ഛിദ്യമാനോഽസിപത്രൈശ്ച ഭിദ്യമാനസ്തു മുദ്ഗരൈഃ । ചൂര്ണ്യമാനഃ ശിലാപൃഷ്ഠേ തപ്താംഗാരേഷു ഭര്ജിതഃ
അവനെ വാൾകൊണ്ടു മുറിച്ചും, വലിയ ചുറ്റികകൊണ്ടു അടിച്ചും, കല്ലിൻമേൽ ചതച്ചും, ചൂടുള്ള കനൽക്കരികളിൽ വെന്തും ശിക്ഷിക്കുന്നു.
ഇതി ദൂതവചഃ ശ്രുത്വാ ഭ്രാതൃദുഃഖേന ദുഃഖിതഃ । പുലകാംകിത സര്വാംഗോ ദീനോഽസൌ വിനയാന്വിതഃ
ദൂതന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സഹോദരന്റെ ദുഃഖത്തിൽ ദുഃഖിതനായി, അവന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ രോമാഞ്ചം പിടിച്ചു, ദയനീയനും വിനയപൂർവനുമായിത്തീർന്നു.
ഉവാച തം ദേവദൂതം മധുരം നിപുണം വചഃ । മൈത്രീ സപ്തപദീ സാധോ സതാം ഭവതി സത്ഫലാ
അവൻ ആ ദേവദൂതനോട് മധുരവും ചതുരവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'സദുപദേശമുള്ളവരുടെ സൗഹൃദം—even ഏഴു പടിയോളം മാത്രം ഉണ്ടായാലും—നിജഫലം തരുന്നു.'
മിത്രഭാവം വിചിംത്യ ത്വം മാമുപാകര്തുമര്ഹസി । തതോ ഹി ശ്രോതുമിച്ഛാമി സര്വജ്ഞസ്ത്വം മതോ മമ
നമ്മുടെ സൗഹൃദം ഓർത്ത്, നീ എന്നെ സഹായിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിനാൽ, നീ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യമലോകം ന പശ്യംതി കര്മണാ കേന മാനവാഃ । ഗച്ഛംതി നിരയം യേന തന്മേ ത്വം കൃപയാ വദ
യമലോകം കാണാതിരിക്കാൻ മനുഷ്യർ എന്ത് ചെയ്യണം? എങ്ങനെ അവർ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു? ദയവായി അതെനിക്ക് പറയൂ.
ദേവദൂത ഉവാച- സമ്യക്പൃഷ്ടം ത്വയാ വൈശ്യ നഷ്ടപാപോഽസി സാംപ്രതമ് । വിശുദ്ധേ ഹൃദയേ പുംസാം ബുദ്ധിഃ ശ്രേയസി ജായതേ
ദേവദൂതൻ പറഞ്ഞു: നീ ശരിയായ ചോദ്യം ചോദിച്ചു, വാണികേ; ഇപ്പോൾ നീ പാപരഹിതനാണ്. ഹൃദയം ശുദ്ധമായാൽ, മനുഷ്യർക്കു ഉത്തമമായ ബുദ്ധി ജനിക്കുന്നു.
യദ്യപ്യവസരോനാസ്തി മമ സേവാപരസ്യ വൈ । തഥാപി ച തവ സ്നേഹാത്പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാമതി
എനിക്ക് എപ്പോഴും സേവനത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു, സമയം ഇല്ല; എങ്കിലും, നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ എന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് പറയാം.
കര്മണാ മനസാ വാചാ സര്വാവസ്ഥാസു സര്വദാ । പരപീഡാം ന കുര്വംതി ന തേ യാംതി യമാലയമ്
പ്രവൃത്തിയിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും, എല്ലായ്പ്പോഴും, എല്ലായിടത്തും, മറ്റുള്ളവരെ പീഡിപ്പിക്കാത്തവർ യമലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല.
ന വേദൈര്ന ച ദാനൈശ്ച ന തപോഭിര്ന ചാധ്വരൈഃ । കഥംചിത്സ്വര്ഗതിം യാംതി പുരുഷാഃ പ്രാണിഹിംസകാഃ
വേദപഠനത്താൽ അല്ല, ദാനത്താൽ അല്ല, തപസ്സിനാൽ അല്ല, യാഗങ്ങളാൽ അല്ല, ജീവികളെ വേദനിപ്പിക്കുന്നവർക്ക് സ്വർഗ്ഗലാഭം ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല.
അഹിംസാ പരമോ ധര്മോ ഹ്യഹിംസൈവ പരം തപഃ । അഹിംസാ പരമം ദാനമിത്യാഹുര്മുനയഃ സദാ
അഹിംസയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ധർമ്മം; അഹിംസ തന്നെയാണ് പരമമായ തപസ്സും; അഹിംസയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ദാനമെന്നും സദാ മുനികൾ പറയുന്നു.
മശകാന്സരീസൃപാന്ദംശാന്യൂകാദ്യാന്മാനവാംസ്തഥാ । ആത്മൌപമ്യേന പശ്യംതി മാനവാ യേ ദയാലവഃ
ദയയുള്ളവർ, തങ്ങളേപ്പോലെ തന്നെ, കൊതുകുകളും പാമ്പുകളും കടിക്കുന്ന കീടങ്ങളും മനുഷ്യരും കാണുന്നു.
തപ്താംഗാരമയസ്കീലം മാദംപ്രേതരംഗിണീമ് । ദുര്ഗതിം നൈവ ഗച്ഛംതി കൃതാംതസ്യ ച തേ നരാഃ
അവർ ചൂടുള്ള കനൽക്കരികളിലേക്കോ ഇരുമ്പ് കീലുകളിലേക്കോ, മദനയുള്ള പ്രേതസ്ത്രികളിലേക്കോ, ദുരിതത്തിലേക്കോ ഒരിക്കലും പോകുന്നില്ല; അത്തരംവർ മരണലോകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നു.
ഭൂതാനി യേഽത്ര ഹിംസംതി ജലസ്ഥലചരാണി ച । ജീവനാര്ഥം ച തേ യാംതി കാലസൂത്രം ച ദുര്ഗതിമ്
ജലത്തിലും കരയിലും ജീവിക്കുന്ന ജീവികളെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി കൊള്ളുന്നവർ, അവർ കാലത്തിന്റെ കയറ്റത്തിലൂടെ ദുർഗതിയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ശ്വമാംസഭോജനാസ്തത്ര പൂയശോണിതപായിനഃ । മജ്ജംതശ്ച വസാപംകേ ദഷ്ടാഃ കീടൈരധോമുഖൈഃ
അവിടെ നായയുടെ മാംസം കഴിക്കുന്നവരും, പുഴു-രക്തം കുടിക്കുന്നവരും, കൊഴുപ്പിന്റെ ചളിയിൽ മുങ്ങി കീടങ്ങൾ കടിക്കുന്നവരും ദു:ഖിക്കുന്നു.
പരസ്പരം ച ഖാദംതോ ധ്വാംതേ ചാന്യോന്യ ഘാതിനഃ । വസംതി കല്പാനേകാംസ്തേ രുദംതോ ദാരുണം രവമ്
അവർ തമ്മിൽ തന്നെ കടിച്ചു തിന്നുകയും ഇരുട്ടിൽ പരസ്പരം കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു; അനന്തകാലം അവിടെ ഭയങ്കരമായ കരച്ചിലോടെ വാസം ചെയ്യുന്നു.
കൃമിയോനി ശതം ഗത്വാ സ്ഥാവരാഃ സ്യുശ്ചിരം തു തേ । തതോച്ഛംതി തേ ക്രൂരാസ്തിര്യഗ്യോനി ശതേഷു ച
നൂറ് കൃമിജന്മങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ്, അവർ ദീർഘകാലം അചഞ്ചല ജീവികളായി മാറുന്നു; പിന്നെ ആ ക്രൂരന്മാർ നൂറ് തിര്യക്ജന്മങ്ങൾക്കു മേൽ ഉയരുന്നു.
പശ്ചാദ്ഭവംതി ജാതാംധാഃ കാണാഃ കുബ്ജാശ്ച പംഗവഃ । ദരിദ്രാശ്ചാംഗഹീനാശ്ച മാനുഷാഃ പ്രാണിഹിംസകാഃ
പിന്നീട് അവർ കുരുടൻമാരായി, ഒറ്റകണ്ണൻമാരായി, കൂനന്മാരായി, അകലംകെട്ടവരായി, ദരിദ്രന്മാരായി, അവയവം ഇല്ലാത്തവരായി, ജീവികളെ വേദനിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യരായി ജനിക്കുന്നു.
തസ്മാദ്വൈശ്യ പരത്രേഹ കര്മണാ മനസാ ഗിരാ । ലോകദ്വയസുഖപ്രേപ്സുര്ധര്മജ്ഞോ ന തദാചരേത്
അതുകൊണ്ട്, വൈശ്യാ, ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും സന്തോഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും ധർമ്മം അറിയുന്നവനും, കൈകൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും വാക്കുകൊണ്ടും അത്തരമൊരു പ്രവൃത്തി ചെയ്യരുത്.
ലോകദ്വയേന വിംദംതി സുഖാനി പ്രാണിഹിംസകാഃ । യേന ഹിംസന്തി ഭൂതാനി ന തേ ബിഭ്യതി കുത്രചിത്
ജീവികളെ വേദനിപ്പിക്കുന്നവർ ഇരുവേറുള്ള ലോകങ്ങളിലും സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു; അവിടെയാകട്ടെ അവർ ജീവികളെ വേദനിപ്പിച്ചാലും, എവിടെയും ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
പ്രവിശംതി യഥാ നദ്യഃ സമുദ്രമൃജുവക്രഗാഃ । സര്വേ ധര്മാ അഹിംസായാം പ്രവിശംതി തഥാ ദൃഢമ്
നദികൾ നേരേയും വളഞ്ഞും സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നതുപോലെ, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും ഉറപ്പോടെ അഹിംസയിലേക്കാണ് ചേരുന്നത്.
സ സ്നാതഃ സര്വതീര്ഥേഷു സര്വയജ്ഞേഷു ദീക്ഷിതഃ । അഭയം യേന ഭൂതേഭ്യോ ദത്തമത്ര വിംശാംവര
എല്ലാ തിരുത്തുകളിലും കുളിച്ചവനും, എല്ലാ യാഗങ്ങളിലും ദീക്ഷിതനുമായവനും, ജീവികൾക്ക് ഭയം അകറ്റിയവനും, വിംശാംവർ, അങ്ങനെയാണ്.
യേ നിയോഗാംശ്ച ശാസ്ത്രോക്താന്ധര്മാധര്മ വിമിശ്രിതാന് । പാലയംതീഹ യേ വൈശ്യ ന തേ യാംതി യമാലയമ്
ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ധർമ്മ-അധർമ്മം കലർന്ന കർമ്മങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന വൈശ്യന്മാർ യമലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല.
ബ്രഹ്മചാരീ ഗൃഹസ്ഥശ്ച വാനപ്രസ്ഥോ യതിസ്തഥാ । സ്വധര്മനിരതാഃ സര്വേ നാകപൃഷ്ഠേ വസംതി തേ
ബ്രഹ്മചാരിയും ഗൃഹസ്ഥനും വാനപ്രസ്ഥനും സന്ന്യാസിയും, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ വസിക്കുന്നു.
യഥോക്തചാരിണഃ സര്വേ വര്ണാശ്രമസമന്വിതാഃ । നരാ ജിതേംദ്രിയാ യാംതി ബ്രഹ്മലോകം തു ശാശ്വതമ്
നൽകിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന, വർണ്ണാശ്രമങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച മനുഷ്യർ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
ഇഷ്ടാപൂര്തരതാ യേ ച പംചയജ്ഞരതാശ്ച യേ । ദയാന്വിതാശ്ച യേ നിത്യം നേക്ഷംതേ തേ യമാലയമ്
യാഗങ്ങളിലും ദാനങ്ങളിലും ആസ്വാദനമുള്ളവരും, അഞ്ചു യജ്ഞങ്ങളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരും, എപ്പോഴും കരുണയുള്ളവരും, യമലോകം കാണുന്നില്ല.
ഇംദ്രിയാര്ഥനിവൃത്താ യേ സമര്ഥാ വേദവാദിനഃ । അഗ്നിപൂജാരതാ നിത്യം തേ വിപ്രാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവരും, വേദപാഠത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും, എപ്പോഴും അഗ്നിപൂജയിൽ താല്പര്യമുള്ളവരും, ആ ബ്രാഹ്മണർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
അദീനവദനാഃ ശൂരാഃ ശത്രുഭിഃ പരിവേഷ്ടിതാഃ । ആഹവേഷു വിപന്നാ യേ തേഷാം മാര്ഗോ ദിവാകരഃ
ഭയമില്ലാത്ത മുഖമുള്ളവരും, വീരന്മാരും, ശത്രുക്കൾ ചുറ്റപ്പെട്ടവരും, യുദ്ധത്തിൽ വീഴുന്നവരും, അവരുടെ വഴി സൂര്യനാണ്.
അനാഥ സ്ത്രീ ദ്വിജാര്ഥേ ച ശരണാഗതപാലനേ । പ്രാണാംസ്ത്യജംതി യേ വൈശ്യ ന ച്യവംതി ദിവസ്തു തേ
അനാഥർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും ദ്വിജന്മാർക്കുമായി, അഭയം തേടിയവരെ രക്ഷിക്കാൻ ജീവൻ ത്യജിക്കുന്ന വൈശ്യന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്നില്ല.
പംഗ്വംധബാലവൃദ്ധാംശ്ച രോഗ്യനാഥദരിദ്രിതാന് । യേ പുഷ്ണംതി സദാ വൈശ്യ തേ മോദംതി സദാ ദിവി
പംഗുവായവരും, കുരുടന്മാരും, കുട്ടികളും, മൂപ്പന്മാരും, രോഗികളും, അനാഥരും, ദരിദ്രരും ഇവരെ എപ്പോഴും പോഷിപ്പിക്കുന്ന വൈശ്യന്മാർ എപ്പോഴും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നു.
ഗാം ദൃഷ്ട്വാ പംകനിര്മഗ്നാം രോഗമഗ്നം ദ്വിജം തഥാ । ഉദ്ധരംതി നരാ യേ ച തേഷാം ലോകോഽശ്വമേധിനാമ്
ചളിയിൽ മുങ്ങിയ പശുവിനെയും, രോഗബാധിതനായ ദ്വിജനെയും കണ്ടു രക്ഷിക്കുന്ന പുരുഷന്മാർക്ക് അശ്വമേധം ചെയ്തവരുടെ ലോകമാണ് ലഭിക്കുന്നത്.