കുശാസനധരോ നിത്യം നിയതഃ സംയതേംദ്രിയഃ । ഏകകാലം തു ഭുംജാനോ മാസം ഭോഗപതിര്ഭവേത്
കുശത്തിരയിൽ ഇരുന്ന് എപ്പോഴും നിയന്ത്രിതനും ഇന്ദ്രിയജയനും ആയവൻ, ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, ഒരു മാസം മുഴുവൻ സുഖങ്ങളുടെ അധിപതിയായിരിക്കും.
സുവര്ണാലംകൃതാനാം തു നാരീണാം ലഭതേ ശതമ് । പൃഥിവ്യാമാസമുദ്രായാം മഹാഭോഗപതിര്ഭവേത്
പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച നൂറ് സ്ത്രീകളെ അവൻ നേടും; സമുദ്രംവരെ വ്യാപിച്ച ഭൂമിയിൽ മഹാസുഖങ്ങളുടെ അധിപതിയായിരിക്കും.
ദശഗ്രാമസഹസ്രാണാം ഭോക്താ ഭവതി ഭൂമിപഃ । ധനധാന്യസമായുക്തോ ദാതാ ഭവതി നിത്യശഃ
പത്തായിരം ഗ്രാമങ്ങൾ അനുഭവിക്കാനുള്ള അവകാശം അവൻ നേടും; ധനവും ധാന്യവും സമൃദ്ധിയായി, എപ്പോഴും ദാനശീലനായിരിക്കും.
സ ഭുക്ത്വാ വിപുലാന്ഭോഗാംസ്തത്തീര്ഥം സ്മരതേ പുനഃ । അഥ തസ്മിന്വടേ രമ്യേ ബ്രഹ്മചാരീ ജിതേംദ്രിയഃ
വലിയ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചശേഷം, വീണ്ടും ആ തിര്ഥം ഓർക്കും; പിന്നെ, ആ മനോഹരമായ വറ്റിൽ ബ്രഹ്മചാരിയും ഇന്ദ്രിയജയനും ആയവൻ—
ഉപോഷ്യ യോഗയുക്തശ്ച ബ്രഹ്മജ്ഞാനമവാപ്നുയാത് । കോടിതീര്ഥം സമാസാദ്യ യസ്തു പ്രാണാന്പരിത്യജേത്
ഉപവാസം പാലിച്ച് യോഗാഭ്യാസം ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മജ്ഞാനം നേടും; കോടിതീർത്ഥത്തിൽ ജീവൻ വിട്ടാൽ—
കോടിവര്ഷസഹസ്രാണി സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ । തതഃ സ്വര്ഗാത്പരിഭ്രഷ്ടഃ ക്ഷീണകര്മ്മാ ദിവശ്ച്യുതഃ
അവൻ കോടിയാണ്ട് വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും; പിന്നെ, പുണ്യം തീർന്നാൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വീഴും.
സുവര്ണമണിമുക്താഢ്യേ കുലേ ഭവതി രൂപവാന് । തതോ ഭോഗവതീം ഗത്വാ വാസുകേരുത്തരേണ തു
പൊന്നും രത്നങ്ങളും മുത്തുകളും സമൃദ്ധമായ കുടുംബത്തിൽ സുന്ദരനായവനായി ജനിക്കും; അതിനുശേഷം വാസുകിയുടെ വടക്കേ ഭാഗത്തുള്ള ഭോഗവതിപട്ടണത്തിൽ പോകും.
ദശാശ്വമേധകം തത്ര തീര്ഥം തത്രാപരം ഭവേത് । കൃത്വാഭിഷേകം തു നരഃ സോഽശ്വമേധഫലം ലഭേത്
അവിടെ പത്ത് അശ്വമേധയാഗഫലത്തിന് തുല്യമായ മറ്റൊരു തിര്ഥം ഉണ്ട്; അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്താൽ അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും.
ധനാഢ്യോ രൂപവാന്ദക്ഷോ ദാതാ ഭവതി ധാര്മികഃ । ചതുര്വേദേഷു യത്പുണ്യം സത്യവാദിഷു യത്ഫലമ്
അവൻ ധനികനും സുന്ദരനും കഴിവുള്ളവനും ദാനശീലനും ധാർമ്മികനും ആകും; നാലു വേദങ്ങളിൽ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യവും സത്യവാദികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഫലവും—
അഹിംസായാം തു യോ ധര്മ്മോ ഗമനാദേവ തദ്ഭവേത് । കുരുക്ഷേത്രസമാ ഗംഗാ യത്രതത്രാവഗാഹ്യതേ
അഹിംസയുടെ പുണ്യം അവിടെ പോകുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ ലഭിക്കും; ഗംഗയിൽ എവിടെയെങ്കിലും കുളിച്ചാൽ അതു കുരുക്ഷേത്രത്തിന് തുല്യമാണ്.
കുരുക്ഷേത്രാദ്ദശഗുണാ യത്ര സിംധ്വാ സമാഗതാ । യത്ര ഗംഗാ മഹാഭാഗാ ബഹുതീര്ഥതപോധനാ
സിന്ധു നദി ചേരുന്നിടത്ത് അതു കുരുക്ഷേത്രത്തേക്കാൾ പത്തിരട്ടി മഹത്വം ഉള്ളതാണ്; അവിടെ മഹാഭാഗ്യവതിയായ ഗംഗ, അനേകം തിര്ഥങ്ങളും തപസ്സും നിറഞ്ഞവളായി കാണപ്പെടുന്നു—
സിദ്ധക്ഷേത്രം ഹി തജ്ജ്ഞേയം നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ । ക്ഷിതൌ താരയതേ മര്ത്യാന്നാഗാംസ്താരയതേഽപ്യധഃ
അത് സിദ്ധിചെയ്യുന്ന സ്ഥലമായെന്ന് അറിയണം; ഇവിടെ സംശയിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യരെ മോചിപ്പിക്കും, അടിയിൽ നാഗന്മാരെയും മോചിപ്പിക്കും.
ദിവി താരയതേ ദേവാംസ്തേന സാ ത്രിപഥാ സ്മൃതാ । യാവദസ്ഥീനി ഗംഗായാം തിഷ്ഠംതി തസ്യ ദേഹിനഃ
സ്വർഗത്തിൽ ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്കുന്നവളാണ് അവൾ. അതുകൊണ്ടാണ് അവളെ 'മൂന്നു വഴികൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ആരുടേയും അസ്ഥികൾ ഗംഗയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ,
താവദ്വര്ഷസഹസ്രാണി സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ । തീര്ഥാനാം തു പരം തീര്ഥം നദീനാമുത്തമാ നദീ
അവൻ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമം അവളാണ്; നദികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ നദി ഗംഗയാണ്.
മോക്ഷദാ സര്വഭൂതാനാം മഹാപാതകിനാമപി । സര്വത്ര സുലഭാ ഗംഗാ ത്രിഷു സ്ഥാനേഷു ദുര്ലഭാ
എല്ലാ ജീവികൾക്കും, വലിയ പാപികളായാലും പോലും, മോക്ഷം നൽകുന്നവളാണ് അവൾ. എല്ലായിടത്തും ഗംഗയെ എളുപ്പത്തിൽ കാണാം, പക്ഷേ മൂന്നു സ്ഥലങ്ങളിൽ അവൾ അപൂർവമാണ്.
ഗംഗാദ്വാരേ പ്രയാഗേ ച ഗംഗാസാഗരസംഗമേ । തത്ര സ്നാത്വാ ദിവം യാംതി യേ മൃതാസ്തേഽപുനര്ഭവാഃ
ഗംഗാദ്വാരം, പ്രയാഗം, ഗംഗയും സമുദ്രവും ചേരുന്ന സ്ഥലം—ഇവിടങ്ങളിൽ കുളിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തുന്നു; അവിടെയെ മരിക്കുന്നവർക്ക് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല.
സര്വേഷാം ചൈവ ഭൂതാനാം പാപോപഹതചേതസാമ് । ഗതിമന്വേഷമാണാനാം നാസ്തി ഗംഗാസമാ ഗതിഃ
പാപം കൊണ്ട് മനസ്സ് മലിനമായ എല്ലാ ജീവികൾക്കും വഴിയേടുന്നവർക്കും, ഗംഗയെപ്പോലുള്ള മറ്റൊരു മാർഗ്ഗം ഇല്ല.
പവിത്രാണാം പവിത്രം യാ മംഗലാനാം ച മംഗലമ് । മഹേശ്വരശിരോഭ്രഷ്ടാ സര്വപാപഹരാ ശുഭാ
ശുദ്ധന്മാരുടെ ശുദ്ധിയും, മംഗളമുള്ളവരുടെ മംഗളവും അവളാണ്. മഹേശ്വരന്റെ തലയിൽ നിന്ന് വീണ ശുഭയായ ഗംഗ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നു.
മാര്കംഡേയ ഉവാച- ശൃണു രാജന്പ്രയാഗസ്യ മാഹാത്മ്യം പുനരേവ തു । യച്ഛ്രുത്വാ സര്വപാപേഭ്യോ മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, പ്രയാഗത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ വീണ്ടും പറയുന്നു. ഇത് കേട്ടാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് മോചനം; ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
മാനസം നാമ തത്തീര്ഥം ഗംഗായാമുത്തരേ തടേ । ത്രിരാത്രോപോഷിതോ ഭൂത്വാ സര്വാന്കാമാനവാപ്നുയാത്
ഗംഗയുടെ വടക്കേ കരയിൽ മാനസം എന്നൊരു തീർത്ഥം ഉണ്ട്. അവിടെ മൂന്നു രാത്രിയും ഉപവാസം ചെയ്താൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലഭിക്കും.
ഗോഭൂഹിരണ്യദാനേന യത്ഫലം പ്രാപ്നുയാന്നരഃ । ഏതത്ഫലമവാപ്നോതി തത്തീര്ഥം സ്മരതേ പുനഃ
പശു, ഭൂമി, പൊന്നു എന്നിവ ദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ആ തീർത്ഥം ഓർത്താൽ വീണ്ടും ലഭിക്കും.
അകാമോ വാ സകാമോ വാ ഗംഗായാം യോ വിപദ്യതേ । മൃതസ്തു ഭവതി സ്വര്ഗേ നരകം ന ച പശ്യതി
ആഗ്രഹമുള്ളവനോ ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനോ ആയാലും, ഗംഗയിൽ മരിച്ചാൽ സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കും; നരകം കാണേണ്ടി വരില്ല.
അപ്സരോഗണസംഗീതൈഃ സുപ്തോഽസൌ പ്രതിബുധ്യതേ । ഹംസസാരസയുക്തേന വിമാനേന സ ഗച്ഛതി
അപ്സരസുകളുടെ ഗാനത്തിൽ ഉണർന്നവൻ, ഹംസകളും സാരസകളും ഉള്ള വിമാനത്തിൽ യാത്രചെയ്യുന്നു.
ബഹുവര്ഷാണി രാജേന്ദ്ര ഷട്സഹസ്രാണി ഭുംജതേ । തതഃ സ്വര്ഗാത്പരിഭ്രഷ്ടഃ ക്ഷീണകര്മാ ദിവശ്ച്യുതഃ
രാജാവേ, ആൾ ആറായിരം വർഷങ്ങൾ അനേകം ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു. പിന്നെ, സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീണ്, പുണ്യം തീർന്നവൻ സ്വർഗ്ഗം വിട്ടു പോകുന്നു.
സുവര്ണമണിമുക്താഢ്യേ ജായതേ സ മഹാകുലേ । ഷഷ്ടിതീര്ഥസഹസ്രാണി ഷഷ്ടിതീര്ഥശതാനി ച
അവൻ പൊന്നും രത്നങ്ങളും മുത്തുകളും സമൃദ്ധമായ വലിയ കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കും. അറുപതിനായിരം തീർത്ഥങ്ങളും അറുപത് നൂറ് തീർത്ഥങ്ങളും
മാഘേമാസി ഗമിഷ്യംതി ഗംഗായമുനസംഗമേ । ഗവാം ശതസഹസ്രസ്യ സമ്യഗ്ദത്തസ്യ യത്ഫലമ്
മാഘമാസത്തിൽ ഗംഗയും യമുനയും ചേരുന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തും. നന്നായി ഒരു ലക്ഷം പശു ദാനം ചെയ്താൽ കിട്ടുന്ന ഫലം,
പ്രയാഗേ മാഘമാസേ തു ത്ര്യഹംസ്നാനസ്യ തത്ഫലമ് । ഗംഗായമുനയോര്മധ്യേ പംചാഗ്നിം യസ്തു സാധയേത്
പ്രയാഗത്തിൽ മാഘമാസത്തിൽ മൂന്നു ദിവസം കുളിച്ചാൽ അത്ര ഫലം ലഭിക്കും. ഗംഗയും യമുനയും തമ്മിൽ, ആരെങ്കിലും അഞ്ചു അഗ്നിഹോത്രം നിർവഹിച്ചാൽ,
അഹീനാംഗോ ഹ്യരോഗശ്ച പംചേന്ദ്രിയസമന്വിതഃ । യാവംതി രോമകൂപാണി തസ്യ ഗാത്രസ്യ ദേഹിനഃ
അവൻ ദോഷമില്ലാത്തവനും രോഗമില്ലാത്തവനും, അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടുകൂടിയവനും ആകുന്നു. അവന്റെ ശരീരത്തിൽ എത്ര രോമരന്ധ്രങ്ങളുണ്ടോ,
താവദ്വര്ഷസഹസ്രാണി സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ । തതഃ സ്വര്ഗാത്പരിഭ്രഷ്ടോ ജംബൂദ്വീപപതിര്ഭവേത്
അവിടെത്തന്നെ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നെ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണാൽ, ജംബൂദ്വീപിന്റെ രാജാവാകും.
സ ഭുക്ത്വാ വിപുലാന്ഭോഗാംസ്തത്തീര്ഥം ഭജതേ നരഃ । ജലപ്രവേശം യഃ കുര്യാത്സംഗമേ ലോകവിശ്രുതേ
വലിയ ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, ആ മനുഷ്യൻ ആ തീർത്ഥത്തെ ആരാധിക്കും. ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ സംയമനത്തിൽ ആരെങ്കിലും വെള്ളത്തിൽ കയറുകയാണെങ്കിൽ,