രാമരാമ മഹാഭാഗ പ്രീതാഃ സ്മ തവ ഭാര്ഗവ । അനയാ പിതൃഭക്ത്യാ ച വിക്രമേണ ച തേഽനഘ
രാമാ, മഹാഭാഗനേ, ഭാർഗവനേ, നിന്റെ പിതൃഭക്തിയിലും ധൈര്യത്തിലും ഞങ്ങൾ അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ തൃപ്തരായി.
വരം വൃണീഷ്വ ഭദ്രം തേ കിമിച്ഛസി മഹാമതേ । ഏവമുക്തഃ സ രാജേംദ്ര രാമഃ പ്രവദതാം വരഃ
നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, നിനക്ക് എല്ലാ ഭദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ. മഹാമതിയേ, എന്താണ് നിനക്ക് ആഗ്രഹം? ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, രാജാവേ, സംസാരത്തിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവനായ രാമൻ പറഞ്ഞു.
അബ്രവീത്പ്രാംജലിര്വാക്യം പിതൄന്സ ഗഗനേ സ്ഥിതാന് । ഭവംതോ യദി മേ പ്രീതാ യദ്യനുഗ്രാഹ്യതാ മയി
രാമൻ കൈകൂപ്പി ആകാശത്തിൽ നില്ക്കുന്ന പിതാക്കന്മാരോട് പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾക്ക് എന്നിൽ സന്തോഷമുണ്ടെങ്കിൽ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തിന് അർഹനാണെങ്കിൽ,
പിതൃപ്രസാദാദിച്ഛേയം തപസാപ്യായനം പുനഃ । യച്ച രോഷാഭിഭൂതേന ക്ഷത്രമുത്സാദിതം മയാ
പിതാക്കന്മാരുടെ കൃപകൊണ്ട് എനിക്ക് വീണ്ടും തപസ്സിന്റെ ശക്തി ലഭിക്കണമെന്നാണ് എന്റെ ആഗ്രഹം. കോപത്തിൽ ഞാൻ നശിപ്പിച്ച ക്ഷത്രിയർ,
തതശ്ച പാപാന്മുച്യേയം യുഷ്മാകം തേജസാ ഹ്യഹമ് । ഹ്രദാശ്ച തീര്ഥഭൂതാ മേ ഭവേയുര്ഭുവി വിശ്രുതാഃ
അതിനുശേഷം, നിങ്ങളുടെ തേജസ്സുകൊണ്ട് ഞാൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകട്ടെ. ഈ തടാകങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തമായ തീർത്ഥങ്ങൾ ആകട്ടെ.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ ശുഭം വാക്യം രാമസ്യ പിതരസ്തദാ । പ്രത്യൂചുഃ പരമപ്രീതാ രാമം തോഷസമന്വിതാഃ
രാമൻ പറഞ്ഞ ഈ ശുഭവാക്യങ്ങൾ കേട്ട്, ആ പിതാക്കന്മാർ അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ രാമനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
തപസ്തേ വര്ദ്ധതാം ഭൂയഃ പിതൃഭക്ത്യാ വിശേഷതഃ । യച്ച രോഷാഭിഭൂതേന ക്ഷത്രമുത്സാദിതം ത്വയാ
നിന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തി, പ്രത്യേകിച്ച് പിതൃഭക്തിയാൽ, കൂടുതൽ വർദ്ധിക്കട്ടെ. നീ കോപത്തിൽ നശിപ്പിച്ച ക്ഷത്രിയരെക്കുറിച്ച്,
തതശ്ച പാപാന്മുക്തസ്ത്വം നിഹതാസ്തേ സ്വകര്മ്മണാ । ഹ്രദാശ്ച തവ തീര്ഥത്വം ഗമിഷ്യംതി ന സംശയഃ
അതിനുശേഷം നീ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും; അവർ തങ്ങളുടെ കർമ്മഫലമനുസരിച്ചാണ് നശിച്ചത്. നിന്റെ തടാകങ്ങൾ തീർത്ഥമെന്ന നിലയ്ക്ക് പ്രശസ്തമാകും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഹ്രദേഷ്വേതേഷു യഃ സ്നാത്വാ പിതൄന്സംതര്പയിഷ്യതി । പിതരസ്തസ്യ വൈ പ്രീതാ ദാസ്യംതി ഭുവി ദുര്ല്ലഭമ്
ഈ തടാകങ്ങളിൽ കുളിച്ച് പിതാക്കന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നവർക്കു അവരുടെ പിതാക്കന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ഭൂമിയിൽ അപൂർവമായ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകും.
ഈപ്സിതം മനസഃ കാമം സ്വര്ഗലോകം സശാശ്വതമ് । ഏവം ദത്ത്വാ വരം രാജന്രാമസ്യ പിതരസ്തദാ । ആമംത്ര്യ ഭാര്ഗവം പ്രീതാസ്തത്രൈവാംതര്ദധുസ്തതഃ
അവൻ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതൊക്കെയും, ശാശ്വതമായ സ്വർഗ്ഗലോകവും ലഭിക്കും. ഇങ്ങനെ വരം നൽകി, രാജാവേ, സന്തോഷത്തോടെ പിതാക്കന്മാർ ഭാർഗവനോട് ആശംസിച്ചു അവിടെത്തന്നെ അദൃശ്യമായി.
ഏവം രാമഹ്രദാഃ പുണ്യാ ഭാര്ഗവസ്യ മഹാത്മനഃ । സ്നാത്വാ ഹ്രദേഷു രാമസ്യ ബ്രഹ്മചാരീ ശുഭവ്രതഃ
ഇങ്ങനെ, ഭാർഗവനായ മഹാത്മാവിന്റെ രാമഹ്രദങ്ങൾ വിശുദ്ധമായവയായി. രാമന്റെ തടാകങ്ങളിൽ കുളിച്ച്, ശുദ്ധവ്രതം പാലിക്കുന്ന ബ്രഹ്മചാരിയും,
രാമമഭ്യര്ച്യ രാജേംദ്ര ലഭേദ്ബഹുസുവര്ണകമ് । വംശമൂലം സമാസാദ്യ തീര്ഥസേവീ കുരൂദ്വഹ
രാജാവേ, രാമനെ ആരാധിച്ച്, ധാരാളം പൊന്നും ലഭിക്കും. തന്റെ വംശത്തിന്റെ മൂലത്തിൽ എത്തി, തീർത്ഥസേവകൻ ആയ കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ,
സ്വവംശമുദ്ധരേദ്രാജന്സ്നാത്വാ വൈ വംശമൂലകേ । കായശോധനമാസാദ്യ തീര്ഥം ഭരതസത്തമ
രാജാവേ, വംശത്തിന്റെ മൂലത്തിൽ കുളിച്ച്, സ്വന്തം വംശത്തെ ഉയർത്താൻ കഴിയും. ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, തീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ച് ശരീരം ശുദ്ധീകരിക്കും.
ശരീരശുദ്ധിമാപ്നോതി സ്നാതസ്തസ്മിന്ന സംശയഃ । ശുദ്ധദേഹസ്തു സംയാതി ശുഭാഁല്ലോകാനനുത്തമാന്
അവിടെ കുളിച്ചാൽ ശരീരശുദ്ധി ഉറപ്പായും ലഭിക്കും. ശുദ്ധമായ ശരീരത്തോടെ, അവൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ശുഭലോകങ്ങളിൽ എത്തും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര തീര്ഥം ത്രൈലോക്യദുര്ലഭമ് । ലോകാ യത്രോദ്ധൃതാഃ പൂര്വം വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അപൂർവമായ ആ തീർത്ഥത്തിൽ പോകണം. അതാണ്, മഹാത്മാവായ വിഷ്ണു ലോകങ്ങളെ ഉയർത്തിയ സ്ഥലം.
ലോകോദ്ധാരം സമാസാദ്യ തീര്ഥം ത്രൈലോക്യവിശ്രുതമ് । സ്നാത്വാ തീര്ഥവരേ രാജന്ലോകാനുദ്ധരതേ സ്വകാന്
ലോകങ്ങളെ ഉയർത്തിയ ആ പ്രശസ്തമായ തീർത്ഥം പ്രാപിച്ച്, രാജാവേ, ആ ഉത്തമതീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ചാൽ, അവൻ തന്റെ പിതാക്കന്മാരെ ഉയർത്തും.
ശ്രീതീര്ഥം ച സമാസാദ്യ വിംദതേ ശ്രിയമുത്തമാമ് । കപിലാതീര്ഥമാസാദ്യ ബ്രഹ്മചാരീ സമാഹിതഃ
ശ്രീതീർത്ഥത്തിൽ എത്തുന്നവന് ഉത്തമമായ ഐശ്വര്യം ലഭിക്കും. കപിലാതീർത്ഥത്തിൽ സമാധാനത്തോടെ ബ്രഹ്മചാര്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവന് വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കും.
തത്ര സ്നാത്വാര്ചയിത്വാ ച ദേവാനിഹ പിതൄംസ്തഥാ । കപിലാനാം സഹസ്രസ്യ ഫലം വിംദതി മാനവഃ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ദേവന്മാരെയും പിതാക്കളെയും ആരാധിച്ചാൽ, ഒരാൾക്ക് ആയിരം കപിലാ പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
സൂര്യതീര്ഥം സമാസാദ്യ സ്നാത്വാ നിയതമാനസഃ । അര്ചയിത്വാ പിതൄന്ദേവാനുപവാസപരായണഃ
സൂര്യതീർത്ഥത്തിൽ എത്തി മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ച് സ്നാനം ചെയ്ത്, പിതാക്കളെയും ദേവന്മാരെയും ആരാധിച്ച് ഉപവാസത്തിൽ താല്പര്യത്തോടെ ഇരുന്നാൽ—
അഗ്നിഷ്ടോമമവാപ്നോതി സൂര്യലോകം ച ഗച്ഛതി । ഗവാംഭവനമാസാദ്യ തീര്ഥസേവീ യഥാക്രമമ്
—അഗ്നിഷ്ടോമയാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുകയും സൂര്യന്റെ ലോകത്തിൽ എത്തുകയും ചെയ്യും. പശുക്കളുടെ സ്ഥലം സന്ദർശിക്കുന്ന തീർത്ഥയാത്രികൻ ക്രമമായി—
തത്രാഭിഷേകം കുര്വാണോ ഗോസഹസ്രഫലം ലഭേത് । ഗംഗാതീര്ഥം സമാസാദ്യ തീര്ഥസേവീ നരാധിപ
—അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്താൽ ആയിരം പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും. ഗംഗാതീർത്ഥത്തിൽ എത്തുന്ന തീർത്ഥയാത്രികനായ രാജാവിന്—
കേവ്യാസ്തീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ ലഭതേ വീര്യമുത്തമമ് (കേവ്യാ പാഠഭേദാഃ – കന്യാ, കോട്യാ, കോത്യാ, കോന്യാ)। തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര ദ്വാരപാലം ലവര്ണകമ്
—കേവ്യാതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ വീര്യം ലഭിക്കും. അതിന് ശേഷം, രാജാവേ, ദ്വാരപാലനായ ലവർണകന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകണം.
തസ്യ തീര്ഥേ സരസ്വത്യാം യഥേംദ്രസ്യ മഹാത്മനഃ । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്നഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭേത്
സരസ്വതിയിൽ ലവർണകന്റെ തീർത്ഥത്തിൽ, മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രനു ലഭിച്ചതുപോലെ, അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ അഗ്നിഷ്ടോമയാഗഫലം ലഭിക്കും, രാജാവേ.
തതോ ഗച്ഛേത ധര്മജ്ഞ ബ്രഹ്മാവര്തം നരാധിപ । ബ്രഹ്മാവര്തേ നരഃ സ്നാത്വാ ബ്രഹ്മലോകമവാപ്നുയാത്
അതിനു ശേഷം, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, ബ്രഹ്മാവർതത്തിൽ പോകണം. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ ഒരാൾക്ക് ബ്രഹ്മയുടെ ലോകം ലഭിക്കും.
തതോ ഗച്ഛേത ധര്മജ്ഞ സുതീര്ഥകമനുത്തമമ് । യത്ര സന്നിഹിതാ നിത്യം പിതരോ ദൈവതൈഃ സഹ
അതിനുശേഷം, ധർമ്മജ്ഞനേ, ഉത്തമമായ സുതീർത്ഥത്തിൽ പോകണം. അവിടെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം പിതാക്കന്മാർ എന്നും സന്നിഹിതരായിരിക്കും.
തത്രാഭിഷേകം കുര്വീത പിതൃദേവാര്ചനേ രതഃ । അശ്വമേധമവാപ്നോതി പിതൃലോകം ച ഗച്ഛതി
അവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്ത് പിതാക്കളെയും ദേവന്മാരെയും ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ, അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കുകയും പിതൃലോകത്തിൽ എത്തുകയും ചെയ്യും.
തതോഽന്യതീര്ഥം ധര്മജ്ഞ സമാസാദ്യ യഥാക്രമമ് । കാശീശ്വരസ്യ തീര്ഥേഷു സ്നാത്വാ ഭരതസത്തമ
അതിനുശേഷം, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, മറ്റൊരു തീർത്ഥത്തിൽ ക്രമമായി എത്തി, കാശീശ്വരന്റെ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ—
സര്വവ്യാധിവിനിര്മുക്തോ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ । മാതൃതീര്ഥം ച തത്രൈവ യത്ര സ്നാതസ്യ പാര്ഥിവ
—എല്ലാ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും. അവിടെ തന്നെയാണ് മാതൃതീർത്ഥം; അവിടെ, രാജാവേ, സ്നാനം ചെയ്താൽ—
പ്രജാ വിവര്ദ്ധതേ രാജന്സ്വര്ഗതിം സമവാപ്നുയാത് । തതഃ ശീതവനം ഗച്ഛേന്നിയതോ നിയതാശനഃ
—സന്താനവർദ്ധനവും സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലെ പ്രവേശനവും ലഭിക്കും, രാജാവേ. അതിന് ശേഷം, നിയന്ത്രിതചിന്തയും നിയന്ത്രിതാഹാരവും പാലിച്ച് ശീതവനത്തിലേക്ക് പോകണം.
തീര്ഥം തത്ര മഹാരാജ മഹദന്യത്ര ദുര്ലഭമ് । പുനാതി ദര്ശനാദേവ ദംഡേനൈകം നരാധിപ
അവിടെ, മഹാരാജാവേ, മറ്റിടങ്ങളിൽ അപൂർവ്വമായ ഒരു മഹത്തായ തീർത്ഥമുണ്ട്. അതു ദർശനം മാത്രം ചെയ്താലും, ദണ്ഡം മാത്രം പിടിച്ചാലും, മനുഷ്യരെ ശുദ്ധീകരിക്കും.