സര്വരത്നമയൈര്ദിവ്യൈര്നാനാധ്വജസമാകുലൈഃ । വരാംഗനാ സമാകീര്ണൈര്മോദതേ ശുഭലക്ഷണൈഃ
അവൻ എല്ലാ വിധ ദിവ്യരത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, പലതരം പതാകകൾ കൊണ്ടു ഭംഗിയാർന്ന, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള മനോഹരികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ആനന്ദിക്കുന്നു.
ഗീതവാദിത്രനിര്ഘോഷൈഃ പ്രസുപ്തഃ പ്രതിബുധ്യതേ । യാവന്ന സ്മരതേ ജന്മ താവത്സ്വര്ഗേ മഹീയതേ
ഗാനം, വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദം എന്നിവയിൽ അവൻ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണരുന്നു; ഭൂമിയിലെ ജനനം മറക്കുന്നതുവരെ സ്വർഗത്തിൽ അവനെ ആദരിക്കുന്നു.
തത്ര സ്വര്ഗാത്പരിഭ്രഷ്ടഃ ക്ഷീണകര്മ്മാ ദിവശ്ച്യുതഃ । ഹിരണ്യരത്നസംപൂര്ണേ സമൃദ്ധേ ജായതേ കുലേ
സ്വർഗത്തിൽ നിന്നു കർമ്മഫലം തീർന്നപ്പോൾ അവൻ പൊന്നും രത്നങ്ങളും നിറഞ്ഞ സമൃദ്ധമായ ഒരു കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു.
തദേവ സ്മരതേ തീര്ഥം സ്മരണാത്തത്ര ഗച്ഛതി । ദേശസ്ഥോ യദി വാരണ്യേ വിദേശേ യദി വാ ഗൃഹേ
അവൻ ആ തിര്ഥം ഓർക്കുന്നു; ഓർമ്മയുടെ ശക്തിയാൽ സ്വന്തം ദേശത്തോ, കാടിലോ, വിദേശത്തോ, വീട്ടിലോ എവിടെയായാലും അവിടെ എത്തുന്നു.
പ്രയാഗം സ്മരമാത്രോപി യസ്തു പ്രാണാന്പരിത്യജേത് । സ ബ്രഹ്മലോകമാപ്നോതി വദംതി ഋഷിപുംഗവാഃ
പ്രയാഗം ഓർക്കുന്നതിനാൽ മാത്രം മരണം നേരിടുന്നവൻ പോലും ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു എന്ന് മഹർഷികൾ പറയുന്നു.
സര്വകാമഫലാവൃത്താ മഹീ യത്ര ഹിരണ്മയീ । ഋഷയോ മുനയഃ സിദ്ധാ യത്ര ലോകേ പ്രഗച്ഛതി
അവിടെ ഭൂമി പൊന്നുപോലെയും എല്ലാ ആഗ്രഹഫലങ്ങളും നൽകുന്നതുമാണ്; മഹർഷികളും മുനികളും സിദ്ധന്മാരും ആ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
സ്ത്രീസഹസ്രാ കുലേ രമ്യേ മംദാകിന്യാസ്തടേ ശുഭേ । മോദതേ ഋഷിഭിഃ സാര്ദ്ധം സ്വകൃതേനേഹ കര്മണാ
സുന്ദരമായ കുടുംബത്തിൽ, മന്ദാകിനി നദിയുടെ മനോഹരമായ തീരത്ത്, ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളോടും മഹർഷികളോടും കൂടെ, തന്റെ കർമ്മഫലത്തിൽ അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നു.
സിദ്ധചാരണഗന്ധര്വൈഃ പൂജ്യതേ ദിവി ദൈവതൈഃ । തതഃ സ്വര്ഗാത്പരിഭ്രഷ്ടോ ജംബുദ്വീപപതിര്ഭവേത്
സിദ്ധന്മാരാൽ, ചാരണന്മാരാൽ, ഗന്ധർവന്മാരാൽ, ദേവന്മാരാൽ സ്വർഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; പിന്നെ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീണാൽ ജംബുദ്വീപിന്റെ അധിപൻ ആകുന്നു.
തതഃ ശുഭാനി കര്മാണി ചിംതയാനഃ പുനഃ പുനഃ । ഗുണവാന്വിത്തസംപന്നോ ഭവതീഹ ന സംശയഃ
ശുഭകർമ്മങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, ഗുണങ്ങളും സമ്പത്തും ഉള്ളവനായി ഈ ലോകത്ത് ജനിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
കര്മണാ മനസാ വാചാ സത്യധര്മപ്രതിഷ്ഠിതഃ । ഗംഗായമുനയോര്മധ്യേ യസ്തു ദാനം പ്രയച്ഛതി
കർമ്മത്തിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും സത്യവും ധർമ്മവും പാലിക്കുന്നവൻ, ഗംഗയും യമുനയും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശത്ത് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
സുവര്ണംമണിമുക്താം വാ യദി ധാന്യം പ്രതിഗ്രഹമ് । സ്വകാര്യേ പിതൃകാര്യേ വാ ദേവതാഭ്യര്ചനേഽപി വാ
പൊന്നോ, രത്നമോ, മുത്തോ, അഥവാ ധാന്യമോ, സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനോ പിതൃകർമ്മത്തിനോ ദേവാരാധനയ്ക്കോ ആയാലും—
നിഷ്ഫലം തസ്യ തത്തീര്ഥം യാവത്തത്ഫലമശ്നുതേ । ഏവം തീര്ഥേന ഗൃഹ്ണീയാത് പുണ്യേഷ്വായതനേഷു ച
അവൻ ആ തിര്ഥഫലം അനുഭവിക്കുന്നതുവരെ ആ തിര്ഥം ഫലപ്രദമാണ്; അതുകൊണ്ട് തിര്ഥങ്ങളിലും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലും ദാനം സ്വീകരിക്കണം.
നിമിത്തേഷു ച സര്വേഷു അപ്രമത്തോ ദ്വിജോ ഭവേത് । കപിലാം പാടലാവര്ണാം പ്രയാഗേ യഃ പ്രയച്ഛതി
എല്ലാ അവസരങ്ങളിലും ദ്വിജൻ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കണം; പ്രയാഗത്തിൽ കപില വർണ്ണമുള്ള പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—
സ്വര്ണശൃംഗീം രൌപ്യഖുരാം ചൈലകംഠീം പയസ്വിനീമ് । പ്രയാഗേ ശ്രോത്രിയം സാധും ഗ്രാഹയിത്വാ യഥാവിധി
പൊൻകൊമ്പുകളും വെള്ളി കുരുകളും വസ്ത്രം കെട്ടിയ കഴുത്തും പാൽ നിറഞ്ഞതുമായ പശുവിനെ, പ്രയാഗത്തിൽ സദാചാരമുള്ള ബ്രാഹ്മണന് യഥാവിധി ദാനം ചെയ്യണം.
ശുക്ലാംബരധരം ശാംതം ധര്മജ്ഞം വേദപാരഗമ് । സാ ഗൌസ്തസ്മൈ ച ദാതവ്യാ ഗംഗായമുനസംഗമേ
വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച, ശാന്തനും ധർമ്മം അറിയുന്നവനും വേദപാരായണനും ആയ ബ്രാഹ്മണന്, ഗംഗയും യമുനയും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് ആ പശു ദാനം ചെയ്യണം.
വാസാംസി ച മഹാര്ഹാണി രത്നാനി വിവിധാനി ച । യാവദ്രോമാണി തസ്യാ ഗോഃ സംതി ഗാത്രേഷു സത്തമ
അവളുടെ ശരീരത്തിൽ എത്ര രോമങ്ങൾ ഉണ്ടോ, അത്രയും വിലയേറിയ വസ്ത്രങ്ങളും വിവിധ രത്നങ്ങളും ദാനം ചെയ്യണം, മഹാനേ.
താവദ്വര്ഷസഹസ്രാണി സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ । യത്രാസൌ ലഭതേ ജന്മ സാ ഗൌസ്തത്രാഭിജായതേ
ആ പശുവിന്റെ ശരീരത്തിലെ ഓരോ രോമത്തിനും തുല്യമായി ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ സ്വർഗലോകത്തിൽ അവൻ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; അവൻ എവിടെയായാലും ജനിക്കുമ്പോൾ ആ പശുവും അവിടെ ജനിക്കും.
ന ച പശ്യത്യസൌ ഘോരം നരകം തേന കര്മണാ । ഉത്തരാന്സ കുരൂന്പ്രാപ്യ മോദതേ കാലമക്ഷയമ്
ആ കർമ്മഫലത്താൽ അവൻ ഭയങ്കരമായ നരകം കാണുന്നില്ല; ഉത്തരകുരുക്കളിൽ എത്തി, അവൻ അനന്തമായ കാലം ആനന്ദിക്കുന്നു.
ഗവാം ശതസഹസ്രേഭ്യോ ദദ്യാദേകാം പയസ്വിനീമ് । പുത്രാന്ദാരാന്തഥാ ഭൃത്യാന്ഗൌരേകാ പ്രതിതാരയേത്
ഒരു പാൽകറയുന്ന പശുവിനെ ദാനം ചെയ്താൽ, അത് ലക്ഷക്കണക്കിന് പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്തതിനു തുല്യമാണ്. അത്തരമൊരു പശു മക്കളെയും ഭാര്യമാരെയും ദാസന്മാരെയും രക്ഷിക്കുന്നു.
തസ്മാത്സര്വേഷു ദാനേഷു ഗോദാനം തു വിശിഷ്യതേ । ദുര്ഗമേ വിഷമേ ഘോരേ മഹാപാതകസംഭവേ । ഗൌരേവ രക്ഷാം കുരുതേ തസ്മാദ്ദേയാ ദ്വിജാതയേ
എല്ലാ ദാനങ്ങളിലും പശുദാനം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്. കഠിനവും ഭയങ്കരവുമായ പാപങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്ന സമയങ്ങളിലും, പശുവാണ് ഒരേയൊരു രക്ഷ. അതുകൊണ്ട് പശു ദ്വിജന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്യണം.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ ദ്വിചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിലെ ഇരുപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- യഥാ പ്രയാഗസ്യ മുനേ മാഹാത്മ്യം കഥിതം ത്വയാ । തഥാതഥാ പ്രമുച്യേഽഹം സര്വപാപൈര്ന സംശയഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷേ, നിങ്ങൾ പ്രയാഗത്തിന്റെ മഹത്വം എങ്ങനെ വിവരിച്ചുവോ, അതുപോലെ ഞാൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും സംശയമില്ലാതെ മോചിതനാകുന്നു.
ഭഗവന്കേന വിധിനാ ഗംതവ്യം ധര്മനിശ്ചയൈഃ । പ്രയാഗേ യോ വിധിഃ പ്രോക്തഃ തന്മേ ബ്രൂഹി മഹാമുനേ
പ്രഭോ, ധർമ്മത്തിൽ ഉറപ്പോടെ എങ്ങനെ പോകണം, ഏത് വിധിയാണ് പ്രയാഗയിലേക്കുള്ളത് എന്ന് ദയവായി പറയൂ, മഹർഷേ.
മാര്കംഡേയ ഉവാച- കഥയിഷ്യാമി തേ വത്സ തീര്ഥയാത്രാവിധിക്രമമ് । യോ ഗച്ഛേതകുരുശ്രേഷ്ഠ പ്രയാഗം ദേവസംയുതമ്
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: പ്രിയപുത്രാ, ഞാൻ തീർത്ഥയാത്രയുടെ ശരിയായ രീതിയെക്കുറിച്ച് പറയാം. കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ദേവന്മാരോടൊപ്പം പ്രയാഗത്തിലേക്കു പോകുന്നവൻ—
ബലീവര്ദസമാരൂഢഃ ശൃണു തസ്യാപി യത്ഫലമ് । വസതേ നരകേ ഘോരേ ഗവാം ക്രോധേ സുദാരുണേ
കാളയെ കയറി പോകുന്നവന് എന്ത് ഫലം ലഭിക്കും എന്ന് കേൾക്കൂ: അത്തരം ഒരാൾ പശുക്കളുടെ ക്രൂരമായ കോപത്തിൽ ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ വാസം ചെയ്യേണ്ടിവരും.
സലിലം ച ന ഗൃഹ്ണംതി പിതരസ്തസ്യ ദേഹിനഃ । യസ്തു പുത്രാംസ്തഥാ ബാലാന്സ്നാപയേത്പായയേത്തഥാ
അവന്റെ പിതാക്കന്മാർ അവനിൽ നിന്ന് വെള്ളം സ്വീകരിക്കില്ല. എന്നാൽ, തന്റെ പുത്രന്മാരെയും ബാല്യത്തിലിരിക്കുന്നവരെയും കുളിപ്പിച്ച് അവർക്കും വെള്ളം കൊടുക്കുന്നവൻ—
യഥാത്മനസ്തഥാ സര്വാന്ദാനം വിപ്രേഷു ദാപയേത് । ഐശ്വര്യലോഭാന്മോഹാദ്വാ ഗച്ഛേദ്യാനേന യോ നരഃ
തനിക്കു പോലെ തന്നെ, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കു ദാനം ചെയ്യുകയും, സമ്പത്തിന്റെ മോഹത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ അജ്ഞാനത്തിൽ വാഹനത്തിൽ യാത്രചെയ്യുന്നവൻ—
നിഷ്ഫലം തസ്യ തത്തീര്ഥം തസ്മാദ്യാനം പരിത്യജേത് । ഗംഗായമുനയോര്മധ്യേ യസ്തു കന്യാം പ്രയച്ഛതി
അവന്റെ തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് ഫലമൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല. അതുകൊണ്ട് വാഹനയാത്ര ഒഴിവാക്കണം. ഗംഗയും യമുനയും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശത്ത് ആരെങ്കിലും ഒരു പെൺകുട്ടിയെ വിവാഹം കഴിപ്പിച്ചാൽ—
ആര്ഷേണ തു വിധാനേന യഥാവിഭവസംഭവമ് । ന പശ്യതി യമം ഘോരം നരകം തേന കര്മണാ
ഋഷിമാർ നിർദേശിച്ച രീതിയിൽ, തനിക്കുള്ള ശേഷിയനുസരിച്ച്, അത്തരം പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ അവൻ യമന്റെ ഭയങ്കരമായ നരകവും കാണേണ്ടതില്ല.
ഉത്തരാന്സ കുരൂന്ഗത്വാ മോദതേ കാലമക്ഷയമ് । പുത്രാംസ്തു ദാരാഁല്ലഭതേ ധാര്മികാന്നയസംയുതാന്
അവൻ ഉത്തരകുരുക്കളിൽ ചെന്നു അനന്തമായ കാലം സുഖത്തോടെ ജീവിക്കും. ധർമ്മത്തിലും നല്ല പെരുമാറ്റത്തിലും സമ്പന്നരായ പുത്രന്മാരെയും ഭാര്യമാരെയും അവൻ നേടും.