പര്വതാഖ്യം മഹാഗുഹ്യം മണികര്ണ്യമനുത്തമമ് । ഘടോത്കചം തീര്ഥവരം ശ്രീതീര്ഥം ച പിതാമഹമ്
അവിടെ ഗൂഢമായ വലിയ പർവതതീർത്ഥം, അപൂർവമായ മണികർണിക, ശ്രേഷ്ഠമായ ഘടോൽക്കചതീർത്ഥം, പിതാമഹതീർത്ഥം എന്നിവയും ഉണ്ട്.
ഗംഗാതീര്ഥം തു ദേവേശം യയാതേസ്തീര്ഥമുത്തമമ് । കാപിലം ചൈവ സോമേശം ബ്രഹ്മതീര്ഥമനുത്തമമ്
അവിടെ ഗംഗാതീർത്ഥം, ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരൻ, ഉത്തമമായ യയാതിതീർത്ഥം, കപിലതീർത്ഥം, സോമേശതീർത്ഥം, അപൂർവമായ ബ്രഹ്മതീർത്ഥം എന്നിവയും ഉണ്ട്.
തത്ര ലിംഗം പുരാണീയം സ്ഥാതും ബ്രഹ്മാ യഥാഗതഃ । തദാനീം സ്ഥാപയാമാസ വിഷ്ണുസ്തല്ലിംഗമൈശ്വരമ്
അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് വന്നതുപോലെ പുരാതനമായ ലിംഗം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ വിഷ്ണു ആ ദൈവിക ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു.
തത്ര സ്നാത്വാ സമാഗമ്യ ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച തം ഹരിമ് । മയാനീതമിദം ലിംഗം കസ്മാത്സ്ഥാപിതവാനസി
അവിടെ സ്നാനം കഴിച്ച് ഒന്നിച്ചുകൂടിയപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് ഹരിയോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ ലിംഗം ഞാൻ കൊണ്ടുവന്നതാണല്ലോ; നീ ഇതെന്തുകൊണ്ട് സ്ഥാപിച്ചു?'
തമാഹ വിഷ്ണുസ്ത്വത്തോഽപി രുദ്രേ ഭക്തിര്ദൃഢാ മമ । തസ്മാത്പ്രതിഷ്ഠിതം ലിഗം നാമ്നാ തവ ഭവിഷ്യതി
വിഷ്ണു അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'നിന്റെതിനെക്കാൾ കൂടുതൽ ഭക്തി എനിക്ക് രുദ്രനോടാണ്; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഈ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് നിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടും.'
ഭൂതേശ്വരം തഥാ തീര്ഥം തീര്ഥം ധര്മസമുദ്ഭവമ് । ഗംധര്വതീര്ഥം സുശുഭം വാഹ്നേയം തീര്ഥമുത്തമമ്
അവിടെ ഭൂതേശ്വരതീർത്ഥം, ധർമ്മത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ തീർത്ഥം, ശ്രേഷ്ഠമായ ഗന്ധർവതീർത്ഥം, ഉത്തമമായ വാഹ്നേയതീർത്ഥം എന്നിവയും ഉണ്ട്.
ദൌര്വാസികം വ്യോമതീര്ഥം ചംദ്രതീര്ഥം യുധിഷ്ഠിര । ചിംതാംഗദേശ്വരം തീര്ഥം പുണ്യം വിദ്യാധരേശ്വരമ്
ദൗർവാസികതീർത്ഥം, വ്യോമതീർത്ഥം, ചന്ദ്രതീർത്ഥം, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, പൂണ്യമുള്ള ചിന്താംഗദേശ്വരതീർത്ഥം, വിദ്യാധരേശ്വരതീർത്ഥം എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
കേദാരതീര്ഥമുഗ്രാഖ്യം കാലംജരമനുത്തമമ് । സാരസ്വതം പ്രഭാസം ച രുദ്രകര്ണഹ്രദം ശുഭമ്
ഉഗ്രം എന്ന പേരിലുള്ള കെദാരതീർത്ഥം, അപൂർവമായ കാലഞ്ജരം, സാരസ്വതം, പ്രഭാസം, ശുഭമായ രുദ്രകർണഹ്രദം എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
കോകിലാഖ്യം മഹാതീര്ഥം തീര്ഥം ചൈവ മഹാലയമ് । ഹിരണ്യഗര്ഭം ഗോപ്രേക്ഷം തീര്ഥം ചൈവമനുത്തമമ്
അവിടെ വലിയ കോകിലതീർത്ഥം, മഹാലയതീർത്ഥം, ഹിരണ്യഗർഭം, ഗോപ്രേക്ഷതീർത്ഥം, അതുപോലെ അപൂർവമായ മറ്റൊരു തീർത്ഥവും ഉണ്ട്.
ഉപശാംതം ശിവം ചൈവ വ്യാഘ്രേശ്വരമനുത്തമമ് । ത്രിലോചനം മഹാതീര്ഥം ലോകാര്കം ചോത്തരാഹ്വയമ്
ഉപശാന്തതീർത്ഥം, ശിവതീർത്ഥം, അപൂർവമായ വ്യാഘ്രേശ്വരം, വലിയ ത്രിലോചനതീർത്ഥം, ഉത്തരാഹ്വയമായ ലോകാർക്കതീർത്ഥം എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
കപാലമോചനം തീര്ഥം ബ്രഹ്മഹത്യാവിനാശനമ് । ശുക്രേശ്വരം മഹാപുണ്യമാനംദപുരമുത്തമമ്
കപാലമോചന തീർഥം ബ്രഹ്മഹത്യയുടെ പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു. ശുക്രേശ്വരം അത്യന്തം പുണ്യമുള്ളതാണ്. ആനന്ദപുരം ഉത്തമമായ സ്ഥലമാണ്.
ഏവമാദീനി തീര്ഥാനി വാരാണസ്യാം സ്ഥിതാനി വൈ । ന ശക്യം വിസ്തരാദ്വക്തും കല്പകോടിശതൈരപി
വാരാണസിയിൽ ഇങ്ങനെ അനേകം തീർഥങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അനവധി കാലം ചെലവഴിച്ചാലും അവയെ മുഴുവൻ വിശദമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ സ്വര്ഗഖംഡേ വാരാണസീമാഹാത്മ്യേ സപ്തത്രിംശോഽധ്യായഃ
ഇതോടെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഖണ്ഡത്തിൽ വാരാണസിയുടെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന മുപ്പത്തിയേഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച- വാരാണസ്യാശ്ച മാഹാത്മ്യം തസ്യാം തീര്ഥാനി ച പ്രഭോ । കഥിതാനി സമാസേന തീര്ഥാന്യന്യാനി സംശൃണു
നാരദൻ പറഞ്ഞു: പ്രഭോ, വാരാണസിയുടെ മഹത്വവും അവിടെയുള്ള തീർഥങ്ങളും ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി മറ്റ് തീർഥങ്ങളെക്കുറിച്ചും കേൾക്കൂ.
തതോ ഗയാം സമാസാദ്യ ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ । അശ്വമേധമവാപ്നോതി ഗമനാദേവ ഭാരത
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ഗയയിൽ എത്തുന്ന ബ്രഹ്മചാരി, അതിൽ എത്തുന്നതുമാത്രം കൊണ്ട് അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും, ഭാരത.
യത്രാക്ഷയ്യവടോ നാമ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതഃ । പിതൄണാം തത്ര വൈ ദത്തമക്ഷയം ഭവതി പ്രഭോ
അവിടെ 'അക്ഷയവടം' എന്ന പേരിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ ഒരു വടവൃക്ഷം ഉണ്ട്. അവിടെയുള്ള പിതൃകർമ്മങ്ങൾ എല്ലാം അക്ഷയമായിരിക്കും, പ്രഭോ.
മഹാനദ്യാമുപസ്പൃശ്യ തര്പയേത്പിതൃദേവതാഃ । അക്ഷയാന്പ്രാപ്നുയാല്ലോകാന്കുലം ചൈവ സമുദ്ധരേത്
ആ മഹാനദിയിൽ കുളിച്ച് പിതാക്കളെയും ദേവതകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അക്ഷയമായ ലോകങ്ങൾ ലഭിക്കും, കുടുംബവും ഉദ്ധരിക്കപ്പെടും.
തതോ ബ്രഹ്മസരോ ഗച്ഛേദ്ബ്രഹ്മാരണ്യോപസേവിതമ് । പുംഡരീകമവാപ്നോതി പ്രഭാതമിവ ശര്വരീ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാരണ്യത്തിൽ ബ്രഹ്മാവു സേവിച്ച ബ്രഹ്മസരസ്സിലേക്ക് പോകണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ പുലരിപോലെ പുതുമയുള്ള പുണ്ഡരീകം ലഭിക്കും.
സരസി ബ്രഹ്മണാ തത്ര യൂപശ്രേഷ്ഠഃ സമുച്ഛ്രിതഃ । യൂപം പ്രദക്ഷിണം കൃത്വാ വാജപേയഫലം ലഭേത്
അവിടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സരസ്സിൽ ഉന്നതമായ യൂപം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ യൂപം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്താൽ വാജപേയയാഗഫലം ലഭിക്കും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര ധേനുകം ലോകവിശ്രുതമ് । ഏകാരാത്രോഷിതോ രാജന്പ്രയച്ഛേത്തിലധേനുകാമ്
അതിനുശേഷം രാജാവേ, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ ധേനുക എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം. അവിടെ ഒരു രാത്രി വസിച്ചാൽ, രാജാവേ, എള്ളുകൊണ്ടുള്ള ഒരു പശു ദാനം ചെയ്യണം.
സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ സോമലോകം വ്രജേദ്ധ്രുവമ് । തത്ര ചിഹ്നം മഹാരാജ അദ്യാപി ഹി ന സംശയഃ
എല്ലാ പാപങ്ങളും കഴുകി ശുദ്ധനായ ആത്മാവ് നിർഭാഗ്യമായി സോമലോകത്തിൽ എത്തും. അവിടെ ഇന്നും അതിന്റെ അടയാളം കാണാം, മഹാരാജാവേ, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
കപിലാ സഹവത്സാ വൈ പര്വതേ വിചരത്യുതഃ । സവത്സായാഃ പദാന്യസ്യാ ദൃശ്യംതേഽദ്യാപി ഭാരത
ഒരു കപില പശുവും അതിന്റെ കിടാവും മലയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവയുടെ കാൽപ്പാടുകൾ ഇന്നും കാണാം, ഭാരത.
തേഷൂപസ്പൃശ്യ രാജേംദ്ര പദേഷു നൃപസത്തമ । യത്കിംചിദശുഭം പാപം തത്പ്രണശ്യതി ഭാരത
രാജാവേ, ആ കാൽപ്പാടുകളിൽ കുളിച്ചാൽ, എന്തെങ്കിലും ദോഷകരമായ പാപം ഉണ്ടെങ്കിൽ അതെല്ലാം നശിക്കും, ഭാരത.
തതോ ഗൃധ്രവടം ഗച്ഛേത്സ്ഥാനം ദേവസ്യ ശൂലിനഃ । സ്നായാത്തു ഭസ്മനാ തത്ര സംഗമ്യ വൃഷഭധ്വജമ്
അതിനുശേഷം ശൂലധാരിയായ ദേവന്റെ സ്ഥലം ആയ ഗൃധ്രവടത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ ചാരിൽ കുളിച്ച് വൃഷഭധ്വജനെ ദർശിച്ചശേഷം വീണ്ടും കുളിക്കണം.
ബ്രാഹ്മണേന ഭവേച്ചീര്ണം വ്രതം ദ്വാദശവാര്ഷികമ് । ഇതരേഷാം തു വര്ണാനാം സര്വപാപം പ്രണശ്യതി
ബ്രാഹ്മണൻ അവിടെ പന്ത്രണ്ടുവർഷം വ്രതം ആചരിക്കണം. മറ്റ് വർണ്ണങ്ങളിൽപ്പെട്ടവർക്ക് എല്ലാ പാപങ്ങളും അവിടെ നശിക്കും.
ഗച്ഛേത തത ഉദ്യംതം പര്വതം ഗീതനാദിതമ് । സാവിത്രം തു പദം തത്ര ദൃശ്യതേ ഭരതര്ഷഭ
അതിനുശേഷം ഗാനങ്ങൾ മുഴങ്ങുന്ന ഉദയപർവതത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, സാവിത്രി പദം കാണാം.
തത്ര സംധ്യാമുപാസീത ബ്രാഹ്മണഃ സംശിതവ്രതഃ । ഉപാസ്താഹി ഭവേത്സംധ്യാ തേന ദ്വാദശവാര്ഷികീ
അവിടെ, ദൃഢവ്രതനായ ബ്രാഹ്മണൻ സന്ധ്യാവന്ദനം ആചരിക്കണം. അവിടെ സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്താൽ പന്ത്രണ്ടുവർഷത്തെ സന്ധ്യാവ്രതഫലം ലഭിക്കും.
യോനിദ്വാരം ച തത്രൈവ വിശ്രുതം ഭരതര്ഷഭ । തത്രാഭിഗമ്യ മുച്യേത പുരുഷോ യോനിസംകടാത്
അവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ 'യോനിദ്വാരം', ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ. അവിടേക്ക് ചെന്നാൽ, മനുഷ്യൻ ജനനദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
ശുക്ലകൃഷ്ണാവുഭൌ പക്ഷൌ ഗയായാം യോ വസേന്നരഃ । പുനാത്യാസപ്തമം രാജന്കുലം നാസ്ത്യത്ര സംശയഃ
രാജാവേ, ഗയയിൽ വെളുത്ത പക്ഷവും കറുത്ത പക്ഷവും ഇരുപക്ഷങ്ങളിലും ഒരാൾ താമസിച്ചാൽ, അവൻ തന്റെ ഏഴാം തലമുറയോളം കുടുംബത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കും — ഇതിൽ സംശയമൊന്നുമില്ല.
ഏഷ്ടവ്യാ ബഹവഃ പുത്രാ യദ്യപ്യേകോ ഗയാം വ്രജേത് । യജേത വാശ്വമേധേന നീലം വാ വൃഷമുത്സൃജേത്
ഒരാളിന് പല മക്കളുണ്ടാകണം എന്ന ആഗ്രഹം ഉണ്ടെങ്കിലും, അവരിൽ ഒരാളെങ്കിലും ഗയയിലേക്ക് പോയാൽ, അല്ലെങ്കിൽ അശ്വമേധ യാഗം നടത്തി, നീല കാളയെ വിട്ടുവിട്ടാൽ, അവൻ തന്റെ കടമ നിറവേറ്റിയതായിക്കും.