ലോമശ ഉവാച- മയാ സാര്ദ്ധം പ്രകുര്വംതു രേവാസ്നാനം വിധാനതഃ । ശാപാന്മോക്ഷ്യതി വോ രേവാ നാന്യഥാ നിഷ്കൃതിര്ഭവേത്
ലോമശൻ പറഞ്ഞു: എന്നോടൊപ്പം നിയമപ്രകാരം രേവാനദിയിൽ കുളിക്കുക; രേവാനദി നിങ്ങളെ ശാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കും, മറ്റൊരു പരിഹാരമില്ല.
ശൃണുഷ്വാവഹിതോ വിപ്ര പാപനാശോ ധ്രുവം നൃണാമ് । രേവാസ്നാനേന ജായേത ഇതി മേ നിശ്ചിതാ മതിഃ
ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, ബ്രാഹ്മണാ: മനുഷ്യരുടെ പാപനാശം ഉറപ്പാണ്; രേവാനദിയിൽ കുളിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് അതു സംഭവിക്കുന്നത് — ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച വിശ്വാസം.
സപ്തജന്മകൃതം പാപം വര്തമാനം ച പാതകമ് । രേവാസ്നാനം ദഹേത്സര്വം തൂലരാശിമിവാനലഃ
ഏഴു ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപവും ഇപ്പോഴത്തെ ദോഷവും രേവാനദിയിൽ കുളിക്കുന്നത് എല്ലാം അകറ്റും, തീ പഞ്ചസാരയുടെ കൂമ്പാരത്തെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
പ്രായാശ്ചിത്തം ന പശ്യംതി യസ്മിന്പാപേ പിശാചക । തത്സര്വം നര്മദാതോയേ സ്നാനമാത്രേണ നശ്യതി
പിശാചേ, ചില പാപങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണാനാവില്ല; അത്തരം പാപങ്ങൾ എല്ലാം നർമദാനദിയിൽ കുളിച്ചാൽ മാത്രം നശിക്കും.
ജ്ഞാനകൃന്നര്മ്മദാസ്നാനമതോ മോക്ഷഫലാ ഹി സാ । ഹിമവത്പുണ്യതീര്ഥാനി സര്വപാപഹരാണി വൈ
അതിനാൽ, ജ്ഞാനത്തോടെ നർമദയിൽ കുളിക്കുന്നത് മോക്ഷഫലം നൽകുന്നു; ഹിമവാനിലെ പുണ്യതീർത്ഥങ്ങൾ എല്ലാം പാപങ്ങൾ അകറ്റുന്നതാണ്.
ഇംദ്രലോകപ്രദം ഹീദം നിര്മിതം ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ । സര്വകാമഫലാ രേവാ മോക്ഷദാ പരികീര്തിതാ
ഇന്ദ്രലോകം നൽകുന്ന ഈ സ്ഥലം ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ സ്ഥാപിച്ചതാണ്; രേവാനദി എല്ലാ ഇച്ഛാഫലങ്ങളും മോക്ഷവും നൽകുന്നവളായി പ്രശസ്തയാണു.
പാപഘ്നീ പാപഹാരിണീ സര്വകാമഫലപ്രദാ । വിഷ്ണുലോകദആപ്ലാവോ നാര്മദഃ പാപനാശനഃ
നർമദാ പാപങ്ങൾ അകറ്റുന്നു, ദോഷങ്ങൾ നീക്കുന്നു, എല്ലാ ഇച്ഛാഫലങ്ങളും നൽകുന്നു; അവളിൽ കുളിക്കുന്നത് വിഷ്ണുലോകം നൽകുന്നു, അവൾ പാപനാശിനിയാണ്.
യാമുനഃ സൂര്യലോകായ ഭവേദാപ്ലാവ ഉത്തമഃ । സാരസ്വതോഘവിധ്വംസീ ബ്രഹ്മലോകഫലപ്രദഃ
യമുനയിൽ കുളിക്കുന്നത് സൂര്യലോകം നൽകുന്നു; അത് സാരസ്വതിയുടെ പ്രളയങ്ങളെ അകറ്റുകയും ബ്രഹ്മലോകഫലം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
വിശാലഫലദാ പ്രോക്താ വിശാലാ ഹി പിശാചക । പാപേംധനദവാഗ്നിസ്തു ഗര്ഭഹേതുക്രിയാപഹഃ
വിശാലാ മഹത്തായ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവളാണ്, പിശാചേ, അവൾ വിശാലയാണു; അവൾ പാപങ്ങൾ എന്ന ഇന്ധനം ദഹിപ്പിക്കുന്ന കാടുതീ പോലെ, ജന്മകാരകകർമ്മഫലങ്ങൾ അകറ്റുന്നു.
വിഷ്ണുലോകായ മോക്ഷായ നാര്മദഃ പരികീര്തിതഃ । സരയൂഗംഡകീസിംധുശ്ചംദ്രഭാഗാ ച കൌശികീ
വിഷ്ണുലോകവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവളായി നർമദാ പ്രശസ്തയാണു; സരയൂ, ഗണ്ഡകി, സിന്ധു, ചന്ദ്രഭാഗ, കൗശികി എന്നിവയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
താപീ ഗോദാവരീ ഭീമാ പയോഷ്ണീ കൃഷ്ണവേണികാ । കാവേരീ തുംഗഭദ്രാ ച അന്യാശ്ചാപി സമുദ്രഗാഃ
താപി, ഗോദാവരി, ഭീമ, പയോഷ്ണി, കൃഷ്ണവേണിക, കാവേരി, തുങ്ഗഭദ്ര എന്നിങ്ങനെയുള്ള നദികളും, സമുദ്രത്തിലേക്കു ഒഴുകുന്ന മറ്റു നദികളും ഉണ്ട്.
താസു രേവാ പരാ പ്രോക്താ വിഷ്ണുലോകപ്രദായിനീ । രേവാ തു പ്രാപ്യതേ പുണ്യൈഃ പൂര്വജന്മകൃതൈര്ദ്വിജ । അപുനര്ഭവദം തത്ര മജ്ജനം മുനിപുത്രക
ഈ നദികളിൽ രേവയാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് പറയുന്നു; വിഷ്ണുലോകം നൽകുന്നവളാണ് രേവ. മുമ്പ് ചെയ്ത പുണ്യഫലങ്ങളാൽ മാത്രമേ രേവയെ പ്രാപിക്കാൻ കഴിയൂ, ദ്വിജൻമാരേ. അവിടെ കുളിച്ചാൽ വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല, മുനിപുത്രാ.
ഗായംതി ദേവാഃ സതതം ദിവിഷ്ഠാ രേവാ കദാ ദൃഷ്ടിഗതാ ഹി നോ ഭവേത് । സ്നാതാ നരാ യത്ര ന ഗര്ഭവേദനാം പശ്യംതി തിഷ്ഠംതി ച വിഷ്ണുസന്നിധൌ
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവന്മാർ എപ്പോഴും പാടുന്നു: 'രേവയെ നമ്മൾ എപ്പോഴാണ് കാണാൻ കഴിയുക?' അവിടെ കുളിക്കുന്നവർക്ക് ഇനി ഗർഭവേദന അനുഭവിക്കേണ്ടതില്ല; അവർ വിഷ്ണുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
മജ്ജംതി യേ പ്രത്യഹമത്ര മാനവാ രേവാസുതോ യേ ബഹുപാപകംചുകാഃ । മജ്ജംതി തേ നോ നിരയേഷു ധര്മ്മതഃ സ്വര്ഗേ തു തേ ചാരുചരംതി ദേവവത്
രേവയിൽ പ്രതിദിനം കുളിക്കുന്ന മനുഷ്യർ, എത്ര പാപങ്ങൾ കൊണ്ടുമൂടിയാലും, ന്യായപ്രകാരം അവർ നരകത്തിൽ വീഴുന്നില്ല; പകരം, അവർ ദേവന്മാരെപ്പോലെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സുന്ദരമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
തീവ്രൈര്വ്രതൈര്ദാനതപോഭിരധ്വരൈഃ സാര്ധം വിധാത്രാ തുലയാ ധൃതാ പുരാ । രേവാപിശാചാശു തയോര്ദ്വയോരഭൂദ്രേവാ വരാ തത്ര ച മോക്ഷസാധികാ
കഠിനമായ വ്രതങ്ങൾ, ദാനം, തപസ്സ്, യാഗങ്ങൾ എന്നിവയുമായി സൃഷ്ടികർത്താവ് ഒരിക്കൽ ഇവയെല്ലാം തുലാസിൽ തൂക്കി നോക്കി; രേവ അവയെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠയായി, അവിടെ മോക്ഷം നേടാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായവളായി.
നാരദ ഉവാച- ഏതച്ഛ്രുത്വാ വചസ്തസ്യ ലോമശസ്യ പിശാചകാഃ । തേന സാര്ദ്ധം യയുഃ ശീഘ്രം രേവാമജ്ജനഹേതവേ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ലോമശന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പിശാചുകൾ അവനോടൊപ്പം രേവയിൽ കുളിക്കാൻ വേഗത്തിൽ പോയി.
തതോ ദൈവാത്സമുത്പന്നോ രേവാരോധസി മാരുതഃ । തേഷാം പ്രവാഹസ്പൃഷ്ടാനാം ഗാത്രേ ജലകണപ്രദഃ
അപ്പോൾ ദൈവികമായ ഇച്ഛയാൽ രേവയുടെ തീരത്ത് ഒരു കാറ്റ് ഉയർന്നു; അതിന്റെ ഒഴുക്കിൽ തൊട്ടുനിൽക്കുന്നവരുടെ ശരീരത്തിൽ വെള്ളത്തുള്ളികൾ ചിതറിച്ചു.
രേവാജലകണസ്പര്ശാത്പൈശാച്യാത്തേ വിമോചിതാഃ । തത്ക്ഷണാദ്ദിവ്യവപുഷഃ പ്രശശംസുശ്ച നര്മദാമ്
രേവയുടെ വെള്ളത്തുള്ളികൾ സ്പർശിച്ചതോടെ ആ പിശാചുകൾ മോചിതരായി; അക്ഷണത്തിൽ തന്നെ അവർ ദിവ്യരൂപം പ്രാപിച്ചു, നർമദയെ പുകഴ്ത്തി.
തതോ ലോമശവാക്യേന താശ്ച ഗംധര്വകന്യകാഃ । പരിണീതാഃ സുഖം തേന വിപ്രേണ നര്മദാതടേ
അതിനുശേഷം, ലോമശന്റെ വാക്കുപ്രകാരം ആ ഗന്ധർവകന്യകൾക്ക് ആ ബ്രാഹ്മണൻ നർമദയുടെ തീരത്ത് സന്തോഷത്തോടെ വിവാഹം കഴിച്ചു.
ഉവാസ സുചിരം കാലം സ്നാനപാനാവഗാഹനൈഃ । അര്ചിത്വാ നര്മദാമത്ര വിഷ്ണുലോകം ഗതാശ്ച തേ
അവർ അവിടെ ദീർഘകാലം താമസിച്ചു; കുളിച്ച്, കുടിച്ച്, മുങ്ങി, നർമദയെ പൂജിച്ചു; പിന്നീട് അവർ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിച്ചു.
ഏവം തേ കഥിതോ രാജന്നര്മദാഗുണസംശ്രയഃ । ഇതിഹാസോ മഹാപുണ്യഃ ശ്രവണാത്പാപനാശനഃ
രാജാവേ, ഇങ്ങനെ നർമദയുടെ മഹത്വം നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഈ മഹാപുണ്യമുള്ള കഥ കേൾക്കുന്നതു കൊണ്ടു തന്നെ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച-। അഥാന്യാനി തു തീര്ഥാനി വസിഷ്ഠോക്താനി മേ വദ । ശ്രുത്വാ യാനി ച പാപാനി വിലയം യാംതി നാരദ
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: നാരദാ, വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞ മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളെയും, അവയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുമ്പോൾ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നവയെയും എന്നോട് പറയൂ.
നാരദ ഉവാച-। ശൃണുഷ്വാത്ര ഹി തീര്ഥാനി വസിഷ്ഠോക്താനി പാര്ഥിവ । ദക്ഷിണം സിംധുമാസാദ്യ ബ്രഹ്മചാരീ ജിതേംദ്രിയഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞ തീർത്ഥങ്ങൾ ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ. ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തോട് ചേർന്ന്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച ബ്രഹ്മചാരിയായവൻ—
അഗ്നിഷ്ടോമമവാപ്നോതി വിമാനം ചാധിരോഹതി । ചര്മണ്വതീം സമാസാദ്യ നിയതോ നിയതാശനഃ
അഗ്നിഷ്ടോമയാഗഫലം ലഭിക്കുകയും, ദിവ്യവിമാനത്തിൽ കയറുകയും ചെയ്യും; ചർമണ്വതിയെ സമീപിച്ച്, ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെയും നിയന്ത്രിതാഹാരത്തോടെയും—
രംതിദേവാഭ്യനുജ്ഞാതോ അഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭേത് । തതോ ഗച്ഛേത ധര്മജ്ഞ ഹിമവത്സുതമര്ബുദമ്
രന്തിദേവന്റെ അനുമതി ലഭിച്ചാൽ അഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭിക്കും; അതിനുശേഷം, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവൻ, ഹിമവാന്റെ പുത്രനായ അർബുദത്തിലേക്ക് പോകണം.
പൃഥിവ്യാ യത്ര വൈ ഛിദ്രം പൂര്വമാസീദ്യുധിഷ്ഠിര । തത്രാശ്രമോ വസിഷ്ഠസ്യ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതം
യുധിഷ്ഠിരാ, ഭൂമിയിൽ ഒരിക്കൽ ഒരു വിള്ളൽ ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലം അവിടെയാണ്; അവിടെ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ വസിഷ്ഠന്റെ ആശ്രമം ഉണ്ട്.
തത്രോഷ്യ രജനീമേകാം ഗോസഹസ്രഫലം ലഭേത് । പിംഗാതീര്ഥമുപസ്പൃശ്യ ബ്രഹ്മചാരീ നരാധിപ
അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ചാൽ, ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും; ബ്രഹ്മചാരിയായ രാജാവേ, പിംഗ തീർത്ഥത്തിൽ സ്പർശിച്ചാൽ—
കപിലാനാം നരവ്യാഘ്ര ശതസ്യ ഫലമാപ്നുയാത് । തതോ ഗച്ഛേത ധര്മജ്ഞ പ്രഭാസം ലോകവിശ്രുതമ്
മനുഷ്യസിംഹാ, നൂറ് കപിലപശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും; അതിനുശേഷം, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവൻ, ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ പ്രഭാസത്തിലേക്ക് പോകണം.
യത്ര സന്നിഹിതോ നിത്യം സ്വയമേവ ഹുതാശനഃ । ദേവതാനാം മുഖം വീര അനലോഽനിലസാരഥിഃ
അവിടെ ദേവന്മാരുടെ വായായ അഗ്നിദേവൻ സ്വയം സന്നിധാനമായിരിക്കുന്നു, വീരാ, ആ അഗ്നിയുടെ രഥസാരഥി വായുവാണ്.
തസ്മിംസ്തീര്ഥവരേ സ്നാത്വാ ശുചിഃ പ്രയതമാനസഃ । അഗ്നിഷ്ടോമാതിരാത്രാഭ്യാം ഫലം പ്രാപ്നോതി മാനവഃ
ആ മഹാതീർത്ഥത്തിൽ ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, മനുഷ്യൻ അഗ്നിഷ്ടോമവും അതിരാത്രയാഗവും ചെയ്തതിന്റെ ഫലം നേടുന്നു.