യഥാബ്ധൌ സുഖമായാംതി രത്നാനി വിവിധാനി ച । ആയുര്വിത്തം കലത്രാണി സംപദഃ സംഭവംതി ച
സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് പലതരം രത്നങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ കിട്ടുന്നതുപോലെ, ദീർഘായുസ്സ്, സമ്പത്ത്, ഭാര്യമാർ, ഐശ്വര്യം എന്നിവയും അവിടെ നിന്നു ലഭിക്കും.
കാമധേനുര്യഥാ കാമം ചിംതാമണിര്വിചിംതിതമ് । ദദാതി യമുനാസ്നാനം തദ്വത്സര്വം മനോരഥമ്
കാമധേനു ആഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നതുപോലും, ചിന്താമണി ചിന്തിച്ചതു നിറവേറ്റുന്നതുപോലും, യമുനയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ എല്ലാ മനോരഥങ്ങളും ലഭിക്കും.
കൃതേ തപഃ പരം ജ്ഞാനം ത്രേതായാം യജനം തഥാ । ദ്വാപരേ ച കലൌ ദാനം കാലിംദീ സര്വദാ ശുഭാ
കൃതയുഗത്തിൽ തപസ്സാണ് പ്രധാനമായിരുന്നത്; ത്രേതായുഗത്തിൽ യാഗം; ദ്വാപരത്തിൽ ദാനം; പക്ഷേ, കലിന്ദി എല്ലായ്പ്പോഴും ശുഭമായിരിക്കും.
സര്വേഷാം സര്വവര്ണാനാമാശ്രമാണാം ച ഭൂപതേ । യാമുനേ മജ്ജനം ധര്മം ധാരാഭിഃ ഖലു വര്ഷതി
എല്ലാവർക്കും, എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളിലെയും ആശ്രമങ്ങളിലെയും രാജാവേ, യമുനയിൽ മുങ്ങുന്നത് സത്യത്തിൽ ധർമ്മം മഴപോലെ പെയ്യുന്നു.
അസ്മിന്വൈ ഭാരതേ വര്ഷേ കര്മഭൂമൌ വിശേഷതഃ । കാലിംദ്യസ്നായിനാം നൄണാം നിഷ്ഫലം ജന്മകീര്ത്തിതമ്
ഭാരതഭൂമിയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കര്മഭൂമിയായ ഈ ദേശത്ത്, കാലിന്ദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യാത്തവരുടെ ജന്മം ഫലരഹിതമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
നൈശ്വര്യം ഗഗനേ യദ്വച്ചാംദ്രേ ഽമായാം തു മംഡലേ । തദ്വന്ന ഭാതി സത്കര്മ യമുനാമജ്ജനം വിനാ
ആകാശത്ത് രാജത്വമില്ലാത്തതുപോലെയും, ചന്ദ്രന്റെ ഇരുണ്ട ഭാഗത്ത് പ്രകാശമില്ലാത്തതുപോലെയും, യമുനയിൽ സ്നാനം ചെയ്യാതെ നല്ല പ്രവൃത്തികൾക്ക് മഹത്വമില്ല.
വ്രതൈര്ദാനൈസ്തപോഭിശ്ച ന തഥാ പ്രീയതേ ഹരിഃ । തത്ര മജ്ജനമാത്രേണ യഥാ പ്രീണാതി കേശവഃ
വ്രതങ്ങൾ, ദാനം, തപസ്സുകൾ എന്നിവകൊണ്ടു ഹരിക്ക് ഇഷ്ടം വരുന്നതുപോലെ, ആ നദിയിൽ ഒരു സ്നാനം ചെയ്താൽ തന്നെ കേശവൻ അത്രയും സന്തോഷിക്കുന്നു.
ന സമം വിദ്യതേ കിംചിത്തേജഃ സൌരേണ തേജസാ । തദ്വന്ന യമുനാസ്നാനം സമാനാഃ ക്രതുജാഃ ക്രിയാഃ
സൂര്യന്റെ തേജസ്സിന് തുല്യമായത് ഒന്നുമില്ല. അതുപോലെ, യമുനയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നതിന് സമം യാഗഫലങ്ങളില്ല.
പ്രീതയേ വാസുദേവസ്യ സര്വപാപാപനുത്തയേ । കാലിംദ്യാ മജ്ജനം കുര്യ്യാത്സ്വര്ഗലാഭായ മാനവഃ
വാസുദേവന്റെ പ്രസാദത്തിനും എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും മോചനത്തിനും, സ്വർഗ്ഗം നേടാൻ മനുഷ്യൻ കാലിന്ദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.
കിം രക്ഷിതേന ദേഹേന സുപുഷ്ടേന ബലീയസാ । അധ്രുവേണ സുദേഹേന യമുനാ മജ്ജനം വിനാ
ശരീരം എത്ര പോഷകവും ശക്തവുമാണെങ്കിലും, അതു സ്ഥിരമല്ല. യമുനയിൽ സ്നാനം ചെയ്യാതെ ശരീരം സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ എന്തു പ്രയോജനം?
അസ്ഥിസ്തംഭം സ്നായുബംധം മാംസക്ഷതജ ലേപനമ് । ചര്മാവനദ്ധ ദുര്ഗംധം പൂര്ണം മൂത്രപുരീഷയോഃ
എല്ല് എന്ന തൂണിൽ, സ്നായുവുകൾ കൊണ്ട് കെട്ടിയ, മാംസം രക്തം എന്നിവ പുരട്ടിയ, ചർമ്മം കൊണ്ടു മൂടിയ, ദുർഗന്ധമുള്ള, മൂത്രവും മലവും നിറഞ്ഞ ശരീരം—
ജരാശോക വിപദ്വ്യാപ്തം രോഗമംദിരമാതുരമ് । രാഗമൂലമനിത്യം ച സര്വദോഷസമാശ്രയമ്
വൃദ്ധാവസ്ഥ, ദുഃഖം, ദുരന്തം, രോഗം എന്നിവയിൽ പെടുന്ന, രോഗങ്ങളുടെ ആലയം, സ്ഥിരതയില്ലാത്ത, രാഗം മൂലമായ, എല്ലാ ദോഷങ്ങൾക്കും ആവാസമായ ശരീരം.
പരോപകാരപാപാര്തി പരദ്രോഹപരേര്ഷികമ് । ലോലുപം പിശുനം ക്രൂരം കൃതഘ്നം ക്ഷണികം തഥാ
പറവരുടെ ദുർഭാഗ്യത്തിന് കാരണമാകുന്ന, പാപത്തിൽ ചാടുന്ന, കഷ്ടത അനുഭവിക്കുന്ന, മറ്റുള്ളവരെ ദ്വേഷിക്കുന്ന, അസൂയയുള്ള, അത്യന്തം ആഗ്രഹിക്കുന്ന, നിന്ദിക്കുന്ന, ക്രൂരമായ, കൃതഘ്നമായ, ക്ഷണികമായ ശരീരം—
നിഷ്ഠുരം ദുര്ധരം ദുഷ്ടം ദോഷത്രയവിദൂഷിതമ് । അശുചിതാപി ദുര്ഗംധി താപത്രയവിമോഹിതമ്
കഠിനമായ, നിയന്ത്രിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള, ദുഷ്ടമായ, മൂന്നു ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ടു മലിനമായ, അശുദ്ധമായ, ദുർഗന്ധമുള്ള, താപത്രയത്തിൽ മുങ്ങിയ ശരീരം.
നിസര്ഗതോ ഽധര്മരതം തൃഷ്ണാശതസമാകുലമ് । കാമക്രോധമഹാലോഭ നരകദ്വാരസംസ്ഥിതമ്
സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ അധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ള, നൂറുകണക്കിന് ആഗ്രഹങ്ങളിൽ ആകുലമായ, വലിയ കാമം, ക്രോധം, ലോഭം നിറഞ്ഞ, നരകദ്വാരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ശരീരം.
കൃമിവര്ചസ്തു ഭസ്മാദി പരിണാമഗുണാവഹമ് । ഈദൃക്ശരീരം വ്യര്ഥം ഹി യമുനാമജ്ജനം വിനാ
കീടങ്ങളും മലിനതയും ബാധിക്കുന്ന, ചിതയിലേക്കും അശേഷിപ്പുകൾക്കുമുള്ള, ഇങ്ങനെയുള്ള ശരീരം യമുനയിൽ സ്നാനം ചെയ്യാതെ വെറുതെ പോകുന്നു.
ബുദ്ബുദാ ഇവ തോയേഷു പ്രത്യംഡാ ഇവ പക്ഷിഷു । ജായംതേ മരണായൈവ യമുനാസ്നാന വര്ജിതാഃ
ജലത്തിൽ ബുധ്ബുദങ്ങൾ പോലെയും, പക്ഷികളിൽ മുട്ടുകൾ പോലെയും, യമുനാസ്നാനം ഇല്ലാത്തവർ ജനിക്കുന്നത് മരിക്കാൻ മാത്രമാണ്.
അവൈഷ്ണവോ ഹതോ വിപ്രോ ഹതം ശ്രാദ്ധമപിംഡകമ് । അബ്രഹ്മണ്യം ഹതം ക്ഷത്രമനാചാര ഹതം കുലമ്
വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയില്ലാത്ത ബ്രാഹ്മണൻ നശിച്ചവനാണ്; ശ്രാദ്ധം നശിച്ച ബ്രാഹ്മണനും അങ്ങനെ തന്നെ. ബ്രാഹ്മണ്യത്തിൽ ഇല്ലാത്ത ക്ഷത്രിയനും, അനാചാരമുള്ള കുടുംബവും നശിക്കുന്നു.
സദംഭശ്ച ഹതോ ധര്മ്മഃ ക്രോധേനൈവ ഹതം തപഃ । അദൃഢം ച ഹതം ജ്ഞാനം പ്രമാദേന ഹതം ശ്രുതമ്
കപടത്വം കൊണ്ടു ധർമ്മം നശിക്കുന്നു; ക്രോധം കൊണ്ടു തപസ്സും; ദൃഢതയില്ലായ്മ കൊണ്ടു ജ്ഞാനവും; അശ്രദ്ധ കൊണ്ടു പഠനവും നശിക്കുന്നു.
പരഭക്ത്യാ ഹതാ നാരീ ബ്രഹ്മചാരീ സ്ത്രിയാ ഹതഃ । അദീപ്തേഽഗ്നൌ ഹതോ ഹോമോ ഹതാ ഭക്തിഃ സമായികാ
മറ്റൊരാളിൽ ഭക്തിയുള്ള സ്ത്രീ നശിക്കുന്നു; സ്ത്രീയാൽ ബ്രഹ്മചാരിയും; അഗ്നി തെളിയാത്ത ഹോമവും; സമയഭക്തിയും നശിക്കുന്നു.
ഉപജീവ്യാ ഹതാ കന്യാ സ്വാര്ഥേ പാകക്രിയാ ഹതാ । ശൂദ്ര ഭക്ഷോ ഹതോ യോഗഃ കൃപണസ്യ ഹതം ധനമ്
ഉപജീവനത്തിനായി ഉപയോഗിച്ച കന്യ നശിക്കുന്നു; സ്വാർത്ഥത്താൽ പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷ്യവും; ശൂദ്രഭക്ഷണം കൊണ്ടു യോഗവും; കഞ്ചാവിന്റെ ധനവും നശിക്കുന്നു.
അനഭ്യാസഹതാ വിദ്യാ ഹതോ ബോധോ വിരോധകൃത് । ജീവിതാര്ഥം ഹതം തീര്ഥം ജീവനാര്ഥം ഹതം വ്രതമ്
അഭ്യാസമില്ലാതെ വിദ്യ നശിക്കുന്നു; വിരോധം കൊണ്ടു ബോധവും; ജീവിക്കാനായി തിരയുന്ന തീർത്ഥവും; ജീവനത്തിനായി എടുത്ത വ്രതവും നശിക്കുന്നു.
അസത്യാ ച ഹതാ വാണീ തഥാ പൈശുന്യവാദിനീ । ഷട്കര്ണഗോ ഹതോ മംത്രോ വ്യഗ്രചിത്തോ ഹതോ ജപഃ
അസത്യമായ വാക്കുകളും, മറ്റുള്ളവരെ അപകീര്ത്തിപ്പെടുത്തുന്ന വാക്കുകളും നശിക്കുന്നു. ആറു ചെവികളിൽ പറഞ്ഞ രഹസ്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കില്ല. മനസ്സ് ചിതറുന്നവരുടെ ജപവും ഫലപ്രദമാകില്ല.
ഹതമശ്രോത്രിയേ ദാനം ഹതോ ലോകശ്ച നാസ്തികഃ । അശ്രദ്ധയാ ഹതം സര്വം യത്കൃതം പാരലൌകികമ്
യോഗ്യനല്ലാത്തവർക്കു നൽകിയ ദാനം നശിക്കുന്നു. വിശ്വാസമില്ലാത്ത ലോകം നിലനിൽക്കില്ല. വിശ്വാസമില്ലാതെ ചെയ്ത എല്ലാ പരലോകകാര്യങ്ങളും ഫലിക്കില്ല.
ഇഹ ലോകോ ഹതോ നൄണാം ദരിദ്രാണാം യഥാ നൃപ । മനുഷ്യാണാം ഹതം ജന്മ കാലിദീമജ്ജനം വിനാ
രാജാവേ, ഈ ലോകത്ത് ദരിദ്രരുടെ ജീവിതം നശിക്കുന്നു. യമുനയിൽ കുളിക്കാതെ മനുഷ്യജന്മം വെർത്ഥമാകുന്നു.
ഉപപാതക സര്വാണി പാതകാനി മഹാംതി ച । ഭസ്മീ ഭവംതി സര്വാണി യമുനാമജ്ജനാന്നൃപ
രാജാവേ, ചെറിയതും വലിയതുമായ എല്ലാ പാപങ്ങളും യമുനയിൽ കുളിച്ചാൽ പൂർണ്ണമായും നശിക്കുന്നു.
വേപംതേ സര്വപാപാനി യമുനായാം ഗതേ നരേ । നാശകേ സര്വപാപാനാം യദി സ്നാസ്യതി വാരിണി
ഒരു മനുഷ്യൻ യമുനയിൽ കയറുമ്പോൾ എല്ലാ പാപങ്ങളും ഭയപ്പെടുന്നു. അവളുടെ വെള്ളത്തിൽ കുളിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
പാവകാ ഇവ ദീപ്യംതേ യമുനായാം നരോത്തമാഃ । വിമുക്താഃ സര്വപാപേഭ്യോ മേഘേഭ്യ ഇവ ചംദ്രമാഃ
യമുനയിൽ കുളിക്കുന്ന ഉത്തമന്മാർ അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു. അവർ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരായിരിക്കും, മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതമായ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ.
ആര്ദ്ര ശുഷ്കലഘുസ്ഥൂലം വാങ്മനഃ കര്മഭിഃ കൃതമ് । തത്ര സ്നാനം ദഹേത്പാപം പാവകഃ സമിധോ യഥാ
വാക്കിലൂടെ, മനസിലൂടെ, പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ, ഭാരംകൂടിയതോ ലഘുവായതോ, ഈർപ്പംകൂടിയതോ ഉണക്കമായതോ ആയ പ്രവർത്തികൾ എല്ലാം അവിടെ കുളിച്ചാൽ അഗ്നി ഇന്ധനം ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ പാപം ദഹിപ്പിക്കും.
പ്രാമാദികം ച യത്പാപം ജ്ഞാനാജ്ഞാനകൃതം ച യത് । സ്നാനമാത്രേണ നശ്യേത യമുനായാം നൃപോത്തമ
അജാഗ്രതയാൽ ചെയ്തതോ, അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ ചെയ്തതോ ആയ എല്ലാ പാപങ്ങളും യമുനയിൽ കുളിച്ചാൽ മാത്രം മതി, രാജാവേ, അവ നശിക്കുന്നു.