സ്വകൃതം ഭുജ്യതേ വൈശ്യ കാലേകാലേ പുനഃപുനഃ । ഏകഃ കരോതി കര്മാണി ഏകസ്തത്ഫലമശ്നുതേ
വ്യാപാരീ, ഓരോരുത്തരും തങ്ങൾ ചെയ്ത കർമ്മങ്ങൾ സമയോചിതമായി വീണ്ടും വീണ്ടും അനുഭവിക്കുന്നു; ഒരുവൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, അതിന്റെ ഫലവും ഒരുവൻ തന്നെ അനുഭവിക്കുന്നു.
അന്യോ ന ലിപ്യതേ വൈശ്യ കര്മണാന്യസ്യ കുത്രചിത് । അപതന്നരകേ പാപൈസ്തവഭ്രാതാ സുദാരുണൈഃ । ത്വം ച ധര്മേണ ധര്മജ്ഞ സ്വര്ഗം പ്രാപ്നോഷി ശാശ്വതമ്
വ്യാപാരീ, മറ്റൊരാളുടെ കർമ്മം ആരെയും എവിടെയും ബാധിക്കില്ല; നിന്റെ സഹോദരൻ ഭയങ്കരമായ പാപങ്ങൾ കൊണ്ട് നരകത്തിൽ വീണു. നീ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവനായി, ശാശ്വതമായ സ്വർഗ്ഗം നേടുന്നു.
വികുംഡല ഉവാച- ആബാല്യാന്മമ പാപേഷു ന പുണ്യേഷു രതം മനഃ । അസ്മിഞ്ജന്മനി ഹേ ദൂത ദുഷ്കൃതം ഹി കൃതം മയാ
വികുണ്ഡലൻ പറഞ്ഞു: ബാല്യത്തിൽ നിന്നുതന്നെ എന്റെ മനസ്സ് പുണ്യത്തിൽ അല്ല, പാപത്തിൽ ആയിരുന്നു. ഈ ജന്മത്തിൽ, ദൂതാ, ഞാൻ ദുഷ്കൃത്യം ചെയ്തതാണു സത്യം.
ദേവദൂത ന ജാനാമി സുകൃതം കര്മ ചാത്മനഃ । യദി ജാനാസി മത്പുണ്യം തന്മേ ത്വം കൃപയാ വദ
ദൈവദൂതാ, എനിക്ക് എന്റെ നല്ല പ്രവർത്തികൾ ഒന്നും അറിയില്ല; എങ്കിൽ, എന്റെ പുണ്യം നീ അറിയുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ദയവായി അതു പറഞ്ഞുതരൂ.
ദേവദൂത ഉവാച- ശൃണു വൈശ്യ പ്രവക്ഷ്യാമി യത്ത്വയാ പുണ്യമര്ജിതമ് । ജാനാമി തദഹം സര്വം ന ത്വം വേത്സി സുനിശ്ചിതമ്
ദേവദൂതൻ പറഞ്ഞു: കേൾക്കൂ, വാണികേ, നീ സമ്പാദിച്ച പുണ്യഫലങ്ങൾ ഞാൻ നിന്നോട് പറയും. അതെല്ലാം ഞാൻ അറിയുന്നു, നീയോ അതിനെക്കുറിച്ച് ഉറപ്പായും അറിയുന്നില്ല.
ഹരിമിത്രസുതോ വിപ്രഃ സുമിത്രോ വേദപാരഗഃ । ആസീത്തസ്യാശ്രമഃ പുണ്യോ യമുനാ ദക്ഷിണേതടേ
ഹരിമിത്രന്റെ മകൻ സുമിത്രൻ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. വേദപാരായണനായ അവന്റെ പുണ്യമായ ആശ്രമം യമുനയുടെ തെക്കേ കരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തേന സഖ്യം വനേ തസ്മിംസ്തവ ജാതം വിശാംവര । തത്സംഗേന ത്വയാ സ്നാതം മാഘമാസദ്വയം തഥാ
ആ കാടിൽ, മഹാനായവനേ, അവനോടൊപ്പം നിന്നക്ക് സൗഹൃദം ഉണ്ടായി. അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, മാഘമാസത്തിലെ രണ്ട് മാസവും നീ കുളിച്ചു.
കാലിംദീ പുണ്യപാനീയേ സര്വപാപഹരേ വരേ । തത്തീര്ഥേ ലോകവിഖ്യാതേ നാമ്നാ പാപപ്രണാശനേ
പുണ്യമുള്ള കാളിന്ദി നദിയിൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റുന്ന അതിമനോഹരമായ തീർത്ഥത്തിൽ, പാപനാശിനി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ ആ സ്ഥാനത്ത് നീ കുളിച്ചു.
ഏകേന സര്വപാപേഭ്യോ വിമുക്തസ്ത്വം വിശാംപതേ । ദ്വിതീയമാഘപുണ്യേന പ്രാപ്തഃ സ്വര്ഗസ്ത്വയാനഘ
ഒരിക്കൽ അങ്ങോട്ട് കുളിച്ചതിൽ നിന്നു നീ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, രണ്ടാമത്തെ മാഘമാസത്തിലെ പുണ്യഫലത്താൽ നീ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തി, പാപരഹിതനായവനേ.
ത്വം തത്പുണ്യപ്രഭാവേണ മോദസ്വ സതതം ദിവി । നരകേഷു തവ ഭ്രാതാ മഹതീം പാപയാതനാമ്
അത് കൊണ്ടുള്ള പുണ്യശക്തിയാൽ നീ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കട്ടെ. പക്ഷേ, നിന്റെ സഹോദരൻ നരകങ്ങളിൽ വലിയ വേദന അനുഭവിക്കുന്നു.
ഛിദ്യമാനോഽസിപത്രൈശ്ച ഭിദ്യമാനസ്തു മുദ്ഗരൈഃ । ചൂര്ണ്യമാനഃ ശിലാപൃഷ്ഠേ തപ്താംഗാരേഷു ഭര്ജിതഃ
അവനെ വാൾകൊണ്ടു മുറിച്ചും, വലിയ ചുറ്റികകൊണ്ടു അടിച്ചും, കല്ലിൻമേൽ ചതച്ചും, ചൂടുള്ള കനൽക്കരികളിൽ വെന്തും ശിക്ഷിക്കുന്നു.
ഇതി ദൂതവചഃ ശ്രുത്വാ ഭ്രാതൃദുഃഖേന ദുഃഖിതഃ । പുലകാംകിത സര്വാംഗോ ദീനോഽസൌ വിനയാന്വിതഃ
ദൂതന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സഹോദരന്റെ ദുഃഖത്തിൽ ദുഃഖിതനായി, അവന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ രോമാഞ്ചം പിടിച്ചു, ദയനീയനും വിനയപൂർവനുമായിത്തീർന്നു.
ഉവാച തം ദേവദൂതം മധുരം നിപുണം വചഃ । മൈത്രീ സപ്തപദീ സാധോ സതാം ഭവതി സത്ഫലാ
അവൻ ആ ദേവദൂതനോട് മധുരവും ചതുരവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'സദുപദേശമുള്ളവരുടെ സൗഹൃദം—even ഏഴു പടിയോളം മാത്രം ഉണ്ടായാലും—നിജഫലം തരുന്നു.'
മിത്രഭാവം വിചിംത്യ ത്വം മാമുപാകര്തുമര്ഹസി । തതോ ഹി ശ്രോതുമിച്ഛാമി സര്വജ്ഞസ്ത്വം മതോ മമ
നമ്മുടെ സൗഹൃദം ഓർത്ത്, നീ എന്നെ സഹായിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിനാൽ, നീ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യമലോകം ന പശ്യംതി കര്മണാ കേന മാനവാഃ । ഗച്ഛംതി നിരയം യേന തന്മേ ത്വം കൃപയാ വദ
യമലോകം കാണാതിരിക്കാൻ മനുഷ്യർ എന്ത് ചെയ്യണം? എങ്ങനെ അവർ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു? ദയവായി അതെനിക്ക് പറയൂ.
ദേവദൂത ഉവാച- സമ്യക്പൃഷ്ടം ത്വയാ വൈശ്യ നഷ്ടപാപോഽസി സാംപ്രതമ് । വിശുദ്ധേ ഹൃദയേ പുംസാം ബുദ്ധിഃ ശ്രേയസി ജായതേ
ദേവദൂതൻ പറഞ്ഞു: നീ ശരിയായ ചോദ്യം ചോദിച്ചു, വാണികേ; ഇപ്പോൾ നീ പാപരഹിതനാണ്. ഹൃദയം ശുദ്ധമായാൽ, മനുഷ്യർക്കു ഉത്തമമായ ബുദ്ധി ജനിക്കുന്നു.
യദ്യപ്യവസരോനാസ്തി മമ സേവാപരസ്യ വൈ । തഥാപി ച തവ സ്നേഹാത്പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാമതി
എനിക്ക് എപ്പോഴും സേവനത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു, സമയം ഇല്ല; എങ്കിലും, നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ എന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് പറയാം.
കര്മണാ മനസാ വാചാ സര്വാവസ്ഥാസു സര്വദാ । പരപീഡാം ന കുര്വംതി ന തേ യാംതി യമാലയമ്
പ്രവൃത്തിയിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും, എല്ലായ്പ്പോഴും, എല്ലായിടത്തും, മറ്റുള്ളവരെ പീഡിപ്പിക്കാത്തവർ യമലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല.
ന വേദൈര്ന ച ദാനൈശ്ച ന തപോഭിര്ന ചാധ്വരൈഃ । കഥംചിത്സ്വര്ഗതിം യാംതി പുരുഷാഃ പ്രാണിഹിംസകാഃ
വേദപഠനത്താൽ അല്ല, ദാനത്താൽ അല്ല, തപസ്സിനാൽ അല്ല, യാഗങ്ങളാൽ അല്ല, ജീവികളെ വേദനിപ്പിക്കുന്നവർക്ക് സ്വർഗ്ഗലാഭം ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകില്ല.
അഹിംസാ പരമോ ധര്മോ ഹ്യഹിംസൈവ പരം തപഃ । അഹിംസാ പരമം ദാനമിത്യാഹുര്മുനയഃ സദാ
അഹിംസയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ധർമ്മം; അഹിംസ തന്നെയാണ് പരമമായ തപസ്സും; അഹിംസയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ദാനമെന്നും സദാ മുനികൾ പറയുന്നു.
മശകാന്സരീസൃപാന്ദംശാന്യൂകാദ്യാന്മാനവാംസ്തഥാ । ആത്മൌപമ്യേന പശ്യംതി മാനവാ യേ ദയാലവഃ
ദയയുള്ളവർ, തങ്ങളേപ്പോലെ തന്നെ, കൊതുകുകളും പാമ്പുകളും കടിക്കുന്ന കീടങ്ങളും മനുഷ്യരും കാണുന്നു.
തപ്താംഗാരമയസ്കീലം മാദംപ്രേതരംഗിണീമ് । ദുര്ഗതിം നൈവ ഗച്ഛംതി കൃതാംതസ്യ ച തേ നരാഃ
അവർ ചൂടുള്ള കനൽക്കരികളിലേക്കോ ഇരുമ്പ് കീലുകളിലേക്കോ, മദനയുള്ള പ്രേതസ്ത്രികളിലേക്കോ, ദുരിതത്തിലേക്കോ ഒരിക്കലും പോകുന്നില്ല; അത്തരംവർ മരണലോകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നു.
ഭൂതാനി യേഽത്ര ഹിംസംതി ജലസ്ഥലചരാണി ച । ജീവനാര്ഥം ച തേ യാംതി കാലസൂത്രം ച ദുര്ഗതിമ്
ജലത്തിലും കരയിലും ജീവിക്കുന്ന ജീവികളെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി കൊള്ളുന്നവർ, അവർ കാലത്തിന്റെ കയറ്റത്തിലൂടെ ദുർഗതിയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ശ്വമാംസഭോജനാസ്തത്ര പൂയശോണിതപായിനഃ । മജ്ജംതശ്ച വസാപംകേ ദഷ്ടാഃ കീടൈരധോമുഖൈഃ
അവിടെ നായയുടെ മാംസം കഴിക്കുന്നവരും, പുഴു-രക്തം കുടിക്കുന്നവരും, കൊഴുപ്പിന്റെ ചളിയിൽ മുങ്ങി കീടങ്ങൾ കടിക്കുന്നവരും ദു:ഖിക്കുന്നു.
പരസ്പരം ച ഖാദംതോ ധ്വാംതേ ചാന്യോന്യ ഘാതിനഃ । വസംതി കല്പാനേകാംസ്തേ രുദംതോ ദാരുണം രവമ്
അവർ തമ്മിൽ തന്നെ കടിച്ചു തിന്നുകയും ഇരുട്ടിൽ പരസ്പരം കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു; അനന്തകാലം അവിടെ ഭയങ്കരമായ കരച്ചിലോടെ വാസം ചെയ്യുന്നു.
കൃമിയോനി ശതം ഗത്വാ സ്ഥാവരാഃ സ്യുശ്ചിരം തു തേ । തതോച്ഛംതി തേ ക്രൂരാസ്തിര്യഗ്യോനി ശതേഷു ച
നൂറ് കൃമിജന്മങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ്, അവർ ദീർഘകാലം അചഞ്ചല ജീവികളായി മാറുന്നു; പിന്നെ ആ ക്രൂരന്മാർ നൂറ് തിര്യക്ജന്മങ്ങൾക്കു മേൽ ഉയരുന്നു.
പശ്ചാദ്ഭവംതി ജാതാംധാഃ കാണാഃ കുബ്ജാശ്ച പംഗവഃ । ദരിദ്രാശ്ചാംഗഹീനാശ്ച മാനുഷാഃ പ്രാണിഹിംസകാഃ
പിന്നീട് അവർ കുരുടൻമാരായി, ഒറ്റകണ്ണൻമാരായി, കൂനന്മാരായി, അകലംകെട്ടവരായി, ദരിദ്രന്മാരായി, അവയവം ഇല്ലാത്തവരായി, ജീവികളെ വേദനിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യരായി ജനിക്കുന്നു.
തസ്മാദ്വൈശ്യ പരത്രേഹ കര്മണാ മനസാ ഗിരാ । ലോകദ്വയസുഖപ്രേപ്സുര്ധര്മജ്ഞോ ന തദാചരേത്
അതുകൊണ്ട്, വൈശ്യാ, ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും സന്തോഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും ധർമ്മം അറിയുന്നവനും, കൈകൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും വാക്കുകൊണ്ടും അത്തരമൊരു പ്രവൃത്തി ചെയ്യരുത്.
ലോകദ്വയേന വിംദംതി സുഖാനി പ്രാണിഹിംസകാഃ । യേന ഹിംസന്തി ഭൂതാനി ന തേ ബിഭ്യതി കുത്രചിത്
ജീവികളെ വേദനിപ്പിക്കുന്നവർ ഇരുവേറുള്ള ലോകങ്ങളിലും സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു; അവിടെയാകട്ടെ അവർ ജീവികളെ വേദനിപ്പിച്ചാലും, എവിടെയും ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
പ്രവിശംതി യഥാ നദ്യഃ സമുദ്രമൃജുവക്രഗാഃ । സര്വേ ധര്മാ അഹിംസായാം പ്രവിശംതി തഥാ ദൃഢമ്
നദികൾ നേരേയും വളഞ്ഞും സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നതുപോലെ, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും ഉറപ്പോടെ അഹിംസയിലേക്കാണ് ചേരുന്നത്.