ഏവം ജ്ഞാത്വാ തു രാജേംദ്ര സദാ ശ്രദ്ധാപരോ ഭവേത് । അശ്രദ്ദധാനാഃ പുരുഷാഃ പാപോപഹതചേതസഃ । ന പ്രാപ്നുവംതി തത്സ്ഥാനം പ്രയാഗം ദേവനിര്മിതമ്
ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കി, രാജാവേ, ഒരാൾ എപ്പോഴും വിശ്വാസപൂർവ്വം ഭക്തിയോടെ ഇരിക്കണം. വിശ്വാസമില്ലാത്തവരും പാപം കൊണ്ട് മനസ്സ് അശുദ്ധമായവരും ദേവന്മാർ സൃഷ്ടിച്ച പ്രയാഗം എന്ന സ്ഥലത്തെത്താൻ കഴിയില്ല.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- സ്നേഹാദ്വാ ദ്രവ്യലോഭാദ്വാ യേ തു കാമവശം ഗതാഃ । കഥം തീര്ഥഫലം തേഷാം കഥം പുണ്യമവാപ്നുയുഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: സ്നേഹത്താലോ, സമ്പത്തിനോടുള്ള ആസക്തിയാലോ, ആഗ്രഹം കൊണ്ടോ വഴിതെറ്റുന്നവർക്ക് തീർത്ഥയാത്രയുടെ ഫലവും പുണ്യവും എങ്ങനെ ലഭിക്കും?
വിക്രയം സര്വഭാംഡാനാം കാര്യാകാര്യമജാനതഃ । പ്രയാഗേ കാ ഗതിസ്തസ്യ ഏവം ബ്രൂഹി മഹാമുനേ
സമയോചിതമായതും അനുചിതമായതും അറിയാതെ പ്രയാഗത്തിൽ തന്റെ എല്ലാ വസ്തുക്കളും വിറ്റഴിക്കുന്നവനു എന്താണ് ഫലം? മഹർഷേ, ദയവായി ഇതു പറയൂ.
മാര്കംഡേയ ഉവാച- ശൃണു രാജന്മഹാഗുഹ്യം സര്വപാപപ്രണാശനമ് । മാസം വസംസ്തു രാജേംദ്ര പ്രയാഗേ നിയതേംദ്രിയഃ
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന വലിയ രഹസ്യം കേൾക്കൂ. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച് ഒരു മാസം പ്രയാഗത്തിൽ താമസിക്കുന്നവൻ—
മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യഃ യഥാദിഷ്ടം സ്വയംഭുവാ । ശുചിസ്തു പ്രയതോ ഭൂത്വാഽഹിംസകഃ ശ്രദ്ധയാന്വിതഃ
സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവു നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും. ശുദ്ധനും ഭക്തനും അഹിംസകനും വിശ്വാസമുള്ളവനും ആയിരിക്കണം.
മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യഃ സ ഗച്ഛേത്പരമം പദമ് । വിശ്രംഭഘാതകാനാം തു പ്രയാഗേ ശൃണു തത്ഫലമ്
അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി പരമപദം പ്രാപിക്കും. പ്രയാഗത്തിൽ വിശ്വാസം വെട്ടിച്ചവർക്കുള്ള ഫലം ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
ത്രികാലമേവ സ്നായീത ആഹാരം ഭൈക്ഷ്യമാചരേത് । ത്രിഭിര്മാസൈഃ പ്രമുച്യേത പ്രയാഗാത്തു ന സംശയഃ
ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം സ്നാനം ചെയ്യുകയും ഭിക്ഷയെടുത്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും വേണം. മൂന്നു മാസത്തിനകം പ്രയാഗത്തിൽ അവൻ നിർബന്ധമായും മോചനം നേടും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
പ്രജ്ഞാനേന തു യസ്യേഹ തീര്ഥയാത്രാദികം ഭവേത് । സര്വകാമസമൃദ്ധസ്തു സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ
ഇവിടെ ജ്ഞാനത്തോടെ തീർത്ഥയാത്രയും മറ്റ് കർമ്മങ്ങളും ആചരിക്കുന്നവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹത്വം നേടും.
സ്ഥാനം സ ലഭതേ നിത്യം ധനധാന്യസമാകുലമ് । ഏവം ജ്ഞാനേന സംപൂര്ണഃ സദാ ഭവതി ഭോഗവാന്
അവൻ എപ്പോഴും ധനവും ധാന്യവും നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത് വാസം നേടും. ഇങ്ങനെ ജ്ഞാനത്തിൽ പൂർണ്ണനായവൻ എപ്പോഴും ഐശ്വര്യവാനാകും.
താരിതാഃ പിതരസ്തേന നരകാത്പ്രപിതാമഹാഃ । ധര്മാനുസാരേ തത്ത്വജ്ഞ പൃച്ഛതസ്തേ പുനഃ പുനഃ । ത്വത്പ്രിയാര്ഥം സമാഖ്യാതം ഗുഹ്യമേതത്സനാതനമ്
അവനാൽ പിതാക്കളും പിതാമഹന്മാരും നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നു. ധർമ്മാനുസൃതമായി, സത്യം അറിയുന്നവനേ, നീ വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചു. നിന്റെ പ്രിയത്തിനായി ഈ പ്രാചീന രഹസ്യം വെളിപ്പെടുത്തി.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ അദ്യ മേ സഫലം കുലമ് । പ്രീതോഽസ്മ്യനുഗൃഹീതോഽസ്മി ദര്ശനാദേവ തേഽദ്യ വൈ । ത്വദ്ദര്ശനാത്തു ധര്മാത്മന്മുക്തോഽഹം സര്വപാതകൈഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: ഇന്നാണ് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായത്, ഇന്നാണ് എന്റെ വംശം പൂർണ്ണമായത്. നിന്റെ ദർശനം കൊണ്ടു ഞാൻ സന്തുഷ്ടനും അനുഗൃഹീതനും ആകുന്നു. ധർമ്മനിഷ്ഠനായ നീയെ കാണുന്നതിലൂടെ ഞാൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി.
മാര്കംഡേയ ഉവാച- ദിഷ്ട്യാ തേ സഫലം ജന്മ ദിഷ്ട്യാ തേ താരിതം കുലമ് । കീര്തനാദ്വര്ദ്ധതേ പുണ്യം ശ്രുതം പാപപ്രണാശനമ്
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: ഭാഗ്യവശാൽ നിന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായതും നിന്റെ വംശം രക്ഷപ്പെട്ടതുമാണ്. കീർത്തനം ചെയ്താൽ പുണ്യം വർദ്ധിക്കും; കേട്ടാൽ പാപം നശിക്കും.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- യമുനായാം തു കിം പുണ്യം കിം ഫലം തു മഹാമുനേ । ഏതന്മേ സര്വമാഖ്യാഹി യഥാദൃഷ്ടം യഥാശ്രുതമ്
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: മഹർഷേ, യമുനയിൽ എന്താണ് പുണ്യവും ഫലവും? നീ കണ്ടതും കേട്ടതും എല്ലാം ദയവായി എനിക്കു വിശദീകരിക്കൂ.
മാര്കംഡേയ ഉവാച-। തപനസ്യ സുതാ ദേവീ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതാ । സമാഗതാ മഹാഭാഗാ യമുനാ യത്ര നിമ്നഗാ
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: സൂര്യന്റെ പുത്രിയായ ദേവി, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തയായ മഹാഭാഗ്യവതിയായ യമുന, അവിടെ സംയുക്തമായി ഒഴുകുന്നു.
യേനൈവ നിഃസൃതാ ഗങ്ഗാ തേനൈവ യമുനാ ഗതാ । യോജനാനാം സഹസ്രേഷു കീര്തനാത്പാപനാശിനീ
ഗംഗ ഒഴുകിയ സ്ഥലത്തുതന്നെ യമുനയും ചേർന്ന് ഒഴുകുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് യോജന ദൂരം അവളെ സ്തുതിച്ചാൽ പാപങ്ങൾ നശിക്കും.
തത്ര സ്നാത്വാ ച പീത്വാ ച യമുനായാം യുധിഷ്ഠിര । കീര്ത്തനാല്ലഭതേ പുണ്യം ദൃഷ്ട്വാ ഭദ്രാണി പശ്യതി
അവിടെ യമുനയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് കുടിച്ചാൽ, യുധിഷ്ഠിരാ, അവളെ സ്തുതിച്ചാൽ വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കും; അവളെ കണ്ടാൽ നല്ലതും ഭാഗ്യകരവുമായ കാര്യങ്ങൾ കാണാം.
അവഗാഢാ ച പീത്വാ ച പുനാത്യാസപ്തമം കുലമ് । പ്രാണാംസ്ത്യജതി യസ്തത്ര സ യാതി പരമാം ഗതിമ് ൨൬ thumb|പ്രയാഗേ ഗങ്ഗാ-യമുനയോഃ സങ്ഗമഃ. അഗ്നിതീര്ഥമിതി ഖ്യാതം യമുനാ ദക്ഷിണേ തടേ । പശ്ചിമേ ധര്മരാജസ്യ തീര്ഥം ഹരവരം സ്മൃതമ്
ഇവിടെ ആഴമായി കുളിച്ചും വെള്ളം കുടിച്ചും ചെയ്താൽ ഏഴു തലമുറയെയും ശുദ്ധീകരിക്കും; ആരെങ്കിലും ഇവിടെ ജീവൻ വിട്ടാൽ അവൻ പരമാവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തും.
തത്ര സ്നാത്വാ ദിവം യാംതി യേ മൃതാസ്തേഽപുനര്ഭവാഃ । ഏവം തീര്ഥസഹസ്രാണി യമുനാ ദക്ഷിണേ തടേ
അവിടെ കുളിക്കുന്നവർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരും; അവിടെ മരിക്കുന്നവർക്ക് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല. യമുനയുടെ തെക്കൻ തീരത്ത് ഇങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് തിരുത്തുകൾ ഉണ്ട്.
ഉത്തരേണ പ്രവക്ഷ്യാമി ആദിത്യസ്യ മഹാത്മനഃ । തീര്ഥം തു വിരജം നാമ യത്ര ദേവാഃ സവാസവാഃ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ വടക്കോട്ട് സൂര്യന്റെ മഹത്വമുള്ള വിശുദ്ധമായ വിരജ എന്ന തിരുത്തിനെ കുറിച്ച് പറയും; അവിടെ ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനും ഒരുമിച്ച് ആരാധിക്കുന്നു.
ഉപാസതേ സ്മ സംധ്യാം തു നിത്യകാലം യുധിഷ്ഠിര । ദേവാഃ സേവംതി തത്തീര്ഥം യേ ചാന്യേ വിദുഷോ ജനാഃ
അവിടെ ദേവന്മാർ എല്ലായ്പ്പോഴും സന്ധ്യയെ ആരാധിക്കുന്നു, യുദിഷ്ഠിരാ. ദേവന്മാരും മറ്റു ജ്ഞാനികളും ആ തിരുത്തിൽ സേവനം ചെയ്യുന്നു.
ശ്രദ്ദധാനപരോ ഭൂത്വാ കുരു തീര്ഥാഭിഷേചനമ് । അന്യേ ച ബഹവസ്തീര്ഥാഃ സര്വപാപഹരാഃ ശുഭാഃ
വിശ്വാസത്തോടെ നീ തിരുത്തുകളിൽ കുളി. അവിടെ അനേകം തിരുത്തുകൾ ഉണ്ട്, അവയെല്ലാം പുണ്യവും പാപനാശിനിയുമാണ്.
തേഷു സ്നാത്വാ ദിവം യാംതി യേ മൃതാസ്തേഽപുനര്ഭവാഃ । ഗംഗാ ച യമുനാ ചൈവ ഉഭേ തുല്യഫലേ സ്മൃതേ
അവിടങ്ങളിൽ കുളിക്കുന്നവർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ മരിക്കുന്നവർക്ക് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല. ഗംഗയും യമുനയും ഒരുപോലെ ഫലം നൽകുന്നവയാണെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
കേവലം ശ്രേഷ്ഠഭാവേന ഗംഗാ സര്വത്ര പൂജ്യതേ । ഏവം കുരുഷ്വ കൌംതേയ സ്വര്ഗതീര്ഥാഭിഷേചനമ്
ഗംഗയെ എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കുന്നത് അതിന്റെ ശ്രേഷ്ഠത കൊണ്ടു മാത്രമാണ്. അതിനാൽ, കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, നീ സ്വർഗീയ തിരുത്തുകളിൽ കുളി.
യാവജ്ജീവകൃതം പാപം തത്ക്ഷണാദേവ നശ്യതി । യസ്ത്വിദം കല്യ ഉത്ഥായ പഠതേ ച ശൃണോതി വാ
ജീവിതത്തിൽ ചെയ്ത എല്ലാ പാപങ്ങളും അതിവേഗം നശിക്കും; ആരെങ്കിലും രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ് ഇതു വായിച്ചാലോ കേട്ടാലോ,
മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യഃ സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി
അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുകയും സ്വർഗലോകത്തിൽ എത്തുകയും ചെയ്യും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ യമുനാമാഹാത്മ്യേ പംചചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗഖണ്ഡത്തിൽ യമുനാമാഹാത്മ്യത്തെ കുറിച്ചുള്ള അമ്പത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- ശ്രുതം മേ ബ്രഹ്മണാ പ്രോക്തം പുരാണേ പുണ്യസമ്മിതമ് । തീര്ഥാനാം തു സഹസ്രാണി ശതാനി നിയുതാനി ച
യുദിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവു പുരാണത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്—ആയിരക്കണക്കിന്, നൂറുകണക്കിന്, കോടിക്കണക്കിന് തിരുത്തുകൾ ഉണ്ട്.
സര്വേ പുണ്യാഃ പവിത്രാശ്ച ഗതിശ്ച പരമാ സ്മൃതാ । പൃഥിവ്യാം നൈമിഷം പുണ്യമംതരിക്ഷേ ച പുഷ്കരമ്
അവയെല്ലാം പുണ്യവും വിശുദ്ധവുമാണ്; പരമാവസ്ഥ നൽകുന്നവയാണെന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ഭൂമിയിൽ നൈമിഷം വിശുദ്ധമാണ്, ആകാശത്തിൽ പുഷ്കരം.
പ്രയാഗമപി ലോകാനാം കുരുക്ഷേത്രം വിശിഷ്യതേ । സര്വാണി സംപരിത്യജ്യ കഥമേകം പ്രശംസസി
പ്രയാഗം ലോകങ്ങളെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമാണെന്നും, കുരുക്ഷേത്രവും അതുപോലെയാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. എല്ലാം വിട്ടുവിട്ടു നീ ഒന്നിനേ മാത്രം പ്രശംസിക്കുന്നതെന്തിന്?
അപ്രമാണമിദം പ്രോക്തമശ്രദ്ധേയമനുത്തമമ് । ഗതിം ച പരമാം ദിവ്യാം ഭോഗാംശ്ചൈവ യഥേപ്സിതാന്
ഇത് അളവുകിട്ടാത്തതും, വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയാത്തതും, അതുല്യവുമാണ് എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; എന്നിരുന്നാലും, പരമാവസ്ഥയും ദിവ്യമായ അനുഭവങ്ങളും നൽകുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.