ശ്രദ്ദധാനപരോ ഭൂത്വാ കുരു തീര്ഥാഭിഷേചനമ് । അന്യേ ച ബഹവസ്തീര്ഥാഃ സര്വപാപഹരാഃ ശുഭാഃ
വിശ്വാസത്തോടെ നീ തിരുത്തുകളിൽ കുളി. അവിടെ അനേകം തിരുത്തുകൾ ഉണ്ട്, അവയെല്ലാം പുണ്യവും പാപനാശിനിയുമാണ്.
തേഷു സ്നാത്വാ ദിവം യാംതി യേ മൃതാസ്തേഽപുനര്ഭവാഃ । ഗംഗാ ച യമുനാ ചൈവ ഉഭേ തുല്യഫലേ സ്മൃതേ
അവിടങ്ങളിൽ കുളിക്കുന്നവർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ മരിക്കുന്നവർക്ക് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല. ഗംഗയും യമുനയും ഒരുപോലെ ഫലം നൽകുന്നവയാണെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
കേവലം ശ്രേഷ്ഠഭാവേന ഗംഗാ സര്വത്ര പൂജ്യതേ । ഏവം കുരുഷ്വ കൌംതേയ സ്വര്ഗതീര്ഥാഭിഷേചനമ്
ഗംഗയെ എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കുന്നത് അതിന്റെ ശ്രേഷ്ഠത കൊണ്ടു മാത്രമാണ്. അതിനാൽ, കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, നീ സ്വർഗീയ തിരുത്തുകളിൽ കുളി.
യാവജ്ജീവകൃതം പാപം തത്ക്ഷണാദേവ നശ്യതി । യസ്ത്വിദം കല്യ ഉത്ഥായ പഠതേ ച ശൃണോതി വാ
ജീവിതത്തിൽ ചെയ്ത എല്ലാ പാപങ്ങളും അതിവേഗം നശിക്കും; ആരെങ്കിലും രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ് ഇതു വായിച്ചാലോ കേട്ടാലോ,
മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യഃ സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി
അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുകയും സ്വർഗലോകത്തിൽ എത്തുകയും ചെയ്യും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ യമുനാമാഹാത്മ്യേ പംചചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗഖണ്ഡത്തിൽ യമുനാമാഹാത്മ്യത്തെ കുറിച്ചുള്ള അമ്പത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- ശ്രുതം മേ ബ്രഹ്മണാ പ്രോക്തം പുരാണേ പുണ്യസമ്മിതമ് । തീര്ഥാനാം തു സഹസ്രാണി ശതാനി നിയുതാനി ച
യുദിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവു പുരാണത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്—ആയിരക്കണക്കിന്, നൂറുകണക്കിന്, കോടിക്കണക്കിന് തിരുത്തുകൾ ഉണ്ട്.
സര്വേ പുണ്യാഃ പവിത്രാശ്ച ഗതിശ്ച പരമാ സ്മൃതാ । പൃഥിവ്യാം നൈമിഷം പുണ്യമംതരിക്ഷേ ച പുഷ്കരമ്
അവയെല്ലാം പുണ്യവും വിശുദ്ധവുമാണ്; പരമാവസ്ഥ നൽകുന്നവയാണെന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ഭൂമിയിൽ നൈമിഷം വിശുദ്ധമാണ്, ആകാശത്തിൽ പുഷ്കരം.
പ്രയാഗമപി ലോകാനാം കുരുക്ഷേത്രം വിശിഷ്യതേ । സര്വാണി സംപരിത്യജ്യ കഥമേകം പ്രശംസസി
പ്രയാഗം ലോകങ്ങളെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമാണെന്നും, കുരുക്ഷേത്രവും അതുപോലെയാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. എല്ലാം വിട്ടുവിട്ടു നീ ഒന്നിനേ മാത്രം പ്രശംസിക്കുന്നതെന്തിന്?
അപ്രമാണമിദം പ്രോക്തമശ്രദ്ധേയമനുത്തമമ് । ഗതിം ച പരമാം ദിവ്യാം ഭോഗാംശ്ചൈവ യഥേപ്സിതാന്
ഇത് അളവുകിട്ടാത്തതും, വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയാത്തതും, അതുല്യവുമാണ് എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; എന്നിരുന്നാലും, പരമാവസ്ഥയും ദിവ്യമായ അനുഭവങ്ങളും നൽകുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
കിമര്ഥമല്പയോഗേന ബഹുധര്മം പ്രശംസസി । ഏതം മേ സംശയം ബ്രൂഹി യഥാദൃഷ്ടം യഥാശ്രുതമ്
കുറഞ്ഞ പരിശ്രമത്തിൽ വലിയ പുണ്യം പ്രശംസിക്കുന്നത് എന്തിനാണ്? ഞാൻ കണ്ടതുപോലെയും കേട്ടതുപോലെയും ഈ സംശയം നീ എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരിക.
മാര്കംഡേയ ഉവാച- അശ്രദ്ധേയം ന വക്തവ്യം പ്രത്യക്ഷമപി തദ്ഭവേത് । നരസ്യ ശ്രദ്ദധാനസ്യ പാപോപഹതചേതസഃ
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: വിശ്വസിക്കാനാകാത്തത് പറയേണ്ടതല്ല—even if it is visible; പാപം ബാധിച്ച മനസ്സുള്ളവർക്കു വിശ്വാസം പോലും പ്രയാസമാണ്.
അശ്രദ്ദധാനോ ഹ്യശുചിര്ദുര്മതിസ്ത്യക്തമംഗലഃ । ഏതേ പാതകിനഃ സര്വേ തേനേദം ഭാഷിതം മയാ
വിശ്വാസമില്ലാത്തവൻ, അശുദ്ധൻ, ദുഷ്ടചിത്തൻ, ദുർഭാഗ്യൻ—ഇവരൊക്കെയും പാപികളാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത്.
ശൃണു പ്രയാഗമാഹാത്മ്യം യഥാദൃഷ്ടം യഥാശ്രുതമ് । പ്രത്യക്ഷം ച പരോക്ഷം ച യഥാന്യത്സംഭവിഷ്യതി
നീ ഇപ്പോൾ പ്രയാഗത്തിന്റെ മഹത്വം കേൾക്കുക—ഞാൻ കണ്ടതുപോലെയും കേട്ടതുപോലെയും, നേരിട്ട് കാണുന്നതും മറ്റുള്ളവരും പറയുന്നതുപോലെയും.
യഥൈവാന്യന്മയാ ദൃഷ്ടം പുരാ രാജന്യഥാശ്രുതമ് । ശാസ്ത്രം പ്രമാണം കൃത്വാ തു പൂജ്യതേ യോഗമാത്മനഃ
പണ്ടു ഞാൻ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് കണ്ടതുപോലെയും കേട്ടതുപോലെയും, ശാസ്ത്രം ആധികാരികമായി സ്വീകരിച്ച്, ആത്മാവിന്റെ യോഗം ആദരിക്കണം.
ക്ലിശ്യതേ ചാപരസ്തത്ര നൈവ യോഗമവാപ്നുയാത് । ജന്മാംതരസഹസ്രേഭ്യോ യോഗോ ലഭ്യേത മാനവൈഃ
അവിടെ മറ്റൊരാൾ എത്ര ശ്രമിച്ചാലും യോഗം നേടാൻ കഴിയില്ല; മനുഷ്യർക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങൾക്കു ശേഷമാണ് യോഗം ലഭിക്കുക.
യഥായോഗസഹസ്രേണ യോഗോ ലഭ്യേത മാനവൈഃ । യസ്തു സര്വാണി രത്നാനി ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ പ്രയച്ഛതി
ആയിരക്കണക്കിന് യോഗശ്രമങ്ങൾക്കു ശേഷം മനുഷ്യർക്ക് യോഗം നേടാൻ കഴിയാം; എന്നാൽ എല്ലാ രത്നങ്ങളും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നവൻ—
തേന ദാനേന ദത്തേന യോഗോ ലഭ്യേത മാനവൈഃ । പ്രയാഗേ തു മൃതസ്യേദം സര്വം ഭവതി നാന്യഥാ
അവൻ ആ ദാനത്താൽ മനുഷ്യർക്ക് യോഗം നേടാൻ കഴിയും; എന്നാൽ പ്രയാഗത്തിൽ മരിച്ചാൽ മാത്രമേ ഇതെല്ലാം സിദ്ധിക്കൂ, അല്ലാതെ മറ്റെവിടെയും അല്ല.
പ്രധാനഹേതും വക്ഷ്യാമി ശ്രദ്ദധത്സു ച ഭാരത । യഥാ സര്വേഷു ഭൂതേഷു സര്വത്രൈവ തു ദൃശ്യതേ
വിശ്വാസമുള്ളവർക്കായി പ്രധാന കാരണം ഞാൻ പറയും, ഭാരത; എല്ലാ ജീവികളിലും എല്ലായിടത്തും കാണുന്നതുപോലെ—
ബ്രഹ്മ നൈവാസ്തി വൈ കിംചിദ്യദ്വക്തും ത്വിദമുച്യതേ । യഥാ സര്വേഷു ഭൂതേഷു ബ്രഹ്മ സര്വത്ര പൂജ്യതേ
ബ്രഹ്മം ഒഴികെ മറ്റൊന്നുമില്ല, എങ്കിലും ഇങ്ങനെ പറയപ്പെടുന്നു; എല്ലാ ജീവികളിലും എല്ലായിടത്തും ബ്രഹ്മം ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.
ഏവം സര്വേഷു ലോകേഷു പ്രയാഗഃ പൂജ്യതേ ബുധൈഃ । പൂജ്യതേ തീര്ഥരാജസ്യ സത്യമേതദ്യുധിഷ്ഠിര
അങ്ങനെ തന്നെ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പ്രയാഗം ജ്ഞാനികൾക്ക് ആരാധ്യമാണ്; തീർത്ഥരാജാവിനെക്കുറിച്ച് ഇതാണ് സത്യം, യുദിഷ്ഠിര.
ബ്രഹ്മാപി സ്മരതേ നിത്യം പ്രയാഗം തീര്ഥമുത്തമമ് । തീര്ഥരാജമനുപ്രാപ്യ നൈവാന്യത്കിംചിദിച്ഛതി
ബ്രഹ്മാവും പ്രയാഗം എന്ന ഉത്തമതീർഥം എപ്പോഴും ഓർക്കുന്നു; തീർത്ഥരാജാവിനെ പ്രാപിച്ചാൽ മറ്റൊന്നും ആഗ്രഹിക്കാനില്ല.
കോ ഹി ദേവത്വമാസാദ്യ മാനുഷത്വം ചികീര്ഷതി । അനേനൈവാനുമാനേന ത്വം ജ്ഞാസ്യസി യുധിഷ്ഠിര
ദൈവത്വം നേടിയവൻ ആരാണ് വീണ്ടും മനുഷ്യരാവാൻ ആഗ്രഹിക്കുക? ഇതുപോലെയുള്ള വിവേചനത്തിലൂടെ നീ മനസ്സിലാക്കും, യുദിഷ്ഠിര.
യഥാ പുണ്യമപുണ്യം വാ തഥൈവ കഥിതം മയാ । യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- ശ്രുതം തദ്യത്ത്വയാ പ്രോക്തം വിസ്മിതോഽഹം പുനഃ പുനഃ
പുണ്യവും പാപവും ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്; യുദിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: നീ പറഞ്ഞത് ഞാൻ കേട്ടു, വീണ്ടും വീണ്ടും അത്ഭുതപ്പെടുന്നു.
കഥം യോഗേന തത്പ്രാപ്തിഃ സ്വര്ഗലോകസ്തു കര്മണാ । തദാ ച ലഭതേ ഭോഗാന്ഗാം ച തത്കര്മണാം ഫലമ്
യോഗത്തിലൂടെ ആ സിദ്ധി എങ്ങനെ ലഭിക്കും, കര്മ്മത്തിലൂടെ സ്വർഗ്ഗം എങ്ങനെ ലഭിക്കും? അപ്പോൾ ആ കര്മ്മഫലമായി ആനന്ദങ്ങളും അനുഭവങ്ങളും ലഭിക്കുന്നുവോ?
താനി കര്മാണി പൃച്ഛാമി പുനര്യൈഃ പ്രാപ്യതേ മഹീമ് । മാര്കംഡേയ ഉവാച- ശൃണുരാജന്മഹാബാഹോ യഥോക്തകര്മ്മണാ മഹീ
എന്ത് കര്മ്മങ്ങളാണ് ഭൂമി നേടാൻ കാരണമാകുന്നത് എന്ന് ഞാൻ വീണ്ടും ചോദിക്കുന്നു; മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: മഹാബാഹുവായ രാജാവേ, പറഞ്ഞ കര്മ്മങ്ങളാൽ ഭൂമി എങ്ങനെ ലഭിക്കാമെന്ന് കേൾക്കൂ.
ഗാമഗ്നിം ബ്രാഹ്മണം ശാസ്ത്രം കാംചനം സലിലം സ്ത്രിയഃ । മാതരം പിതരം ചൈവ യോ നിംദതി നരാധിപ
ആട്, അഗ്നിഅ, ബ്രാഹ്മണൻ, ശാസ്ത്രം, പൊന്നു, വെള്ളം, സ്ത്രീകൾ, അമ്മ, അച്ഛൻ എന്നിവയെ അപമാനിക്കുന്നവൻ, മനുഷ്യരാശിയുടെ രാജാവേ—
നൈതേഷാമൂര്ധ്വഗമനമേവമാഹ പ്രജാപതിഃ । ഏവം യോഗസ്യ സംപ്രാപ്തിഃ സ്ഥാനം പരമദുര്ലഭമ്
ഇവർക്കൊന്നും ഉയർന്നലോകങ്ങളിൽ പ്രവേശനം ഇല്ലെന്ന് പ്രജാപതി പറയുന്നു; അങ്ങനെ തന്നെ, യോഗം നേടുന്നത് അത്യന്തം ദുർലഭമായ സ്ഥിതിയാണ്.
ഗച്ഛംതി നരകം ഘോരം യേ നരാഃ പാപകാരിണഃ । ഹസ്ത്യശ്വം ഗാമനഡ്വാഹം മണിമുക്താദി കാംചനമ്
പാപം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർ ഭയാനകമായ നരകത്തിൽ പോകുന്നു; ആന, കുതിര, ആട്, വാഹനങ്ങൾ, രത്നം, മുത്ത്, പൊന്നു എന്നിവ മോഷ്ടിക്കുന്നവൻ—
പരോക്ഷം ഹരതേ യസ്തു പശ്ചാദ്ദാനം പ്രയച്ഛതി । ന തേ ഗച്ഛംതി വൈ സ്വര്ഗം ദാതാരോ യത്ര ഭോഗിനഃ
രഹസ്യമായി മോഷ്ടിച്ച് പിന്നീട് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—അത്തരം ദാതാക്കൾ ആനന്ദിക്കുന്നവർ ഉള്ള സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോകുന്നില്ല.