ദേവൈസ്തു പുഷ്പവര്ഷേണ പൂജിതൌ ച ദിവംഗതൌ । താഭ്യാം സംപൂജിതഃ സമ്യഗ്ഗതോ ദൂതോ യഥാഗതഃ
ദേവന്മാർ പുഷ്പവർഷം നടത്തി ആദരിച്ചു; അവർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നപ്പോൾ ദൂതനും യഥാവിധി ആദരപൂർവ്വം യാത്രയായി.
അഖിലഭുവനബോധം ദേവദൂതസ്യവാക്യം നിഗമവചനതുല്യം വൈശ്യപുത്രോ നിശമ്യ । സ്വകൃതസുകൃതദാനാദ്ഭ്രാതരം താരയിത്വാ സുരപതിവരലോകം തേന സാര്ദ്ധം ജഗാമ
സകല ലോകങ്ങളുടെയും ജ്ഞാനം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ദൈവദൂതന്റെ വാക്കുകൾ,Nigama വചനങ്ങൾ പോലെ ശ്രേഷ്ഠമായവ, വൈശ്യപുത്രൻ കേട്ടു; തന്റെ പുണ്യം സഹോദരനു നൽകി അവനെ രക്ഷിച്ചു, പിന്നെ ഇരുവരും ചേർന്ന് ഇന്ദ്രന്റെ ഉത്തമലോകത്തിലേക്ക് പോയി.
ഇതിഹാസമിമം രാജന്യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദപി । സ ഗോസഹസ്രദാനസ്യ വിശോകോ ലഭതേ ഫലമ്
ഒരു ക്ഷത്രിയൻ ഈ ചരിത്രം വായിച്ചാലോ കേട്ടാലോ, ആയിരം പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം, ദുഃഖമില്ലാതെ, അവൻ നേടും.
നാരദഉവാച- തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര സുഗംധംലോകവിശ്രുതമ് । സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം, രാജാവേ, എല്ലാവർക്കും പ്രശസ്തമായ സുഗന്ധമുള്ള സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം; എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള മനസ്സോടെ, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ അവൻ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
രുദ്രാവര്തം തതോ ഗച്ഛേത്തീര്ഥസേവീ നരാധിപ । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ
അതിനുശേഷം, മനുഷ്യരിൽ പ്രധാനനായ രാജാവേ, തീർത്ഥയാത്രികൻ രുദ്രാവർത്തത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും.
ഗംഗായാശ്ച നരശ്രേഷ്ഠ സരസ്വത്യാശ്ച സംഗമേ । സ്നാതോഽശ്വമേധമാപ്നോതി സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഗംഗയും സർസ്വതിയും ചേർന്നിടത്ത് സ്നാനം ചെയ്താൽ, അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലവും സ്വർഗ്ഗലോകവും ലഭിക്കും.
തത്ര കര്ണഹ്രദേ സ്നാത്വാ ദേവമഭ്യര്ച്യ ശംകരമ് । ന ദുര്ഗതിമവാപ്നോതി സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി
അവിടെ കർണഹ്രദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ശങ്കരനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ, ദുർഗതിയിലേക്കു പോകുന്നില്ല; സ്വർഗ്ഗലോകം ലഭിക്കും.
തതഃ കുബ്ജാമ്രകം ഗച്ഛേത്തീര്ഥസേവീ യഥാക്രമമ് । ഗോസഹസ്രമവാപ്നോതി സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി
അതിനു ശേഷം, തീർത്ഥയാത്രികൻ ക്രമത്തിൽ കുബ്ജാമ്രത്തിലേക്ക് പോകണം; അവൻ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലവും സ്വർഗ്ഗലോകവും നേടും.
അരുംധതീവടം ഗച്ഛേത്തീര്ഥസേവീ നരാധിപ । സാമുദ്രകമുപസ്പൃശ്യ ത്രിരാത്രോപോഷിതോ നരഃ
മനുഷ്യരിൽ പ്രധാനനായ രാജാവേ, തീർത്ഥയാത്രികൻ അരുന്ധതിവടയിലേക്കു പോകണം; സമുദ്രജലത്തിൽ സ്പർശിച്ച് മൂന്നു രാത്രികൾ ഉപവസിച്ചാൽ,
ഗോസഹസ്രഫലം വിംദ്യാത്സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി । ബ്രഹ്മാവര്ത്തം തതോ ഗച്ഛേദ്ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ
അവൻ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലവും സ്വർഗ്ഗലോകവും നേടും; അതിനുശേഷം, സമാധാനത്തോടെ ബ്രഹ്മചാരിയായവൻ ബ്രഹ്മാവർത്തത്തിലേക്ക് പോകണം.
അശ്വമേധമവാപ്നോതി സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി । യമുനാപ്രഭവം ഗച്ഛേത്സമുപസ്പൃശ്യ യാമുനമ്
അവൻ അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലവും സ്വർഗ്ഗലോകവും നേടും; യമുനയുടെ ഉദ്ഭവസ്ഥലത്തേക്ക് പോയി, യമുനാജലത്തിൽ സ്പർശിക്കണം.
അശ്വമേധഫലം ലബ്ധ്വാ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ । ദര്വീസംക്രമണം പ്രാപ്യ തീര്ഥം ത്രൈലോക്യവിശ്രുതമ്
അശ്വമേധയാഗഫലം നേടി, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും; മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ ദർവീസംക്രമണ തീർത്ഥത്തിലെത്തുമ്പോൾ—
അശ്വമേധമവാപ്നോതി സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി । സിംധോശ്ച പ്രഭവം ഗത്വാ സിദ്ധഗംധര്വസേവിതമ്
അവൻ അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലവും സ്വർഗ്ഗലോകവും നേടും; സിദ്ധന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും സേവിക്കുന്ന സിന്ധുവിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിലേക്ക് പോയാൽ—
തത്രോഷ്യ രജനീഃ പംച ദദ്യാദ്ബഹുസുവര്ണകമ് । അഥ ദേവീം സമാസാദ്യ നരഃ പരമദുര്ഗമാമ്
അവിടെ അഞ്ചു രാത്രികൾ താമസിച്ച് ധാരാളം പൊന്നു ദാനം ചെയ്താൽ, അതിനുശേഷം അതീവ ദുർഗമമായ ദേവിയെ സമീപിച്ചാൽ—
അശ്വമേധമവാപ്നോതി ഗച്ഛേച്ചൌശനസീം ഗതിമ് । ഋഷികുല്യാം സമാസാദ്യ വസിഷ്ഠം ചൈവ ഭാരത
അവൻ അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലവും ഔശനസിയുടെ മാർഗ്ഗവും നേടും; ഋഷികുല്യയിലും വസിഷ്ഠനിലും എത്തുമ്പോൾ, ഭാരതവംശജനായവനേ—
വസിഷ്ഠം സമതിക്രമ്യ സര്വേ വര്ണാ ദ്വിജാതയഃ । ഋഷികുല്യാം നരഃ സ്നാത്വാ ഋഷിലോകം പ്രപദ്യതേ
വസിഷ്ഠനെ കടന്ന് എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളിലുമുള്ള ദ്വിജന്മാർ, ഋഷികുല്യയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, മനുഷ്യൻ ഋഷിമാരുടെ ലോകം നേടും.
യദി തത്ര വസേന്മാസം ശാകാഹാരോ നരാധിപ । ഭൃഗുതുംഗം സമാസാദ്യ വാജിമേധഫലം ലഭേത്
മനുഷ്യരിൽ പ്രധാനനായവനേ, അവിടെ ഒരു മാസം പച്ചക്കറികൾ മാത്രം കഴിച്ച് താമസിച്ചാൽ, ഭൃഗുതുങ്ഗത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ, വാജപേയയാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
ഗത്വാ വീരപ്രമോക്ഷം ച സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ । കാര്തികമാഘയോശ്ചൈവ തീര്ഥമാസാദ്യ ദുര്ലഭമ്
വീരപ്രമോക്ഷത്തിലേക്ക് പോയാൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള മോചനം ലഭിക്കും; കാർത്തികയും മാഘവും മാസങ്ങളിൽ ദുർലഭമായ തീർത്ഥത്തിൽ—
അഗ്നിഷ്ടോമാതിരാത്രാഭ്യാം ഫലം പ്രാപ്നോതി പുണ്യകൃത് । തതഃ സംധ്യാം സമാസാദ്യ വിദ്യാതീര്ഥമനുത്തമമ്
പുണ്യപ്രവർത്തകൻ അഗ്നിഷ്ടോമവും അതിരാത്രയാഗവും ചെയ്തതിന്റെ ഫലം നേടും; അതിനുശേഷം, സംധ്യ എന്ന ഉന്നതമായ വിദ്യാതീർത്ഥത്തിൽ എത്തണം—
ഉപസ്പൃശേത്സ വിദ്യാനാം സര്വാസാം പാരഗോ ഭവേത് । മഹാശ്രമേ വസേദ്രാത്രിം സര്വപാപപ്രമോചനേ
അവിടെ ജലത്തിൽ സ്പർശിച്ചാൽ, എല്ലാ വിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യം നേടും; മഹാശ്രമത്തിൽ ഒരു രാത്രി താമസിച്ചാൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
ഏകകാലം നിരാഹാരോ ലോകാന്സംവസതേ ശുഭാന് । ഷഷ്ഠകാലോപവാസേന മാസമുഷ്യ മഹാലയേ
ഒരു ദിവസം ഉപവാസം ചെയ്താൽ, അവൻ ശുഭമായ ലോകങ്ങളിൽ വസിക്കും. മഹാപ്രളയകാലത്ത് ആറാം ദിവസങ്ങൾ마다 ഉപവാസം ചെയ്താൽ, അവൻ അവിടെ ഒരു മാസം കഴിയാൻ കഴിയും.
തീര്ണസ്താരയതേ ജംതൂന്ദശപൂര്വാന്ദശാപരാന് । ദൃഷ്ട്വാ മാഹേശ്വരം പുണ്യം പരം സുരനമസ്കൃതമ്
അവൻ കടന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടാൽ, പത്ത് പേരെ മുൻപും പത്ത് പേരെ പിന്നെയും രക്ഷിക്കും. ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന മഹേശ്വരന്റെ പുണ്യസ്ഥലം കണ്ടാൽ, അത്യുത്തമമായ പുണ്യം ലഭിക്കും.
കൃതാര്ഥഃ സര്വകൃത്യേഷു ന ശോചേന്മരണം ക്വചിത് । സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ വിംദ്യാദ്ബഹുസുവര്ണകമ്
എല്ലാ കര്ത്തവ്യങ്ങളും നിറവേറ്റിയവന് മരണത്തെ ഒരിക്കലും ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല. എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധിയോടെ, അവന് ധാരാളം പൊന്നു ലഭിക്കും.
അഥ വേതസികാം ഗച്ഛേത്പിതാമഹനിഷേവിതാമ് । അശ്വമേധമവാപ്നോതി ഗതിം ച പരമാം വ്രജേത്
അതിനുശേഷം, പിതാമഹൻ ആരാധിച്ച വെതസികാ എന്ന സ്ഥലത്ത് ചെന്നാൽ, അശ്വമേധ യാഗഫലം ലഭിക്കും, ഉന്നതമായ ഗതിയും നേടും.
അഥ സുംദരികാം തീര്ഥം പ്രാപ്യ സിദ്ധനിഷേവിതാമ് । രൂപസ്യ ഭാഗീ ഭവതി ദൃഷ്ടമേതത്പുരാതനൈഃ
പിന്നീട്, സിദ്ധന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന സുന്ദരികാ തീർത്ഥത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ, പുരാതനർ കണ്ടതുപോലെ, അവന് സൌന്ദര്യവും ലഭിക്കും.
തതോ ബ്രാഹ്മണികാം ഗത്വാ ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ । പദ്മവര്ണേന യാനേന ബ്രഹ്മലോകം പ്രപദ്യതേ
അതിനുശേഷം, ബ്രാഹ്മണികാ എന്ന സ്ഥലത്ത് ധ്യാനത്തോടെ ബ്രഹ്മചാരിയായ് ചെന്നാൽ, പദ്മംപോലുള്ള രഥത്തിൽ കയറി ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കും.
തതശ്ച നൈമിഷം ഗച്ഛേത്പുണ്യം ദ്വിജനിഷേവിതമ് । തത്ര നിത്യം നിവസതി ബ്രഹ്മാ ദേവഗണൈഃ സഹ
അതിനുശേഷം, ദ്വിജന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന പുണ്യസ്ഥലമായ നൈമിഷം സന്ദർശിക്കണം. അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു.
നൈമിഷം പ്രാര്ഥയാനസ്യ പാപസ്യാര്ദ്ധം പ്രണശ്യതി । പ്രവിഷ്ടമാനസ്തു നരഃ സര്വപാപാത്പ്രമുച്യതേ
നൈമിഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്റെ പാപം പകുതി നശിക്കും. അതിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവൻ എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- വാരാണസ്യാശ്ച മാഹാത്മ്യം സംക്ഷേപാത്കഥിതം ത്വയാ । വിസ്തരേണ മുനേ ബ്രൂഹി തദാ പ്രീണാതി മേ മനഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: വാരാണസിയുടെ മഹത്വം നീ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മഹർഷേ, ദയവായി അതിന്റെ വിശേഷങ്ങൾ വിശദമായി പറയൂ; അതു കേൾക്കുമ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് ആനന്ദിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച-। അത്രേതിഹാസം വക്ഷ്യാമി വാരാണസ്യാ ഗുണാശ്രയമ് । യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ മുച്യതേ ബ്രഹ്മഹത്യയാ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇവിടെ ഞാൻ വാരാണസിയുടെ ഗുണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനമായ ഒരു പുരാണകഥ പറയാം. അതു കേൾക്കുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.