യദ്യയം കാമദേവോ ഹി രതിഹീനഃ കഥം ഭവേത് । അഥവാഹ്യശ്വിനൌ ദേവൌ താവുഭൌ യുഗചാരിണൌ
'ഇവൻ കാമദേവനാണെങ്കിൽ, രതിയില്ലാതെ എങ്ങിനെയാണ്? അല്ലെങ്കിൽ, ഇവൻ അശ്വിനീദേവന്മാരിൽ ഒരാളോ? അവർ എപ്പോഴും ഒരുമിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്.'
ഗംധര്വഃ കിന്നരോ വാഥ സിദ്ധോ വാ കാമരൂപധൃക് । ഋഷിപുത്രോഽഥവാ കശ്ചിത്കശ്ചിദ്വാ മനുജോത്തമഃ
'ഇവൻ ഗാന്ധർവനോ, കിന്നരനോ, അതവാ ഇച്ഛാനുസൃതരൂപം എടുക്കുന്ന സിദ്ധനോ? അല്ലെങ്കിൽ, മഹർഷിയുടെ മകനോ, അല്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യരിൽ ഉത്തമനോ?'
അസ്തി വാ കശ്ചിദേവായം ധാത്രാ സൃഷ്ടോ ഹി നഃ കൃതേ । യഥാഭാഗ്യവതാമര്ഥേ നിധാനം പൂര്വകര്മഭിഃ
'ഇവൻ ദൈവം തന്നെയോ? സ്രഷ്ടാവ് നമ്മള്ക്കായി സൃഷ്ടിച്ചവനോ? ഭാഗ്യവാന്മാർക്ക് പൂർവ്വകർമ്മഫലമായി ലഭിച്ച നിധിപോലെയോ?'
തഥാസ്മാകം കുമാരീണാം ഗൌര്യാനീതോ വരോത്തമഃ । കരുണാജലകല്ലോല ലബ്ധാദ്രീ ര്കൃ!തചിത്തയാ
'പെൺകുട്ടികളായ ഞങ്ങൾക്കായി ഗൗരി ഏറ്റവും നല്ല വരനെ കൊണ്ടുവന്നതുപോലെ, കരുണയുടെ തിരമാലകളാൽ ഉണർന്ന മനസ്സോടെ നമുക്ക് ഈ ഉത്തമയുവാവിനെ ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.'
മയാ വൃതസ്ത്വയാ ചായം ത്വയാ വൃതസ്തഥാനയാ । ഏവം പംചസുകന്യാസു വദംതീഷു നൃപോത്തമ
'ഞാൻ അവനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, നീയും തിരഞ്ഞെടുത്തു, ഇവളും തിരഞ്ഞെടുത്തു.' അങ്ങനെ ആഞ്ചു പെൺകുട്ടികൾ തമ്മിൽ പറഞ്ഞു, രാജാവേ.
ശ്രുത്വാ തദ്വചനം തത്ര കൃതമാധ്യാഹ്നികക്രിയഃ । ചിംതയാമാസ മേധാവീ കിം കൃത്വാ സുകൃതം ഭവേത്
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, മധ്യാഹ്നികകർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, ആ ജ്ഞാനി മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു: 'എന്ത് ചെയ്താൽ നല്ല ഫലം ലഭിക്കും?'
ഗാധിസംഭവപരാശരാദയഃ കംഡുദേവലമുഖാശ്ച യേ ദ്വിജാഃ । തേഽപി യോഗി ബലിനോ വിമോഹിതാഃ ലീലയാ തദബലാഭിരദ്ഭുതമ്
ഗാധി, പരാശരൻ തുടങ്ങിയ മഹർഷിമാരും, കണ്ഡ്, ദേവളൻ തുടങ്ങിയ യോഗശക്തിയുള്ളവർ പോലും, ആ അത്ഭുതമായ സ്ത്രീകളാൽ ലീലയായി മോഹിതരായി.
യോഷിതാം നയനതീക്ഷ്ണസായകൈര്ഭ്രൂലതാസുദൃഢചാപനിര്ഗതൈഃ । ധന്വിനാ മകരകേതുനാ ഹതഃ കസ്യ നോ പതതി വാമനോ മൃഗഃ
സ്ത്രീകളുടെ കണ്മുനകളുടെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളും, ഉറച്ച ക眉കളാൽ വലിച്ച വില്ലുകളും ഉപയോഗിച്ച്, കാമദേവൻ അമ്പെറിയുമ്പോൾ, ആരാണ് അതിൽ വീഴാത്തവൻ?
താവദേവ നയധീര്വിരാജതേ താവദേവ ജനതാഭയം ഭവേത് । താവദേവ ധൃതചിത്തതാ ഭൃശം താവദേവ ഗണനാ കുലസ്യ ച
മനസ്സിന്റെ ബുദ്ധി എത്രത്തോളം നിലനിൽക്കുന്നു, ജനങ്ങളിൽ സുരക്ഷയും, മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരതയും, കുടുംബത്തിന്റെ മഹത്വവും അത്തോളം മാത്രം നിലനിൽക്കും.
താവദേവ തപസഃ പ്രഗല്ഭതാ താവദേവ ശമസേവനം നൃണാമ് । യാവദേവ ലലനേക്ഷണാ സ വൈര്മാദ്യതേ ദ്രുതമദൈര്ന പൂരുഷഃ
തപസ്സിന്റെ ശക്തിയും, മനുഷ്യരുടെ ആത്മനിയന്ത്രണവും, സ്ത്രീകളുടെ കണ്മുനകൾ കൊണ്ട് മനസ്സു കുഴഞ്ഞുപോകാത്തവരെ വരെ മാത്രമേ നിലനിൽക്കൂ.
മോഹയംതി മദയംതി രാഗിണം യോഷിതഃ സ്വലലിതൈര്മനോഹരൈഃ । മോദയംതി മദയംതി മാമിമാ ധര്മരക്ഷണപരം ഹി സ്വൈര്ഗുണൈഃ
സ്ത്രീകള് അവരുടെ ആകര്ഷകമായ പെരുമാറ്റങ്ങളാല് രാഗികളായ പുരുഷന്മാരെ മോഹിപ്പിക്കുകയും ഉല്ലാസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പക്ഷേ, ധര്മസംരക്ഷണത്തിന് സമര്പ്പിതനായ എന്നെ ഇവര് അവരുടെ സുന്ദരമായ ഗുണങ്ങളാല് സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ആഹ്ലാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
മാംസരക്തമലമൂത്രനിര്മിതേ യോഷിതാം വപുഷി നിര്ഗുണേഽശുചൌ । കാമിനസ്തു പരികല്പ്യ ചാരുതാമാവിശംതി സുവിമൂഢചേതസഃ
മാംസം, രക്തം, മലവും മൂത്രവും ചേര്ന്ന് ഉണ്ടാക്കിയ, ഗുണങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത അശുദ്ധമായ സ്ത്രീശരീരത്തില് സുന്ദര്യം കാണുന്നു എന്ന് വിചാരിച്ച്, അതിലേക്കു ആകര്ഷിക്കപ്പെടുന്നവരാണ് ഭ്രാന്തന്മാര്.
ദാരുണാ ഹി പരികീര്തിതാംഗനാ സാധുഭിര്വിമലബുദ്ധിഭിര്ബുധൈഃ । യാവദേവ ന സമീപഗാ ഇമാസ്താവദേവ ഹി ഗൃഹം വ്രജാമ്യഹമ്
നിഷ്കളങ്കമായ മനസ്സുള്ള ജ്ഞാനികള് സ്ത്രീകളെ കഠിനരായി വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവര് അടുത്തുവരാത്തവരെ, ഞാന് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങും.
സമീപം തസ്യ യാവന്ന ആഗച്ഛംതി വരസ്ത്രിയഃ । വൈഷ്ണവേന പ്രഭാവേണ താവദംതര്ദധേ ദ്വിജഃ
ആ മഹിളകള് അടുത്തുവരുന്നതുവരെ, വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയാല് ആ ബ്രാഹ്മണന് അവിടെ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി.
തസ്യ യോഗബലാദ്ഭൂപ ഗതസ്യാദര്ശനം തദാ । ദൃഷ്ട്വാ തദദ്ഭുതം കര്മ വൈഷ്ണവബ്രഹ്മചാരിണഃ
രാജാവേ, തന്റെ യോഗശക്തിയാല് അദൃശ്യനായ ആ വൈഷ്ണവ ബ്രഹ്മചാരിയുടെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവൃത്തി കണ്ടു അവര് അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
വിത്രസ്തനയനാ ബാലാ കുരംഗ്യ ഇവ കാതരാഃ । സംക്രാംതനയനാഃ ശൂന്യാ ദദൃശുസ്താ ദിശോദശ
ഭയത്താല് കണ്ണുകള് നിറഞ്ഞ, മാന്പിള്ളികളുപോലെ ഭയക്കുന്ന ആ യുവതികള് ശൂന്യമായ കണ്ണുകളോടെ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും നോക്കി.
കന്യാ ഊചുഃ-। ഇംദ്രജാലം സ്ഫുടം വേത്തി മായാം ജാനാതി വാ പുനഃ । ദൃഷ്ടോഽപ്യദൃഷ്ടരൂപോഭൂദിത്യൂചുസ്താഃ പരസ്പരമ്
കന്യകള് പറഞ്ഞു: 'ഇവന് ഇന്ദ്രജാലം അറിയുന്നവനാണ്, അല്ലെങ്കില് മായയെ മനസ്സിലാക്കുന്നവനാണ്. കണ്ടിട്ടും കാണാനാവാത്തവനായി.' എന്നിങ്ങനെ അവര് തമ്മില് സംസാരിച്ചു.
വ്യാപ്തം ച ഹൃദയം താസാം തദൈവ വിരഹാഗ്നിനാ । ജ്വലദ്ദാവാനലേനേവ സുസ്നിഗ്ധം സര്വകാനനമ്
അന്നേ അവളുടെ ഹൃദയം വിരഹാഗ്നിയില് കത്തിപ്പോയി, പച്ചപച്ചയായ കാടിനെ കത്തുന്ന കാട്ടുതീപോലെ.
ത്യജേംദ്രജാലികാം വിദ്യാം കാംത ദര്ശയ സത്വരമ് । ആത്മാനം ന ഹി തേ യുക്തം പ്രാഗ്ഗ്രാസേ മക്ഷികോപമമ്
'പ്രിയനേ, ഇന്ദ്രജാലം ഉപേക്ഷിച്ച് ഉടന് തന്നെ നിന്റെ രൂപം കാണിക്കൂ. ഇരയെ കാണുമ്പോള് ഒളിക്കുന്ന ഈച്ചപോലെ നീ മറഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതല്ല.'
ഹാ കഷ്ടം ദര്ശിതഃ കസ്മാദ്ധാത്രാ ത്വം ഘടിതഃ കുതഃ । ജ്ഞാതം മഹാനുസംതാപഹേതുര്നഃ സ്വം വിനിര്മിതഃ
'ഹായോ, ദൈവം നിന്നെ ഞങ്ങള്ക്കു കാണിച്ചുവോ, ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നതെന്തിന്? വലിയ ദുഃഖത്തിന് കാരണമാകാന് ഞങ്ങള്ക്കായി നിന്നെ സൃഷ്ടിച്ചുവെന്ന് ഞങ്ങള് ഇപ്പോള് മനസ്സിലാക്കുന്നു.'
കച്ചിത്തേ നിര്ദയം ചേതഃ കച്ചിദസ്മാസു നോ മതിഃ । കച്ചിത്ക്രൂരോഽസി ഹേ കാംത കച്ചിന്മുഷ്ണാസി നോ മനഃ
'നിന്റെ മനസ്സ് ദയയില്ലാത്തതാണോ, ഞങ്ങളോടൊന്നും ചിന്തയില്ലയോ? പ്രിയനേ, നീ ക്രൂരനാണോ, ഞങ്ങളുടെ മനസ്സുകള് കവർന്നുവോ?'
കച്ചിന്ന പ്രത്യയോസ്മാ സു കച്ചിദസ്മാന്പരീക്ഷസേ । കച്ചിന്നിര്മമതാ ശീലഃ കച്ചിന്മായാവിശാരദഃ
'നിനക്ക് ഞങ്ങളോടൊന്നും സ്നേഹമില്ലയോ, ഞങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കുകയാണോ? നീ സ്നേഹമില്ലാത്തവനോ, മായയില് പ്രാവീണ്യമുള്ളവനോ?'
കച്ചിച്ചിത്തേ പ്രവേഷ്ടും ച വേത്സി വിജ്ഞാനലാഘവമ് । കച്ചിന്നിഷ്ക്രമണോപായം ന ജാനാസി കുതഃ പുനഃ
'നിന്റെ മനസ്സിലേക്കു കടക്കാനുള്ള ജ്ഞാനത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മത അറിയാമോ? അല്ലെങ്കില് പുറത്ത് പോകാനുള്ള വഴി അറിയില്ലയോ?'
കച്ചിദ്വിനാപരാധം തു കിമസ്മാസു പ്രകുപ്യസേ । കച്ചിദ്ദുഃഖം ന ജാനാസി പരേഷാം വിപ്രലംഭനമ്
'ഞങ്ങള് ഒരു തെറ്റും ചെയ്തിട്ടില്ല, എങ്കിലും നീ ഞങ്ങളോടു കോപിക്കുന്നതെന്തിന്? വേര്പാടിന്റെ വേദന മറ്റുള്ളവര്ക്കു എങ്ങനെയെന്ന് അറിയില്ലയോ?'
ത്വദ്ദര്ശനം വിനാ നഷ്ടാ ഹൃദയേശ്വര സാംപ്രതമ് । ന ജീവാമോഽഥ ജീവാമഃ പുനസ്ത്വദ്ദര്ശനാശയാ
'ഹൃദയേശ്വരാ, നിന്നെ കാണാതെ ഞങ്ങള് ഇപ്പോൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു. ഞങ്ങള് ജീവിക്കുന്നില്ല, ജീവിച്ചാലും വീണ്ടും നിന്നെ കാണുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണു മാത്രം.'
വയം ച നീയതാം തത്ര ശീഘ്രം യത്ര ഗതോ ഭവാന് । ത്വദ്ദര്ശനഹരോ ധാതാ വ്യധാന്മോദാംകുരച്ഛിദാമ്
'നീ പോയിടത്തേക്ക് ഞങ്ങളെയും ഉടന് കൊണ്ടുപോകണം. നിന്നെ കാണാന് കഴിയാതിരിക്കാന് സൃഷ്ടികര്ത്താവ് ഞങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തിന്റെ മുളകള് മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.'
സര്വഥാ ദര്ശനം ദേഹി കാരുണ്യം ഭജ സര്വഥാ । പര്യ്യംതം ന പ്രപശ്യംതി കസ്യ ചിത്സുജനാ ജനാഃ
'എന്തായാലും ഞങ്ങള്ക്കു നിന്റെ ദര്ശനം നല്കണം, എല്ലാ വിധത്തിലുമുള്ള കരുണ കാണിക്കണം. നല്ലവരായ ആളുകള് ഒരാളോടും ദയയുടെ അതിരു കാണാറില്ല.'
ഇത്ഥം വിലപ്യതാഃ കന്യാഃ പ്രതീക്ഷ്യ ച ബഹുക്ഷണമ് । പിതുര്ഭയാദ്ഗൃഹം ഗംതും ശീഘ്രമാരേഭിരേ തതഃ
ഇങ്ങനെ കന്യകള് ദുഃഖിച്ചു, ദീർഘനേരം കാത്തിരുന്നതിനുശേഷം, അച്ഛന്റെ ഭയത്താല് അവര് ഉടന് വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു പോവാന് തുടങ്ങി.
തത്പ്രേമനിഗഡൈര്ബദ്ധാ ഭൃശം വിരഹവിക്ലവാഃ । കഥംചിദ്ധൈര്യമാലംബ്യ താഃ സ്വംസ്വം ഗൃഹമാഗതാഃ
ആ സ്നേഹത്തിന്റെ കെട്ടുകളാൽ ബന്ധിതരായി, വേർപാടിന്റെ വേദനയിൽ ആഴമായി തളർന്ന അവർ, എങ്ങിനെയോ മനസ്സു ശാന്തമാക്കി ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങി.
ആഗത്യ പതിതാഃ സര്വാ മാതൄണാം തു സമീപതഃ । കിമേതന്മാതൃഭിഃ പൃഷ്ടാഃ കുതഃ കാലാത്യയോഽഭവത്
വീട്ടിലെത്തി, അവരൊക്കെയും അമ്മമാരുടെ അടുക്കൽ വീണു. അമ്മമാർ ചോദിച്ചു: 'ഇത് എന്താണ്? ഇങ്ങനെയൊരു താമസമുണ്ടായത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?'