ്പോൾ തന്നെ വാസുദേവനും അവിടെ എത്തി; മാധവൻ പാണ്ഡവന്മാർ എല്ലാവരുടെയും ആദരവും നേടി.
കൃഷ്ണേന സഹിതൈഃ സര്വൈഃ പുനരേവ മഹാത്മഭിഃ । അഭിഷിക്തഃ സ്വരാജ്യേ തു ധര്മപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ
കൃഷ്ണനും മഹാത്മാക്കളായവരോടൊപ്പം ധർമ്മപുത്രനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ വീണ്ടും രാജസിംഹാസനത്തിൽ അഭിഷേകം നേടി.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ചൈവ മാര്കംഡേയോ മഹാത്മവാന് । തതഃ സ്വസ്തീതി ചോക്ത്വാ വൈ ക്ഷണാദാശ്രമമാഗതഃ
അതിനിടയിൽ മഹാത്മാവായ മാർകണ്ടേയൻ 'സുഖമായി ഇരിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞ് ഉടൻ തന്നെ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
യുധിഷ്ഠിരോഽപി ധര്മാത്മാ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതസ്തു സഃ । മഹാദാനം ദദൌ ചാഥ ധര്മപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ
ധർമ്മാത്മാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം വലിയ ദാനങ്ങൾ നൽകി.
യസ്ത്വിദം കല്യമുത്ഥായ പഠതേ വാ ശൃണോതി വാ । മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യോ വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി
ആർ ആരെങ്കിലും പുലർച്ചെ എഴുന്നേറ്റു ഇതു വായിച്ചാലോ കേട്ടാലോ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി വിഷ്ണുലോകത്തിൽ എത്തും.
വാസുദേവ ഉവാച- മമ വാക്യം തു കര്തവ്യം തവ സ്നേഹാദ്ബ്രവീമ്യഹമ് । നിത്യം യജ്ഞരതോ ഭൂത്വാ പ്രയാഗേ വിഗതജ്വരഃ
വാസുദേവൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ വാക്കുകൾ നീ നിർബന്ധമായി പാലിക്കണം; നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ പറയുന്നു. നീ എപ്പോഴും യജ്ഞങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട് പ്രയാഗത്തിൽ വാസം ചെയ്ത് ദുഃഖമില്ലാതെ ഇരിക്കണം.
പ്രയാഗം സംസ്മരന്നിത്യം സഹാസ്മാഭിര്യുധിഷ്ഠിര । സ്വയം പ്രാപ്സ്യസി രാജേംദ്ര സ്വര്ഗലോകം തു ശാശ്വതമ്
യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, നീ ഞങ്ങളോടൊപ്പം എല്ലായ്പോഴും പ്രയാഗത്തെ ഓർത്താൽ, രാജാധിരാജാ, നീ സ്വയം ശാശ്വതമായ സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കും.
പ്രയാഗമനുഗച്ഛേദ്വാ വസതേ വാപി യോ നരഃ । സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി
ആരെങ്കിലും പ്രയാഗത്തിലേക്ക് പോകുകയോ അവിടെ താമസിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധനായി സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കും.
പ്രതിഗ്രഹാദുപാവൃത്തഃ സന്തുഷ്ടോ നിയതഃ ശുചിഃ
യാചനകൾ സ്വീകരിക്കാതെയും, സംതൃപ്തനായി, നിയന്ത്രണത്തോടെ, ശുദ്ധനായി ഇരിക്കുന്നവൻ—